{"id":6435,"date":"2022-11-28T13:12:53","date_gmt":"2022-11-28T09:12:53","guid":{"rendered":"https:\/\/yusif.az\/main\/?p=6435"},"modified":"2023-10-26T16:00:17","modified_gmt":"2023-10-26T12:00:17","slug":"umumi-dunya-gorusun%c9%99-aid-1001-sual-cavab","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yusif.az\/main\/?p=6435","title":{"rendered":"\u00dcmumi D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 aid 1001 Sual-Cavab"},"content":{"rendered":"<blockquote>\n<h3 style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>\u00dcmumi D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 aid Sual-Cavab<\/strong><\/span><\/h3>\n<p><strong>1. \u0130lk \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycanda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r yaranm\u0131\u015fd\u0131r? 1 -Manna, Midiya<\/strong><br \/>\n2. Eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l \u015eimali Az\u0259rbaycanda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t yaranm\u0131 \u015fd\u0131r? \u2013 Albaniya<br \/>\n<strong>3. Vaxt\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 paytaxt\u0131 B\u0259rd\u0259 olan hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t m\u00f6vcud idi?-Girdiman<\/strong><br \/>\n4. 1828-ci ild\u0259 Rusiya il\u0259 \u0130ran aras\u0131nda hans\u0131 m\u00fcqavil\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r?-T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay<br \/>\n<strong>5. Rusiya il\u0259 \u0130ran aras\u0131ndak\u0131 G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259si n\u0259 vaxt imzalanm\u0131\u015fd\u0131r?-1813-c\u00fc ild\u0259<\/strong><br \/>\n6. Az\u0259rbaycan Demokratik C\u00fcmhuriyy\u0259ti n\u0259 vaxt yaranm\u0131\u015fd\u0131r?- 1918-ci il 28 mayda.<br \/>\n<strong>7. Az\u0259rbaycan \u0259razisi \u0259vv\u0259ll\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r olmu\u015fdur?-410 min kv.km<\/strong><br \/>\n8. Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 s\u0259rh\u0259dinin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?- 15km<br \/>\n<strong>9. Az\u0259rbaycan\u0131n Erm\u0259nistanla s\u0259rh\u0259dinin uzunlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin-1007 km<\/strong><br \/>\n10. Az\u0259rbaycan relyef x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 ne\u00e7\u0259 hiss\u0259y\u0259 ayr\u0131l\u0131r? \u2013 5<br \/>\n<strong>11. Az\u0259rbaycan \u0259razisinin 65 %-d\u0259n \u00e7oxunu hans\u0131 iqlim \u0259hat\u0259 edir? \u2013 Subtropik<\/strong><br \/>\n12. Az\u0259rbaycan relyefinin orta h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?-657 m<br \/>\n<strong>13. Az\u0259rbaycanda maksimal atmosfer ya\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131 hans\u0131 b\u00f6lg\u0259y\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr?-L\u0259nk\u0259ran-Astara, 1959-cu ild\u0259, \u00c7\u0259rg\u0259lana-2761 mm<\/strong><br \/>\n14. Az\u0259rbaycanda neft ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?-10 mlrd. t<br \/>\n<strong>15. Bu vaxta q\u0259d\u0259r xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 ne\u00e7\u0259 m\u00fcqavil\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r?-24<\/strong><br \/>\n16. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb n\u0259 vaxt imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? -20 sentyabrl994- c\u00fcild\u0259<br \/>\n<strong>17. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbni ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t imzalam\u0131\u015fd\u0131r?-6<\/strong><br \/>\n18. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnin imzalanmas\u0131nda ne\u00e7\u0259 neft \u015firk\u0259ti i\u015ftirak etmi\u015fdir?-10<br \/>\n<strong>19. Az\u0259rbaycan me\u015f\u0259 rayonu hesab edilirmi?-yox<\/strong><br \/>\n20. \u00abBak\u0131-Supsa\u00bb neft k\u0259m\u0259rinin istifad\u0259y\u0259 verildiyi vaxt-9 iyun 1999-cuil<br \/>\n<strong>21. \u00abBak\u0131-Tbilisi-Ceyhan\u00bb neft-boru k\u0259m\u0259rinin uzunlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin-1767 km<\/strong><br \/>\n22. \u00abBak\u0131-Tbilisi-Ceyhan\u00bb neft-boru k\u0259m\u0259rinin \u0259n \u00e7ox hiss\u0259si hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin \u0259razisind\u0259n ke\u00e7m\u0259lidir? \u2013 T\u00fcrkiy\u0259nin<br \/>\n<strong>23. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0259halisinin say\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin -10 mln. n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n.<\/strong><br \/>\n24. \u018fm\u0259k ehtiyat\u0131 n\u0259dir? \u2013 i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si<br \/>\n<strong>25. BMT n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b? 24 oktyabr 1945-ci ild\u0259<\/strong><br \/>\n26. Az\u0259rbaycan s\u0259naye sah\u0259l\u0259rinin hans\u0131n\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr? \u2013 Yanacaq<br \/>\n<strong>27. Yanacaq-energetika kompleksi n\u0259dir?-Yanacaq + elektroenergetika<\/strong><br \/>\n28. Neft Da\u015flar\u0131nda ilk neft hasilat\u0131 hans\u0131 il\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir? -1949-cu il\u0259<br \/>\n<strong>29. \u018fn \u00e7ox neft hasilat\u0131 Az\u0259rbaycanda ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 olmu\u015fdur?-1941- ciild\u0259<\/strong><br \/>\n30. Az\u0259rbaycanda \u0259n \u00e7ox illik neft hasilat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -23,5 mln. t<br \/>\n<strong>31. Az\u0259rbaycanda ild\u0259 hasil olunan neftin ne\u00e7\u0259 faizini X\u0259z\u0259r verir? \u2013 89 %-ni<\/strong><br \/>\n32. Az\u0259rbaycanda il \u0259rzind\u0259 \u0259n \u00e7ox elektrik enerjisi hasilat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 23,6 mlrd. kvt.saat<br \/>\n<strong>33. Az\u0259rbaycanda \u0259n \u00e7ox elektrik enerjisi hasilat\u0131n\u0131n hans\u0131 il\u0259 t\u0259sad\u00fcf etdiyini bilirsinizmi? \u2013 1988-ci il<\/strong><br \/>\n34. Az\u0259rbaycanda son ill\u0259rd\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f SES: -Yenik\u0259nd SES-i.<br \/>\n<strong>35. Ming\u0259\u00e7evir SES-i n\u0259 vaxt tikilmi\u015fdir?-1954-c\u00fc ild\u0259<\/strong><br \/>\n36. Az\u0259rbaycanda ilk SES harada v\u0259 n\u0259 vaxt tikilmi\u015fdir? -1890-c\u0131il, G\u0259d\u0259b\u0259yd\u0259<br \/>\n<strong>37. Az\u0259rbaycanda ilk \u0130ES harada v\u0259 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 tikilmi\u015fdir? \u2013 Bak\u0131da, 1897-ciild\u0259<\/strong><br \/>\n38. Az\u0259rbaycanda m\u00fcalic\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli neft harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 Naftalan \u015f\u0259h\u0259rind\u0259<br \/>\n<strong>39. Az\u0259rbaycanda ixtisasla\u015fm\u0131\u015f ma\u015f\u0131nqay\u0131rma sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 neft-qaz ma\u015f\u0131nqay\u0131rmas\u0131<\/strong><br \/>\n40. Az\u0259rbaycanda qara metallurgiyan\u0131n m\u0259rk\u0259zi: Sumqay\u0131t<br \/>\n<strong>41. Az\u0259rbaycanda kimya s\u0259nayesi m\u0259rk\u0259zi \u2013 Sumqay\u0131t<\/strong><br \/>\n42. Az\u0259rbaycanda \u0259n b\u00f6y\u00fck sement zavodu: Qarada\u011f<br \/>\n<strong>43. Xalq istehlak\u0131 mallar\u0131 istehsal\u0131na n\u0259 daxildir?-G\u00fcnd\u0259lik t\u0259l\u0259bat m\u0259hsullar\u0131<\/strong><br \/>\n44. Xalq istehlak\u0131 mallar\u0131 istehsal\u0131 sah\u0259l\u0259rinin ba\u015fl\u0131ca yerl\u0259\u015fdirilm\u0259 prinsipi: istehlaka meyilliliyi<br \/>\n<strong>45. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 n\u0259dir? \u2013 \u018fkin\u00e7ilik, heyvandarl\u0131q<\/strong><br \/>\n46. Az\u0259rbaycanda texniki bitkil\u0259rd\u0259n n\u0259 bec\u0259rilir? \u2013 Pamb\u0131q, \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011funduru, kartof<br \/>\n<strong>47. Fara\u015f t\u0259r\u0259v\u0259z\u00e7ilik Az\u0259rbaycan\u0131n hans\u0131 b\u00f6lg\u0259sind\u0259 inki\u015faf etdirilir? -L\u0259nk\u0259ran-Astara<\/strong><br \/>\n48. Az\u0259rbaycan\u0131n cay bec\u0259r\u0259n rayonlar\u0131-L\u0259nk\u0259ran, Astara, Masall\u0131<br \/>\n<strong>49. Heyvandarl\u0131\u011f\u0131n \u015f\u0259h\u0259r\u0259traf\u0131 \u0259n \u00e7ox inki\u015faf etdiril\u0259n sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:-qu\u015f\u00e7uluq<\/strong><br \/>\n50. Z\u0259f\u0259ran \u0259n \u00e7ox hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 bec\u0259rilir? \u2013 \u0130randa<\/p>\n<p><strong>51. Xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rin\u0259 n\u0259 daxildir? \u2013 Ticar\u0259t, rabit\u0259<\/strong><br \/>\n52. Az\u0259rbaycanda s\u0259rni\u015finda\u015f\u0131mada n\u0259qliyyat\u0131n hans\u0131 n\u00f6v\u00fc 1-ci yeri tutur? \u2013 Avtomobil n\u0259qliyyat\u0131<br \/>\n<strong>53. Az\u0259rbaycanda y\u00fckda\u015f\u0131mada 1-ci yeri tutan n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 D\u0259miryolu n\u0259qliyyat\u0131<\/strong><br \/>\n54. Az\u0259rbaycanda \u0259n z\u0259if inki\u015faf ed\u0259n n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fc:-\u00e7ay n\u0259qliyyat\u0131<br \/>\n<strong>55. Az\u0259rbaycanda ilk elektrikl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u0259miryolu n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 1926-c\u0131 ild\u0259<\/strong><br \/>\n56. Az\u0259rbaycanda ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t qoru\u011fu yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131?-16<br \/>\n<strong>57. Az\u0259rbaycanda son vaxtlar ne\u00e7\u0259 iqtisadi rayon ayr\u0131l\u0131r?-10 iqtisadi rayon<\/strong><br \/>\n58. Az\u0259rbaycanda illik m\u0259hsul istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 iqtisadi rayon 1-ci yeri tutur? \u2013 Ab\u015feron iqtisadi rayonu<br \/>\n<strong>59. Az\u0259rbaycan\u0131n 1988-1993-c\u00fc ill\u0259r \u0259rzind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259razisi Erm\u0259nistan ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n z\u0259bt edilmi\u015fdir? 17,0 min kv.km (20 %)<\/strong><br \/>\n60. Az\u0259rbaycan\u0131n Yuxar\u0131 Qaraba\u011f \u0259razisinin Erm\u0259nistan qo\u015funlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n z\u0259bt olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 BMT-nin ne\u00e7\u0259 q\u0259tnam\u0259sinin oldu\u011funu bilirsiniz?-4-822, 853, 874, 884 sayl\u0131<br \/>\n<strong>61. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131 monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malikdir?<\/strong><br \/>\n<strong>\u2013 Monako, Bel\u00e7ika.<\/strong><br \/>\n62. D\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n hans\u0131 respublika idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malikdir? \u2013 Az\u0259rbaycan, AB\u015e<br \/>\n<strong>63. M\u00fctl\u0259q monarxiyal\u0131 d\u00f6vl\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n edin-S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131<\/strong><br \/>\n64. \u00dc\u00e7qat monarxiyal\u0131 d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r?-Vatikan<br \/>\n<strong>65. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na g\u00f6r\u0259 ne\u00e7\u0259 qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcr?.-2 qrupa<\/strong><br \/>\n66. D\u00fcnyada inzibati \u2013 \u0259razi b\u00f6lg\u00fcl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r ne\u00e7\u0259 qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r? \u2013 2 qrupa<br \/>\n<strong>67. Federasiya n\u0259dir? \u2013 Daxilind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259etm\u0259 h\u00fcququna malik inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fc olan d\u00f6vl\u0259t<\/strong><br \/>\n68. Respublika idar\u0259etm\u0259 formas\u0131 n\u0259dir?-Ali qanunverici hakimiyy\u0259t se\u00e7kili Parlament\u0259, icraedici hakimiyy\u0259t h\u00f6kum\u0259t\u0259 m\u0259xsusdur.<br \/>\n<strong>69. Respublika \u00fcsul-idar\u0259sinin ne\u00e7\u0259 formas\u0131 vard\u0131r?-2<\/strong><br \/>\n70. Prezidentlik idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t aiddir? \u2013 Belorusiya, Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan<br \/>\n<strong>71. Respublika idaretm\u0259 formas\u0131na ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t daxildir?-160<\/strong><br \/>\n72. D\u00fcnyada federativ d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131n\u0131 bilirsinizmi?-24<br \/>\n<strong>73. D\u00fcnyada monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t daxildir? \u2013 30<\/strong><br \/>\n74. Siyasi co\u011frafiyan\u0131n predmeti n\u0259dir? \u2013 D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259si<br \/>\n<strong>75. Siyasi co\u011frafiya n\u0259yi \u00f6yr\u0259dir?-\u018frazi \u00fczr\u0259 siyasi partiyalar\u0131n, siyasi hadis\u0259 v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin diferensasiyas\u0131n\u0131.<\/strong><br \/>\n76. D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 ne\u00e7\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t vard\u0131r?- 193<br \/>\n<strong>77. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan \u0259sas ixrac neft-boru x\u0259ttinin Az\u0259rbaycan hiss\u0259sin\u0259 ilk neft n\u0259 vaxt doldurulmu\u015fdur?-25 may 2005-ci ild\u0259<\/strong><br \/>\n78. M\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259d\u0259 ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 \u0259razi yerl\u0259\u015fir? \u2013 237<br \/>\n<strong>79. H\u0259r birinin ayr\u0131l\u0131qda 100 mln-dan \u00e7ox \u0259halisi olan ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z?-n d\u00f6vl\u0259t<\/strong><br \/>\n80. Konstitusiyal\u0131 monarxiya d\u00f6vl\u0259tinin hans\u0131 olmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya<br \/>\n<strong>81. Az\u0259rbaycan idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupuna daxildir? \u2013 Respublika<\/strong><br \/>\n82. \u018fn b\u00f6y\u00fck arxipelaq d\u00f6vl\u0259tinin hans\u0131 oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:- \u0130ndoneziya (13000 ada)<br \/>\n<strong>83. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259si oldu\u011funu bilirsinizmi?-22 d\u00f6vl\u0259t<\/strong><br \/>\n84. BMT-nin ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc var?-193<br \/>\n<strong>85. Avropada ne\u00e7\u0259 mikro-\u00abc\u0131rtdan\u00bb-d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? -5: Andorra, Lixten\u015fteyn, Monako, San-Marino, Vatikan<\/strong><br \/>\n86. D\u00fcnyada k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 kapitalist d\u00f6vl\u0259tin\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131lar daxildir?-CAR, Avstraliya, Yeni Zelandiya, Kanada, \u0130srail<br \/>\n<strong>87. OPEK n\u0259dir, n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b v\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc var? \u2013 Neft ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupu, 1960-c\u0131 ild\u0259, 16 \u00fczv\u00fc vard\u0131r.<\/strong><br \/>\n88. D\u00fcnya \u0259halisinin say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 6,4 mlrd. n\u0259f\u0259r<br \/>\n<strong>89. H\u0259r birisinin \u0259razisi 2,5 mln. kv.km-d\u0259n az olmayan ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 10 d\u00f6vl\u0259t<\/strong><br \/>\n90. \u00c7inin n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259halisi vard\u0131r? \u2013 1,3 mlrd. n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox<br \/>\n<strong>91. \u018fhalisinin say\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 3-c\u00fc d\u00f6vl\u0259ti tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 AB\u015e \u2013 298 mln. n\u0259f\u0259r<\/strong><br \/>\n92. \u018fhalisinin say\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin? \u2013 \u00c7in, Hindistan, AB\u015e<br \/>\n<strong>93. \u018fhali n\u0259dir? \u2013 m\u0259hsuldar q\u00fcvv\u0259l\u0259rin apar\u0131c\u0131 sah\u0259si<\/strong><br \/>\n94. BMT-nin T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n daimi \u00fczvl\u0259rinin say\u0131-5-AB\u015e, \u00c7in, RF, Fransa, B.Britaniya<br \/>\n<strong>95. MDB n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b?-21 dekabr 1991-ci il<\/strong><br \/>\n96. MDB-nin ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r?-12<br \/>\n<strong>97. MDB-y\u0259 gec qo\u015fulan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r?-G\u00fcrc\u00fcstan Respublikas\u0131- 1993-c\u00fc il, 29 dekabr<\/strong><br \/>\n98. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb ne\u00e7\u0259 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 30 il<br \/>\n<strong>99. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 g\u00f6r\u0259 X\u0259z\u0259rd\u0259 neft hasil olunan yataqlar: Az\u0259ri, \u00c7\u0131raq, G\u00fcn\u0259\u015fli<\/strong><br \/>\n100. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycana t\u0259m\u0259nnas\u0131z veril\u0259c\u0259k t\u0259bii qaz\u0131n miqdar\u0131n\u0131 bilirsinizmi? \u2013 55 mlrd. Kubmetr.<br \/>\n<strong>101. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r qurulu\u015funa g\u00f6r\u0259 ne\u00e7\u0259 yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r? \u2013 2<\/strong><br \/>\n102. Unitar d\u00f6vl\u0259t n\u0259dir? -\u018frazisind\u0259 he\u00e7 bir \u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259etm\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tli inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fc olmayan vahid d\u00f6vl\u0259t<br \/>\n<strong>103. \u00d6l\u00e7\u00fcl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r ne\u00e7\u0259 qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r? \u2013 4 (b\u00f6y\u00fck, orta, ki\u00e7ik, mikro)<\/strong><br \/>\n104. D\u00fcnyada inki\u015faf etmi\u015f ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 60 d\u00f6vl\u0259t<br \/>\n<strong>105. \u0130qtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131 -7-dir.<\/strong><br \/>\n106. Avropada iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 4 d\u00f6vl\u0259t<br \/>\n<strong>107. Asiyada iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? \u2013 Yaponiya<\/strong><br \/>\n108. SSR\u0130 d\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259n n\u0259 vaxt silinmi\u015fdir? \u2013 8dekabrl991-ci ld\u0259<br \/>\n<strong>109. Az\u0259rbaycan BMT-nin \u00fczvl\u00fcy\u00fcn\u0259 n\u0259 vaxt q\u0259bul olunmu\u015fdur? \u2013 2 mart 1992-ci ild\u0259<\/strong><br \/>\n110. AB\u015e dollan m\u00fcqabilind\u0259 h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul istehsal\u0131n\u0131n miqdar\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 d\u00f6vl\u0259ti 1-ci yerd\u0259dir v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?-L\u00fcksemburq-50 min dollar<br \/>\n<strong>111. Az\u0259rbaycan Neft Fondu n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b?-29 dekabr 1999- cuil<\/strong><br \/>\n112. Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 15 d\u00f6vl\u0259t<br \/>\n<strong>113. D\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sinin ba\u015fl\u0131ca formala\u015fma m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri-6 m\u0259rh\u0259l\u0259<\/strong><br \/>\n114. D\u00fcnya okean\u0131na birba\u015fa \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131n\u0131 bilirsinizmi? \u2013 42 d\u00f6vl\u0259t<br \/>\n<strong>115. Bak\u0131-\u018frzurum qaz k\u0259m\u0259rinin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259r olacaq? \u2013 1050 km<\/strong><br \/>\n116. BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 \u00fczvl\u0259rinin say\u0131n\u0131n ne\u00e7\u0259 oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 15<br \/>\n<strong>117. Monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131 \u0259n \u00e7ox hans\u0131 qit\u0259d\u0259dir? \u2013 Asiyada 14, Avropada 12, Afrikada 3, Avstraliya \u0130ttifaq\u0131 v\u0259 Okeaniyada 1.<\/strong><br \/>\n118. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 Konstitusiya yoxdur? \u2013 Omanda, B.Britaniyada<br \/>\n<strong>119. B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi Birliyin ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r? -53<\/strong><br \/>\n120. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259n az \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul istehsal\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin ad\u0131n\u0131\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz?- Konqo DR-s\u0131<br \/>\n<strong>121. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 prezidentli respublika vard\u0131r? \u2013 100-d\u0259n \u00e7ox<\/strong><br \/>\n122. Parlamentli respublikaya hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aiddir? \u2013 \u00c7in, Hindistan<br \/>\n<strong>123. Majoritar se\u00e7ki sistemi n\u0259dir? Se\u00e7kil\u0259rd\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck \u00e7ox s\u0259s alana verilir.<\/strong><br \/>\n124. \u0130nsanlara b\u0259lli olan ilk metal: \u2013 mis metah<br \/>\n<strong>125. Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 k\u00f6m\u00fcr\u00fcn \u00fcmumi ehtiyatm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: 14,8 trln. ton<\/strong><br \/>\n126. D\u00fcnyada neftli- qazl\u0131 sah\u0259 \u2013 77 mln. kv.km.<br \/>\n<strong>127. Neft ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 1-ci d\u00f6vl\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 \u2013 46 mlrd. t<\/strong><br \/>\n128. Neft ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm 2-ci d\u00f6vl\u0259ti hans\u0131d\u0131r? \u2013 RF \u2013 27 mlrd. ton<br \/>\n<strong>129. Neft ehtiyatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 3-c\u00fc d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 \u0130raq 16,7mlrd. t<\/strong><br \/>\n130. D\u00fcnyada \u00fcmumi qaz ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 800 trln kub m<br \/>\n<strong>131. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259 qazm geoloji ehtiyatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 RF \u2013 215 trln kub.m.<\/strong><br \/>\n132. D\u00fcnyan\u0131n torpaq fondu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 14,9 mlrd. ha<br \/>\n<strong>133. Hidrosferin nec\u0259 faizi D\u00fcnya Okean\u0131mn payma d\u00fc\u015f\u00fcr? -96,4 %<\/strong><br \/>\n134. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox \u015firin su ehtiyat\u0131 hans\u0131 regionda v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? Latm Amerikasmda, Danimarkada (Qrenlandiyada)<br \/>\n<strong>135. D\u00fcnyada \u0259n iri v\u0259 \u00e7ox s\u00fcni su anbarlar\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 AB\u015e-da 700<\/strong><br \/>\n136. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 me\u015f\u0259 qur\u015fa\u011f\u0131 m\u00f6vcuddur? \u2013 2<br \/>\n<strong>137. Me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yeri tutur? \u2013 RF 886 mln. ha<\/strong><br \/>\n138. Me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcn \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 2-ci yeri hans\u0131 \u00f6lk\u0259 tutur? \u2013 Braziliya 572 mln. ha<br \/>\n<strong>139. Me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcn v\u0259 sah\u0259sinin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 3-c\u00fc yeri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tutur? \u2013 Kanada 453 mln. ha<\/strong><br \/>\n140. \u0130qlim resurslar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 G\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259yin enerjisi, r\u00fctub\u0259t<br \/>\n<strong>141. Aqroiqlim resurslar\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 Hava, i\u015f\u0131q, istilik, r\u00fctub\u0259t, qidaland\u0131r\u0131c\u0131 qat\u0131\u015f\u0131qlar<\/strong><br \/>\n142. Son ill\u0259r do\u011fulanlar\u0131n illik say\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 145 mln. n\u0259f\u0259r<br \/>\n<strong>143. Demokratik siyas\u0259t n\u0259dir? \u2013 D\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259fmd\u0259n do\u011fuma, k\u0259bin\u0259, bo\u015fanmalara, ya\u015f strukturuna, \u00f6l\u00fcm\u0259 n\u0259zar\u0259t (\u0259hali art\u0131b- azalmasma \u2013 h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259zar\u0259tin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si).<\/strong><br \/>\n144. Ail\u0259 qurulmasmda orta ya\u015f h\u0259ddi hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 daha y\u00fcks\u0259k h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131r? \u2013 Yamaykada 34 ya\u015f ki\u015fi, 32 ya\u015f qadm (34:32),\u00a0Danimarkada (29:27), \u0130spaniyada (27:25), \u0130sve\u00e7d\u0259 (29:27).<br \/>\n<strong>145. D\u00fcnyada h\u0259r il \u0259halinin t\u0259bii art\u0131m\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r\u0259 \u00e7at\u0131r? \u2013 90 mln. n\u0259f\u0259r\u0259<\/strong><br \/>\n146. D\u00fcnyada ki\u015fi-qad\u0131n nisb\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 50,3:49,7<br \/>\n<strong>147. D\u00fcnyada \u0259m\u0259k ehtiyatlar\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 3,2 mlrd.n\u0259f\u0259r<\/strong><br \/>\n148. F\u0259al \u0259hali \u00fcmumi d\u00fcnya \u0259halisinin ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir? \u2013 3,0 mlrd. n\u0259f\u0259rini<br \/>\n<strong>149. \u018fn \u00e7ox \u0259m\u0259k ehtiyat\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 \u00c7ind\u0259 \u2013 710 mln, Hindistanda 450 mln-dur.<\/strong><br \/>\n150. \u018fn uzun orta \u00f6mr s\u00fcrm\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir? Yaponiya \u00fc\u00e7\u00fcn, 81 il (qad\u0131n 85 il, ki\u015fi 78 il)<br \/>\n<strong>151. D\u00fcnyada n\u0259 q\u0259d\u0259r etnos \u2013 xalq var? \u2013 5,5 min\u0259 q\u0259d\u0259r<\/strong><br \/>\n152. D\u00fcnyada \u00e7oxsayl\u0131 xalq \u2013 \u00c7in \u2013 1,2 mlrd<br \/>\n<strong>153. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7oxmill\u0259tli d\u00f6vl\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 RF<\/strong><br \/>\n154. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 dil var? \u2013 5000<br \/>\n<strong>155. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox hans\u0131 dild\u0259 dam\u015f\u0131rlar? \u2013 \u00c7in dilind\u0259, 1,2 mlrd. n\u0259f\u0259r<\/strong><br \/>\n156. \u0130ngilis dilind\u0259 dan\u0131\u015fanlar sayca d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tuturlar? \u2014 2 \u2013 ci, 480 mln. n\u0259f\u0259r<br \/>\n<strong>157. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 dil ail\u0259si var? \u2013 20<\/strong><br \/>\n158. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 apar\u0131c\u0131 din vard\u0131r? \u2013 3<br \/>\n<strong>159. Hans\u0131 din\u0259 m\u0259nsub olanlar daha \u00e7oxdur? \u2013 Xristian \u2013 2,0 mlrd. n\u0259f\u0259r, 34 %<\/strong><br \/>\n160. \u0130slam dinin\u0259 m\u0259nsub olanlann say\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 l,2mlrd.n\u0259f\u0259r(19%)<br \/>\n<strong>161. Buddizm\u0259 xidm\u0259t ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 0,5 mlrd. (10%)<\/strong><br \/>\n162. \u0130slam dinin\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 daxildir? \u2013 50<br \/>\n<strong>163. D\u00fcnyada \u0259halinin orta s\u0131xl\u0131\u011fm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 45 n\u0259f\u0259r<\/strong><br \/>\n164. Maksimal \u0259hali s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Monakoda 21,0 min n\u0259f\u0259r, Sinqapurda \u2013 6050 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox, \u0130ndoneziyada 3000, Banqlade\u015fd\u0259 1000 n\u0259f\u0259r<br \/>\n<strong>165. \u018fn az \u0259hali s\u0131xh\u011fma malik olan \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? -Avstraliya, Monqolustan 2 n\u0259f\u0259r, Danimarkanm Qrelandiya sah\u0259sind\u0259 0,02 n\u0259f\u0259r<\/strong><br \/>\n166. Miqrasiya n\u0259dir? \u2013 \u018fhalinin yerd\u0259yi\u015fm\u0259si<br \/>\n<strong>167. Emiqrasiya n\u0259dir? \u2013 K\u00f6\u00e7\u00fcb ged\u0259nl\u0259r<\/strong><br \/>\n168. \u0130mmiqrasiya hans\u0131 proses\u0259 deyilir? \u2013 \u00d6lk\u0259y\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcb g\u0259l\u0259nl\u0259r\u0259<br \/>\n<strong>169. A\u011f\u0131llar\u0131n miqrasiyas\u0131 n\u0259dir? \u2013 M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin bir \u00f6lk\u0259d\u0259n dig\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcb getm\u0259si<\/strong><br \/>\n170. Urbanizasiyan\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 \u015e\u0259h\u0259rl\u0259rin enin\u0259 v\u0259 uzununa b\u00f6y\u00fcm\u0259si<br \/>\n<strong>171. \u018fn \u00e7ox milyon\u00e7u \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 \u00c7ind\u0259 \u2013 49, AB\u015e-da \u2013 45, Hindistanda \u2013 36<\/strong><br \/>\n172. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 milyon\u00e7u \u015f\u0259h\u0259r vard\u0131r? \u2013 440<br \/>\n<strong>173. Aqlomerasiya n\u0259dir? \u2013 \u015e\u0259h\u0259r \u0259halisinin, t\u0259s\u0259rr\u00fcfatmm, d\u0259rinin\u0259 v\u0259 enin\u0259 artmas\u0131, geni\u015fl\u0259nm\u0259si<\/strong><br \/>\n174. Meqalopolisi m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 Aqlomerasiyalarm enin\u0259 v\u0259 uzununa geni\u015fl\u0259n\u0259r\u0259k bir-biri il\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259si<br \/>\n<strong>175. Hans\u0131 meqalopolisi tamy\u0131rsm\u0131z? \u2013 Bosva\u015f, Tokaydo, \u00c7ipits<\/strong><br \/>\n176. Avropada ail\u0259 \u2013 k\u0259bin qurulmasmm orta ya\u015f h\u0259ddi ki\u015fil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 27 ya\u015f<br \/>\n<strong>177. Avropada ail\u0259 \u2013 k\u0259bin qurulmasm\u0131n qadmlar \u00fc\u00e7\u00fcn orta ya\u015f h\u0259ddini bilirsinizmi? \u2013 24,0 ya\u015f<\/strong><br \/>\n178. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 regionlar\u0131nda ki\u015fi-qadm say nisb\u0259ti b\u0259rab\u0259rdir? \u2013 Latm Amerikasmda, Afrikada<br \/>\n<strong>179. T\u00fck\u0259n\u0259n t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 neft, qaz, k\u00f6m\u00fcr<\/strong><br \/>\n180. T\u00fck\u0259nm\u0259y\u0259n t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Hava, k\u00fcl\u0259k enerjisi, yerin daxili enerjisi v\u0259 s.<br \/>\n<strong>181. B\u0259rpa olunan t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Me\u015f\u0259<\/strong><br \/>\n182. \u018ftraf m\u00fchitin \u00e7irkl\u0259nm\u0259sinin insan amili nec\u0259 adlan\u0131r? \u2013 Antropogen amil<br \/>\n<strong>183. Ekoloji tarazh\u011f\u0131 \u0259n \u00e7ox pozan s\u0259naye sah\u0259si: Kimya, metallurgiya<\/strong><br \/>\n184. D\u00fcnyada illik neft hasilatm\u0131 bilirsinizmi? \u2013 4,0 mlrd. t<br \/>\n<strong>185. D\u00fcnyada neft ixracma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131<\/strong><br \/>\n186. D\u00fcnyada neft istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci say\u0131l\u0131r? \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam \u2013 450 mln. t<br \/>\n<strong>187. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259nin h\u0259r biri ild\u0259 100 mln. tondan \u00e7ox neft hasil edir? \u2013 10 \u00f6lk\u0259<\/strong><br \/>\n188. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 neft emal\u0131 zavodu var? \u2013 700-d\u0259n \u00e7ox<br \/>\n<strong>189. Yaponiyada ild\u0259 ne\u00e7\u0259 ton neft emal ed\u0259 bil\u0259n zavod tikilmi\u015fdir? \u2013 250 mln. t<\/strong><br \/>\n190. \u0130llik qaz hasilatmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyan\u0131n birincisidir? -RF,<br \/>\n535 mlrd. kubmetr<br \/>\n<strong>191. D\u00fcnyada qaz hasilat\u0131nda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u2013 RF, AB\u015e, Kanada<\/strong><br \/>\n192. AB\u015e qaz v\u0259 neft hasilatmda d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tutur? -2- ciyeri, l,2mlrd. t<br \/>\n<strong>193. D\u00fcnyada illik k\u00f6m\u00fcr\u00fcn hasilatm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 5-6 mlrd. t.<\/strong><br \/>\n194. \u018fn \u00e7ox k\u00f6m\u00fcr istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259. \u2013 \u00c7in \u2013 1,4 mlrd. t<br \/>\n<strong>195. AB\u015e k\u00f6m\u00fcr istehsalmda d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tutur? \u2013 2-ci 1012 mlrd. t<\/strong><br \/>\n196. K\u00f6m\u00fcr istehsal\u0131nda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. -\u00c7in, AB\u015e, Hindistan<br \/>\n<strong>197. K\u00f6m\u00fcr\u0259 olan illik t\u0259l\u0259bat\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 5,0 mlrd. t<\/strong><br \/>\n198. Elektroenergetikan\u0131n m\u0259nb\u0259yi. \u2013 Su, atom, yanacaq n\u00f6vl\u0259ri<br \/>\n<strong>199. Elektroenergetika n\u0259dir? \u2013 Elektrik enerjisi hasilat\u0131 v\u0259 onun istehlak\u00e7\u0131ya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131<\/strong><br \/>\n200. D\u00fcnyada illik elektrik enerjisi hasilat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 16,5 trln.kvt.saat<br \/>\n<strong>201. Elektrik enerjisi hasilatmda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? -AB\u015e \u2013 4,0 trln kvt-saatdan \u00e7ox<\/strong><br \/>\n202. Elektrik enerjisi hasilat\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r 1-ci 3-l\u00fcy\u0259 daxildirl\u0259r? \u2013 AB\u015e, \u00c7in, Yaponiya<br \/>\n<strong>203. \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r illik elektrik enerjisi hasilatmm n\u0259 q\u0259d\u0259rini verir? \u2013 65 %-ni<\/strong><br \/>\n204. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik elektrik enerjisi hasilat\u0131nda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yeri tutur? Norve\u00e7 \u2013 29 min kvt.saat<br \/>\n<strong>205. D\u00fcnya elektroenergetika s\u0259nayesinin strukturunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 \u0130ES, AES, SES, alternativ n\u00f6vl\u0259r<\/strong><br \/>\n206. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck SES-l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 \u0130taypu \u2013 12,6 mln. kvt., Qrand-Kuli \u2013 10,8 mln.kvt., Tukuri \u2013 8,0 mln.kvt., Quri 10,3 mln. kvt, Krasnoyarski, 6,0 mln.kvt.<br \/>\n<strong>207. Qrand-Kuli SES-i harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 AB\u015e-da<\/strong><br \/>\n208. \u0130taypu SES-i hans\u0131 \u00e7ay \u00fcz\u0259rind\u0259dir? \u2013 Parana \u00e7ay\u0131<br \/>\n<strong>209. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 illik enerji hasilat\u0131nm 99 %-ni SES-l\u0259r verir? \u2013 Norve\u00e7d\u0259<\/strong><br \/>\n210. \u018fn b\u00f6y\u00fck AES hans\u0131 d\u00f6vl\u0259td\u0259 tikilmi\u015fdir? \u2013 Yaponiyada<br \/>\n<strong>211. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u0259 malik AES-in adm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 Fukusima \u2013 10,5 mln.kvt.<\/strong><br \/>\n212. 1986-c\u0131 ild\u0259 hans\u0131 AES-d\u0259 q\u0259za ba\u015f vermi\u015fdir? -Ukraynan\u0131n \u00c7ernob\u0131l AES-ind\u0259<br \/>\n<strong>213. \u0130llik elektrik enerjisinin hasilat\u0131nda AES-l\u0259rin \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 Litvamn \u2013 85 %<\/strong><br \/>\n214. D\u00fcnyada illik elektrik enerjisi hasilatmda AES-in x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisni m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 18 %<br \/>\n<strong>215. \u0130llik elektrik enerjisi hasilatmda AES-in x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi b\u00f6y\u00fck olan 3-l\u00fcy\u00fc t\u0259yin edin: Litva 85 %, Fransa -77 %, Bel\u00e7ika -55%<\/strong><br \/>\n216. D\u00fcnyada tikilm\u0259si davam ed\u0259n \u0259n b\u00f6y\u00fck SES hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir v\u0259 onun g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259r olmal\u0131d\u0131r? \u2013 \u00c7ind\u0259, 18,2 mln. kVt. \u00abSansya\u00bb<br \/>\n<strong>217. Alternativ enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u2013 G\u00fcn\u0259\u015f, k\u00fcl\u0259k, qabarma \u2013 \u00e7\u0259kilm\u0259, geotermal<\/strong><br \/>\n218. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyalar\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259dir? \u2013 Danimarkada \u2013 4 mind\u0259n \u00e7ox, Almaniyada, Hindistanda<br \/>\n<strong>219. Qara metallurgiya hans\u0131 m\u0259hsullan istehsal edir? -D\u0259mir, polad, prokat, \u00e7uqun<\/strong><br \/>\n220. Polad istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada l.-ci yeri tutur? \u2013 \u00c7in-182mln. t,Yaponiya-108 mln. t, AB\u015e -101 mln.t<br \/>\n<strong>221. Polad istehsahnda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. -\u00c7in, Yaponiya, AB\u015e<\/strong><br \/>\n222. \u018flvan metallurgiya m\u0259hsulu hans\u0131lard\u0131r? Mis, al\u00fcminium.<br \/>\n<strong>223. \u018flvan metallurgiya m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin yerl\u0259\u015fdirilm\u0259 prinsipi: ucuz elektrik enerjisin\u0259, su m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259, xammala meyl etm\u0259si<\/strong><br \/>\n224. Al\u00fcminium al\u0131nmas\u0131nda i\u015fl\u0259dil\u0259n xammallar \u2013 Apatit, boksit, alunit, nifelin, kaolin, sionit.<br \/>\n<strong>225. Enerji tutumlu istehsal sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin -\u0259lvan metallurgiya: al\u00fcminium, mis.<\/strong><br \/>\n226. Ma\u015f\u0131nqay\u0131rmanm apar\u0131c\u0131 sah\u0259sini bilirsinizmi? -N\u0259qliyyat ma\u015fmqay\u0131rmas\u0131 (avtomobil)<br \/>\n<strong>227. D\u00fcnyada h\u0259r il n\u0259 q\u0259d\u0259r avtomobil istehsal olunur? -51,1 mln. sayda (2004-c\u00fc il)<\/strong><br \/>\n228. Avtomobil n\u0259qliyyatmm 3 ba\u015fl\u0131ca regionu. \u2013 AB\u015e, filiallarla birlikd\u0259 19,0 mln. \u0259d\u0259d, Q\u0259rbi Avropa 17,0 mln. \u0259d\u0259d, Yaponiya 10,1 mln. \u0259d\u0259dd\u0259n \u00e7ox.<br \/>\n<strong>229. \u0130llik avtomob\u00f6il istehsalma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 AB\u015e \u00f6z\u00fcnd\u0259 13 mln. \u0259d\u0259d<\/strong><br \/>\n230. Avtomobil istehsalmda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 AB\u015e, Yaponiya, AFR<br \/>\n<strong>231. AB\u015e ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r avtomobil istehsal edir? \u2013 Xaricd\u0259ki f\u0131liallarla birlikd\u0259 19,0 mln. sayda.<\/strong><br \/>\n232. \u00abF\u0130AT\u00bb hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin avtomobil korporasiyasma aiddir? \u2013 \u0130taliyamn<br \/>\n<strong>233. \u018fn \u00e7ox avtomobil ixrac ed\u0259n 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? Yaponiya, Almaniya, Fransa<\/strong><br \/>\n234. Kimya s\u0259nayesinin hans\u0131 sah\u0259l\u0259rini tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 \u00dczvi, qeyri \u00fczvi, da\u011f-m\u0259d\u0259n<br \/>\n<strong>235. K\u0130mya m\u0259hsullar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 Tur\u015fu, k\u00fcbr\u0259, duz<\/strong><br \/>\n236. \u018fsas kimyanm m\u0259hsulu hans\u0131d\u0131r? \u2013 mineral k\u00fcbr\u0259<br \/>\n<strong>237. Me\u015f\u0259 s\u0259nayesinin m\u0259hsulu. \u2013 sell\u00fcloz, ka\u011f\u0131z, mebel<\/strong><br \/>\n238. Toxuculu\u011fun sah\u0259si: yun par\u00e7a, pamb\u0131q par\u00e7a, ip\u0259k par\u00e7a<br \/>\n<strong>239. D\u00fcnyada h\u0259r il istehsal olunan par\u00e7amn miqdar\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 126 mlrd. kv.m<\/strong><br \/>\n240. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259 illik pamb\u0131q par\u00e7a istehsal\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? \u2013 \u00c7in \u2013 24 mlrd.kv.metr<br \/>\n<strong>241. Pamb\u0131q par\u00e7a istehsal\u0131nda d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n hans\u0131 2-ci yeri tutur? \u2013 Hindistan \u2013 17,4 mlrd. kv.m<\/strong><br \/>\n242. Pamb\u0131q par\u00e7a istehsalmda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 \u00c7in, Hindistan, AB\u015e<br \/>\n<strong>243. Toxuculuq m\u0259hsullan ixracatma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r liderlik edirl\u0259r? \u2013 \u00c7in, T\u00fcrkiy\u0259, Hindistan, Tunis, M\u0259rake\u015f, \u0130ndoneziya.<\/strong><br \/>\n244. Maddi istehsahn 1-ci apar\u0131c\u0131 sah\u0259si: \u2013 S\u0259naye sah\u0259si<br \/>\n<strong>245. Maddi istehsalm 2-ci apar\u0131c\u0131 sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259si<\/strong><br \/>\n246. D\u00fcnya \u00e7aylarm\u0131n n\u0259z\u0259ri hidroenerji potensialm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:- 50 trln.kvt.saat<br \/>\n<strong>247. Sular\u0131n qabarma-\u00e7\u0259kilm\u0259l\u0259rinin enerji q\u00fcvv\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r-dir? \u2013 4 mlrd. kvt<\/strong><br \/>\n248. D\u00fcnyada qabarmanm \u0259n \u00e7ox h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc harada v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Atlantik okean\u0131n\u0131n Fandi k\u00f6rf\u0259zind\u0259, 18 m<br \/>\n<strong>249. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si hans\u0131 sah\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfatmda, 1,3 mlrd. n\u0259f\u0259r<\/strong><br \/>\n250. Aqrar-s\u0259naye kompleksi \u00f6z\u00fcnd\u0259 hans\u0131 sferalar\u0131 birl\u0259\u015f-dirir? \u2013 K\/t-t\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istehsal vasit\u0259l\u0259ri istehsal\u0131m (ma\u015fm, kimy\u0259vi preparat, toxum), k\/t m\u0259hsullar\u0131 istehsalm\u0131, istehsal olunmu\u015f m\u0259h-sullarm n\u0259qlini, emalm\u0131, \u0259rzaq m\u0259hsullarm\u0131, k\/t-\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xammallar\u0131 t\u0259min edir.<br \/>\n<strong>251. \u00abYa\u015f\u0131l inqilab\u00bbm ba\u015fl\u0131ca komponentl\u0259ri . \u2013 Yeni k\/t sortlarm\u0131n t\u0259tbiqi, irriqasiyanm geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, k\/t-nm s\u0259nayel\u0259\u015f-dirilm\u0259si.<\/strong><br \/>\n252. Bu\u011fdanm v\u0259t\u0259ni hara hesab olunur? \u2013 \u00d6n Asiya (Qabaq Asiya)<br \/>\n<strong>253. \u015e\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmm v\u0259t\u0259ninin hara oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin \u2013 Hindistanm Benqal \u015ftat\u0131<\/strong><br \/>\n254. Kofenin v\u0259t\u0259ni: Da\u011fl\u0131q Efiopiya<br \/>\n<strong>255. Kofenin 2-ci v\u0259t\u0259ninin hans\u0131 \u00f6lk\u0259 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Braziliya<\/strong><br \/>\n256. Qar\u011f\u0131dal\u0131nm v\u0259t\u0259ni: \u2013 M\u0259rk\u0259zi Amerika<br \/>\n<strong>257. Kartofun v\u0259t\u0259ni hara hesab edilir? \u2013 And \u00f6lk\u0259l\u0259ri (Peru)<\/strong><br \/>\n258. Kakaonun v\u0259t\u0259nini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin: \u2013 Meksika yaylas\u0131<br \/>\n<strong>259. Tax\u0131l\u00e7\u0131hq \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131lan \u0259kin sah\u0259si: \u2013 650 mln. ha<\/strong><br \/>\n260. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 bu\u011fda bec\u0259rilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn aynlm\u0131\u015f \u0259kin sah\u0259si: \u2013 215mln. ha<br \/>\n<strong>261. \u00c7\u0259ltiyin \u0259kin sah\u0259si: -155mln. ha<\/strong><br \/>\n262. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 qar\u011f\u0131dalmm \u0259kin sah\u0259si: \u2013 140 mln. ha<br \/>\n<strong>263. D\u00fcnyada illik tax\u0131l y\u0131\u011f\u0131m\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 2,1 mlrd. tondan \u00e7ox<\/strong><br \/>\n264. \u0130llik bu\u011fda m\u0259hsulu t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 600 mln. t<br \/>\n<strong>265. Illik \u00e7\u0259ltik t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 600 mln. ton<\/strong><br \/>\n266. \u0130llik qar\u011f\u0131dah t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 600 mln. t<br \/>\n<strong>267. \u0130llik tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 \u00c7in, 500 mln. ton<\/strong><br \/>\n268. \u00c7in XR-s\u0131n\u0131n illik tax\u0131l istehsah: \u2013 500 mln. ton<br \/>\n<strong>269. Tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 2-ci d\u00f6vl\u0259t: \u2013 AB\u015e, 350 mln. %<\/strong><br \/>\n270. AB\u015e-da illik tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u00e4|dir? \u2013 350 mln. t<br \/>\n<strong>271. Tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 d\u00fcnyada 3-c\u00fc yerd\u0259 duran d\u00f6vl\u0259t: \u2013 Hindistan, 225 mln. t<\/strong><br \/>\n272. Hindistan\u0131n illik tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 225 mln. t<br \/>\n<strong>273. \u0130llik bu\u011fda t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur-v\u0259 onun miqdar\u0131n g\u00f6st\u0259rm\u0259li: \u00c7in \u2013 152 mln. ton<\/strong><br \/>\n274. D\u00fcnyada bu\u011fda ixrac ed\u0259n ba\u015fl\u0131ca d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 AB\u015e, Kanada, Avstraliya, Fransa<br \/>\n<strong>275. Qar\u011f\u0131dal\u0131 m\u0259hsulu ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 AB\u015e, Fransa, Argentina<\/strong><br \/>\n276. \u00c7\u0259ltik ixrac ed\u0259n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupunu tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? -Tailand, AB\u015e, Hindistan, Pakistan, Vyetnam<br \/>\n<strong>277. Soyanm v\u0259t\u0259ni: \u2013 \u00c7in<\/strong><br \/>\n278. H\u0259r il d\u00fcnyada toplanan zeytunun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -14 mln. ton<br \/>\n<strong>279. \u0130llik \u015f\u0259k\u0259r istehsal\u0131nda xammahn n\u0259 q\u0259d\u0259rini \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131 t\u0259\u015fkil edir? \u2013 70 %ni<\/strong><br \/>\n280. \u018fsas\u0259n tropik v\u0259 subtropikanm musson iqlimli sah\u0259l\u0259rind\u0259 bec\u0259ril\u0259n \u00e7oxillik n\u00f6v olan \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131mn illik t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 1,2 mlrd. t<br \/>\n<strong>281. \u018fsas\u0259n m\u00fclayim qur\u015fa\u011fm 1 illik bitkisi hesab edil\u0259n \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011fundurunun illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 270 mln. t<\/strong><br \/>\n282. \u018fn \u00e7ox \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131 bec\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 AB\u015e, \u00c7in, Hindis-tan, Kuba, Meksika, Pakistan, Avstraliya, Tailand, Kolumbiya<br \/>\n<strong>283. \u015e\u0259k\u0259r \u00e7u\u011fundum bec\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri t\u0259yin edin: \u2013 Ukrayna, RF, Fransa, AB\u015e, AFR, \u0130taliya, Pol\u015fa, T\u00fcrkiy\u0259, \u00c7in, B\u00f6y\u00fck Britaniya, \u0130spaniya<\/strong><br \/>\n284. H\u0259r il n\u0259 q\u0259d\u0259r \u015f\u0259k\u0259r t\u0259dar\u00fck olunur? \u2013 135 mln. t<br \/>\n<strong>285. H\u0259r il \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmdan \u0259n \u00e7ox \u015f\u0259k\u0259r istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 Braziliya \u2013 21 mln. ton, Hindistan \u2013 14,2 mln. t<\/strong><br \/>\n286. M\u00fclayim qur\u015fa\u011fm bitkisi hesab olunan kartofun \u0259kin sah\u0259sini v\u0259 illik istehsal\u0131n\u0131n k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 20 mln. ha, 300 mln. ton<br \/>\n<strong>287. \u0130llik kartof t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u00c7in \u2013 56 mln. ton, RF-34 mln. t, Hindistan \u2013 23 mln. t<\/strong><br \/>\n288. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik kartof t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 ard\u0131c\u0131l m\u00fcvafiq olaraq f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupunu ard\u0131c\u0131l olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Belarusiya (800 kq), Pol\u015fa (520 kq), Niderland (500 kq),<br \/>\nUkrayna (300 kq)<br \/>\n<strong>289. \u0130llik kartof ixracat\u0131nda 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? Niderland -1,5 mln. ton<\/strong><br \/>\n290. D\u00fcnyada illik kofe t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc bilirsinizmi? \u2013 6,5 mln. ton<br \/>\n<strong>291. D\u00fcnyada illik kakao t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 2,8 mln. t<\/strong><br \/>\n292. D\u00fcnyada illik \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc yada salm: \u2013 2,8 mln. t<br \/>\n<strong>293. \u0130llik kofe v\u0259 kakao t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t birinci yeri tutur? \u2013 Braziliya: kofe \u2013 1,6 mln. t, kakao \u2013 1,1 mln. t<\/strong><br \/>\n294. \u0130llik \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 Hindistan \u2013 0,8 mln. t<br \/>\n<strong>295. \u0130llik \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 2-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: \u00c7in \u2013 0,7 mln. t<\/strong><br \/>\n296. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik kakao t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur v\u0259 onun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 Kot \u2013 d \u0130vuar -60 kq<br \/>\n<strong>297. D\u00fcnyada illik meyv\u0259 t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 400 mln. t<\/strong><br \/>\n298. \u0130ld\u0259 65 mln. t t\u0259dar\u00fck olunan porta\u011fal toplanmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r f\u0259rql\u0259nir? \u2013 Braziliya, AB\u015e<br \/>\n<strong>299. \u0130ld\u0259 10 mln. ton t\u0259dar\u00fck olunan limon toplanmasmda f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 \u0130ran, Meksika, Hindistan, AB\u015e<\/strong><br \/>\n300. \u0130ld\u0259 60 mln. ton t\u0259dar\u00fck oh\u0131nan banan toplanmasmda ard\u0131c\u0131l olaraq yer tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: Hindistan, Braziliya, Ekvador,Filippin, \u00c7in, \u0130ndoneziya, Kolumbiya, Kosta-Rika, Meksika, Tailand<br \/>\n<strong>301. \u0130ld\u0259 \u0259kin sah\u0259si 10 mln. ha, t\u0259dar\u00fck\u00fc 60 mln.ton olan \u00fcz\u00fcm m\u0259hsulu toplanmasmda v\u0259 \u015f\u0259rab istehsah sah\u0259sind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7ilirl\u0259r? \u2013 \u0130taliya, Fransa<\/strong><br \/>\n302. \u018fsas\u0259n subtropik v\u0259 tropik zonan\u0131n bitkisi hesab edil\u0259n, \u0259kin sah\u0259si 35 mln. ha-ra \u00e7atan pamb\u0131\u011fm toplanmas\u0131nm illik k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 20,0 mln. ton<br \/>\n<strong>303. Pamb\u0131q lif\u0131 \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u00c7in \u2013 4,0 mln. t, AB\u015e \u2013 4,0 mln. t, Hindistan \u2013 2,1 mln. t<\/strong><br \/>\n304. T\u0259bii kau\u00e7ukun bec\u0259rildiyi regionu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -C\u0259nubi- \u015e\u0259rqi Asiya<br \/>\n<strong>305. \u0130llik t\u0259bii kau\u00e7uk t\u0259dar\u00fck\u00fc \u2013 7 mln. t<\/strong><br \/>\n306. T\u0259bii kau\u00e7ukun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: -Tailand, \u0130ndoneziya, Malayziya, Hindistan, \u00c7in, Filippin, \u015eri-Lanka, Nigeriya<br \/>\n<strong>307. T\u00fct\u00fcn\u00fcn v\u0259t\u0259ni harad\u0131r? \u2013 AB\u015e<\/strong><br \/>\n308. T\u00fct\u00fcn, xa\u015fxa\u015f, k\u00fcnc\u00fct- hans\u0131 narkotik bitkil\u0259ridir? \u2013 Xa\u015fxa\u015f<br \/>\n<strong>309. T\u00fct\u00fcn m\u0259hsulu toplanmasmda 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: \u2013 \u00c7in -2.5 mln. t<\/strong><br \/>\n310. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfatmm 2-ci apar\u0131c\u0131 sah\u0259si: \u2013 Heyvandarl\u0131q<br \/>\n<strong>311. D\u00fcnyada saxlan\u0131lan b\u00fct\u00fcn heyvan n\u00f6vl\u0259riniri say\u0131: \u2013 4,5 mlrd. ba\u015f<\/strong><br \/>\n312. D\u00fcnyada iribuynuzlularm say\u0131: -1,4 mlrd. ba\u015f<br \/>\n<strong>313. D\u00fcnyada x\u0131rdabuynuzlularm say\u0131: -1,1 mlrd. ba\u015f<\/strong><br \/>\n314. D\u00fcnyada saxlan\u0131lan donuzlarm say\u0131: -1,0 mlrd. ba\u015f<br \/>\n<strong>315. \u0130ribuynuzlularm sayma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? \u2013 Hindistan<\/strong><br \/>\n316. Hindistanda iribuynuzlularm say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 510 mln. ba\u015f<br \/>\n<strong>317. \u0130ribuynuzlularm sayma g\u00f6r\u0259 2-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: -Braziliya<\/strong><br \/>\n318. D\u00fcnyada illik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 220 mln. ton<br \/>\n<strong>319. \u0130llik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: \u2013 \u00c7in \u2013 74,0 mln. ton<\/strong><br \/>\n320. D\u00fcnyada illik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 2-ci yeri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tutur? \u2013 AB\u015e \u2013 35 mln. ton<br \/>\n<strong>321. \u0130llik s\u00fcd t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 560 mln. ton<\/strong><br \/>\n322. \u0130llik yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 700 mlrd. \u0259d\u0259d<br \/>\n<strong>323. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: -AB\u015e \u2013 115 kq, Danimarka \u2013 115 kq<\/strong><br \/>\n324. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tammr v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Niderland \u2013 720 \u0259d\u0259d<br \/>\n<strong>325. D\u0259niz heyvanlar\u0131 tutulmasmda 1-ci d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 \u00c7in 36.5 mln. ton<\/strong><br \/>\n326. \u0130ld\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r yun t\u0259dar\u00fck olunur? \u2013 2,5 mln. ton<br \/>\n<strong>327. \u0130llik yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci- yeri tutur? \u2013 Avstraliya \u2013 0,2 mln. ton<\/strong><br \/>\n328. \u0130llik yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 2-cidir? \u2013 \u00c7in \u2013 290 min ton<br \/>\n<strong>329. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n \u0259tin miqdar\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? -40kq<\/strong><br \/>\n330. \u0130llik yumurta \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n 5 d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u00c7in (280mlrd. \u0259d\u0259d), AB\u015e (85 mlrd. \u0259d\u0259d), Yaponiya (48 mlrd), RF (34 mlrd. \u0259d\u0259d), Hindistan (28 mlrd. \u0259d\u0259d)<br \/>\n<strong>331. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: Niderland \u2013 720 \u0259d\u0259d, Bel\u00e7ika \u2013 390 \u0259d\u0259d, Yaponiya \u2013 370 \u0259d\u0259d, \u00c7exiya \u2013 350 \u0259d\u0259d, Belorusiya \u2013 340 \u0259d\u0259d, AB\u015e \u2013 315 \u0259d\u0259d, Fransa \u2013 300 \u0259d\u0259d<\/strong><br \/>\n332. Akvakultura n\u0259dir? \u2013 Su h\u00f6vz\u0259sind\u0259 heyvanlar\u0131n art\u0131nlmas\u0131, onlara n\u0259zar\u0259t v\u0259 qulluq edilm\u0259si.<br \/>\n<strong>333. N\u0259qliyyat n\u0259dir? \u2013 Maddi istehsalm 3-c\u00fc apar\u0131c\u0131 sah\u0259sidir.<\/strong><br \/>\n334. N\u0259qliyyat sistemi n\u0259dir? \u2013 B\u00fct\u00fcn n\u0259qliyyat n\u00f6vl\u0259rinin v\u0259 vasit\u0259l\u0259rinin birliyi<br \/>\n<strong>335. D\u00fcnya d\u0259mir yollar\u0131nm uzunlu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 1,3 mln. km<\/strong><br \/>\n336. D\u00fcnyada neft k\u0259m\u0259rl\u0259rinin uzunlu\u011funun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisi n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 760 min km<br \/>\n<strong>337. Magistral qaz k\u0259m\u0259rl\u0259rinin d\u00fcnyada uzunlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -1,2 mln. km<\/strong><br \/>\n338. N\u0259qliyyat\u0131n y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si n\u0259dir? \u2013 M\u00fc\u0259yy\u0259n vaxt \u0259rzind\u0259 t\u0259yin olunmu\u015f m\u0259saf\u0259y\u0259 da\u015fman y\u00fck v\u0259 s\u0259rni\u015finl\u0259rin miqdar\u0131<br \/>\n<strong>339. N\u0259qliyyatm y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259sinin \u00f6l\u00e7\u00fc vahidi n\u0259dir? \u2013 t\/km<\/strong><br \/>\n340. N\u0259qliyyat\u0131n hans\u0131 n\u00f6v\u00fcn\u00fcn y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si b\u00f6y\u00fckd\u00fcr? -D\u0259niz n\u0259qliyyat\u0131mn (62 %)<br \/>\n<strong>341. D\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 buxarla i\u015fl\u0259y\u0259n d\u0259miryolu harada v\u0259 n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? \u2013 Liverpul \u2013 Man\u00e7ester (\u0130ngilt\u0259r\u0259) 1830-cu ild\u0259, \u00c7arlston \u2013 Oqasta (AB\u015e), 1930-cu ild\u0259.<\/strong><br \/>\n342. Hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t d\u0259miryollar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 son ill\u0259rd\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur v\u0259 onun uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 AB\u015e \u2013 240 minkm<br \/>\n<strong>343. D\u0259mir yollar\u0131nm son ill\u0259rd\u0259 illik y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r olmu\u015fdur? 5,7 trln t\/km<\/strong><br \/>\n344. D\u00fcnyada d\u0259miryollar\u0131 tam elektrikl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 G\u00fcrc\u00fcstan \u2013 100 %<br \/>\n<strong>345. D\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 elektrikl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u0259miryolu yoxdur? \u2013 Kanada, Avstraliya<\/strong><br \/>\n346. D\u0259miryollar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm 2-ci d\u00f6vl\u0259ti: -RF \u2013 86min km<br \/>\n<strong>347. D\u00fcnyada \u0259n h\u00fcnd\u00fcrd\u0259n ke\u00e7\u0259n d\u0259mir yolu x\u0259tti: \u2013 \u00c7ili \u2013 Argentina (4470 m)<\/strong><br \/>\n348. Tonnell\u0259r vasit\u0259sil\u0259 su altmdan ke\u00e7\u0259n d\u0259mir yollar\u0131 hans\u0131lard\u0131r? Xonsyu \u2013 Xokkaydo; B.Britaniya \u2013 Fransa (Avrotunnel)<br \/>\n<strong>349. D\u00fcnyan\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 d\u0259mir yolu yoxdur? \u2013 60<\/strong><br \/>\n350. D\u00fcnyamn ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 d\u0259mir yolu x\u0259tti f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir? \u2013 140-dan \u00e7ox<br \/>\n<strong>351. llk metro x\u0259tti harada istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? \u2013 1863-c\u00fc ild\u0259 Londonda, 1868-ci ild\u0259 Nyu-Yorkda<\/strong><br \/>\n352. D\u00fcnyanm ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 metro i\u015fl\u0259yir? \u2013 70 \u00f6lk\u0259d\u0259<br \/>\n<strong>353. Az\u0259rbaycanda metro n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? -1967- ciild\u0259<\/strong><br \/>\n354. RF-d\u0259 metro x\u0259ttinin istifad\u0259y\u0259 verildiyi vaxt\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:<br \/>\n\u2013 1935-ciild\u0259<br \/>\n<strong>355. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259 avtomobil yollar\u0131mn uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 1- ci yeri tutur v\u0259 onun uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 AB\u015e \u2013 6,3 mln. km<\/strong><br \/>\n356. Avtomobil yollar\u0131mn uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 2-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 Hindistan \u2013 3,4 mln. km<br \/>\n<strong>357. D\u00fcnyada ilk neft k\u0259m\u0259ri n\u0259 vaxt hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 AB\u015e-da-1865-ciil<\/strong><br \/>\n358. Boru \u2013 k\u0259m\u0259r n\u0259qliyyatmm uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? \u2014AB\u015e \u2013 800 min km-\u0259 q\u0259d\u0259r<br \/>\n<strong>359. Boru-k\u0259m\u0259r n\u0259qliyyat\u0131mn uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 2-ci yerd\u0259dir? \u2013 RF \u2013 213 km<\/strong><br \/>\n360. N\u0259qliyyat n\u0259dir? \u2013 \u0130qtisadiyyatm barometri<br \/>\n<strong>361. S\u00fcvey\u015f kanal\u0131 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259n istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? -17.XI. 1869-cuild\u0259n<\/strong><br \/>\n362. Panama kanalmm \u00e7\u0259kildiyi ili bilirsinizmi? \u2013 1904-1914-c\u00fc ill\u0259r.<br \/>\n<strong>363. D\u00fcnyada il \u0259rzind\u0259 80 mln. n\u0259f\u0259r s\u0259rni\u015fin q\u0259bul etm\u0259 imkanma malik olan hans\u0131 hava liman\u0131m \u2013 aeroportu tan\u0131y\u0131rsm\u0131z v\u0259 o hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 Atlanta (Xartilt) \u2013 AB\u015e<\/strong><br \/>\n364. Turizmin \u0259n \u00e7ox inki\u015faf etdiyi region hans\u0131d\u0131r? \u2013 Amerika makrorayonu, Q\u0259rbi Avropa<br \/>\n<strong>365. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 qlobal problem vard\u0131r? \u2013 17<\/strong><br \/>\n366. Neft ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam \u2013 46,0 mlrd. t<br \/>\n<strong>367. Neft ehtiyatma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 4-c\u00fc yeri tutur v\u0259 o ehtiyat\u0131 bilirsinizmi? \u2013 B\u018f\u018f \u2013 16,2 mlrd. t<\/strong><br \/>\n368. Neft ehtiyatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259 3-c\u00fc yeri tutur v\u0259 o ehtiyat\u0131 g\u00f6st\u0259rin: \u2013 \u0130raq \u2013 17,0 mlrd. tona q\u0259d\u0259r<br \/>\n<strong>369. D\u00fcnyada neftin \u00fcmumi ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 800 mlrd. ton<\/strong><br \/>\n370. Vaxt\u0131 il\u0259 d\u00fcnyada me\u015f\u0259 sah\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r olmu\u015fdur? \u2013 75 mlrd. ha v\u0259 ya 75 mln. kv.km<br \/>\n<strong>371. Hal-haz\u0131rda d\u00fcnyada me\u015f\u0259nin \u00fcmumi sah\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 51,2 mlrd. ha v\u0259ya51,2 mln. kv.km<\/strong><br \/>\n372. Hal-haz\u0131rda d\u00fcnyada me\u015f\u0259nin oduncaq ehtiyat\u0131n\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 385 mlrd.kub.metr<br \/>\n<strong>373. Avropada sahil x\u0259tti uzunlu\u011funun n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? -143 min km<\/strong><br \/>\n374. Avropada T\u0259kl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 \u018fm\u0259kda\u015fhq T\u0259\u015fkilat\u0131 AT\u018fT n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b? \u2013 1975-ci ild\u0259<br \/>\n<strong>375. AT\u018fT-in ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r? \u2013 55<\/strong><br \/>\n376. Avropa \u015euras\u0131 n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b? \u2013 1949-cu ild\u0259<br \/>\n<strong>377. Ke\u00e7mi\u015f Yuqoslaviyamn t\u0259rkibind\u0259 ne\u00e7\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 5<\/strong><br \/>\n378. Avropa \u015euras\u0131mn ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc var? \u2013 45<br \/>\n<strong>379. Niderlandm m\u0259nas\u0131 n\u0259dir7 \u2013 D\u00fcz\u0259nlik \u00f6lk\u0259 Avropada iki d\u00f6vl\u0259t dili olan \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Bel\u00e7ika<\/strong><br \/>\n380. Avropada iki d\u00f6vl\u0259t dili olan \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Bel\u00e7ika<br \/>\n<strong>381. Avropada \u0259n b\u00f6y\u00fck aqlomerasiya hans\u0131d\u0131r? \u2013 London aqlomerasiyas\u0131<\/strong><br \/>\n382. Avropan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 3 b\u00f6y\u00fck aqlomerasiya vard\u0131r? \u2013 Pol\u015fa, Fransa<br \/>\n<strong>383. Avropada hans\u0131 meqalopolisl\u0259r vard\u0131r? \u2013 \u0130ngilt\u0259r\u0259, Reyn-Rur<\/strong><br \/>\n384. \u015eimal d\u0259nizind\u0259 neftin v\u0259 qazm ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 3,0 mlrd. ton, 4,5 trln.kub.metr<br \/>\n<strong>385. Avropada \u0259n \u00e7ox neft istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? Norve\u00e7 \u2013 162mln. ton<\/strong><br \/>\n386. Fransa il\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131 La-Man\u015f bo\u011faz\u0131ndan ke\u00e7m\u0259kl\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n tunelin \u2013 d\u0259mir yolunun uzunlu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 50 km<br \/>\n<strong>387. D\u00fcnyanm \u0259n b\u00f6y\u00fck turist \u2013 rekreasiya regionunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Xarici Avropa<\/strong><br \/>\n388. Xarici Avropada \u00fcmumi sah\u0259si 11,8 mln. ha olan ne\u00e7\u0259 milli park vard\u0131r? \u2013 280<br \/>\n<strong>389. Vatikan\u0131n sah\u0259sini v\u0259 \u0259halisinin k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 44 ha, 1000 n\u0259f\u0259r<\/strong><br \/>\n390. D\u00fcnyada \u015f\u0259h\u0259r-d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 Vatikan<br \/>\n<strong>391. D\u00fcnyada dovl\u0259t-\u015f\u0259h\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Sinqapur<\/strong><br \/>\n392. Orta \u015e\u0259rq\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r daxildir? \u2013 \u0130ran, \u018ffqan\u0131stan<br \/>\n<strong>393. Yaxm v\u0259 Orta \u015e\u0259rq\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 daxildir? \u2013 18 \u00f6lk\u0259<\/strong><br \/>\n394. Xarici Asiya hans\u0131 subregionlara ayr\u0131hr? \u2013 C\u0259nubi Q\u0259rbi Asiya, C\u0259nubi Asiya, C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi, \u015e\u0259rqi v\u0259 ya M\u0259rk\u0259zi \u2013 \u015e\u0259rqi Asiya<br \/>\n<strong>395. Materikd\u0259 Yer k\u00fcr\u0259sinin \u0259n al\u00e7aq n\u00f6qt\u0259si hara hesab edilir v\u0259 o ne\u00e7\u0259 metr t\u0259\u015fkil edir? \u2013 \u00d6l\u00fc d\u0259nizi \u2013 395 metr<\/strong><br \/>\n396. Yer K\u00fcr\u0259sinin \u0259n h\u00fcnd\u00fcr n\u00f6qt\u0259sini v\u0259 adm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Comalunqma (Everest), 8848 metr<br \/>\n<strong>397. C\u0259nubi Asiyada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir v\u0259 onun \u0259n b\u00f6y\u00fcy\u00fc hans\u0131d\u0131r? \u2013 7 d\u00f6vl\u0259t, ffindistan<\/strong><br \/>\n398. C\u0259nubi-\u015e\u0259rq\u0130 Asiyada yerl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131: \u2013 10 d\u00f6vl\u0259t<br \/>\n<strong>399. \u015e\u0259rqi Asiyada yerl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131: \u2013 5 d\u00f6vl\u0259t<\/strong><br \/>\n400. X\u0259z\u0259r d\u0259nizi d\u00fcnya okeam s\u0259viyy\u0259sind\u0259n ne\u00e7\u0259 metr al\u00e7aql\u0131qda yerl\u0259\u015fir \u2013 28 metr<br \/>\n<strong>401. Asiya \u201cp\u0259l\u0259ngi\u201d d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini g\u00f6st\u0259rin \u2013 Koreya,Sinqapur,Hon- Konq,Tayvan<\/strong><br \/>\n402. \u0130qtisadi v\u0259 siyasi c\u0259h\u0259td\u0259n qrupla\u015fma olan ASEAN n\u0259 vaxt yarad\u0131laraq ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259ti birl\u0259\u015fdirir? \u2013 1967-ci il, 10 d\u00f6vl\u0259ti<br \/>\n<strong>403. \u00c7ay ixracat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-ci \u2013 2-ci yeri tutur? \u2013 \u015eri- Lanka,Hindistan<\/strong><br \/>\n404. \u00c7inin \u201c\u0130qtisadi paytaxt\u0131\u201d hans\u0131 \u015f\u0259h\u0259rdir?-\u015eanxay<br \/>\n<strong>405. \u00c7in k\u00f6m\u00fcr,d\u0259mir\u00a0filizi,polad,\u00e7uqun,radio,televizor,velosiped,ayaqqab\u0131,papiros,yum urta,pamb\u0131q,bal\u0131q,tax\u0131l,meyv\u0259,\u0259t,kartof,sement,g\u00fcbr\u0259 istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tutur? \u2013 1-ci<\/strong><br \/>\n406. \u00c7in elektrik enerjisi,soyuducu,qar\u011f\u0131dal\u0131,\u00e7ay istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 yeri tutur?- 2-ci<br \/>\n<strong>407. \u00c7ind\u0259 illik elektrik enerjisi hasilat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 1,3 trl.kvt.saat<\/strong><br \/>\n408. Qad\u0131nlar\u0131n \u0259n \u00e7ox orta \u00f6m\u00fcr s\u00fcrm\u0259si hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259dir v\u0259 o ne\u00e7\u0259 il t\u0259\u015fkil edir? \u2013 \u00c7in v\u0259 yaponiyada \u2013 85 il<br \/>\n<strong>409. O hans\u0131 \u00f6lk\u0259dir ki, \u0259halisinin milli t\u0259rkibinin 99,5% eyni mill\u0259t t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Yaponiya<\/strong><br \/>\n410. Hindistan 200 il hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin \u0259sar\u0259tind\u0259 olub? \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya<br \/>\n<strong>411. Hans\u0131 ili Afrika ili adland\u0131r\u0131rlar? \u2013 1960-c\u0131 ili<\/strong><br \/>\n412. Afrikada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259tin d\u00fcnya okean\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yoxdur? \u2013 15 d\u00f6vl\u0259tin<br \/>\n<strong>413. Afrikada \u0259n \u00e7ox neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Nigeriya, 100 mln.ton<\/strong><br \/>\n414. O hans\u0131 \u00f6lk\u0259dir ki,\u0259n \u00e7ox q\u0131z\u0131l, uran,almaz istehsal\u0131 il\u0259 tan\u0131n\u0131r? \u2013 CAR<br \/>\n<strong>415. AB\u015e ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 hans\u0131 m\u0259bl\u0259\u011f\u0259 Alyaskan\u0131 100 illiy\u0259 Russiyadan alm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1867-ci ild\u0259,7,2 mln.dollara<\/strong><br \/>\n416. AB\u015e-\u0131n d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131ndak\u0131 13 a\u011f v\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngli zolaqlar n\u0259yin r\u0259mzidir?- AB\u015e-\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil olan ilk m\u00fcst\u0259qin \u015ftatlar\u0131n<br \/>\n<strong>417. AB\u015e-da illik demokratik konstitusiya n\u0259 vaxt q\u0259bul olunmu\u015fdur? \u2013 1776-c\u0131 ild\u0259<\/strong><br \/>\n418. Bu vaxta q\u0259d\u0259r AB\u015e-\u0131n bayra\u011f\u0131 ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 d\u0259yi\u015fmi\u015fdir?- 25 d\u0259f\u0259<br \/>\n<strong>419. AB\u015e-\u0131n bayra\u011f\u0131nda ne\u00e7\u0259 ulduz vard\u0131r v\u0259 onlar n\u0259yi \u0259ks etdirir? \u2013 \u015ftatlar\u0131n saym\u0131 \u0259ks etdir\u0259n 50 ulduz vard\u0131r.<\/strong><br \/>\n420. AB\u015e-da hans\u0131 \u0259razil\u0259r 1959,1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u015ftat h\u00fcququ \u0259ld\u0259 etmi\u015fl\u0259r? \u2013 Alyaska, Havay adalar\u0131<br \/>\n<strong>421. Meqalopolisl\u0259rin v\u0259t\u0259ni hara hesab edilir? \u2013 AB\u015e<\/strong><br \/>\n422. Bosva\u015f, \u00c7ipits, Sansan, KMSA meqalopolisl\u0259ri hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 AB\u015e-da<br \/>\n<strong>423. \u018fn \u00e7ox AES hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 AB\u015e-da<\/strong><br \/>\n424. AB\u015e-da atom reaktorlarmm saym\u0131 d\u0259qiql\u0259\u015fdirin: -104<br \/>\n<strong>425. Qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi elektrik enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? -GES, KES, Q\u00c7ES<\/strong><br \/>\n426. Ba\u015fl\u0131ca elektrik-enerjisi m\u0259nb\u0259l\u0259rini g\u00f6st\u0259rin: \u2013 AES,SES,\u0130ES<br \/>\n<strong>427. AB\u015e ne\u00e7\u0259 iqtisadi rayona b\u00f6l\u00fcn\u00fcr? \u2013 9<\/strong><br \/>\n428. Kanadada beyn\u0259lxalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat n\u00f6v\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -me\u015f\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131<br \/>\n<strong>429. Tropik qur\u015fa\u011fm n\u0259h\u0259ngi hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t hesab olunur? \u2013 Braziliya<\/strong><br \/>\n430. Latm Amerikas\u0131nda ne\u00e7\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? \u2013 33<br \/>\n<strong>431. \u015e\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmdan al\u0131nan \u015f\u0259k\u0259r ixracatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupu 1-ci v\u0259 2-ci yeri tuturlar? \u2013 Braziliya, Kuba<\/strong><br \/>\n432. Avstraliya v\u0259 Okeaniyada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? \u2013 28<br \/>\n<strong>433. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 paytaxt ad\u0259t\u0259n \u00e7ox da b\u00f6y\u00fck olmayan 2 \u015f\u0259h\u0259r se\u00e7ilir? \u2013 \u0259sas\u0259n Federativ d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259<\/strong><br \/>\n434. D\u00fcnyada \u0259n uzun neft k\u0259m\u0259ri hans\u0131d\u0131r v\u0259 uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 \u00abDostuq\u00bb \u2013 5500 km<br \/>\n<strong>435. Toxuculu\u011fun m\u0259hsulu n\u0259dir? \u2013 Par\u00e7a<\/strong><br \/>\n436. Avropa \u0130ttifaq\u0131 n\u0259 vaxt yarad\u0131lmaqla ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r? -1951- ciil,- 15\u00fczv\u00fc.<br \/>\n<strong>437. Hindistan idar\u0259etm\u0259nin hans\u0131 formasma mal\u0131kdir? \u2013 Parlamentli respublika;<\/strong><br \/>\n438. OAPEK n\u0259dir? \u2013 Neft ixrac ed\u0259n on bir (11) \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259si qrupu<br \/>\n<strong>439. Az\u0259rbaycanda ilk tramvay n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 1924-c\u00fc ild\u0259<\/strong><br \/>\n440. Az\u0259rbaycanda funikulyor n\u0259vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 1960-c\u0131 \u0131ld\u0259<br \/>\n<strong>441. Bak\u0131-T\u00fcrkm\u0259nba\u015f\u0131 g\u0259mi-b\u0259r\u0259si (343 km) n\u0259 v\u00e4xt i\u015f\u0259 salmm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1962-ci ild\u0259<\/strong><br \/>\n442. Bak\u0131-Batumi neft k\u0259m\u0259rinin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir v\u0259 o n\u0259 vaxt m\u00f6vcudla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1896-1907-ci ill\u0259rd\u0259, uzunlu\u011fu 888 km<br \/>\n<strong>443. Neft Da\u015flar\u0131 eskadas\u0131nm uzunlu\u011fu: \u2013 76 km<\/strong><br \/>\n444. Bak\u0131-Novorossiysk neft k\u0259m\u0259ri n\u0259 vaxt b\u0259rpa edilmi\u015fdir v\u0259 onun uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 1997-ci ild\u0259, 1411 km<br \/>\n<strong>445. 1-ci Bak\u0131-\u015eollar su k\u0259m\u0259ri kim t\u0259r\u0259fmd\u0259n v\u0259 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 in\u015fa edilmi\u015fdir? \u2013 1916-1917-ci ill\u0259rd\u0259, Z.Ta\u011f\u0131yev t\u0259r\u0259f\u0131nd\u0259n<\/strong><br \/>\n446. Aran iqtisadi rayonu Az\u0259rbaycanm hans\u0131 f\u0131ziki-co\u011fraf\u0131 b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fc \u0259hat\u0259 edir? \u2013 K\u00fcr-Araz<br \/>\n<strong>447. Ab\u015feron iqtisadi rayonunda hans\u0131-inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcll\u0259ri illik m\u0259hsul istehsalmda se\u00e7ilirl\u0259r? \u2013 Bak\u0131, Sumqay\u0131t<\/strong><br \/>\n448. B\u00f6y\u00fck Qafqaz co\u011fraf\u0131i rayonunda hans\u0131 iqtisadi rayonlar ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 Ab\u015feron, Da\u011fl\u0131q \u015eirvan, \u015e\u0259ki-Zaqatala, Quba- Xa\u00e7maz<br \/>\n<strong>449. Ki\u00e7ik Qafqaz t\u0259bii-co\u011fraf\u0131 rayonunda hans\u0131 iqtisadi rayonlar yerl\u0259\u015firl\u0259r? \u2013 G\u0259nc\u0259-Qazax, K\u0259lb\u0259c\u0259r \u2013 La\u00e7\u0131n, Yuxar\u0131 Qaraba\u011f<\/strong><br \/>\n450. Az\u0259rbaycan hans\u0131 b\u00f6y\u00fck co\u011fraf\u0131 rayonlara b\u00f6l\u00fcn\u00fcr? -B\u00f6y\u00fck Qafqaz, Ki\u00e7ik Qafqaz, K\u00fcr-Araz, L\u0259nk\u0259ran, Nax\u00e7\u0131van<br \/>\n<strong>451. Avrotunelin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdi? \u2013 50 km<\/strong><br \/>\n452. Avrotunel hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri birl\u0259\u015fdirir? \u2013 Fransa v\u0259 B\u00f6yiik Britaniyam<br \/>\n<strong>453. Avrotunel ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 i\u015f\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r?1994-c\u00fc ild\u0259<\/strong><br \/>\n454. Yax\u0131n \u015e\u0259rq \u00f6lk\u0259l\u0259ri hans\u0131 regionu \u0259hat\u0259 edir? \u2013 CQ Asiyan\u0131<br \/>\n<strong>455. Orta \u015e\u0259rq hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir? \u2013 \u0130ran, \u018ffqamstan<\/strong><br \/>\n456. \u015eimali Kipr T\u00fcrk Respublikas\u0131 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1983-c\u00fc ild\u0259<br \/>\n<strong>457. D\u00fcnyada 2-ci yerd\u0259 duran maksimal \u0259hali s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 harada m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Sinqapurda \u2013 6100 n\u0259f\u0259r<\/strong><br \/>\n458. D\u00fcnyada maksimal \u0259hali s\u0131xl\u0131\u011fma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yer tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Monako \u2013 21 min n\u0259f\u0259r<br \/>\n<strong>459. Polad istehsalma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 \u00c7in \u2013 182 mln. t<\/strong><br \/>\n460. D\u0259mir filizi hasilat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyanm 1 -cisidir v\u0259 onun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 \u00c7in, 210 mln. t<br \/>\n461. \u00c7ind\u0259 ne\u00e7\u0259 metallurgiya bazas\u0131 vard\u0131r? \u2013 5<br \/>\n462. Qara metallurgiyan\u0131n illik m\u0259hsul istehsalma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 \u00c7in<br \/>\n<strong>463. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ild\u0259 3 d\u0259f\u0259 \u00e7\u0259ltik m\u0259hsulu g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr? -\u00c7in, Vyetnam<\/strong><br \/>\n464. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnd\u0259 ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t, ne\u00e7\u0259 neft \u015firk\u0259ti i\u015ftirak etmi\u015fdir? \u2013 6 d\u00f6vl\u0259tin 10 neft \u015firk\u0259ti s<br \/>\n<strong>465. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnd\u0259 hans\u0131 neft \u015firk\u0259tl\u0259ri i\u015ftirak etmi\u015fl\u0259r? \u2013 ARDN\u015e 10 %, BP 34,4 %, \u0130nokal 10,28 %, , \u0130npeks-10 %, Statoyl-8,56 %, Eksson Mobil-8 %, TRAO-6,75 %, Deyon Enerqu-5,63 %, \u0130to\u00e7i-3,92 %, Amerada Hess-2,72 %.<\/strong><br \/>\n466. C\u0259nubi Az\u0259rbaycanm sah\u0259si n\u0259 qs\u0131d\u0259rdir? \u2013 280 min kv.km<br \/>\n<strong>467. Az\u0259rbaycan Demokratik C\u00fcmhuriyy\u0259ti qurulanda \u0259razisi n\u0259 q\u0259d\u0259r idi? \u2013 114 min kv.km<\/strong><br \/>\n468. T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si n\u0259 vaxt imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1828-ci ild\u0259<br \/>\n<strong>469. G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259sinin ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 ili m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -1813- c\u00fcil<\/strong><br \/>\n470. Erm\u0259nistan q\u0259sbkar ordusu son vaxtlar Az\u0259rbaycamn n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259razisini z\u0259bt etmi\u015fdir? \u2013 17 min kv.km<br \/>\n<strong>471. Manna, Midiya, Atropatena d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Az\u0259rbaycanm hans\u0131 hiss\u0259sind\u0259 v\u0259 n\u0259 vaxt yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 C\u0259nubunda, IX \u0259srd\u0259<\/strong><br \/>\n472. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin paytaxt\u0131 Q\u0259b\u0259l\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri olmu\u015fdur? \u2013 Albaniyamn<br \/>\n<strong>473. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin paytaxt\u0131 B\u0259rd\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri olmu\u015fdur? \u2013 Girdiman\u0131n<\/strong><br \/>\n474. T\u0259bii \u015f\u0259raitin elementini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 iqlim, relyef<br \/>\n<strong>475. G\u00f6y-g\u00f6l n\u0259 vaxt yaranm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1139-cu ild\u0259<\/strong><br \/>\n476. Az\u0259rbaycanda qaz ehtiyatm\u0131n ne\u00e7\u0259 faizi X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin pay\u0131na dii\u015f\u00fcr? \u2013 30 %-\u0259 q\u0259d\u0259ri<br \/>\n<strong>477. Az\u0259rbaycanda s\u0259naye \u00fcsulu il\u0259 neft istehsalma n\u0259 vaxt ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1847-ci ild\u0259<\/strong><br \/>\n478. Z\u0259ylik alunitind\u0259n harada istifad\u0259 olunur? \u2013 G\u0259nc\u0259d\u0259 al\u00fcminium oksidi almmasmda<br \/>\n<strong>479. Nax\u00e7\u0131vanda da\u015f duz yata\u011fmm ad\u0131 n\u0259dir? \u2013 Nehr\u0259m<\/strong><br \/>\n480. Az\u0259rbaycanda Bentonit gill\u0259ri harada a\u015fkar edilmi\u015fdir? \u2013 Da\u015f Salahhda<br \/>\n<strong>481. Sirab, Vayx\u0131r, Badaml\u0131 mineral bulaqlar\u0131 harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 Nax\u00e7\u0131van MR-da<\/strong><br \/>\n482. M\u0259\u015fhur \u0130stisu bula\u011f\u0131 haradad\u0131r? \u2013 K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259<br \/>\n<strong>483. Siy\u0259z\u0259n rayonunda a\u015fkar edil\u0259n m\u00fcalic\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli mineral su nec\u0259 adlan\u0131r? \u2013 Qalaalt\u0131<\/strong><br \/>\n484. \u015eirin su ehtiyat\u0131nda hans\u0131 qrup d\u00f6vl\u0259tl\u0259r 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 Braziliya (6950 kub.km), RF (450 kub.km), Kanada (2900 kub.km)<br \/>\n<strong>485. Axar sular\u0131n \u2013 \u00e7aylarm su h\u0259cmini bilirsinizmi n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?- 2000 kub.km<\/strong><br \/>\n486. D\u00fcnyada n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u00fcni su h\u00f6vz\u0259l\u0259ri yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 onlar\u0131n sah\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 60 min, 400 min kv.km.<br \/>\n487. \u015eirin su ehtiyatmda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 Braziliya \u2013 6950 kub.km., Danimarka<br \/>\n488. \u015eirin su ehtiyatma g\u00f6r\u0259 2-ci d\u00f6vl\u0259ti tamy\u0131rs\u0131mzm\u0131? -Rusiya \u2013 4500 kub km<br \/>\n<strong>489. Hans\u0131 me\u015f\u0259 qur\u015fa\u011fmda oduncaq ehtiyat\u0131 \u00e7oxdur? -C\u0259nub me\u015f\u0259 qur\u015fa\u011fmda<\/strong><br \/>\n490. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck enerji m\u0259nb\u0259yi: \u2013 G\u00fcn\u0259\u015f<br \/>\n<strong>491. Az\u0259rbaycanda \u0259n ucuz, s\u0259rf\u0259li yanacaq n\u00f6v\u00fc hans\u0131d\u0131r? -Qaz<\/strong><br \/>\n492. Az\u0259rbaycanda qaz hasilat\u0131 n\u0259 vaxtdan s\u0259naye \u0259h\u0259miyy\u0259ti k\u0259sb etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1928-ci ild\u0259n<br \/>\n<strong>493. Az\u0259rbaycanda neftl\u0259 birlikd\u0259 hasil olunan qaz nec\u0259 adlan\u0131r? S\u0259mt qaz\u0131<\/strong><br \/>\n494. Neftin emalmdan alman qaz\u0131 nec\u0259 adland\u0131r\u0131rlar? \u2013 Zavod qaz\u0131<br \/>\n<strong>495. B\u00f6y\u00fck Qafqaz t\u0259bii co\u011fraf\u0131 rayonunda hans\u0131 iqtisadi rayon t\u0259r\u0259v\u0259z\u00e7ilikl\u0259 tanm\u0131r? \u2013 Quba-Xacmaz<\/strong><br \/>\n496. Az\u0259rbaycanm hans\u0131 t\u0259bii co\u011frafi rayonunda 1 iqtisadi rayon ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 K\u00fcr-Arazda<br \/>\n<strong>497. Az\u0259rbaycanda ilk neft boru k\u0259m\u0259ri x\u0259tti harada v\u0259 n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? 1878-ci ild\u0259, Balaxan\u0131 \u2013 Qara\u015f\u0259h\u0259r arasmda<\/strong><br \/>\n498. Az\u0259rbaycanda neft s\u0259nayesinin inki\u015fafma t\u0259sir ed\u0259n hans\u0131 neft k\u0259m\u0259rl\u0259rinin adm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 1. Balaxan\u0131-Qara \u015f\u0259h\u0259r Bak\u0131-Batumi, Bak\u0131 \u2013 Novorossiysk, \u018fli-Bayraml\u0131 \u2013 Bak\u0131 Neft<br \/>\nDa\u015flar\u0131 \u2013 Bak\u0131, Siy\u0259z\u0259n \u2013 Bak\u0131, Qrozn\u0131 -Bak\u0131, Bak\u0131 \u2013 Supsa, Bak\u0131 \u2013 Tbilisi \u2013 Ceyhan, \u00c7\u0131raq \u2013 S\u0259ng\u0259\u00e7al, D\u00fcb\u0259ndi \u2013 \u018fii-Bayramh (Qazax\u0131standan X\u0259z\u0259r vasit\u0259sil\u0259 g\u0259l\u0259n nefti xaric\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn)<br \/>\n<strong>499. Hans\u0131 k\u0259m\u0259rl\u0259r Az\u0259rbaycanda qaz s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131ma t\u0259kan vermi\u015fdir? Qarada\u011f \u2013 A\u011fstafa \u2013 Tbilisi, Mozdok \u2013 Qaz\u0131m\u0259m-m\u0259d, \u0130ran \u2013 Astara \u2013 Qaz\u0131m\u0259mm\u0259d, Zir\u0259 \u2013 Bak\u0131, Neft \u2013 Da\u015flar\u0131 -Bak\u0131, \u00c7\u0131raq \u2013 1 \u2013 Neft Da\u015flar\u0131, Bak\u0131 \u2013 \u018frzurum (\u00e7\u0259kilir)<\/strong><br \/>\n500. Az\u0259rbaycan Respublikasmm 1991-ci il 18 oktyabrdan m\u00fcst\u0259qilliyini tan\u0131yan ilk d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 T\u00fcrkiy\u0259, Rummiya<br \/>\n<strong>501. Az\u0259rbaycanda s\u00fcni qaz anbar\u0131 harada yerl\u0259\u015fmi\u015fdir? \u2013 Kalmazda (1974-c\u00fc ild\u0259), Qarada\u011fda (1986-c\u0131 ild\u0259)<\/strong><br \/>\n502. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00abAz\u0259ri\u00bb yata\u011f\u0131nda ne\u00e7\u0259 quyu qaz\u0131lmahd\u0131r? \u2013 48<br \/>\n<strong>503. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 \u0259sas\u0259n \u00ab\u00c7\u0131r\u0131q-l\u00bb neft yata\u011fmda ne\u00e7\u0259 quyu qaz\u0131lmahd\u0131r? \u2013 24 quyu<\/strong><br \/>\n504. S\u0259ttarxan adma zavodun ixtisasla\u015fm\u0131\u015f sah\u0259si: neft -m\u0259d\u0259ni avadanl\u0131qlar\u0131 sah\u0259si; \u2013 fontan armaturlan istehsah: t\u00f6km\u0259 polad istehsal\u0131; k\u0259\u015ff\u0131yyat quyular\u0131 qazmaq \u00fc\u00e7\u00fcn rotorlar.<br \/>\n<strong>505. RF-d\u0259 449 \u0130ES, SES,AES vard\u0131r ki, onlar\u0131n da g\u00fcc\u00fc 198 mln. kvt-dir. (\u0130ES \u2013 132 mln.kvt., SES \u2013 44 mln. kvt, AES \u2013 9 sayda -22 mln. kvt).<\/strong><br \/>\n506. D\u00fcnyada AES-l\u0259rd\u0259n 2,5 trln. kvt saat (15 %) elektrik enerjisi al\u0131mr, g\u00fcc\u00fc \u2013 400 mln. kvt-a q\u0259d\u0259rdir.<br \/>\n<strong>507. \u00c7ernobl AES-\u0130 1986-c\u0131 ild\u0259ki f\u0259lak\u0259td\u0259 RF, Ukrayna v\u0259 Belarusiyan\u0131n 11 vilay\u0259tinin 171 mln. \u0259halisini radiasiyaya m\u0259ruz qoyaraq 2000 km radiusunda d\u00fcnyan\u0131n 20 \u00f6lk\u0259sind\u0259 radiasiyamn artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.<\/strong><br \/>\n508. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 AES-in illik elektrik enerjisi hasilat\u0131nda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr? Litva \u2013 85 %, Fransa \u2013 78 %, Bel\u00e7ika \u2013 55 %, \u0130sve\u00e7 \u2013 53 %, Ukrayna \u2013 47 %, Koreya Respublikas\u0131 \u2013 46 % Bolqar\u0131stan \u2013 45 %, \u0130sve\u00e7r\u0259 \u2013 43 %, Macar\u0131stan \u2013 42 %, Yaponiya -36%<br \/>\n<strong>509. K\u00fcl\u0259k elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-4- ci yerl\u0259ri b\u00f6l\u00fcrl\u0259r? AB\u015e, AFR, Hindistan, Danimarka<\/strong><br \/>\n510. D\u00fcnyada KES-in g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 13,0 mln. kvt.<br \/>\n<strong>511. D\u00fcnyada geotermal elektrik stansiyas\u0131 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 olmaqla onlar\u0131n g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 20 \u00f6lk\u0259d\u0259, 8,8 mln. kvt<\/strong><br \/>\n512. QES-\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r qabaqc\u0131l yer tuturlar? -Yaponiya, AB\u015e, AFR, \u0130srail<br \/>\n513. D\u00fcnyamn ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 t\u0259yyar\u0259, vertolyot istehsal olunur v\u0259 onun qabaqc\u0131l \u00f6lk\u0259l\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 20 \u00f6lk\u0259d\u0259, AB\u015e, RF, Fransa, Braziliya v\u0259 s.<br \/>\n514. Q\u0259bi Avropada illik avtomobil istehsah: \u2013 17,0 mln. \u0259d\u0259d<br \/>\n<strong>515. Avtomobil istehsalmda qabaqc\u0131l d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri g\u00f6st\u0259rin: AB\u015e, Yaponiya, AFR, Fransa<\/strong><br \/>\n516. Vatikan harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 Avropanm karliki (mikro) olmaqla Romamn q\u0259rb hiss\u0259sind\u0259 Tibr \u00e7aymm sa\u011f sahilind\u0259ki Monte- Vatikano t\u0259p\u0259liyind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n, sah\u0259si 0,44 kv.km (44 ha), sahil x\u0259ttinin uzunlu\u011fu 2600 metr\u0259 \u00e7atan, \u0259halisinin say\u0131 1-2,5. min n\u0259f\u0259r (700 n\u0259f\u0259r dini \u015f\u0259xsl\u0259rdir) m\u0259lumatland\u0131r\u0131lan, latm v\u0259 italyan dilli, m\u00fctl\u0259q monarxiya qurulu\u015flu, katolik kils\u0259sinin beyn\u0259lxalq inzibati v\u0259 ideoloji m\u0259rk\u0259zi hesab edil\u0259n, \u015f\u0259h\u0259r- d\u00f6vl\u0259tidir.<br \/>\n<strong>517. Avropada ki\u015fil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn k\u0259bin k\u0259silm\u0259sind\u0259 orta ya\u015f h\u0259ddi ne\u00e7\u0259 il g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr? \u2013 27 il<\/strong><br \/>\n518. D\u00fcnyada ki\u015fi-qadm ya\u015f nisb\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -50,3:49,7<br \/>\n<strong>519. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 apar\u0131c\u0131 din var v\u0259 onlar hans\u0131lard\u0131r? \u2013 3; xristian, m\u00fcs\u0259lman, buddizm<\/strong><br \/>\n520. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 islam \u00f6lk\u0259si var? \u2013 50<br \/>\n<strong>521. GUAM \u0130qtisadi Birliyi n\u0259 vaxt yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1999-cu il 24 apreld\u0259<\/strong><br \/>\n522. Neft ixrac ed\u0259n \u018fr\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259ri birliyi (OAPEK) :hans\u0131 vaxtda yaranm\u0131\u015f v\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdirir? \u2013 1960-c\u0131 ild\u0259n, 10 \u00f6lk\u0259ni<br \/>\n<strong>523. D\u00fcnya okeamnda ba\u015f ver\u0259n dal\u011falarm illik enerji g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259r hesablanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 2,7 mlrd. kvt<\/strong><br \/>\n524. D\u00fcnyada tanmm\u0131\u015f amerikan avtomobil korporasiyalar\u0131 hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Djeneral Motors, Ford Motor.<br \/>\n<strong>525. D\u00fcnyada m\u0259\u015fhur yapon avtomobil korporasiyalar\u0131n\u0131 tamy\u0131rsm\u0131zm\u0131? \u00abToyota\u00bb, \u00abNissan\u00bb, \u00abXonda\u00bb<\/strong><br \/>\n526. Hans\u0131 frans\u0131z avtomobil korporasiyalar\u0131mn adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 \u00abReno\u00bb, \u00abPeyo \u2013 Sitroyen\u00bb<br \/>\n<strong>527. Alman-amerikan avtomobil korporasiyas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 \u00abDaymler Kraysler\u00bb<\/strong><br \/>\n528. D\u00fcnyada illik mineral k\u00fcbr\u0259 istehsalm\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 150 mln. ton<br \/>\n529. Mineral k\u00fcbr\u0259 istehsal\u0131nda m\u00fcvafiq olaraq 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u00c7in \u2013 28,0 mln. ton, AB\u015e \u2013 27,0 mln.ton, Kanada \u2013 12,5 mln. ton<br \/>\n530. D\u00fcnyada h\u0259r il n\u0259 q\u0259d\u0259r ip\u0259k par\u00e7a toxunuldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 22,0 mlrd.kv.metr<br \/>\n<strong>531. \u0130llik par\u00e7a toxunmasmda \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc hans\u0131 n\u00f6v t\u0259\u015fkil edir v\u0259 onun illik k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini g\u00f6st\u0259rin: \u2013 Pamb\u0131q par\u00e7a \u2013 75 mln.kv.m.<\/strong><br \/>\n532. \u0130llik pamb\u0131q par\u00e7a \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259tin hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u00c7in \u2013 24,0 mldr kv.metr, Hindistan \u2013 17,4 mlrd.kv.m., AB\u015e \u2013 4,0 mlrd. kv.m.<br \/>\n<strong>533. D\u00fcnya s\u0259nayesind\u0259 \u00e7ah\u015fanlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisini bilirsinizmi? \u2013 17,0 % \u2013 500 mln.n\u0259f\u0259r<\/strong><br \/>\n534. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n 2-ci sah\u0259si hesab edil\u0259n heyvandarl\u0131qda saxlan\u0131lan ev qu\u015flar\u0131n\u0131n ne\u00e7\u0259 ba\u015f oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 14,0 mlrd. ba\u015f<br \/>\n<strong>535. Afrikada iribuynuzlular\u0131n say\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 210 mln.ba\u015f<\/strong><br \/>\n536. RF-d\u0259 illik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:<br \/>\n\u2013 2,3 mln.ton<br \/>\n<strong>537. \u0130llik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259ti m\u00fcvaf\u0131q olaraq s\u0131ra il\u0259 d\u00fcz\u00fcn: \u00c7in, AB\u015e, Braziliya<\/strong><br \/>\n538. D\u00fcnyada h\u0259r il 700 mlrd. \u0259d\u0259d yumurta \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259tin hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u00c7in \u2013 380 mlrd. \u0259d\u0259d, AB\u015e \u2013 85 mlrd. \u0259d\u0259d, Yaponiya \u2013 45 mlrd. \u0259d\u0259d<br \/>\n<strong>539. D\u00fcnyada illik yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 se\u00e7il\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? Avstraliya \u2013 0,7 mln.ton, \u00c7in \u2013 0,3 mln.ton, Yeni Zelandiya \u2013 0,3 mln. ton<\/strong><br \/>\n540. Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 200 mln. ba\u015f donuz, 170 mln. ba\u015f x\u0131rdabuynuzlu, 135 mln. ba\u015f iribuynuzlu saxlan\u0131ld\u0131\u011fm\u0131 bilirsinizmi?<br \/>\n<strong>541. Sinqapura ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r turist g\u0259lir? \u2013 6,0 mln. n\u0259f\u0259r<\/strong><br \/>\n542. C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri Assosiasiyas\u0131 qrupu (ASEAN) 1967-ci ild\u0259n \u00f6z\u00fcnd\u0259 10 \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259raziy\u0259 v\u0259 \u0259haliy\u0259 malikdir? 4,5 mln.kv.km. \u0259raziy\u0259 v\u0259 540 mln. \u0259haliy\u0259 malikdir.<br \/>\n<strong>543. D\u00fcnyada hans\u0131 neftli \u2013 qazl\u0131 yataqlar\u0131n oldu\u011fu su h\u00f6vz\u0259l\u0259rinin adlarm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? Meksika k\u00f6rf\u0259zi; \u015eimal d\u0259nizi; X\u0259z\u0259r d\u0259nizi; \u0130ran k\u00f6rf\u0259zi;<\/strong><br \/>\n544. \u00c7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259ki \u00e7\u0259kil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcn: Hindistan, \u00c7in, Yaponiya, \u015eri-Lanka, G\u00fcrc\u00fcstan<br \/>\n<strong>545. 700 km m\u0259saf\u0259d\u0259 uzanan v\u0259 70 min.kv.km sah\u0259si olan Tokaydo meqalopolisinin \u0259halisinin saym\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 70 mln. n\u0259f\u0259r<\/strong><br \/>\n546. RF ild\u0259 m\u00fcvafiq olaraq Q\u0259rbi Avropaya, M\u0259rk\u0259zi -\u015e\u0259rqi Avropaya, Almaniyaya, \u0130taliyaya, Fransaya, \u00c7exiyaya, Pol\u015faya, Macar\u0131stana, Sloveniyaya, Ukraynaya, Belorusiyaya, T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r qaz ixrac edir? \u2013 Q\u0259rbi Avropaya \u2013 80 mlrd.kub.m; M\u0259rk\u0259zi-\u015e\u0259rqi Avropaya \u2013 40; Almaniyaya \u2013 33 mlrd. kub.m.; \u0130taliyaya \u2013 17 mlrd.kub.m. Fransaya \u2013 11 mlrd. kub. m, Pol\u015fa, Macar\u0131stan v\u0259 Sloveniyaya ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda 7 mlrd. kubmetr; Ukraynaya \u2013 55 mlrd.kum.m; Belorusiyaya \u2013 17 mlrd.kub.m; T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 \u2013 8 mlrd. kub.m;<br \/>\n<strong>547. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan \u0259sas ixrac neft-boru k\u0259m\u0259rinin \u00e7\u0259kilm\u0259si haqda m\u00fcqavil\u0259 n\u0259 vaxt v\u0259 harada imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? 1999-cu il AT\u018fT-in \u0130stanbul Sammitind\u0259<\/strong><br \/>\n548. Elmi i\u015f\u00e7il\u0259rin v\u0259 m\u00fch\u0259ndisl\u0259rin sayma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u00fcnyada l-2-ciyerl\u0259ritutmu\u015flar?-AB\u015e, Yaponiya<br \/>\n<strong>549. Xarici mal d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? AB\u015e, AFR, Yaponiya (850 mlrd. dollar).<\/strong><br \/>\n550. Federativ d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015funa, parlamentli idar\u0259etm\u0259y\u0259 malik olan Hindistanda hans\u0131 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir? \u2013 D\u0259mir filizi.<br \/>\n<strong>551. D\u00fcnyanm \u0259n isti qit\u0259si hesab edil\u0259n Afrikada ne\u00e7\u0259 suveren d\u00f6vl\u0259t vard\u0131r? \u2013 54 d\u00f6vl\u0259t.<\/strong><br \/>\n552. AB\u015e-da ne\u00e7\u0259 n\u0259h\u0259ng aqlomerasiya tan\u0131y\u0131rs\u0131mz? \u2013 10 n\u0259h\u0259ng aqlomerasiya<br \/>\n<strong>553. \u015eimal-\u015e\u0259rq, G\u00f6ll\u0259r\u0259traf\u0131, Kaliforniya meqalopolisl\u0259ri haradad\u0131r, ne\u00e7\u0259 aqlomerasiyam v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259halini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirirl\u0259r? \u2013 AB\u015e-da, 90 aqlomerasiyam, 205 mln. \u0259halini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir.<\/strong><br \/>\n554. Az\u0259rbaycanda n\u0259 q\u0259d\u0259r i\u015fsiz vard\u0131r? \u2013 600 min<br \/>\n<strong>555. \u0130llik \u00fcmumi s\u0259naye m\u0259hsulu istehsalmda qabaqc\u0131l 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri tan\u0131y\u0131rsm\u0131zm\u0131? \u2013 AB\u015e \u2013 2,1 trln.dollar, \u00c7in -1,2 trln. dollar, Yaponiya \u2013 0,8 trln dollar<\/strong><br \/>\n556. Avropada \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u0259niz limanlar\u0131nm ad\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rin: \u2013 Rotterdam, London, Qavr, Antverpen, Liverpul, Qamburq<br \/>\n<strong>557. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya dinl\u0259rinin v\u0259t\u0259ni hara hesab olunur? \u2013 Asiya<\/strong><br \/>\n558. \u018fn az u\u015faq \u00f6l\u00fcm\u00fc hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir? \u2013 Yaponiyada<br \/>\n<strong>559. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 iqtisadiyyatm apar\u0131c\u0131 sah\u0259sini g\u00f6st\u0259rin: \u2013 Ma\u015f\u0131nqay\u0131rma<\/strong><br \/>\n560. Avropa s\u0259nayesin\u0259 liderliyi hans\u0131 \u00f6ik\u0259 edir? \u2013 Almaniya<br \/>\n<strong>561. C\u0259nubi-Q\u0259rbi Avropa regionunun ba\u015fl\u0131ca t\u0259bii s\u0259rv\u0259ti: -Neft<\/strong><br \/>\n562. \u0130ri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin sayma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 liderlik edir? \u2013 \u00c7in<br \/>\n<strong>563. Qar\u011f\u0131dal\u0131nm v\u0259t\u0259ni harad\u0131r? \u2013 Meksika<\/strong><br \/>\n564. Ba\u015fl\u0131ca neft ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131 regionda yerl\u0259\u015fir? \u2013 Yaxm v\u0259 Orta \u015e\u0259rq regionunda<br \/>\n<strong>565. Elektrik enerjisi ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 Fransa (73 mlrd. kvt.saat); RF \u2013 50 mlrd.kvt.saat; Ukrayna, \u0130sve\u00e7r\u0259 36 mlrd.kvt.saat<\/strong><br \/>\n566. \u0130llik bu\u011fda t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 qabaqc\u0131l yer tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: -\u00c7in, AB\u015e, Avstraliya, Kanada, RF, Qazax\u0131stan, Ukrayna<br \/>\n<strong>567. Beyn\u0259lxalq turizmin ba\u015fl\u0131ca m\u0259rk\u0259zi hans\u0131 region say\u0131l\u0131r? \u2013 Avropa<\/strong><br \/>\n568. \u0130llik elektrik enerjisin\u0259 \u0259n \u00e7ox istehlak\u0131 olan d\u00f6vl\u0259ti g\u00f6st\u0259rin:<br \/>\n\u2013 AB\u015e<br \/>\n<strong>569. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 elektrik enerji hasilatmda apar\u0131c\u0131 yeri SES-l\u0259r tutur? \u2013 Norve\u00e7<\/strong><br \/>\n570. \u00abK\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 kapitalizm\u00bb hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 aiddir? \u2013 Avstraliya, Yeni Zelandiya, \u0130srail, Kanada, CAR.<br \/>\n<strong>571. \u018fn \u00e7ox inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r harada yerl\u0259\u015firl\u0259r? \u2013 Asiyada, Afrikada, Latm Amerikas\u0131nda v\u0259 Okeaniyada<\/strong><br \/>\n572. Me\u015f\u0259 s\u0259rv\u0259ti il\u0259 z\u0259ngin olan \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 RF, Kanada, Braziliya, Finlandiya, \u0130sve\u00e7, Norve\u00e7<br \/>\n<strong>573. Qabarma enerji ehtiyat\u0131 hans\u0131 okeanda daha \u00e7oxdur? -Atlantik<\/strong><br \/>\n574. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00abdemoqraf\u0131k partlay\u0131\u015f\u00bb xarakterdir? \u2013 Asiya, Afrika, Lat\u0131m Amerikas\u0131<br \/>\n<strong>575. D\u00fcnyanm \u0259n \u00abac\u00bb regionu hans\u0131d\u0131r? \u2013 Afrika<\/strong><br \/>\n576. D\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ki\u015fil\u0259rin say\u0131 qadmlardan \u00fcst\u00fcnd\u00fcr? \u2013 \u00c7ind\u0259, Hindistanda<br \/>\n<strong>577. K\u0259nd \u0259halisi s\u0131x olan regionlar: \u2013 \u015e\u0259rqi v\u0259 C\u0259nubi Asiya<\/strong><br \/>\n578. Elektrik enerjisi idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri bilirsinizmi? \u2013 \u0130taliya, Niderland, AB\u015e<br \/>\n<strong>579. D\u00fcnya ticar\u0259tind\u0259 1-ci yeri tutan region hans\u0131d\u0131r? \u2013 Q\u0259rbi Avropa (40 %)<\/strong><br \/>\n580. \u0130llik s\u0259rni\u015fin da\u015fmmasmda 1-ci yeri tutan \u015f\u0259h\u0259r: \u2013 Moskva<br \/>\n<strong>581. D\u00fcnya bazarma banan ixracatmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupu 1-ci yeri tutur? \u2013 Kosta-Rika, Kolumbiya, Ekvador<\/strong><br \/>\n582. \u0130qtisadiyyat\u0131 \u015firin su il\u0259 maksimum t\u0259min olunan d\u00f6vl\u0259t: \u2013 Braziliya<br \/>\n<strong>583. RF hans\u0131 k\u0259m\u0259rl\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 ild\u0259 8,0 mlrd. kubmetr qaz ixrac edir? \u2013 \u00abTransbalkan\u00bb<\/strong><br \/>\n584. Orta Asiya m\u0259kanmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 illik t\u0259bii qaz hasilatmda 1- ci yerd\u0259 durur v\u0259 onun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisi n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 T\u00fcrkm\u0259nistan \u2013 79,0 mlrd.kub.metr<br \/>\n<strong>585. Avtomobil istehsalmda 2-ci yeri hans\u0131 region tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Q\u0259rbi Avropa \u2013 17,0 mln. \u0259d\u0259d<\/strong><br \/>\n586. Zeytun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259si 1-ci hesab ediiir? \u2013 \u0130spaniya<br \/>\n<strong>587. D\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259 illik \u00fcz\u00fcm t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 birinci yeri tutur? \u2013 \u0130taliya \u2013 12,0 mln.t, Fransa \u2013 10,0 mln.t<\/strong><br \/>\n588. Qara gaval\u0131 toplanmasmda d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259sinin 1-ci yeri tutdu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 \u00c7ernoqoriya<br \/>\n<strong>589. Elektrik stansiyalar\u0131nm \u00fcmumi g\u00fcc\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u00fcnyada 1-ci v\u0259 2-ci yeri tuturlar? \u2013 AB\u015e, RF.<\/strong><br \/>\n590. M\u00fcasir d\u00fcnyan\u0131n iqtisadi, siyasi, h\u0259rbi m\u0259rk\u0259zi hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t say\u0131hr? \u2013 AB\u015e \u2013<br \/>\n<strong>591. AB\u015e-da b\u00fct\u00fcn n\u00f6v elektrik stansiyalarm g\u00fcc\u00fcn\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 800 mln.kvt.<\/strong><br \/>\n592. AB\u015e-da ild\u0259 4,0 trln.kvt.saat.elektrik enerjisi hasil olunur, bu da adamba\u015fma 14,5 min kvt saat elektrik enerjisi d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b olur. \u018fld\u0259 olunmu\u015f illik elektrik enerjisinin 70 %-ni k\u00f6m\u00fcrl\u0259 (56 %), qazla, mazutla i\u015fl\u0259y\u0259n \u0130ES-l\u0259r, 20 %-ni \u2013 740 mlrd.kvt.saatm\u0131 104 reaktoru, \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 300 mln.kvt olan AES-l\u0259r v\u0259lO %-ni 1300-d\u0259n art\u0131q saya malik olan SES-l\u0259r verirl\u0259r. Kolumbiya h\u00f6vz\u0259sind\u0259 \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 21,0 mln. kvt olan d\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck hidroenerji kaskad\u0131 80 SES-i \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir.<br \/>\n<strong>593. AB\u015e xaricd\u0259ki m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 h\u0259r \u0131l 19,0 mln. \u0259d\u0259d avtomobil d\u00fcz\u0259ldir \u00abDjeneral motors\u00bb \u2013 8,0 mln, \u00abFord Motor\u00bb \u2013 6,6 mln, \u00abDaymler Kraysler\u00bb \u2013 4,5 mln. AB\u015e-da m\u0259hsulun bu v\u0259 ya dig\u0259r n\u00f6v\u00fc enin\u0259 v\u0259 uzununa inki\u015faf ed\u0259r\u0259k o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck sah\u0259ni tuturlar ki, bir n\u00f6v qur\u015faq \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirirl\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 avtomobil, metallurgiya, s\u00fcd, qar\u011f\u0131dal\u0131, bu\u011fda, pamb\u0131q\u00e7\u0131hq, g\u00fcn\u0259\u015f qur\u015faqlar\u0131 yaranm\u0131\u015f olur.<\/strong><br \/>\n594. AB\u015e-m n\u0259qliyyat strukturunda d\u0259mir yolu \u2013 32 %, avto- Imobil \u2013 24,5 %, d\u0259niz \u2013 18 %, boru-k\u0259m\u0259r \u2013 14 %, daxili su yolu -11 %, hava n\u0259qliyyat\u0131 \u2013 0,5 % y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 malikdir.<br \/>\nS\u0259rni\u015fin d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259 is\u0259 avtomobil n\u0259qliyyat\u0131 82 %, hava n\u0259qliyyat\u0131 \u2013 17,5 %, d\u0259mir yolu n\u0259qliyyat\u0131 \u2013 0,5% x\u00fcsusi \u00e7\u0259ki il\u0259 tanm\u0131rlar. Bunlarla b\u0259rab\u0259r avtomobil n\u0259qliyyat\u0131 \u015f\u0259h\u0259r da\u015f\u0131malarmda 98 %, beyn\u0259lxaq da\u015f\u0131malarda 85 %, s\u0259rni\u015finl\u0259rin i\u015f yerl\u0259rin\u0259 apar\u0131lmas\u0131 \u2013 g\u0259tirilm\u0259si da\u015f\u0131malar\u0131nda 84 % x\u00fcsusi \u00e7\u0259ki il\u0259 tan\u0131mr. Vaxt\u0131 il\u0259 d\u0259mir yollarm\u0131n uzunlu\u011fu 360 min km-\u0259 \u00e7atm\u0131\u015f hal-haz\u0131rda onun uzunlu\u011fu xeyli azalsa da d\u00fcnyada bu yen\u0259 d\u0259 1-ci yerd\u0259 durur.<br \/>\n<strong>595. \u0130qtisadi paytaxt\u0131 Nyu-York hesab edil\u0259n AB\u015e \u015eimal, C\u0259nub, Q\u0259rb iqtisadi rayonlara ayr\u0131l\u0131r.<\/strong><br \/>\n596. \u018frazisi 411,0 min kv.km, \u0259halisi 34,0 mln. n\u0259f\u0259r olan 1848-ci ild\u0259 Meksikadan alman, 1860-ci ild\u0259n 31-ci \u015ftat h\u00fcququ qazanan Kaliforniyan\u0131 ona g\u00f6r\u0259 AB\u015e-m \u00abq\u0131z\u0131l \u015ftat\u0131\u00bb adland\u0131r\u0131rlar ki, o b\u00fct\u00fcn \u015ftatlar\u0131n h\u0259r birind\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7ox \u2013 1,1 trln. Dollarhq m\u0259hsul istehsal edir, adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n \u00fcmumi m\u0259hsul istehsahnda (22 min dollar) B\u00f6y\u00fck Britaniya, Fransa il\u0259 eyni \u00e7\u0259kiy\u0259 malik olmaqla AB\u015e-da 1-ci yeri \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259min edir, ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 2,0 mln-dan \u00e7ox t\u0259l\u0259b\u0259si var, b\u00f6y\u00fck v\u0259 tamnm\u0131\u015f Los-Andjeles, San-Fransisko \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri, d\u00fcnyanm b\u00f6y\u00fck k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 rayonu hesab edil\u0259n B\u00f6y\u00fck Kaliforniya d\u0259r\u0259si burada yerl\u0259\u015fir, alternativ enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri olan \u00e7oxlu sayda k\u00fcl\u0259k, g\u00fcn\u0259\u015f, geotermik elektrik stansiyalar\u0131na malikdir, elmi- t\u0259dqiqat v\u0259 h\u0259rbi s\u0259naye kompleksinin qalan g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn \u015ftatlardan qabaqdad\u0131r.<br \/>\n<strong>597. AB\u015e-da illik mal d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259 ixrac m\u0259hsullar\u0131nm d\u0259y\u0259ri 773,0 mlrd. dollar, idxal m\u0259hsullar\u0131nm d\u0259y\u0259ri is\u0259 1222,0 mlrd. dollar<\/strong><br \/>\nt\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 sat\u0131\u015f balansmm saldosu \u2013 450-mlrd. dollard\u0131r.<br \/>\n598. D\u00fcnyada formala\u015fm\u0131\u015f v\u0259 formala\u015fmaqda olan 66 meqalopolisd\u0259n 5-i AB\u015e-dad\u0131r. Bunlardan: Atlantik sahili: Boston-Va\u015finqton v\u0259 ya Bosva\u015f \u00f6z\u00fcnd\u0259 60 mln. \u0259halini birl\u0259\u015fdirir. G\u00f6ll\u0259rsahili: \u00c7ikaqo \u2013 Detroyt \u2013 Pitsburq v\u0259 ya \u00c7ipits;Kaliforniya:San-Fransisko-San-Dieqo v\u0259 ya Sansan; \u015e\u0259rqi Florida: Meksinoyani: Xyuston-yeni Orlean Formala\u015fm\u0131\u015f meqalopolisl\u0259rd\u0259AB\u015e \u0259halisinin 50 %-d\u0259n \u00e7oxu ya\u015fay\u0131r.<br \/>\n<strong>599. AB\u015e d\u00fcnyada illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131nda, s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131 istehsalmda, ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259, elm\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259n x\u0259rcl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 1-ci yeri tutur, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox kapital ixrac v\u0259 idxal ed\u0259n, d\u00fcnya bazar\u0131na daha \u00e7ox s\u0259naye v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 n\u0259ql ed\u0259n n\u0259h\u0259ng xammal, yar\u0131mfabrikat v\u0259 dig\u0259r yar\u0131haz\u0131r olan m\u0259hsullar idxal edir.<\/strong><br \/>\n600. Avtomobil yollarmm uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259si 1-ci yeri tutur? \u2013 AB\u015e (6,3 mln. km)<br \/>\n<strong>601. \u018fn \u00e7ox milli park d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 olmaqla onun say\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 AB\u015e \u2013 54 sayda<\/strong><br \/>\n602. Komp\u00fcter d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259ni birinci hesab edirsiniz? \u2013 AB\u015e -\u0131<br \/>\n<strong>603. D\u00fcnyada robot, videomaqnitofon, videokamera, video-kaset d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin liderlik etdiyini bilirsinizmi? \u2013 Yaponiya<\/strong><br \/>\n604. Elektron m\u0259hsullar\u0131 istehsahnda hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-ci, 2-ci yerl\u0259ri tuturlar? -AB\u015e\u2013 Yaponiya<br \/>\n<strong>605. Yaponiyan\u0131n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda apar\u0131c\u0131 sah\u0259 n\u0259 hesab edilir?- \u0130ld\u0259 2-3 d\u0259f\u0259 m\u0259hsul ver\u0259n v\u0259 h\u0259r yerd\u0259 bec\u0259ril\u0259n \u00e7\u0259ltik<\/strong><br \/>\n606. \u00c7in ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r bal\u0131q ovlay\u0131r? \u2013 24,0 mln.ton<br \/>\n<strong>607. Asiya-relyefmin \u0259n \u00e7ox orta h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc \u2013 950 metr olan, d\u00fcnyan\u0131n maksimal h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fcn\u0259 malik olan \u2013 8848 m (Comolunqma), d\u00fcnyamn \u0259n \u00e7\u00f6k\u0259k yerin\u0259- 11022 m (Marian), d\u00fcnyada \u0259n cox v\u0259 qahn buzla\u011fa, quruda \u0259n d\u0259rin \u00e7\u00f6k\u0259kliy\u0259 \u2013 395 m (\u00d6l\u00fc d\u0259niz), d\u00fcnyan\u0131n \u0259n d\u0259rin g\u00f6l\u00fcn\u0259 \u2013 1620 m (Baykal), d\u00fcnyanm maksimum ya\u011f\u0131nt\u0131 d\u00fc\u015f\u0259n m\u0259nt\u0259q\u0259sin\u0259 \u2013 22000 mm (\u00c7ernapunca), \u0259n \u00e7ox torpaq fonduna, \u0259n \u00e7ox \u0259razi v\u0259 \u0259halisi olan (3,5 mlrd. n\u0259f\u0259r) 6 qit\u0259d\u0259n birincisidir.<\/strong><br \/>\n608. D\u00fcnyanm ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u00e7ay bec\u0259rilir? \u2013 49 \u00f6lk\u0259d\u0259<br \/>\n<strong>609. Bal\u0131q ovlanmasmda 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri bilirsinizmi? \u00c7in \u2013 25 mln.ton, \u00c7ili \u2013 16 mln.ton, Yaponiya \u2013 11,5 mln. ton<\/strong><br \/>\n610. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7ilirl\u0259r v\u0259 onun miqdar\u0131m bilirsinizmi? \u2013 Yeni Zelandiya, Niderland, Fransa ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 400 kq \u0259t t\u0259dar\u00fck edirl\u0259r.<br \/>\n<strong>611. \u0130ld\u0259 h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n s\u00fcd t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7iiirl\u0259r? \u2013 Danimarka, Niderland, Fransa \u2013 h\u0259r birind\u0259 h\u0259r n\u0259f\u0259r \u00fcc\u00fcn 1100 kq s\u00fcd t\u0259dar\u00fck olunur.<\/strong><br \/>\n612. Adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 se\u00e7ilir? \u2013 Niderland \u2013 800 \u0259d\u0259d<br \/>\n<strong>613. \u0130llik siqaret burax\u0131lmasmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yeri \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259min etmi\u015fdir? \u2013 AB\u015e \u2013 700 mlrd.\u0259d\u0259d<\/strong><br \/>\n614. Afrikanm ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 pamb\u0131q bec\u0259rilir? \u2013 10: Misir,<br \/>\nSudan, H\u0259b\u0259\u015fistan, Uqanda, Tanzaniya, Nigeriya, Kamerun, Zair, Mozambik, Madaqaskar.<br \/>\n<strong>615. \u018fsrin sonuna q\u0259d\u0259r d\u00fcnyada 160 meqalopolisin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yini biiirsinizmi?<\/strong><br \/>\n616. T\u00fct\u00fcn\u00fcn v\u0259t\u0259ninin hara oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Kuba \u2013 1424-c\u00fcild\u0259n<br \/>\n<strong>617. Pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n ilk inki\u015faf etdiyi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n hans\u0131larm\u0131n adm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 Hindistanm, Meksikanm<\/strong><br \/>\n618. 15 \u00f6lk\u0259nin \u0259razisind\u0259n ke\u00e7m\u0259kl\u0259 uzunlu\u011fu 64 min km olacaq Transasiya avtomobil magistrahnm \u00e7\u0259kilm\u0259si layih\u0259sinin haz\u0131r oldu\u011funu bilirsinizmi?<br \/>\n<strong>619. AB\u015e-m avtomobil parklarmda 200 mln-dan \u00e7ox avtomobil vard\u0131r.<\/strong><br \/>\n620. D\u00fcnyada ilk-neft k\u0259m\u0259ri 1865-ci ild\u0259 AB\u015e-da \u00e7\u0259kilmi\u015fdir (6km).<br \/>\n<strong>621. D\u0259mir yollar\u0131nm .uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: AB\u015e, Kanada, RF<\/strong><br \/>\n622. Son iil\u0259r Az\u0259rbaycanm \u015fimaTrayonlan \u0259razisind\u0259 hans\u0131 zavod i\u015f\u0259 sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 Xa\u00e7mazda \u00abQafqaz\u00bb meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259z konserl\u0259ri zavodu<br \/>\n<strong>623. K\u00fcr-Bak\u0131 su k\u0259m\u0259rinin n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verildiyini bilirsinizmi? \u2013 1970-ci ild\u0259<\/strong><br \/>\n624. Mis almmasmda hans\u0131 xammallardan istifad\u0259 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Mis filizind\u0259n<br \/>\n<strong>625. G\u00f6y-g\u00f6l\u00fcn 1139-cu ild\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yarand\u0131\u011f\u0131m bilirsinizmi?<\/strong><br \/>\n626. Az\u0259rbaycanda \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin t\u0259bii-iqlim kurortu oldu\u011funu unutmaym.<br \/>\n<strong>627. Metal tutumlu sah\u0259nin ma\u015fmqay\u0131rma oldu\u011funu bilirsinizmi?<\/strong><br \/>\n628. D\u00fcnya neftinin 65 % ehtiyat\u0131 Asiya qit\u0259sind\u0259dir.<br \/>\n<strong>629. D\u00fcnya neftinin 25 %-ehtiyat\u0131 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam \u0259razisind\u0259dir.<\/strong><br \/>\n630. D\u00fcnyada qaz ehtiyatma g\u00f6r\u0259 birinci 5 yeri tutan \u00f6lk\u0259l\u0259ri ard\u0131c\u0131lhqla d\u00fcz\u00fcn: \u2013 RF, \u0130ran, Q\u0259t\u0259r, B\u018f\u018f, S.\u018fr\u0259bistam<br \/>\n<strong>631. \u00c7ind\u0259 \u00e7aylarm hidroenerji potensialmm 680 mln.kvt, Hindistanda 75 mln. kvt oldu\u011funu, bundan \u00c7ind\u0259 10 %, Hindistanda is\u0259 14 % istifad\u0259 olundu\u011funu yadda saxlaym.<\/strong><br \/>\n632. \u00c7inin d\u00fcnya m\u0259hsulu istehsalmda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 10,1% t\u0259\u015fkil edir. O, d\u00fcnya k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131nm 24 %-ni verm\u0259kl\u0259 1-ci yeri \u00f6z\u00fcnd\u0259 saxlay\u0131r. \u00c7in eyni zamanda \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmdan \u015f\u0259k\u0259r al\u0131nmasmda, \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fc v\u0259 ixracatmda d\u00fcnyada 3-c\u00fc yeri tutur. T\u00fct\u00fcn yarpa\u011f\u0131 t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 pamb\u0131q toplanmasmda d\u00fcnyada 1-cidir. \u00c7in Kommunist Partiyas\u0131nm 55 mln. \u00fczv\u00fc vard\u0131r.<br \/>\n<strong>633. D\u00fcnyada birmill\u0259tli d\u00f6vl\u0259tin (99,9 %) Yaponiya oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz. O, \u00fcmumi iqtisadi inki\u015faf q\u00fcvv\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 ni verm\u0259kl\u0259 yer k\u00fcr\u0259si \u0259halisinin 1,5 %-n\u0259 malikdirl\u0259r.<\/strong><br \/>\n641. RF illik \u00fcmumd\u00fcnya m\u0259hsulunun n\u0259 q\u0259d\u0259rini verir? \u2013 2,6 %-ni<br \/>\n642. \u0130nki\u015fafda olan \u00f6lk\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdir\u0259n c\u0259h\u0259tl\u0259r hans\u00fcard\u0131r? -tarixi inki\u015fafiarmm (s\u0259naye, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, elm, texnika v\u0259 s.) geri qalmas\u0131; sosial \u2013 iqtisadi qurulu\u015flanmn \u00e7oxukladhl\u0131\u011f\u0131; demoqrafik proses v\u0259 probleml\u0259rin eyniliyi v\u0259 s.<\/p>\n<p><strong>643. Son ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf baxrmmdan qazamlan nailiyy\u0259tl\u0259rd\u0259 \u0259n dinamik olan Yeni S\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259 D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 hans\u0131larm oldu\u011f\u00fcnu yada salm: -1 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259: 4 Asiya \u00ab\u0259jdaha\u00bbs\u0131 Koreya Respublikas\u0131, Tayvan, Sinqapur, Honkonq; Meksika, Braziliya, Argentina; II m\u0259rh\u0259l\u0259: Malayziya, Tailand, Hindistan, \u00c7ili; III m\u0259rh\u0259l\u0259: T\u00fcrkiy\u0259, Kipr, Tunis, \u0130ndoneziya; IV m\u0259rh\u0259l\u0259: \u00c7in, Filippin, Mavriki, Venesuela, Vyetnam, Misir. Son vaxtlar Meksikam, C\u0259nubi Koreyan\u0131, Sinqapuru, Tayvan\u0131, T\u00fcrkiy\u0259ni, Kipri, \u00c7ilmi inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131rasma aid edirl\u0259r.<\/strong><br \/>\n644. M\u00fcasir d\u00fcnyada 43 monarxiya d\u00f6vl\u0259tinin olmas\u0131m bilirsinizmi? Bunlar\u0131n say\u0131 Avropada -12, Asiyada \u2013 10, Afrikada -3, Amerikada \u2013 9, Avstraliya v\u0259 Okeaniyada \u2013 9-dur.<br \/>\n<strong>645. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r qurulu\u015funa v\u0259 ya inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259: Unitar, federativ, konfederativ olurlar.<\/strong><br \/>\n646. Avropa il\u0259 Asiyanm birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n Avrasiya materikinin m\u00f6vcudlu\u011funu bilirsinizmi?<br \/>\n<strong>647.290 mln-a q\u0259d\u0259r \u0259halisi olan MDB-d\u0259 son ill\u0259r \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131 2,0 trln. dollar t\u0259\u015fkil etdiyini yadda saxlay\u0131n.<\/strong><br \/>\n648. Y\u0259qin ki, MDB t\u0259rkibind\u0259 RF-ni, Belorusiyam, Qazax\u0131stan\u0131, Taeikistam birl\u0259\u015fdir\u0259n Avrasiya, ei\u0259c\u0259 d\u0259 G\u00fcre\u00fcstan\u0131,\u00a0Ukraynam, Az\u0259rbaycam v\u0259 Moldaviyan\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n GUAM iqtisadi birlikl\u0259rinin yarad\u0131ld\u0131\u011fm\u0131 bilirsiniz.<br \/>\n<strong>649. RF-nin \u015f\u0259rq rayonlar\u0131 \u00e7aylarmm hans\u0131 h\u00f6vz\u0259y\u0259 aid oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 \u015eimal Buzlu okean\u0131 v\u0259 Sakit okeam h\u00f6vz\u0259l\u0259rin\u0259<\/strong><br \/>\n650. D\u00fcnya n\u0259qliyyatm\u0131n 2003-c\u00fc il \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rni\u015fin d\u00f6vriyy\u0259sinin 19,0 trln. s\u0259rni\u015fin-kilometr oldu\u011funu yadda saxlaym.<br \/>\n<strong>651. D\u00fcnya n\u0259qliyyat\u0131nm son ill\u0259rd\u0259 \u00fcmumi y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si 50 trln.ton kilometrd\u0259n.\u00e7ox old\u00fc\u011funu bilirsinizmi?<\/strong><br \/>\n652. Xarici iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259r-dey\u0259nd\u0259 h\u0259r hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin idxal-ixrac m\u0259hsullarmm, xidm\u0259t sah\u0259sinin, kapitalm s\u0259rfe\u0259d\u2019 x\u0259ttini ke\u00e7m\u0259sini ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fck.<br \/>\n<strong>653. Beyn\u0259lxalq turizm \u00f6lk\u0259l\u0259r arasmda xidm\u0259tJim\u00fcb\u00e4dil\u0259l\u0259rini formala\u015fdmr. AA.) :;<\/strong><br \/>\n654. Beyn\u0259lxalq turizmin 6 makroregionunun: Avropa, Amerika, Asiya \u2013 Sakit okean, Orta \u015e\u0259rq, Afrika, \u20ac\u0259btlbi: Asiya oldu\u011funu unutmaym.<br \/>\n<strong>655. Yeni Zelandiyada ild\u0259 h\u0259r adama 2800 kq;\u2019sud d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fch\u00fc y\u0259qin ki, bilirsiniz.<\/strong><br \/>\n656. Niderland adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n illik yumurtaffln miqd\u00c4rihda \u2013 720 \u0259d\u0259d d\u00fcnyamn birincisidir.<br \/>\n<strong>657. Bal\u0131qlar\u0131n, molyuskalar\u0131n, x\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259rin,d\u0259niz yosunlar\u0131n\u0131n, akvarium bal\u0131qlar\u0131n\u0131n, insanlar\u0131n n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda x\u00fcsusi sah\u0259l\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fcd\u00fclm\u0259si v\u0259 art\u0131r\u0131lmasmm akvakultural adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 d\u0259niz akvakulturas\u0131n\u0131n marikultura adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaddan\u00a0<\/strong>\u00e7\u0131xarmay\u0131n.<br \/>\n658. D\u00fcnyada ilk t\u0259bii yanar qaz quyusu 1821 ;j ci iM\u0259rABA\u2019da istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir.<br \/>\n<strong>659. S\u0259naye \u00fcsulu il\u0259 ilk neft quyusu 1847-ci \u00e4d\u0259rAzsrbay-canda, 1857-ci ild\u0259 Rummiyada, 1859-da AB\u015e-da qaz\u0131hfi\u0131\u015fdi\u00a0<\/strong><br \/>\n660. \u0130lk \u015fist hasilat\u0131 1830-cu ild\u0259 Fransa v\u0259,- \u015eQtlahdiyada m\u00f6vcud olmu\u015fdur. \u0131 c .\u0131.:;-<br \/>\n<strong>661. D\u00fcnya okeanma h\u0259r il 30 mln. tona q\u0259d\u0259E??a\u00f6!an.\u2019a\u0131eft:V\u0259 neft m\u0259hsullar\u0131 onun ekoloji varl\u0131\u011f\u0131m pozur. Bu sabid\u0259: .am-\u00e7ox \u00e7irkl\u0259n\u0259n Atlantik okeamd\u0131r. Okean sular\u0131n\u0131n orta \u00e7kkhxmmi\u01315- 10\u00a0mq\/1 t\u0259\u015fkil edir. -oqhi<\/strong><br \/>\n662. Atmosferi \u0259n \u00e7ox karbon qaz\u0131 il\u0259 \u00e7irkl\u0259ndir\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: -AB\u015e \u2013 1,4 mlrd.t, \u00c7in \u2013 80 mln. t, RF \u2013 440 mln. t, Yaponiya*-. 300 mln.\u00a0t, Almaniya \u2013 235 mln. t, Hindistan \u2013 230 mln. t, BB -160mln. t, CAR \u2013 160 mln. ton, Kanada \u2013 160 mln. t, \u0130taliya A\u0131i20\u2026<br \/>\n<strong>663. Son 100 ild\u0259 ekoioji tarazl\u0131\u011fm pozulmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 1000 n\u00f6vd\u0259n \u00e7ox heyvan, 25 mind\u0259n \u00e7ox bitki n\u00f6v\u00fc m\u0259hv aM\u0131\u00fc\u015fdur.<\/strong><br \/>\n664. Tibbi co\u011frafiya \u0259traf m\u00fchitin t\u0259siri il\u02591 i-X\u0259,st\u0259likl\u0259rin yay\u0131lma m\u0259rk\u0259zl\u0259rini, areallar\u0131m, \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259rini \u00f6yr\u0259nir.<br \/>\n<strong>665. Az\u0259rbaycanm sah\u0259sinin 86,6 min kv.km|\u00f6halisinih 8,4 mln.n\u0259f\u0259r, illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsalm\u0131n 12,0 mlrd. dollar, adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul istehsalmi.ni4,60\u00f6- dollar t\u0259\u015fkil etdiyini bilirsinizmi?<\/strong><br \/>\n666. Erm\u0259nistanda 29,8 min kv.km \u0259razinin, 3,8 mln. n\u0259f\u0259r \u0259halinin, 7,2 mlrd. dollarl\u0131q illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsalmm, el\u0259c\u0259 d\u0259, h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131mn 1600 dollar oldu\u011funu yadda saxlamal\u0131y\u0131q.<br \/>\n<strong>667. Litvada illik elektrik enerjisi hasilatmm 85 %-d\u0259n \u00e7oxunu ver\u0259n \u0130qnalin AES-inin oldu\u011funu unutmaym. \u00c7\u00fcnki \u00f6lk\u0259 bu sah\u0259d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n yegan\u0259sidir.<\/strong><br \/>\n668. \u0130qtisadi q\u00fcvv\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm 1-4-c\u00fc yerl\u0259fini tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 AB\u015e, \u00c7in, Yaponiya, AFR<br \/>\n<strong>669. Moskva vilay\u0259tinin \u0259razisini yada sal\u0131n: \u2013 47 min kv.km<\/strong><br \/>\n670. \u00abBenily\u00fcks\u00bb \u00f6lk\u0259l\u0259rini tan\u0131y\u0131rsm\u0131zm\u0131? Q\u0259rbi Avropanm inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir. Bu, Bel\u00e7ika, Niderland, L\u00fcksemburq adlannm ba\u015f h\u0259rfl\u0259rinin birliyini \u0259ks etdirir.<br \/>\n<strong>671. Macar\u0131stan, \u00c7exiya, Pol\u015fa NATO-nun n\u0259 vaxt \u00fczv\u00fc olduqlar\u0131m yada sal\u0131n: -12 mart 1999-cu il<\/strong><br \/>\n672. G\u00fcrc\u00fcstan n\u0259 vaxtdan Avropa \u015euras\u0131mn \u00fczv\u00fcd\u00fcr? \u2013 22 fevral 1999-cuild\u0259n<br \/>\n<strong>673. GUAM birliyinin yaranma tarixi: Strasburqda: \u2013 1997-ci ilin oktyabrmda,<\/strong><br \/>\n674. GU\u00d6AM \u2013 m yaranmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 24 fevral 1999-cu il, Va\u015finqtonda, NATO-nun 50 illik zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ke\u00e7iril\u0259n zaman<\/p>\n<p><strong>675. Afrikada 17 \u00f6lk\u0259nin m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri vaxt\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 1960-c\u0131 il<\/strong><br \/>\n676. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r Afrikada ne\u00e7\u0259 v\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r m\u00fcst\u0259qillik qazanm\u0131\u015fiar? \u2013 4 d\u00f6vl\u0259t: Misir, Liberiya, Efopiya, CA\u0130 (indiki CAR)<br \/>\n677. Afrika Birliyi T\u0259\u015fkilat\u0131 ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259ti birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 n\u0259 vaxt yarad\u00fcm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1963- c\u00fc ilin maymda, 43 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n yaranm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\n678. Amerika qit\u0259sind\u0259 sosialist d\u00f6vl\u0259ti hans\u0131d\u0131r v\u0259 onun yaranma tarixi \u2013 Kuba, 1959-cu ild\u0259<br \/>\n679. YUNESKO-nun ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc oldu\u011funu yada salm: \u2013 140-dan \u00e7ox<br \/>\n680. T\u00fcrkiy\u0259 Respublikasmm yaranma tarixini bilirsinizmi? -29 oktyabr 1923-c\u00fc il<br \/>\n<strong>681. Baltikyan\u0131 respublikalar n\u0259 vaxtdan \u00f6z m\u00fcst\u0259qillikl\u0259rini yenid\u0259n b\u0259rpa etmi\u015fl\u0259r? \u2013 4 may 1990-c\u0131 ild\u0259n<\/strong><br \/>\n682. Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259si il\u0259 ticar\u0259t \u0259laq\u0259sin\u0259 malikdir?\u00a0\u2013 96 \u00f6lk\u0259 il\u0259<br \/>\n<strong>683.0PEK v\u0259 OAPEK n\u0259 vaxt yarad\u0131laraq ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda ne\u00e7\u0259\u00a0d\u00f6vl\u0259tin birliyidir v\u0259 n\u0259 m\u0259qs\u0259d \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vcudla\u015fm\u0131\u015flar? \u2013 1960- c\u0131 ild\u0259, m\u00fcvaf\u0131q olaraq 16 v\u0259 10 d\u00f6vl\u0259ti birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k neft ixrac ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupu. OAPEK-neft ixrac ed\u0259n \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259ri birliyidir.<\/strong><br \/>\n684. \u00c7exiya v\u0259 Slovakiya m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi m\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259d\u0259 \u00f6z yerl\u0259rini n\u0259 vaxt tapm\u0131\u015flar? \u2013 01 yanvar, 1993-c\u00fc il<br \/>\n<strong>685. Almaniya \u00f6z vahidliyini n\u0259 vaxtdan b\u0259rpa etmi\u015fdir? \u2013 03 oktyabr 1990-c\u0131 ild\u0259n<\/strong><br \/>\n686. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ba\u015flanana q\u0259d\u0259r B\u00f6y\u00fck Britaniyanm m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259rinin hesabma \u0259razisi v\u0259 \u0259halisinin n\u0259 q\u0259d\u0259r olmasm\u0131 yada salm: \u2013 sah\u0259si 35 mln.kv.km, \u0259halisi 700 mln. n\u0259f\u0259r<br \/>\n<strong>687. Xarici Avropada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259tin oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 39 d\u00f6vl\u0259t<\/strong><br \/>\n688. Q\u0259rbi Avropa ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259ti \u0259hat\u0259 edir? \u2013 24 d\u00f6vl\u0259ti: \u2013 Alma-niya, Fransa, Bel\u00e7ika, Niderland, Ly\u00fcksemburq, \u0130sve\u00e7r\u0259, Avstriya v\u0259 s.<br \/>\n<strong>689. \u015e\u0259rqi Avropada 10 d\u00f6vl\u0259t: RF, Ukrayna, Belorusiya. Moldova, Pol\u015fa, Sexiya, Slovakiya, Macar\u0131stan, Rumuniya, Bolqa-r\u0131stan yerl\u0259\u015fir.<\/strong><br \/>\n690. Xarici Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n hansmda 2 d\u00f6vl\u0259t dili m\u00f6vcuddur? \u2013 Bel\u00e7ikada<br \/>\n<strong>691. Xarici Avropada \u00e7oxmill\u0259tli hans\u0131 d\u00f6vl\u0259ti g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 \u0130sve\u00e7r\u0259ni<\/strong><br \/>\n692. Yuqoslaviyan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 yaranan m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri tan\u0131y\u0131rsm\u0131zm\u0131? \u2013 Sloveniya, Makedoniya v\u0259 \u00c7ernoqoriya, Xorvatiya, Serbiya, Bosniya v\u0259 Herseqovina<br \/>\n<strong>693. \u015e\u0259h\u0259r aqlomerasiyas\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259ninin hans\u0131 region oldu\u011funu yada salm: \u2013 Xarici Avropa, 400 aqlomerasiya<\/strong><br \/>\n694. Konfederativ d\u00f6vl\u0259t\u0259 misal g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 \u0130sve\u00e7r\u0259 \u015eimal d\u0259nizind\u0259n neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? -: B\u00f6y\u00fck Britaniya, Norve\u00e7, Danimarka, Hollandiya<br \/>\n<strong>695. \u015eimal d\u0259nizind\u0259n neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya, Norve\u00e7, Danimarka, Hollandiya<\/strong><br \/>\n696. \u015eimal d\u0259nizind\u0259n \u0259n \u00e7ox illik qaz hasilatma malik olan. \u00f6lk\u0259l\u0259ri m\u0131i\u0259yy\u0259n edin: \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya \u2013 106 mlrd.kubmetr (2004-c\u00fc il), Norve\u00e7 \u2013 58 mlrd.kubmetr<br \/>\n<strong>697. Neft ixracatmda f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri (1-4) yada salm. -S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam, RF, \u0130ran, Norve\u00e7 (125 mln.ton)<\/strong><br \/>\n698. Yerli yataqlar hesabma ild\u0259 350 mln.ton neft.hasil ed\u0259n. Q\u0259rbi Avropanm illik neft istehiak\u0131 800 mln. ton t\u0259\u015fkil edir.<br \/>\n<strong>699. Xarici Avropanm illik qaz hasilatmm 500 mlrd;.kubmetr,. oldu\u011funu yadda saxlaym.<\/strong><br \/>\n700.2005-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycanda neft hasilatmm 55. mln.ton, 2010-cu ild\u0259 is\u0259 100 mln.ton olaca\u011f\u0131m yadda saxlay\u0131n.<br \/>\n<strong>701. D\u00fcnyada t\u0259bii qaz m\u0259hsulu t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 2-ci yeri tutur? \u2013 \u0130taiiya<\/strong><br \/>\n702. Vatikanda apanc\u0131 dill\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Lat\u0131n, italyan beyn\u0259lxalq turizmin m\u0259rk\u0259zi olmaqla ild\u0259:700 min turist q\u0259bul edir.<br \/>\n<strong>703. Monako beyn\u0259lxalq turizmin m\u0259rk\u0259zi olmaqla ild\u0259 700 min turist q\u0259bul edir.<\/strong><br \/>\n704. Monakonun \u0259sas g\u0259lir m\u0259nb\u0259yi n\u0259dir? \u2013 turizm, kazino, gec\u0259 barlan, po\u00e7t markalar\u0131, s\u0259naye, ticar\u0259t, \u0259cza\u00e7\u0131l\u0131q, keramikan, qad\u0131n paltar\u0131, suvenirl\u0259r sat\u0131\u015f\u0131,<br \/>\n<strong>705. Xarici Asiyan\u0131n 38 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tind\u0259n 33-\u00fc unitar, 5-i (Hindistan, Pakistan, Malayziya, Myanma, B\u018f\u018f) federativ.d\u00f6vl\u0259t 1 qurulu\u015funa malikdir,<\/strong><br \/>\n706. Hansi \u00f6lk\u0259d\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f beyn\u0259lxalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259si m\u00f6vcuddur? \u2013 Kanadada, a\u011fac v\u0259 me\u015f\u0259 emal\u0131 s\u0259nayesi,- Yaponiyada \u2013 avtomobil sah\u0259si.<br \/>\n<strong>707. Me\u015f\u0259 materiallar\u0131 ixracat\u0131nda hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-4-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 Kanada \u2013 2,3%, AB\u015e.- 13 %, Finlandiya \u2013 10%, \u0130sve\u00e7- 9%<\/strong><br \/>\n708. Q\u0259zet ka\u011f\u0131z\u0131ixracat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t d\u00fcnyada 1-ciyeri tutur?<br \/>\n\u2013 Kanada \u2013 60 %, d\u00fcnya. ixracat\u0131n\u0131n<br \/>\n<strong>709. \u015eirin su ehtiyat\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 daha z\u0259ngindir?- Danimarka, Lat\u0131n Amerikas\u0131 regionu, Kanada. (20 % d\u00fcnya ehtiyat\u0131n\u0131n).<\/strong><br \/>\n710. Tropik v\u0259 subtropik zonan\u0131n bitkisi olan \u00e7\u0259ltik toplanmas\u0131n\u0131n 9\/10 hiss\u0259si Asiyan\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr.<br \/>\n<strong>711. \u0130ld\u0259 600 mln. tona q\u0259d\u0259r (576 mln.t) toplanan \u00e7\u0259ltik m\u0259hsulunun 182,0 mln.tonunu \u00c7in, 121,0 mln.tonunu Hindistan, qalan\u0131n\u0131 is\u0259 \u0130ndoneziya, Banqlade\u015f, Vyetnam, Tailand, Myanma, Yaponiya, Braziliya, AB\u015e v\u0259 ba\u015fqa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin t\u0259dar\u00fck etdikl\u0259rini unutmay\u0131n.<\/strong><br \/>\n712. \u018fn \u00e7ox \u00e7\u0259ltik ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri bilirsinizmi?-Tailand, AB\u015e (yar\u0131dan \u00e7oxunu), Hindistan, Pakistan, Vyetnam, \u00c7in<br \/>\n<strong>713. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox \u00e7\u0259ltik idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri yada sal\u0131n-\u0130ndoneziya, Filippin, S.\u018fr\u0259bistan\u0131, B\u018f\u018f, Brazliya, Kuba, CAR<\/strong><br \/>\n714. \u0130ld\u0259 140 mln.ha \u0259kin sah\u0259si ayr\u0131lan, tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n 2-ci sah\u0259si hesab edil\u0259n qar\u011f\u0131dal\u0131 toplanmas\u0131n\u0131n miqdar\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259n \u00e7ox hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin se\u00e7ildiyini bilirsinizmi?-600 mln. tona q\u0259d\u0259r, AB\u015e,<br \/>\n\u00c7in, Braziliya,<br \/>\n<strong>715. \u018fn \u00e7ox qar\u011f\u0131dal\u0131 ixrac nd\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. Yaponiya, Koreya Respublikas\u0131, \u00c7in, Malayziya, \u0130spaniya, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Bel\u00e7ika, Niderland<\/strong><br \/>\n716. M\u00fclayim qur\u015fa\u011f\u0131n\u0131n C\u0259nubi Amerika bitkisi hesab edil\u0259n kartof bec\u0259rilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 18 mln.ha \u0259kin sah\u0259si ayr\u0131lsa da, illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fc 300 mln. t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 \u0259n \u00e7ox RF-d\u0259 Pol\u015fada, \u00c7ind\u0259, AB\u015e-da, Hindistanda bec\u0259rilir. V\u0259t\u0259ni Peru-Ekvador-Boliviya t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fck qur\u015fa\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n Peru hesab edilir.<br \/>\n<strong>717. M\u00fclayim qur\u015fa\u011f\u0131n\u0131n \u2013 Avropan\u0131n\u0131n bitkisi hesab edil\u0259n \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011funduru \u00e7ox miqdarda i\u015f\u0131q, r\u00fctub\u0259t sev\u0259r\u0259k Aral\u0131q d\u0259nizi h\u00f6vz\u0259sini \u00f6z\u00fcn\u0259 v\u0259t\u0259n se\u00e7mi\u015fdir. \u018fkin sah\u0259si 7,0 mln.ha olmaqla Ukraynada, RF-d\u0259, Fransada, AFR-d\u0259, AB\u015e-da bec\u0259rilm\u0259kl\u0259 illik m\u0259hsui toplant\u0131s\u0131 300 mln. ton t\u0259\u015fkil edir.<\/strong><br \/>\n718. Subtropik v\u0259 tropik zonan\u0131n \u00e7oxillik m\u0259d\u0259ni bitkil\u0259rind\u0259n hesab edil\u0259n \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259ni Hindistan\u0131n Benqal \u015ftat\u0131d\u0131r. \u0130ld\u0259 hasil olunan 125 mln. ton \u015f\u0259k\u0259rin 10 % xammal\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259r\u0259k<br \/>\nBraziliyada (250 mln. ton), Hindistanda (170 mln.t), Kubada (70 mln.ton) v\u0259 ba\u015fqa b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 bec\u0259rilm\u0259kl\u0259 illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fc 1,2 mlrd. ton hesablan\u0131r. Hal-haz\u0131rda m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-7-ci yerl\u0259ri m\u00fcvafiq olaraq Braziliya, Hindistan, \u00c7in, Tailand, Pakistan, Meksika, Kuba tuturlar.<br \/>\n<strong>719. Pamb\u0131q m\u0259d\u0259ni bitki kimi ilk d\u0259f\u0259 Hindistan-Misir-Meksikada bec\u0259ril\u0259r\u0259k \u00e7oxlu miqdarda su,isti t\u0259l\u0259b etm\u0259kl\u0259 m\u00fclayim iqlim qur\u015fa\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir. D\u00fcnyan\u0131n 30-dan art\u0131q \u00f6lk\u0259sind\u0259 35 mln. ha \u0259kin sah\u0259sind\u0259n h\u0259r il 20,0 mln.tondan art\u0131q m\u0259hsul toplan\u0131r. Pamb\u0131q bec\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r Afrikada daha \u00e7ox olmaqla onlar\u0131n say\u0131 10-dur (Misir, Sudan, Ef\u0131opiya, Uqanda, Nigeriya, Kamerun, Zair, Madaqaskar, Tanzaniya, Mozambik). 1-5-ci yerl\u0259ri \u00c7in (4,5 mln. ton), AB\u015e (3,4 mln. t), \u00d6zb\u0259kistan (3,2 mln.ton), Hindistan (1,7 mln.t), Pakistan (1,5 mln. t) tuturlar.<\/strong><br \/>\n720. M\u00fclayim qur\u015faqda, istilik sev\u0259n, C\u0259nubi Amerika bitkisi say\u0131lan t\u00fct\u00fcn bec\u0259rilm\u0259sind\u0259 amerikan, ingilis kompaniyalar\u0131 beyn\u0259lxalq ticar\u0259td\u0259 himay\u0259darl\u0131q edirl\u0259r. An\u0131erikan\u0131n \u00abFilip Morris\u00bb kompaniyas\u0131 bu sah\u0259d\u0259 qabaqc\u0131l yer tutur. Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri d\u00fcnya t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fcn 3\/5-n\u00fc verm\u0259kl\u0259 \u015e\u0259rqi v\u0259 Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri d\u0259 t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fckl\u0259 tan\u0131n\u0131rlar. M\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 \u00c7in (2,7 mln.ton) d\u00fcnyada 1-ci yeri tutsa da AB\u015e, Hindistan, Braziliya, \u0130taliya, MDB, T\u00fcrkiy\u0259, Yunan\u0131stan, \u0130ndoneziya v\u0259 Kuba bu sah\u0259d\u0259 tan\u0131n\u0131rlar. D\u00fcnyada illik t\u0259dar\u00fck\u00fc 7,0 mln.tondan \u00e7oxdur. Onun v\u0259t\u0259ni 1424-c\u00fc ild\u0259n Kuba hesab edilir. \u0130xracatda AB\u015e 1-ci yerd\u0259dir.<br \/>\n<strong>721. H\u0259r il d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri 450 mln.tona q\u0259d\u0259r meyv\u0259 t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 malikdirl\u0259r ki, burada da \u00c7in 12 %, Hindistan 10 %, Braziliya 8 %, AB\u015e 7,5 %, \u0130taliya 0,8 %, RF-0,8 %, x\u00fcsusi \u00e7\u0259kiy\u0259 malikdirl\u0259r.<\/strong><br \/>\n722. Subtropik iqlimin bitki\u00e7iliyin\u0259 daxil olan sitrus meyv\u0259\u00e7iliyi \u2013 porta\u011fal, mandarin, limon, qreyfrut v\u0259 s-nin illik m\u0259hsulu d\u00fcnyada 400 mln-dan \u00e7ox olmaqla Braziliya, \u015eimali Amerika, Q\u0259rbi Avropa (\u0130spaniya, \u0130taliya). \u00c7in, Yaponiya, el\u0259c\u0259 d\u0259 C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00e7ox m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck edirl\u0259r. H\u0259r il 70 mln. tona q\u0259d\u0259r (640 mln.ton) porta\u011fal t\u0259dar\u00fck olunur. Mandarin toplanmas\u0131nda Yaponiya d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur.<br \/>\n<strong>723. Tropik iqlim zonas\u0131nda \u00e7ox istilik v\u0259 r\u00fctub\u0259t sev\u0259n bitkil\u0259rd\u0259n biri d\u0259 illik t\u0259dar\u00fck\u00fc 60 mln. tona \u00e7atan banan sah\u0259sidir. V\u0259t\u0259ni M\u0259rk\u0259zi Amerika: Kosta-Rika, Kolumbiya, Salvador, Qonduras,\u00a0Panama, Ekvador hesab edildiyind\u0259n onlar \u00abbanan respublikalar\u0131\u00bb adland\u0131r\u0131rlar. Bundan ba\u015fqa, illik m\u0259hsulun 2\/5- ni t\u0259dar\u00fck ed\u0259n Asiya, 1\/4-ni ver\u0259n C\u0259nubi Amerika, el\u0259c\u0259 d\u0259 Afrika d\u00fcnya bazar\u0131na banan m\u0259hsulu ixrac etm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldurlar. Son ill\u0259r apar\u0131c\u0131 yerl\u0259r\u0259 Hindistan\u0131n, Braziliyan\u0131n, Flippini, Meksikan\u0131n da aid etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/strong><br \/>\n724. \u0130nsanlar\u0131n h\u0259yat tonusunun daha da y\u00fcks\u0259kdilm\u0259sind\u0259 v\u0259t\u0259ni Meksika say\u0131lan kakao m\u0259hsulu toplanmas\u0131nda d\u00fcnyada 1 -ci yeri Kot-D \u0130vuar (d\u00fcnya m\u0259hsulunun 1\/4) tutur. Sonrak\u0131 yerl\u0259r Braziliyaya, Qanaya, \u0130ndoneziyaya, Malayziyaya, Nigeriyaya aiddir. \u0130dxalatda AB\u015e, Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri qabaqc\u0131ld\u0131rlar. \u0130ld\u0259 3,0 mln.ton m\u0259hsul toplan\u0131l\u0131r.<br \/>\n<strong>725. Subtropik v\u0259 tropik zonalar\u0131n m\u0259hsullar\u0131ndan biri d\u0259 \u00e7ayd\u0131r. Asiya t\u0259dar\u00fck olunan \u00e7ay m\u0259hsulunun 4\/5-ni, Afrika 1\/7-ni verirl\u0259r. D\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n Hindistan 810 min t, (1\/3), \u00c7in 616 min ton Keniya, \u015eri-Lanka bu sah\u0259d\u0259 1-4-c\u00fc yerl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r. \u018fn \u00e7ox \u00e7ay istifad\u0259 ed\u0259n B\u00f6y\u00fck Britaniya v\u0259 \u015eimali Amerika \u00f6lk\u0259l\u0259ridir.<\/strong><br \/>\n726. Donuz\u00e7ulu\u011fa g\u00f6r\u0259 \u00c7in 1-cidir. AB\u015e, Braziliya, Meksika, AFR, \u0130spaniya, Fransa, RF, Pol\u015fa, Belorusiya, Estoniya se\u00e7ilirl\u0259r.<br \/>\n<strong>727. Qoyun\u00e7uluqda Asiya (\u00c7in d\u00fcnyada 1-cidir) Afrika, Avstraliya \u2013 Okeaniya yerl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r.<\/strong><br \/>\n728. X\u0131rdabuynuzlulardan 700 mln. ba\u015f ke\u00e7i saxlan\u0131l\u0131r ki, burada da \u00c7in (1-cidir), Hindistan, Pakistan, Somali, Sudan, Efiopiya, Nigeriya, Banqlade\u015f, AB\u015e say hesab\u0131 il\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011fa malikdirl\u0259r. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 3,0 mln.ba\u015fdan \u00e7ox saya malik anqor ke\u00e7il\u0259ri saxlan\u0131l\u0131r ki, onun da verdiyi xammaldan maxer, ip\u0259k par\u00e7a keyf\u0131yy\u0259tin\u0259 yax\u0131n par\u00e7a \u0259ld\u0259 edilir.<br \/>\n<strong>729. D\u00fcnyada 14,0 mlrd-a q\u0259d\u0259r ev qu\u015flar\u0131 saxlan\u0131l\u0131r ki, burada da \u00c7in (3, 1 mlrd) liderlik edir. Sonrak\u0131 yerl\u0259r AB\u015e-a, Braziliyaya, \u0130ndoneziyaya, Hindistana, Yaponiyaya, RF-y\u0259, Meksikaya, AFR-\u0259, Fransaya, B.Britaniyaya, \u0130spaniyaya, Macar\u0131stana aiddir. \u0130llik yumurta m\u0259hsulunun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisi 47-50 mln.t t\u0259\u015fkil edir. \u0130ld\u0259 bir toyu\u011fun verdiyi yumurtan\u0131n say\u0131na (260 \u0259d\u0259d) g\u00f6r\u0259 AFR d\u00fcnyada 1 -ci yeri \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259min etmi\u015fdir.<\/strong><br \/>\n730. SES-l\u0259rd\u0259n al\u0131nan elektrik enerjisinin illik miqdar\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 Kanada<br \/>\n<strong>731. D\u00fcnyan\u0131n n\u0259h\u0259ng k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 regionunun hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? -Asiya regionu<\/strong><br \/>\n732. D\u00fcnyada adamba\u015f\u0131na n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259t t\u0259dar\u00fck olundu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin \u2013 36,0 kq<br \/>\n<strong>733. D\u00fcnyada \u0259n az \u0259t istehlak ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Hindistan adamba\u015f\u0131na ild\u0259 5,0 kq<\/strong><br \/>\n734. Adamba\u015f\u0131na \u0259n \u00e7ox \u0259t istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259nin hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Danimarka \u2013 365 kq AB\u015e-da adamba\u015f\u0131na 31 kq donuz \u0259ti, 53 kq qu\u015f \u0259ti d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc yadda saxlay\u0131n.<br \/>\n<strong>735. AB\u015e-da adam ba\u015f\u0131na 31 kq donuz \u0259ti 53 kq qu\u015f \u0259ti d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc yadda saxlay\u0131n<\/strong><br \/>\n736. \u0130ld\u0259 d\u00fcnyada h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n donuz \u0259tinin miqdar\u0131 15 kq, qu\u015f \u0259tinin miqdar\u0131 is\u0259 9,0 kq-dan \u00e7ox oldu\u011funu unutmaym.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>737. \u0130llik \u0259t ixracat\u0131nda hans\u0131 region \u00f6lk\u0259l\u0259ri qabaqc\u0131l yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 Q\u0259rbi Avropa (Niderland, Fransa, Danimarka) 47,0 %-i, \u015eimali Amerika 20 %, Okeaniya 12 % t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 1-737. 3-c\u00fc yerl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r.<\/strong><br \/>\n738. \u0130lltik \u00fcz\u00fcm \u015f\u0259rab\u0131 (25 mlrd. litr) \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 \u0130taliya, Fransa, \u0130spaniya d\u00fcnya hasilat\u0131n\u0131n 50 %-d\u0259n \u00e7oxunu verirl\u0259r.<br \/>\n<strong>739. \u0130llik piv\u0259 \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 \u2013 126,0 mlrd. ton AB\u015e v\u0259 Q\u0259rbi Avropa \u00f6llc\u0259l\u0259rinin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisinin 1\/4 t\u0259\u015fkil etdiyini bilirsinizmi?<\/strong><br \/>\n740. Planetin \u0259halisinin h\u0259r n\u0259f\u0259rin\u0259 ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r siqaret d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 1000 \u0259d\u0259d<br \/>\n<strong>741. Planetimizd\u0259 ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r siqaret \u0259ld\u0259 edildiyini bilirsinizmi? \u2013 5410 mlrd. \u0259d\u0259d<\/strong><br \/>\n742. \u0130llik siqaret t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin qabaqc\u0131l yer tutdu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin \u2013 \u00c7in liderlik edir.<br \/>\n<strong>743. \u0130iiik siqaret t\u0259dar\u00fck\u00fc istehlak\u0131nda liderlik ed\u0259n d\u00f6vl\u0259t: -RF- 12,0%<\/strong><br \/>\n744. \u0130llik ayaqqab\u0131 \u0259ld\u0259 edilm\u0259sinin k\u0259miyy\u0259f g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 4,0 mlrd. c\u00fct<br \/>\n<strong>745. D\u00fcnyada illik ayaqqab\u0131 burax\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 liderlik edir? \u2013 \u00c7in. Xalq Respublikas\u0131 (40 %)<\/strong><br \/>\n746. \u0130llik ayaqqab\u0131 burax\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 region \u00f6lk\u0259l\u0259ri 1-cidir? \u2013 Asiya \u2013 50 %-d\u0259n art\u0131q<br \/>\n<strong>747. D\u00fcnya bazar\u0131na g\u00f6nd\u0259ril\u0259n idman v\u0259 ev ayaqqab\u0131lar\u0131 (doma\u015fnik) burax\u0131lmas\u0131nda f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 \u00c7in 25 % d\u00fcnya bazarn\u0131 t\u0259min edir.<\/strong><br \/>\n748. \u018fn qiym\u0259tli xammalardan haz\u0131rlanan ayaqqab\u0131lar\u0131n illik k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 1,0 mird. c\u00fct (bu sah\u0259d\u0259 \u0259sas\u0259n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r)<br \/>\n<strong>749. \u018fn qiym\u0259tli xammallardan haz\u0131rlanan ayaqqab\u0131 burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t liderlik edir? \u2013 \u0130taliya \u2013 480 mln. c\u00fct (AB\u015e-a, Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259, Kanadaya ixrac edir).<\/strong><br \/>\n750. \u0130qtisadi inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259ri qrupla\u015fd\u0131r\u0131n: \u2013 y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f (13 sayda), inki\u015faf etmi\u015f \u2013 21 d\u00f6vl\u0259t, orta inki\u015faf etmi\u015f \u2013 36 d\u00f6vl\u0259t, z\u0259if inki\u015faf etmi\u015f \u2013 21 d\u00f6vl\u0259t, \u0259n geri qalm\u0131\u015f \u2013 36 d\u00f6vl\u0259t<br \/>\n<strong>751. \u018fhalisinin orta s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 daha \u00e7ox olan regionlar hans\u0131lard\u0131r?-Asiya-1 kv.km-d\u0259 114 n\u0259f\u0259r<\/strong><br \/>\n752. MDB m\u0259kan\u0131nda olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259hali ya\u015fay\u0131r? -290,0 mln. n\u0259f\u0259r<br \/>\n<strong>753. MDB-d\u0259 ya\u015fayan \u0259halinin 50 %-d\u0259n art\u0131\u011f\u0131n\u0131n xristian dinin\u0259, 40 %-\u0259 q\u0259d\u0259ri is\u0259 islam dinin\u0259 sitayi\u015f etdikl\u0259rini yadda saxlay\u0131n.<\/strong><br \/>\n754. \u00c7ind\u0259 ail\u0259d\u0259 bir u\u015faqdan art\u0131q d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n olarsa ail\u0259 art\u0131q u\u015fa\u011f\u0131n h\u0259r birin\u0259 d\u00f6vri olaraq y\u00fcks\u0259k miqdarda c\u0259rim\u0259 verdiyini bilirsinizmi?<br \/>\n<strong>755. Beyn\u0259lxalq miqrasiya n\u0259dir? \u2013 emiqrasiya v\u0259 immiqrasiyan\u0131n birliyi<\/strong><br \/>\n756. D\u00fcnyada ilk \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r n\u0259 vaxtdan yaranm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 Eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l, III -1 minillikl\u0259rd\u0259, Misird\u0259, Mesopotamiyada, \u00c7ind\u0259<br \/>\n<strong>757. \u015e\u0259h\u0259r \u0259halisi hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir? -\u0130qtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 (Fransada \u2013 75 %, \u0130sraild\u0259-90 %, Yaponiyada \u2013 77,5 %, AB\u015e-da 77,5 %, Norve\u00e7d\u0259 \u2013 75 %,\u00c7ind\u0259 \u2013 26,2 %, Hindistanda \u2013 25,7 %)<\/strong><br \/>\n758. D\u00fcnyada ilk AES, ilk reaktiv s\u0259rni\u015fin t\u0259yyar\u0259si, yerin ilk s\u00fcni peyki, s\u0259sd\u0259n iti s\u00fcr\u0259t\u0259 malik reaktorlu ilk s\u0259rni\u015fin t\u0259yyar\u0259sinin n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verildiyinin suala m\u00fcvaf\u0131q ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 bel\u0259dir: \u2013 1954-c\u00fcild\u0259, 1955-ciild\u0259, 1957-ciild\u0259, 1969-c\u00fc ild\u0259<br \/>\n<strong>759. Elm tutumlu sah\u0259l\u0259rin hans\u0131lar oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 ma\u015f\u0131nqay\u0131rma (mikroelektronika, hesablama texnikas\u0131, robot texnikas\u0131, elmi cihazlar, aviakosmik texniki vasit\u0259l\u0259r), kimy\u0259vi polimerl\u0259rin al\u0131nmas\u0131.<\/strong><br \/>\n760. D\u00fcnya elminin inki\u015faf etmi\u015f 6 apar\u0131c\u0131 regionu hans\u0131lard\u0131r?-AB\u015e, MDB, Yaponiya, AFR, Fransa, B\u00f6y\u00fck Britaniya<br \/>\n<strong>761. \u0130nformasiya s\u0259nayesi (endustriya) n\u0259dir? \u2013 Ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n yeni t\u0259s\u0259rr\u00fcfat n\u00f6v\u00fcd\u00fcr.<\/strong><br \/>\n762. \u0130nformasiya s\u0259nayesinin ba\u015fl\u0131ca regionlar\u0131n\u0131n AB, Q\u0259rbi Avropa, Yaponiya, \u015e\u0259rqi Avropa oldu\u011funu yaddan \u00e7\u0131xarmay\u0131n.<br \/>\n<strong>763. Rabit\u0259 n\u0259dir? \u2013 T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qil co\u011frafi sah\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.<\/strong><br \/>\n764. \u0130nternet n\u0259dir? \u2013 ETT-nin h\u0259r hans\u0131 m\u0259lumat\u0131 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259h\u0259ng komp\u00fcter telekommunikasiya sistemidir.<br \/>\n<strong>765. Elektron s\u0259nayesi n\u0259dir? \u2013 ETT say\u0259sind\u0259 d\u00fcnya s\u0259nayesinin elm tutumlu \u0259n yeni sah\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.<\/strong><br \/>\n766. Elektron t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n strukturunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Texniki t\u0259chizat vasit\u0259si \u2013 komp\u00fcter, f\u0259al elektron komponentl\u0259ri, m\u0259i\u015f\u0259t-elektron texnikas\u0131 (televizor, videomaqnitofon, audioapparatlar, videokameralar.<br \/>\n<strong>767. Televizor burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda \u00c7inin, Koreya Respublikas\u0131n\u0131n, AB\u015e- n\u0131n, Yaponiyan\u0131n y\u00fcks\u0259k \u00e7\u0259kil\u0259r\u0259 malik olduqlar\u0131m\u0131 yadda saxlay\u0131n.<\/strong><br \/>\n768. Elektron-m\u0259i\u015f\u0259t aparatlar\u0131na g\u00f6r\u0259 Yaponiyan\u0131n (40%) lider oldu\u011funu b\u0131lirsinizmi?<br \/>\n<strong>769. Elektron s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131na g\u00f6r\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n regionlan ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcn: \u2013 AB\u015e, Yaponiya, Q\u0259rbi Avropa, Asiya, \u015e\u0259rqi Avropa<\/strong><br \/>\n770. Komp\u00fcterl\u0259 t\u0259hiz olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259 AB\u015e-n\u0131n liderlik etdiyini, Yaponiyan\u0131n 2-ci yer tutdu\u011funu bilirsinizmi?<br \/>\n<strong>771. M\u0259i\u015f\u0259t soyuducular\u0131, dondurucular\u0131 qura\u015fd\u0131nlmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7ilirl\u0259r? \u2013 AB\u015e, \u00c7XR, \u0130taliya<\/strong><br \/>\n772. Paltaryuyan ma\u015f\u0131nlar burax\u0131lmas\u0131nda liderlik ed\u0259n d\u00f6vl\u0259t:<br \/>\nAB\u015e, AFR, \u0130taliya<br \/>\n<strong>773. M\u0259i\u015f\u0259td\u0259 istifad\u0259 olunan qabyuyan ma\u015f\u0131nlar qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda liderlik ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 AB\u015e, AFR<\/strong><br \/>\n774. M\u0259i\u015f\u0259td\u0259 g\u0259r\u0259k olan tozsoran ma\u015f\u0131nlar qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin 1-ci yer tutdu\u011funu bilirsiniz? \u2013 AB\u015e, Yaponiya, AFR<br \/>\n<strong>775. X\u0131rda \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc q\u0131zd\u0131r\u0131c\u0131 pe\u00e7l\u0259r qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u00f6zl\u0259rini tan\u0131tm\u0131\u015flar? \u2013 AB\u015e, Yaponiya<\/strong><br \/>\n776. \u00c7in Xalq Respublikas\u0131n\u0131n ventilyatorlar qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda qabaqc\u0131l yer tutdu\u011funu bilirsinizmi?<br \/>\n<strong>777. D\u00fcnyada d\u00fcz\u0259ldil\u0259n illik avtomobilin 86 %-ni 10 \u00f6lk\u0259nin avtomobil korporasiyalar\u0131 verir.<\/strong><br \/>\n778. Adlan \u00e7\u0259kil\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 parovoz qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r: \u2013 AB\u015e-da \u2013 1955-ci ild\u0259n, Fransada \u2013 1956-c\u0131<br \/>\nild\u0259n, SSR\u0130-d\u0259 \u2013 1957-ci \u0131ld\u0259n, AFR-d\u0259 \u2013 1959-cu ild\u0259n, B\u00f6y\u00fck Britaniyada \u2013 1961-ci ild\u0259n.<br \/>\n<strong>779. Mineral k\u00fcbr\u0259 t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 \u00c7XR- d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur.<\/strong><br \/>\n780. D\u00fcnyada kimya s\u0259nayesinin inki\u015faf etdiyi rayonlar\u0131 bildirin: \u2013 Q\u0259rbi Avropa, \u015eimali Amerika, Asiya, \u015e\u0259rqi Avropa<br \/>\n<strong>781. D\u00fcnyada kimya s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131na g\u00f6r\u0259 1-ci yeri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tutur? \u2013 AB\u015e<\/strong><br \/>\n782. Kimya s\u0259nayesinin illik m\u0259hsul istehsal\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 2-ci yerd\u0259dir? \u2013 Yaponiya \u2013 18 % d\u00fcnya kimya s\u0259nayesi m\u0259hsullar\u0131n\u0131 verir.<br \/>\n<strong>783. Yer K\u00fcr\u0259sinin \u0259n isti materiki hans\u0131d\u0131r? \u2013 Afrika<\/strong><br \/>\n784. Afrika qit\u0259sind\u0259 55 \u00f6lk\u0259nin oldu\u011funu bilirsinizmi?<br \/>\n<strong>785. Su ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 region d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? -Lat\u0131n Amerikas\u0131<\/strong><br \/>\n786. D\u00fcnyada adamba\u015f\u0131na \u0259n az elektrik enerjisi hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259ni tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 Mali (13,0 kvt.saat)<br \/>\n<strong>787. D\u00fcnyada g\u00fcl\u00e7\u00fcl\u00fck t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 daha yax\u015f\u0131 inki\u015faf etmi\u015fdir? \u2013 Niderlandda<\/strong><br \/>\n788. Suvarma \u0259kin\u00e7iliyi hans\u0131 regionda daha \u00e7oxdur? \u2013 Asiya regionunda<br \/>\n<strong>789. Ming\u0259\u00e7evir \u015f\u0259h\u0259rinin ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259sinin elektroenergetikadan ibar\u0259t oldu\u011funu yadda\u015flarda saxlay\u0131n.<\/strong><br \/>\n790. Yay v\u0259 q\u0131\u015f f\u0259sill\u0259rinin ba\u015f verm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b n\u0259dir? \u2013 Yerin G\u00fcn\u0259\u015f \u0259traf\u0131nda f\u0131rlanmas\u0131<br \/>\n<strong>791. Avropan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u0259niz liman\u0131n\u0131n Rotterdan oldu\u011funu bildirin.<\/strong><br \/>\n792. AB\u015e-n\u0131n 1776-c\u0131 ild\u0259 m\u00fcst\u0259qillik qazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ham\u0131 bilirmi?<br \/>\n<strong>793. AB\u015e-da n\u0259 q\u0259d\u0259r SES eletrik enerjisi hasil edir? \u2013 1300.<\/strong><br \/>\n794. Kaliforniyan\u0131n AB\u015e-\u0131n \u00abq\u0131z\u0131l \u015ftat\u0131\u00bb oldu\u011funu yada sal\u0131n.<br \/>\n<strong>795. \u018fn d\u0259rin k\u00f6m\u00fcr \u015faxtas\u0131 harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 AFR-d\u0259, Rur<\/strong><br \/>\n796. M\u0259rk\u0259zi Asiyada yegan\u0259 avtomobil zavodu harada yerl\u0259\u015fir v\u0259 o n\u0259 vaxt\u0131 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? \u2013 \u00d6zb\u0259kistanda 1997-ci ild\u0259<br \/>\n<strong>797. MDB m\u0259kan\u0131nda yegan\u0259 pamb\u0131qy\u0131\u011fan kombayn zavodunun Da\u015fk\u0259ndd\u0259 oldu\u011funu unutmay\u0131n.<\/strong><br \/>\n798. MDB m\u0259kan\u0131nda adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u00fcmumm\u0259hsul istehsal\u0131nda 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri bilirsinizmi?-RF-4 min dollar, Ukrayna-2,049 min dollar, Qazax\u0131stan-2,75 min dollar<br \/>\n<strong>799. Az\u0259rbaycanda pamb\u0131q par\u00e7a fabrikl\u0259ri harada yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r?Bak\u0131da, G\u0259nc\u0259d\u0259, Ming\u0259\u00e7evird\u0259<\/strong><br \/>\n800. D\u00fcnyada bu\u011fda \u0259kil\u0259n hans\u0131 qur\u015faqlar vard\u0131r? \u2013 \u015eimal,<br \/>\nC\u0259nub<br \/>\n<strong>801. \u015e\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131ndan ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u015f\u0259k\u0259r tozu almaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr?- D\u00fcnyada \u0259ld\u0259 olunan 125 mln. ton \u015f\u0259k\u0259r tozunun 70 %-d\u0259n \u00e7oxu \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131ndan \u0259ld\u0259 edilir.<\/strong><br \/>\n802. Hans\u0131 okean da\u015f\u0131malarda 1-ci yeri tutur? \u2013 Atlantik okean\u0131<br \/>\n<strong>803. Sakit, Hind, \u015e.Buzlu okeanlar\u0131 y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131nda 2-4 yerl\u0259ri tutduqlar\u0131n\u0131 oxuculara bildirin.<\/strong><br \/>\n804. Afrikada inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259nin CAR oldu\u011funu kim bilmir?<br \/>\n<strong>805. AB\u015e-da ilk d\u0259f\u0259 ne\u00e7\u0259 \u015ftat m\u00fcst\u0259qillik qazanm\u0131\u015fd\u0131r?-13 \u015ftat<\/strong><br \/>\n806. \u0130llik sell\u00fcloz \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur?-AB\u015e<br \/>\n<strong>807. Benilyuks\u0131n t\u0259rkibind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi?- Bel\u00e7ika, Niderland, L\u00fcksemburq, Norve\u00e7, \u0130sve\u00e7, Danimarka, \u0130slandiya, \u0130spaniya, Portuqaiiya, \u0130sve\u00e7r\u0259, Avstriya, Yunan\u0131stan, Finlandiya, \u0130rlandiya, Malta<\/strong><br \/>\n808. Hans\u0131 sayda metal filizi\u0259rind\u0259n al\u00fcminium al\u0131n\u0131r?-6 sayda<br \/>\n<strong>809. \u018fn ucuz n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fcn\u00fcn su n\u0259qliyyat\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi?<\/strong><br \/>\n810. \u018fhaiinin t\u0259bii art\u0131m\u0131n\u0131n 1-ci tipi hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir?<br \/>\n\u2013 \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 AFR \u00fc\u00e7\u00fcn<br \/>\n<strong>811. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n q\u0131\u0131ru iqlimli materiki hans\u0131d\u0131r? \u2013 Avstraliya<\/strong><br \/>\n812. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n r\u00fctub\u0259tli materikini tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 C\u0259nubi Amerika<br \/>\n<strong>813. Az\u0259rbaycanda me\u015f\u0259 sah\u0259sinin n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsin\u0131zmi? \u2013 1,038 min ha<\/strong><br \/>\n814. Uran\u0131n d\u00fcnyada ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 10 mln. tondan \u00e7ox<br \/>\n<strong>815. \u018fn bahal\u0131 n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fcn\u00fcn hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Hava n\u0259qiiyyat\u0131<\/strong><br \/>\n816. C\u0259nubi \u2013 \u015e\u0259rqi Asiyan\u0131n ba\u015fl\u0131ca yeralt\u0131 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tinin n\u0259 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 neft<br \/>\n<strong>817. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 hans\u0131 din h\u00f6kmranl\u0131q edir? \u2013 Xristian dini<\/strong><br \/>\n818. \u018fn \u00e7ox qabarma-\u00e7\u0259kilm\u0259 enerjisi hans\u0131 okeandad\u0131r? \u2013 Atlantik okean\u0131nda<br \/>\n<strong>819. AB\u015e-da ild\u0259 700 mlrd. \u0259d\u0259d siqaret hasil oldu\u011funu bilirsinizmi?<\/strong><br \/>\n820. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u00e7ay bec\u0259rilir?-Keniya d\u00f6vl\u0259tind\u0259<br \/>\n<strong>821. \u018fn keyfiyy\u0259tli \u00e7ay hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259ld\u0259 edilir? \u2013 \u015eri-Lankada<\/strong><br \/>\n822. Az\u0259rbaycan\u0131n ne\u00e7\u0259 rayonunda pamb\u0131q bec\u0259rilir? \u2013 22 rayonunda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u2013 B\u0259rd\u0259, Sabirabad, Saatl\u0131, S\u0259lyan v\u0259 s.<br \/>\n<strong>823. Az\u0259rbaycanda apar\u0131c\u0131 paritya hans\u0131 hesab edilir? \u2013 YAP<\/strong><br \/>\n824. M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131n hans\u0131nda daha \u00e7ox pamb\u0131q m\u0259hsulu toplan\u0131l\u0131r? \u2013 \u00d6zb\u0259kistanda, 3,4 mln. ton<br \/>\n<strong>825. B\u0259rk bu\u011fda n\u00f6v\u00fcnd\u0259n xammal kimi \u0259n \u00e7ox n\u0259d\u0259 istifad\u0259 edirl\u0259r? \u2013 Makaron, vermi\u015fel, d\u00fc\u015fb\u0259r\u0259, \u0259ri\u015ft\u0259, xingal haz\u0131rlanmas\u0131nda<\/strong><br \/>\n826. \u018fkin\u00e7iliyin \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli sah\u0259sini bilirsinizmi? \u2013 Tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131q t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131<br \/>\n<strong>827. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 u\u015faqlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi azd\u0131r? \u2013 AFR, L\u00fcksemburq<\/strong><br \/>\n828. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 u\u015faqlar\u0131n \u00e7ay\u0131 daha \u00e7oxdur? \u2013 Koreya, Botsvana<br \/>\n<strong>829. Emiqrasiyan\u0131n klassik n\u00fcmay\u0259nd\u0259sin\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259ni aid etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr? \u2013 \u0130rlandiyan\u0131n<\/strong><br \/>\n830. Afrika qit\u0259sind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin h\u0259r birinin 100 mln. n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox \u0259halisi vard\u0131r? \u2013 Nigeriyan\u0131n<br \/>\n<strong>831. D\u00fcnyada \u0259n uzun avtomobil yolunun hans\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 Panamerika \u2013 33,6 min km<\/strong><br \/>\n832. \u018fn soyuq materikin Antarktida oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz.<br \/>\n<strong>833. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n d\u0259rin okean\u0131 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Sakit okean<\/strong><br \/>\n834. \u0130llik bal\u0131q ovlanmas\u0131nda hans\u0131 okean\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 50 % t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Sakit okean\u0131n<br \/>\n<strong>835. Hans\u0131 yar\u0131m k\u00fcr\u0259d\u0259 quru sah\u0259si \u00e7oxdur? \u2013 \u015eimal yar\u0131mk\u00fcr\u0259sind\u0259<\/strong><br \/>\n836. Mineral t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olan \u00f6lk\u0259l\u0259r:- RF, AB\u015e; Kanada, Avstraliya, \u00c7in<br \/>\n<strong>837. \u018fn.\u00e7ox suvarma \u0259kin\u00e7iliyi inki\u015faf ed\u0259n region: \u2013 Asiya<\/strong><br \/>\n838. Beyn\u0259lxalq m\u00fcbahis\u0259i\u0259rin t\u0259nziml\u0259nm\u0259sind\u0259 rol oynayan t\u0259\u015fkilat: \u2013 BMT<br \/>\n<strong>839. Maye tullant\u0131lar\u0131n\u0131n birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 litosferi v\u0259 hidrosferi \u00e7irkl\u0259ndikl\u0259rini yadda saxlay\u0131n.<\/strong><br \/>\n840. \u00abDemoqraf\u0131k partlay\u0131\u015f\u00bb hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r-\u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir?-Asiya<br \/>\n<strong>841. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin iqtisadiyyat\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca sah\u0259si: \u2013 Ma\u015f\u0131nqay\u0131rma<\/strong><br \/>\n842. Avstraliya hans\u0131 m\u0259hsul \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 Yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259<br \/>\n<strong>843. Afrikan\u0131n \u0259razic\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u00f6yl\u0259ti hans\u0131d\u0131r? \u2013 Sudan<\/strong><br \/>\n844. Amazoniyan\u0131n ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259n \u00e7ox pozulmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi n\u0259dir? \u2013 Tropik me\u015f\u0259l\u0259rin q\u0131r\u0131lmas\u0131<br \/>\n<strong>845. D\u00fcnya bazar\u0131na \u0259n \u00e7ox \u0259t ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? -Angentina<\/strong><br \/>\n846. \u018fn \u00e7ox elektrik enerjisi idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259\u0130\u0259r: \u2013 \u0130taliya, Niderland, AB\u015e<br \/>\n<strong>847. \u018fn \u00e7ox liman \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin\u0259 malik olan b\u00f6lg\u0259. \u2013 \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin sahil zonalar\u0131<\/strong><br \/>\n848. Elektrik enerjisi ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 RF, Ukrayna, Macar\u0131stan<br \/>\n<strong>849. Avropada q\u0259dim s\u0259naye rayonlar\u0131na hans\u0131f\u00f6r daxildir? -Rur, Yuxar\u0131 Sileziya<\/strong><br \/>\n850. \u015e\u0259rqi Avropada ba\u015fl\u0131ca kimya s\u0259nayesi m\u0259rk\u0259l\u0259ri harada yerl\u0259\u015firl\u0259r?-Beyn\u0259lxalq neft-qaz k\u0259m\u0259rl\u0259ri boyu uzuntn<br \/>\n<strong>851. Asiyada \u00ab\u00e7\u0259ltik\u00bb qur\u015fa\u011f\u0131ba\u015fl\u0131ca olaraq harad\u00e4 yerl\u0259\u015firl\u0259r? \u2013 \u00c7ay d\u0259r\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 deltalar\u0131nda<\/strong><br \/>\n852. \u00abTicar\u0259t etm\u0259k v\u0259 ya \u00f6lm\u0259k\u00bb epiqraf\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir? \u2013 Yaponiya<br \/>\n<strong>853. Torpaqlar\u0131n \u00e7irkl\u0259ndirilm\u0259sinin ba\u015fl\u0131ca m\u0259nb\u0259l\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u2013 K\u00fcbr\u0259, z\u0259h\u0259rl\u0259yici kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin t\u0259tbiqi, radioaktiv madd\u0259l\u0259r, neft tullant\u0131lar\u0131<\/strong><br \/>\n854. Okean materik t\u0259bii kompleks hesab edilif f\u0259rmi? \u2013 B\u0259li<br \/>\n<strong>855. Hans\u0131 cihazm k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259 istiqam\u0259t m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir? a Kompasm<\/strong><br \/>\n856. B\u00f6y\u00fck co\u011fraf\u0131 k\u0259\u015ffl\u0259r hans\u0131 d\u00f6vrl\u0259ri \u0259hat\u0259 etdiyini bilirsinizmi? \u2013 XV \u2013 XVII \u0259srl\u0259ri<br \/>\n<strong>857. K\u00fcl\u0259kl\u0259rin hans\u0131 d\u00f6vr\u00fc xarakter da\u015f\u0131y\u0131r? \u2013 Musson k\u00fcl\u0259kl\u0259ri<\/strong><br \/>\n858. Q\u0131rm\u0131z\u0131 d\u0259nizin duzlulu\u011funun \u00e7oxlu\u011fu n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? -Tropik s\u0259hra iqlimi \u015f\u0259raitind\u0259 buxarlanman\u0131n \u00e7oxlu\u011fu il\u0259.<br \/>\n<strong>859. NATO-nun \u015f\u0259rq\u0259 do\u011fru ir\u0259lil\u0259m\u0259si hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rbi- siyasi probleml\u0259r yarad\u0131r? \u2013 RF<\/strong><br \/>\n860. \u00d6lk\u0259nin y\u00fcks\u0259k iqtisadi-sosial inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sinin g\u00f6st\u0259ricisi n\u0259dir? \u2013 H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u00dcmumi Daxili M\u0259hsulun dollarla illik miqdar\u0131<br \/>\n<strong>861. Torpaqlar\u0131n \u0259n \u00e7ox deqradasiyaya m\u0259ruz qalmas\u0131 hans\u0131 regionda daha intensiv gedir? \u2013 Asiya, Afrika<\/strong><br \/>\n862. H\u0259r hans\u0131 bir regionda ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131, b\u0259rpa olunmas\u0131 1-ci n\u00f6vb\u0259d\u0259 hans\u0131 sistemin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r?-\u0130nsan-t\u0259bi\u0259t<br \/>\n<strong>863. Mili azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u0259 ayr\u0131lm\u0131\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 misal \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 \u00c7exoslovakiya, Yuqoslaviya, SSR\u0130<\/strong><br \/>\n864. \u018fn b\u00f6y\u00fck ozon de\u015fiyi-d\u0259liyi hans\u0131 region \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olundu\u011funu yada salm. \u2013 Antarktida, Arktika<br \/>\n<strong>865. \u018fn \u00e7ox ya\u015fh \u0259hali d\u00fcnyamn hans\u0131, regionunda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur? \u2013 Q\u0259rbi Avropada (60 ya\u015fdan \u00e7ox).<\/strong><br \/>\n866. D\u00fcnyada n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259halini illik \u0259rzaq m\u0259hsulu il\u0259 t\u0259min etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr? \u2013 10-15 mlrd. n\u0259f\u0259r<br \/>\n<strong>867. \u0130slam dininin yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bini bilirsinizmi? \u2013 Ticar\u0259tin s\u00fcr\u0259tl\u0259 getm\u0259si<\/strong><br \/>\n868. \u018fhali s\u0131xl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011fu il\u0259 iqtisadi inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k olarm\u0131? \u2013 Yox<br \/>\n<strong>869. Co\u011fraf\u0131 \u0259m\u0259k b\u00f6lg\u00fcs\u00fc hans\u0131 g\u00f6st\u0259rici il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir? \u2013 \u00d6lk\u0259l\u0259rin, regionlar\u0131n ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259rinin olmas\u0131 il\u0259.<\/strong><br \/>\n870. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u0259razisind\u0259+14\u00b0S-18\u00b0S temperatura malik \u00abdaima yaz\u00bb iqlimi m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur? \u2013 Ef\u0131opiya yaylas\u0131nda<br \/>\n<strong>871. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sinin d\u00fcnyan\u0131n 2 okean\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 ,m\u00f6vcuddur v\u0259 n\u0259yin k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259? \u2013 MTs\u0131r\u0131nT\u2019S\u00fcvey\u015f \u201ckanal\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259kliyi say\u0259sind\u0259.<\/strong><br \/>\n872. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n q\u0131sa boylu xalq\u0131 kiml\u0259rdir v\u0259 onlar harada ya\u015fay\u0131rlar? \u2013 Afrikada piqmei xalqlar\u0131<br \/>\n<strong>873. Nil hans\u0131 okean h\u00f6vz\u0259sin\u0259 aiddir? \u2013 Atlantik okean<\/strong><br \/>\n874. Krik \u00e7aylar hans\u0131lard\u0131r? \u2013 D\u00f6vri axara malik, az sulu, yayda quruyan<br \/>\n<strong>875. Okeaniyan\u0131n hans\u0131 bitkisidir ki, onun meyv\u0259sind\u0259n yeyinti, yarpaq v\u0259 g\u00f6vd\u0259sind\u0259n ya\u015fay\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn ki\u00e7ik koma-ev v\u0259 qay\u0131qlar d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 istifad\u0259 edirl\u0259r?-Kokos palmas\u0131<\/strong><br \/>\n876. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n sulu \u00e7ay\u0131n\u0131n hans\u0131 oldu\u011funu bilirsin\u0131zmi? \u2013 Amazonka, orta illik su ax\u0131n\u0131 7 min kub. km, enerji potensial\u0131 280 mln. kvt-dan \u00e7oxdur?<br \/>\n<strong>877. D\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif r\u0259ngl\u0259rl\u0259 n\u0259yi \u0259ks etdirirl\u0259r? \u2013 D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri<\/strong><br \/>\n878. Hal- haz\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 \u00abiqtisadi m\u00f6c\u00fcz\u0259\u00bb ba\u015f verdiyini bilirsinizmi? \u2013 \u00c7ind\u0259, Koreya Respublikas\u0131da, Sinqapurda<br \/>\n<strong>879. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn Skandinaviya \u00f6lk\u0259l\u0259ri r\u0259ngli v\u0259 tur\u015f ya\u011f\u0131\u015flardan \u0259ziyy\u0259ti \u00e7\u0259kirl\u0259r? \u2013 Q\u0259rb k\u00fcl\u0259kl\u0259rinin B.Britaniya v\u0259 AFR-d\u0259ki metallurgiya v\u0259 kimya zavodlar\u0131n\u0131n atmosfer\u0259 atm\u0131\u015f tullant\u0131lar\u0131n\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259tirm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n<\/strong><br \/>\n880. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 daha \u00e7ox xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin f\u0259hl\u0259l\u0259ri \u00e7ah\u015f\u0131r? \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259.<br \/>\n<strong>881. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q beyn\u0259lxalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat n\u00f6v\u00fc say\u0131l\u0131r?- \u0130slandiyada<\/strong><br \/>\n882. Asiyan\u0131n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259sini bilirsinizmi? -Yaponiya<br \/>\n<strong>883. \u00ab\u00c7ay land\u015faft\u0131\u00bb \u0259n \u00e7ox hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir? \u2013 Yaponiya, Hindistan, \u00c7in XR<\/strong><br \/>\n884. AB\u015e-da k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait\u0259 malik olmas\u0131 n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? \u2013 Co\u011frafi m\u00f6vqeyi il\u0259.<br \/>\n<strong>885. Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u0259halisinin yar\u0131dan \u00e7oxunu kiml\u0259r t\u0259\u015fkil edirl\u0259r? \u2013 Metisl\u0259r, mulatlar<\/strong><br \/>\n886. Afrikan\u0131n ba\u015fl\u0131ca ixrac m\u0259hsullar\u0131n\u0131 n\u0259 t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Da\u011f-m\u0259d\u0259n v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131<br \/>\n<strong>887. AB\u015e-da \u00abqar\u011f\u0131dal\u0131 qur\u015fa\u011f\u0131\u00bb \u00abpamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q qur\u015fa\u011f\u0131\u00bbndan hans\u0131 istiqam\u0259td\u0259 yerl\u0259\u015fdiyini h\u0259r k\u0259s\u0259 bildirin -\u015eimalda<\/strong><br \/>\n888. Adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n odunca\u011fa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada liderlik edir? \u2013 Braziliya<br \/>\n<strong>889. D\u00fcnyada, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259 Lat\u0131n Amerikas\u0131nda iri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin ekoloji probleml\u0259rinin ba\u015f verm\u0259si n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? -\u018fhalinin ild\u0259-il\u0259 artmas\u0131 il\u0259<\/strong><br \/>\n890. Planetin ekoloji v\u0259ziyy\u0259tinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259si hans\u0131 \u00fcsullarla h\u0259yata ke\u00e7irilir? \u2013 Aerokosmik metodlarla<br \/>\n<strong>891. D\u00fcnya t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca z\u0259minl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 D\u00fcnya bazar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131, n\u0259h\u0259ng ma\u015f\u0131nqay\u0131rman\u0131n inki\u015faf\u0131, n\u0259qliyyat n\u00f6vl\u0259rinin inki\u015faf\u0131<\/strong><br \/>\n892. D\u00fcnyada illik elektrik enerji hasilat\u0131nda elektrik stansiyalar\u0131n\u0131 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kil\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcn: \u2013 \u0130ES, SES, AES<br \/>\n<strong>893. AB\u015e-\u0131n iri limanlan \u0259n \u00e7ox hans\u0131 okean sahilind\u0259 yerl\u0259\u015fir? \u2013 Atlantik<\/strong><br \/>\n894. D\u00fcnyada quruda \u0259n \u00e7ox d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259\u015f\u0259n hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin adm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 Rusiya Federasiyas\u0131nm \u2013 14 d\u00f6vl\u0259tl\u0259<br \/>\n<strong>895. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox sayda d\u0259nizl\u0259rl\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tin hans\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 Rusiya Federasiyas\u0131, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi il\u0259 birlikd\u0259 13 d\u0259nizl\u0259<\/strong><br \/>\n896. RF postsovet m\u0259kanmda olan ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 il\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259din\u0259 malik deyildir? \u20146 d\u00f6vl\u0259tl\u0259 (Moldova, Erm\u0259nistan, T\u00fcrkm\u0259nistan, \u00d6zb\u0259kistan, Tacikistan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan)<br \/>\n<strong>897. RF \u0259razisinin ne\u00e7\u0259 faizi me\u015f\u0259 il\u0259 \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr v\u0259 onun d\u00fcnya me\u015f\u0259 ehtiyat\u0131nda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisini bilirsinizmi? \u2013 M\u00fcvafiq olaraq \u2013 45 % v\u0259 22 %<\/strong><br \/>\n898. Aqrar S\u0259naye Kompleksinin (ASK) hans\u0131 sah\u0259l\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirdiyini m\u00fc\u0259yy\u0259n edir: \u2013 4 \u0259sas sah\u0259ni: k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259rini, emal sah\u0259l\u0259rini, m\u0259hsul ver\u0259n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259l\u0259rini, infrasturktur sah\u0259l\u0259rini.<br \/>\n<strong>899. Rusiya Federasiyas\u0131nda, Ukraynada, Belarusiyada,<\/strong><br \/>\nQazax\u0131standa, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131standa k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n heyvandarl\u0131q sah\u0259sinin illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi \u0259kin\u00e7ilik sah\u0259sind\u0259n \u00e7oxdur.<br \/>\n900. \u018frazisinin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 1-5-ci yerl\u0259ri tutan \u00f6lk\u0259l\u0259ri ard\u0131c\u0131ll\u0131qla d\u00fcz\u00fcn: \u2013 RF, Kanada, \u00c7in, AB\u015e, Braziliya<br \/>\n<strong>901. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rini Yax\u0131n \u015e\u0259rq\u0259 aid edirl\u0259r? \u2013 Misir,<\/strong><br \/>\n<strong>Sudan<\/strong><br \/>\n902. Avropan\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sinin d\u00fcnya okean\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yoxdur? -13 \u00f6lk\u0259nin: Moldova, Belarusiya, Macanstan, Slovakiya, \u00c7exiya, Makedoniya, Avstriya, \u0130sve\u00e7r\u0259, Andorra, L\u00fcksemburq, Lixten\u015fteyn, San-Marino, Vatikan<br \/>\n<strong>903. Skandinaviya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kin: \u2013 \u0130sve\u00e7, Norve\u00e7, Danimarka, \u0130slandiya<\/strong><br \/>\n904. Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin ham\u0131s\u0131n\u0131n respublika idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malik olduqlar\u0131n\u0131 bilm\u0259k yax\u015f\u0131 olard\u0131.<br \/>\n<strong>905. Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malik olan\u0131 yoxdur.<\/strong><br \/>\n906. D\u00fcnyada t\u0259bii qaz ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-2-ci yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 RF, \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131<br \/>\n<strong>907. D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri i\u00e7\u0259risind\u0259 Avstraliyan\u0131n adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u0259kin sah\u0259sinin miqdar\u0131na g\u00f6r\u0259 (3,0 ha) 1-ci yerd\u0259 oldu\u011funu m\u0259lumatland\u0131r\u0131n.<\/strong><br \/>\n908. D\u00fcnya okean\u0131n\u0131n hans\u0131 d\u0259nizl\u0259ri \u0259n m\u0259hsuldar hesab olunurlar? \u2013 Norve\u00e7, Berinq, Oxot, Yapon<br \/>\n<strong>909. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sidir ki, d\u0259niz sular\u0131ndan \u015firin su al\u0131nmas\u0131nda liderlik edir? \u2013 K\u00fcveyt<\/strong><br \/>\n910. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri neft ixracat\u0131nda tan\u0131n\u0131rlar? \u2013 \u0130ran k\u00f6rf\u0259zi sahili \u00f6lk\u0259l\u0259ri, Liviya, Venesuela, Meksika, Nigeriya, \u018flc\u0259zair, \u0130ndoneziya, Norve\u00e7, B\u00f6y\u00fck Britaniya<br \/>\n<strong>911. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n \u00e7ox neft idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rini sadalay\u0131n: -AB\u015e, Yaponiya, \u0130taliya, Almaniya, Fransa, Niderland, Sinqapur- \u0259sas\u0259n emal etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, Braziliya<\/strong><br \/>\n912. D\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 hans\u0131 \u00e7ay h\u00f6vz\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u0259 malik SES-l\u0259r yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 \u0130taypu- 12,6 mln.kvt. g\u00fcc\u00fcnd\u0259, 1983-c\u00fc ild\u0259 Parana \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 tikilmi\u015f, Braziliya, Paraqvay d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n; Qrand \u2013 Kuli \u2013 g\u00fcc\u00fc 10,8 mln.kvt., 1942-ci ild\u0259, Kolumbiya \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 tikilmi\u015f, AB\u015e- da, Quri 10,3 mln. kvt., 1968-ci ild\u0259 Tokantins \u00e7ay\u0131 d\u0259r\u0259sind\u0259, Braziliyada, Sayano \u2013 \u015eu\u015fensk \u2013 6,4 mln. kvt. g\u00fcc\u00fcnd\u0259, 1984-c\u00fc ild\u0259 tikilmi\u015f, Yenisey \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259, Rusiya Federasiyas\u0131nda.<br \/>\n<strong>913. Traktor d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n qabaqc\u0131l d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin adlar\u0131n\u0131 yada sal\u0131n: \u2013 Yaponiya, RF, Hindistan, Belarusiya, AB\u015e<\/strong><br \/>\n914. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox qar\u011f\u0131dal\u0131 m\u0259hsulu toplayan v\u0259 ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259nin AB\u015e oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz.<br \/>\n<strong>915. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox \u00e7\u0259ltik ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin AB\u015e, Myanma, Vyetnam, \u00c7in oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz.<\/strong><br \/>\n916. D\u00fcnya okeanlar\u0131n\u0131n sah\u0259l\u0259rini yaddan \u00e7\u0131xarmay\u0131n: Sakit okean\u0131 \u2013 179 mln.kv.km, Atlantik okean\u0131 \u2013 92 mln.kv.km, Hind okean\u0131-76 mln. kv km, \u015eimal Buzlu okean\u0131 \u2013 14 mln.kv.km.<br \/>\n<strong>917. K\u00f6hn\u0259 d\u00fcnyan\u0131n Avropadan, Asiyadan, Afrikadan ibar\u0259t oldu\u011funu bilirsinizmi?<\/strong><br \/>\n918. D\u00fcnyada quru sah\u0259sinin d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n al\u00e7aqda yerl\u0259\u015f\u0259n \u0259razil\u0259rini d\u0259 bilm\u0259k yax\u015f\u0131 olard\u0131: \u00d6l\u00fc d\u0259niz \u2013 395 m (Avroasiyada), Assal g\u00f6l\u00fc \u2013 150 m (Afrikada), \u00d6lum d\u0259r\u0259si \u2013 85 m (\u015e.Amerika), Valdes yar\u0131madas\u0131 \u2013 40 m (C.Amerika), Eyr g\u00f6l\u00fc \u2013 12 m (Avstraliya)<br \/>\n<strong>919. D\u00fcnyada \u0259n uzun avtomobil yolunun uzunlu\u011funun 33,6 min km oldu\u011funu bilirsinizmi?<\/strong><br \/>\n920. AB\u015e-da hans\u0131 \u015ftat\u0131 \u00abd\u00f6vl\u0259t i\u00e7\u0259risind\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00bb adland\u0131r\u0131rlar? \u2013 Kaliforniyan\u0131<br \/>\n<strong>921. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259si q\u0131z\u0131l hasilat\u0131na g\u00f6r\u0259 birinci yerd\u0259 durur? \u2013 CAR<\/strong><br \/>\n922. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u0259n d\u0259rin neft quyusu qaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 AB\u015e-da<br \/>\n<strong>923. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck aeroportlar harada yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? -AB\u015e-da: \u00c7ikaqo, Nyu-York<\/strong><br \/>\n924. D\u00fcnya n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n \u00fcmumi uzunlu\u011funun 40 mln.km oldu\u011funu bilirsinizmi?<br \/>\n<strong>925. Zeytun ba\u011flar\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 regionun 1-ci yer tutdu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 Aral\u0131q d\u0259nizi h\u00f6vz\u0259si regionu<\/strong><br \/>\n926. Yanacaq-energetika kompleksi n\u0259dir? \u2013 Yanacaq v\u0259 elektroenergetikan\u0131n birliyi olmaqla \u00f6lk\u0259nin onur\u011fa s\u00fctununu t\u0259\u015fkil edir.<br \/>\n<strong>927. \u018fhalinin cins, ya\u015f, etnik, sosial, dini t\u0259rkibinin olmas\u0131n\u0131 y\u0259qin ki, bilirsiniz.<\/strong><br \/>\n928. \u0130nki\u015faf etmk\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259n \u00e7ox Afrikada oldu\u011funu bilirsinizmi?<br \/>\n<strong>929. B\u00f6y\u00fck Co\u011frafi K\u0259\u015ffl\u0259rin d\u00fcnya bazar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259ki rolunu y\u0259qin ki, bilirsiniz.<\/strong><br \/>\n930. AB\u015e-da illik y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 avtomobil n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n 1- ci, d\u0259mir yolu n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n 2-ci, boru-k\u0259m\u0259r n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n 3-c\u00fc yeri tutdu\u011funu yadda saxlay\u0131n.<br \/>\n<strong>931. D\u00fcnya torpaq fondunun n\u0259 q\u0259d\u0259rind\u0259n \u0259kin\u00e7ilikd\u0259 istifad\u0259 edilir? \u2013 11 faizind\u0259n<\/strong><br \/>\n932. Hidrosferin ne\u00e7\u0259 faizini \u015firin su t\u0259\u015fkil edir? \u2013 2,5 faizini<br \/>\n<strong>933. \u0130llik haz\u0131rlanm\u0131\u015f me\u015f\u0259 materiallar\u0131n\u0131n 50 %-i odun yanaca\u011f\u0131 kimi istifad\u0259 olundu\u011funu da y\u0259qin ki, bilirsiniz.<\/strong><br \/>\n934. Turistl\u0259rin Misir\u0259 illik ax\u0131n\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bini bilirsinizmi? \u2013 Rekreasiya resurslar\u0131n\u0131n \u0259n \u00e7ox bollu\u011fu<br \/>\n<strong>935. \u00dcmumi \u0259halinin 80 %-ni \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisi t\u0259\u015fkil edirs\u0259 h\u0259min \u00f6lk\u0259 y\u00fcks\u0259k urbanizasiyal\u0131, yox, bu 20 %-d\u0259n azd\u0131rsa z\u0259if urbanizasiyal\u0131 \u00f6lk\u0259 hesab edilir.<\/strong><br \/>\n936. D\u00fcnyada \u0259n h\u00fcnd\u00fcr g\u00f6yd\u0259l\u0259n ev Malayziyan\u0131n paytaxt\u0131 Kuala \u2013 Lumpurda 1996-c\u0131 ild\u0259 neft kompaniyas\u0131 \u00abPetronas\u00bbm istifad\u0259y\u0259 verildiyi 88 m\u0259rt\u0259b\u0259li 450 m h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc olan 2 ekiz binad\u0131r.<br \/>\n<strong>937. D\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n \u0259n h\u00fcnd\u00fcrd\u0259 \u2013 5000 metd\u0259n \u00e7ox Boliviyada, Peruda, \u00c7ind\u0259 \u0259hali m\u0259skunla\u015fmalar\u0131 vard\u0131r.<\/strong><br \/>\n938. B\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 d\u00fcnyada bu vaxta q\u0259d\u0259r 130 min ton q\u0131z\u0131l hasil olundu\u011funu bilirsinizmi?<br \/>\n<strong>939. D\u00fcnyada saatda 515 km m\u0259saf\u0259 q\u0259t ed\u0259n qatar Fransaya m\u0259xsusdur.<\/strong><br \/>\n940. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck hava liman\u0131 \u00c7ikaqodak\u0131, Oy Xeyr hesab edilir ki, o da ild\u0259 70 mln. s\u0259rni\u015fin q\u0259bul edir. Lakin Q\u0259rbi Avropan\u0131n London \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki Xitraou hava liman\u0131 ild\u0259 55 mln, Frankfurt-na-Mayndak\u0131 hava liman\u0131 is\u0259 40 mln. s\u0259rni\u015fin q\u0259bul ed\u0259 bilir.<br \/>\n<strong>941. \u015eri-Lanka Respublikas\u0131 ild\u0259 200 min ton keyfiyy\u0259tli \u00e7ay t\u0259dar\u00fck edir.<\/strong><br \/>\n942. \u015e\u0259rqi v\u0259 C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u0259halisinin h\u0259r biri ild\u0259 300 kq \u00e7\u0259ltik i\u015fl\u0259dir.<br \/>\n<strong>943. Baxmayaraq ki, Konqo \u00e7ay\u0131n\u0131n okeana ax\u0131td\u0131\u011f\u0131 suyun illik miqdar\u0131 5 d\u0259f\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n sulu \u00e7ay\u0131 hesab edil\u0259n Amazonkadan azd\u0131r, lakin hidroenerji potensial\u0131 ondan qat-qat art\u0131qd\u0131r.<\/strong><br \/>\n944. AB\u015e-\u0131n Kanadadan \u015firin su da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilirsinizmi?<br \/>\n<strong>945. D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n \u00c7in v\u0259 Hindistanda u\u015faqlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi daha \u00e7oxdur v\u0259 onun say\u0131n\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu d\u0259qiql\u0259\u015fdirin: \u2013 H\u0259r birind\u0259 350 mln. n\u0259f\u0259r u\u015faq vard\u0131r.<\/strong><br \/>\n946. AB\u015e-da bu vaxta q\u0259d\u0259r ne\u00e7\u0259 prezident se\u00e7kil\u0259ri ke\u00e7irilmi\u015fdir? \u2013 44<br \/>\n<strong>947. \u018fhalisinin say\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla d\u00fcnyada vahid \u015f\u0259h\u0259r m\u0259fhumu varm\u0131? \u2013 Yox. (bu ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 200 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u2013 40 min n\u0259f\u0259r aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir).<\/strong><br \/>\n948. D\u00fcnyada ilk d\u0259mir yolu x\u0259tl\u0259rinin ayn-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kildiyini bilirsinizmi? \u2013 1825-1830-cu ill\u0259rd\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259; 1830-cu ild\u0259 AB\u015e-da; 1832-ci ild\u0259 Fransada; 1835-ci ild\u0259 Bel\u00e7ikada, AFR-d\u0259; 1837-ci ild\u0259 Rusiya v\u0259 Avstriya;<br \/>\n<strong>949. Monako d\u00f6vl\u0259tind\u0259, Baham, Befm\u00fcd, M\u00e4ldiv, Ki\u00e7ik Antil adalar\u0131nda \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131nda xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rinin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisinin n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 80 %-d\u0259n \u00e7ox<\/strong><br \/>\n950. \u0130llik s\u0259rni\u015fin da\u015f\u0131malar\u0131nda hans\u0131 olk\u0259nin hans\u0131 metropoliteni 1- ci yer tutur? \u2013 RF-nin Moskva metropoliteni, ild\u0259 3,0 mlrd. n\u0259f\u0259r s\u0259rni\u015fin da\u015f\u0131n\u0131r.<br \/>\n<strong>951. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 yegan\u0259 \u00f6lk\u0259sidir ki, istixanalar hesab\u0131na \u00f6lk\u0259nin illik alma, pamidor (tomat), yemi\u015f, banan m\u0259hsullar\u0131na olan t\u0259l\u0259batm\u0131 \u00f6d\u0259yir? \u2013 \u0130slandiya<\/strong><br \/>\n952. \u0130llik q\u0131z\u0131l hasilat\u0131nda tanman d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 CAR \u2013 600 ton; Avstraliya \u2013 350 ton; AB\u015e \u2013 330 ton; \u00c7XR \u2013 170 ton; Kanada \u2013 150 ton;RF-130 ton;<br \/>\n<strong>953. D\u00fcnyada s\u0259sd\u0259n iti s\u00fcr\u0259t\u0259 malik ingilis-frans\u0131z \u00abKon-kord\u00bbunu, Sovet Tu-144, Tu-244 tipli hava ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n-t\u0259yyar\u0259l\u0259rinin 1995-ci ild\u0259n etibar\u0259n 2300-2500 km saat s\u00fcr\u0259t\u0259 malik oldu\u011funu bilirsinizmi?<\/strong><br \/>\n954. Niderland\u0131n g\u00fcl\u00e7\u00fcl\u00fck t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada \u0259n qabaqc\u0131l yer tutdu\u011funu, \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcl auksionunun Alsmered\u0259 oldu\u011funu, h\u0259r<br \/>\nil 1 mlrd. \u0259d\u0259d gil sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, onun d\u00fcnyan\u0131n 140-dan art\u0131q \u00f6lk\u0259sin\u0259 n\u0259ql olundu\u011funu bilirsinizmi?<br \/>\n<strong>955. Almaniyada h\u0259r il adamba\u015f\u0131na 160 litr piv\u0259 istehsal olundu\u011funu da yaddan \u00e7\u0131xarmay\u0131n. Bu sah\u0259d\u0259 \u00c7exiya Respublikas\u0131 da f\u0259rql\u0259nir.<\/strong><br \/>\n956. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 Bosfor bo\u011faz\u0131ndan \u0130stanbula ke\u00e7m\u0259kl\u0259 uzunlu\u011fu 1,0 km 6 x\u0259ttli, sutkada 20 mind\u0259n \u00e7ox ma\u015f\u0131n buraxma qabiliyy\u0259tli, Avropada \u0259n b\u00f6y\u00fck k\u00f6rp\u00fcn\u00fcn 1973-c\u00fc ild\u0259n istifad\u0259y\u0259 verildiyini yadda saxlay\u0131n.<br \/>\n<strong>957. 1994-c\u00fc ild\u0259n istifad\u0259d\u0259 olan, 2 qo\u015fa x\u0259tli La-Man\u015f bo\u011faz\u0131n\u0131n d\u0259rinlikl\u0259rind\u0259n ke\u00e7m\u0259kl\u0259 d\u0259miryolu Londonla-Parisi 3 saat m\u00fcdd\u0259tind\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndir\u0259 bilir,<\/strong><br \/>\n958. Niderlandda, Danimarkada insanlar\u0131 bir yerd\u0259n dig\u0259r yer\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rinin ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u00e7ox populyar olan velosipedd\u0259n geni\u015f istifad\u0259 olundu\u011funu yada sal\u0131n.<br \/>\n<strong>959. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n \u00e7ox \u2013 200-d\u0259n art\u0131q siyasi, iqtisadi, ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n (YUNESKO, \u0130nterpol, OESR v\u0259 s.) Fransan\u0131n paytaxt\u0131 Parisd\u0259 yerl\u0259\u015fdiyini d\u0259 yadda\u015flarda saxlamal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/strong><br \/>\n960. Rekreasiya resurslar\u0131 \u0259sas\u0259n istirah\u0259t v\u0259 turizm \u00fc\u00e7\u00fcn yararl\u0131 olan t\u0259bii v\u0259 antropogen m\u0259n\u015f\u0259li ehtiyatlard\u0131r.<br \/>\n<strong>961. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n varl\u0131 adamlar\u0131n\u0131n kiml\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Bill Qeyts \u2013 AB\u015e \u2013 51,0 mlrd. dollar, Sultan Xassanal Bolkiax \u2013 Bruney \u2013 36 mlrd. dollar, Semya Uolton \u2013 AB\u015e \u2013 48,0 mlrd.dollar, Uorren Y.Raffet \u2013 AB\u015e \u2013 33,0 mlrd.dollar, Korol Faud Ben Abdul \u018fziz \u2013 S.\u018fr\u0259bistan\u0131 \u2013 25,0 mlrd. dollar, Poll Allen \u2013 AB\u015e 21,0 mlrd. dollar, \u015eeyx Zayed Bin Bin Sultan Al- Nakyan \u2013 B\u018f\u018f 15,0 mlrd.dollar, \u015eeyx Cabir \u018fl \u018fhm\u0259d, \u018fl \u2013 Cabir \u018fl Sabah \u2013 K\u00fcveyt \u2013 15,0 mlrd. dollar, Kennet Tomson \u2013 Kanada \u2013 14,4 mlrd. dollar, Cey i Robert Pritsker \u2013 AB\u015e \u2013 13,5 mlrd.dollar, Forresta Edvardd ail\u0259si v\u0259 Marsa \u2013 AB\u015e \u2013 13,5 mlrd. dollar h\u0259cmind\u0259<\/strong><br \/>\n962. Yer k\u00fcrr\u0259sind\u0259 hans\u0131 SES 25 il\u0259 tikilmi\u015fdir v\u0259 o hans\u0131 ill\u0259ri \u0259hat\u0259 edir? \u2013 Sayano \u2013 \u015eu\u015fenski \u2013 1964-1988-ci ill\u0259rd\u0259<br \/>\n<strong>963. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 mineral xammal n\u00f6v\u00fc hasilata m\u0259ruz qal\u0131r? -160 n\u00f6v<\/strong><br \/>\n964. Sizl\u0259r\u0259 ne\u00e7\u0259 n\u00f6v faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 v\u0259 ne\u00e7\u0259 n\u00f6v qiym\u0259tli da\u015flar m\u0259lumdur? \u2013 250 faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 n\u00f6v\u00fc-200 qiym\u0259tli da\u015flar n\u00f6v\u00fc<br \/>\n<strong>965. Qara metallurgiya xammallar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 d\u0259mir, manqan, xrom, nikel, kobalt, titan, volfram, molibden, vanadium, tantal, niobi<\/strong><br \/>\n966. \u018flvan metallurgiya xammallar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -al\u00fcminium, mis, sink, qur\u011fu\u015fun, civ\u0259, qalay, s\u00fcrm\u0259 filizl\u0259ri, Nadir metallar: Selen, verillium, Litium, qallium, uran, tallium, stronsium, renium, germanium, tellur, rubidium, litium, N\u0259cib v\u0259 ya qiym\u0259tli materiallar: q\u0131z\u0131l, g\u00fcm\u00fc\u015f, platin<br \/>\n<strong>967. Neftin hans\u0131 temperaturada qat\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131, dondu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 11-19\u00b0S<\/strong><br \/>\n968. Neftin emal\u0131ndan al\u0131nan m\u0259hsullar\u0131n hans\u0131 m\u0259nfi temperaturda qat\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131, dondu\u011funu g\u00f6st\u0259rin:-60-70\u00b0 S aras\u0131nda<br \/>\n<strong>969. Neft s\u0259rb\u0259st sur\u0259td\u0259 quyulardan yerin s\u0259thin\u0259 \u00e7\u0131xa b\u0131lm\u0259dikd\u0259 onda laylara istisu, buxar, qaz vuraraq nefti islad\u0131rlar<\/strong><br \/>\n970. Neftin hasilat\u0131n\u0131n fontan, kompressor, nasos \u00fcsullan m\u00f6vcuddur.<br \/>\n<strong>971. Neft hasilat\u0131nda 1-5-ci yerl\u0259ri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r tutur? \u2013 S.\u018fr\u0259bistan\u0131 \u2013 450,0 mln.ton, AB\u015e \u2013 435,0 mln.ton, Venesuela \u2013 333,0mln.ton, Rusiya Federasiyas\u0131 \u2013 324,0 mln.ton, \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131 \u2013 185,0 mln.ton<\/strong><br \/>\n972. Qaz\u0131n emal\u0131ndan 1000-d\u0259n art\u0131q yeni m\u0259hsullar\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u0259qin ki, bilirsiniz.<br \/>\n<strong>973. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259n qazdan ancaq m\u0259i\u015f\u0259td\u0259 istifad\u0259 olunur? \u2013 Yaponiyada<\/strong><br \/>\n974. 1 km m\u0259saf\u0259y\u0259 qaz boru x\u0259tti \u00e7\u0259kilm\u0259sind\u0259 1450 mm diametr\u0259 malik boru \u00fc\u00e7\u00fcn 1000 ton metal, habel\u0259 1,5 mln.dollar g\u0259r\u0259kdir.<br \/>\n<strong>975. Nefti ancaq 2000 km m\u0259saf\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r boru-k\u0259m\u0259r-n\u0259qliyyat\u0131 il\u0259 n\u0259ql etm\u0259k iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n rentabelli hesab edilir. Daha uzaq m\u0259saf\u0259l\u0259r\u0259 neftin tankerl\u0259rl\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259 uy\u011fundur.<\/strong><br \/>\n976. Frans\u0131z v\u0259 Kanada tipli reaktorlar d\u00fcnyada \u0259n etibarl\u0131-s\u0131nanm\u0131\u015f atom reaktorlar\u0131 hesab olunur. Hans\u0131 ki, 250-300 min kvt g\u00fcc\u00fcnd\u0259 olan h\u0259r reaktorun d\u0259y\u0259ri 500-700 min dollar t\u0259\u015fkil edir.<br \/>\n<strong>977. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 torpaq \u00e7at\u0131\u015fmamazl\u0131\u011f\u0131ndan AES-l\u0259r d\u0259nizd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f s\u00fcni adalarda yerl\u0259\u015fdirilirl\u0259r? \u2013 Yaponiyada<\/strong><br \/>\n978. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 AES-l\u0259r yeralt\u0131nda yerl\u0259\u015fdirilirl\u0259r? -Torpaq ehtiyat\u0131 az olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259<br \/>\n<strong>979. Al\u00fcminium 933,5\u00b0S-d\u0259 \u0259riyir, 2740\u00b0S-d\u0259 is\u0259 qaynay\u0131r. 980<\/strong><br \/>\n980. 70 kq \u00e7\u0259kiy\u0259 malik olan h\u0259r bir insan\u0131n b\u0259d\u0259nind\u0259 6 mq al\u00fcminiumun olmas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.<br \/>\n<strong>981. Q\u0131z\u0131l ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 1-5-ci yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin: \u2013 CAR \u2013 ehtiyat\u0131 103 min ton, AB\u015e-100 min ton, Kanada-7,4 min ton, Avstraliya-6,4 min ton, RF-6,0 min ton<\/strong><br \/>\n982. D\u00fcnyada olan ba\u015fl\u0131ca kanallar\u0131n texniki g\u00f6st\u0259ricil\u0259rini yada sal\u0131n:-S\u00fcvey\u015f-1869-cu ild\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, uzunlu\u011fu 193 km, maksimal eni 365 metr, orta d\u0259rinliyi 20 m; Panama-1914-c\u00fc ild\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, uzunlu\u011fu 81,6 km, eni 150 m, d\u0259rinliyi 12,5 m<br \/>\n<strong>983. Hans\u0131 n\u0259qliyyat\u0131n y\u00fckda\u015f\u0131mada x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 10 %, s\u0259rni\u015fin da\u015f\u0131mada is\u0259 89 % t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Avtomobil n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n<\/strong><br \/>\n984. D\u00fcnyada \u0259n h\u00fcnd\u00fcr g\u00f6yd\u0259l\u0259nin Kuala \u2013 Lumpurda oldu\u011funu yadda saxlay\u0131n.<br \/>\n<strong>985. D\u00fcnyada daxili su yollar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funun 550 min km oldu\u011funu bilirsinizmi?<\/strong><br \/>\n986. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n soyuq n\u00f6qt\u0259si harada v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Antarktidada, Vostok m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259 \u2013 89,2\u00b0S<br \/>\n<strong>987. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00f6l-d\u0259nizin X\u0259z\u0259r d\u0259nizi \u2013 (sah\u0259si 371 min kv.km) oldu\u011funu bilirsinizmi?<\/strong><br \/>\n988. \u018frazisinin \u00e7ox hiss\u0259si yar\u0131madada, paytaxt\u0131 is\u0259 adada yerl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tin Danimarka oldu\u011funu yadda saxlay\u0131n.<br \/>\n<strong>989. Yer K\u00fcr\u0259sind\u0259 7 \u0259sas iqlim qur\u015fa\u011fmm olmas\u0131n\u0131 yadda saxlay\u0131n.<\/strong><br \/>\n990. He\u00e7 bir d\u00f6vl\u0259ti olmayan materikin Antarktida oldu\u011funu oxuculara \u00e7atd\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r.<br \/>\n<strong>991. D\u00fcnyada 40 mln-dan art\u0131q \u0130rlandiya m\u0259n\u015f\u0259li \u0259halinin AB\u015e-da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da unutmay\u0131n.<\/strong><br \/>\n992. D\u00fcnyada m\u00fcasir \u015f\u0259raitd\u0259 ingilis dilinin beyn\u0259lxalq \u00fcnsiyy\u0259t yaradan dil oldu\u011funu bilirsinizmi?<br \/>\n<strong>993. D\u00fcnyada \u0259halinin siyah\u0131ya al\u0131nmamas\u0131nda Omon v\u0259 Q\u0259t\u0259rin yegan\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r oldu\u011funu bildirin.<\/strong><br \/>\n994. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7oxu\u015faql\u0131 anan\u0131n 60-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u00c7ilid\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 55 \u00f6vlad\u0131n d\u00fcnyaya g\u0259tirdiyini d\u0259 yadda saxlamal\u0131y\u0131q.<br \/>\n<strong>995. Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin \u00fcmumi uzunlu\u011funun 3742 km: \u0130ranla 765 km, T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 13 km, Rusiya il\u0259 391 km, G\u00fcrc\u00fcstanla 471 km, Erm\u0259nistanla 1007 km, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi il\u0259 825 k\u0131n, auaiana 27G km uldu\u011funu, \u0259razisinin is\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r 410 min kv.km t\u0259\u015fkil etdiyini yadda saxlay\u0131n.<\/strong><br \/>\n996. Az\u0259rbaycan\u0131n unitar d\u00f6vl\u0259t v\u0259 Prezident \u00fcsul \u2013 idar\u0259sin\u0259 malik oldu\u011funu oxucular bilm\u0259lidir.<br \/>\n<strong>997. 1960-c\u0131 ild\u0259 yaranm\u0131\u015f neft ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r birliyinin-OPEK-in t\u0259rkibind\u0259 12 \u00f6lk\u0259nin: \u018flc\u0259zair, Venesuela, Qabon, \u0130ndoneziya,<\/strong><br \/>\n\u0130raq, \u0130ran, Q\u0259t\u0259r, K\u00fcveyt, Liviya, Nigeriya, B\u018f\u018f v\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n olmas\u0131n\u0131 unutmay\u0131n.<br \/>\n998. \u00ab\u0130slam Konfrans\u0131\u00bb t\u0259\u015fkilat\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 50-d\u0259n art\u0131q \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k 1972-ci ild\u0259 \u015e\u0259rqin m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259rinin Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirl\u0259rinin 3-c\u00fc konfrans\u0131nda t\u0259sis olunaraq m\u0259qs\u0259di \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n daha da y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259, h\u0259r c\u00fcr dini ayr\u0131-se\u00e7kiliyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na, m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyin \u0259leyhin\u0259, s\u00fclh\u00fcn v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 nail olmaqdad\u0131r.<br \/>\n<strong>999. D\u00fcnyada 2 paytaxtl\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 misal \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 Niderland: Amsterdam, Haaqa; CAR: Pretoriya, Keyptaun; Boliviya: Sukra, La-Pas<\/strong><br \/>\n1000. \u018fhalinin 1-ci tip art\u0131m\u0131: h\u0259r 1000 n\u0259f\u0259r hesab\u0131 il\u0259 15 promil do\u011fum, 10 promil \u00f6l\u00fcm, t\u0259bii art\u0131m is\u0259 5 promil olmaqla y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f, yeni inki\u015faf etmi\u015f, ke\u00e7id iqtisadiyyat\u0131na malik olan v\u0259 b\u0259zi inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 aiddir.<br \/>\n<strong>1001. \u018fhali art\u0131m\u0131n\u0131n 2-ci tipi do\u011fumun y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 il\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259nir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r 1000 n\u0259f\u0259r hesab\u0131 il\u0259 do\u011fum 50 promil, \u00f6l\u00fcm 25 promil, t\u0259bii art\u0131m 25 promil t\u0259\u015fkil edir ki, bu da \u0259sas\u0259n Y\u0259m\u0259n\u0259, Zambiyaya, Keniyaya, Mozambik\u0259 aiddir.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p>[QR size=&#8221;100&#215;100&#8243; link=&#8221;no&#8221;][\/QR]\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright\" src=\"http:\/\/yusif.az\/main\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/p222-291x300.jpg\" width=\"101\" height=\"104\" \/><\/p>\n<div style=\"margin: 20px 0;\"><div class=\"qrcswholewtapper\" style=\"text-align:left;\"><div class=\"qrcprowrapper\"  id=\"qrcwraa2leds\"><div class=\"qrc_canvass\" id=\"qrc_cuttenpages_2\" style=\"display:inline-block\" data-text=\"https:\/\/yusif.az\/main\/?p=6435\"><\/div><div><a download=\"\u00dcmumi D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 aid 1001 Sual-Cavab.png\" class=\"qrcdownloads\" id=\"worign\">\r\n           <button type=\"button\" style=\"min-width:110px;background:#44d813;color:#000;font-weight: 600;border: 1px solid #44d813;border-radius:20px;font-size:12px;padding: 6px 0;\" class=\"uqr_code_btn\">QR kodu Y\u00fckl\u0259 \ud83e\udc0b<\/button>\r\n           <\/a><\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dcmumi D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 aid Sual-Cavab 1. \u0130lk \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycanda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r yaranm\u0131\u015fd\u0131r? 1 -Manna, Midiya 2. Eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l \u015eimali Az\u0259rbaycanda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t yaranm\u0131 \u015fd\u0131r? \u2013 Albaniya 3. Vaxt\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 paytaxt\u0131 B\u0259rd\u0259 olan hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t m\u00f6vcud idi?-Girdiman 4. 1828-ci ild\u0259 Rusiya il\u0259 \u0130ran aras\u0131nda hans\u0131 m\u00fcqavil\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r?-T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay 5. Rusiya il\u0259 \u0130ran aras\u0131ndak\u0131 G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259si [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6438,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[36,34],"tags":[],"class_list":["post-6435","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dovlt-qullugu-2","category-dunya-gorusu-v-azrbycan"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u00dcmumi D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 aid 1001 Sual-Cavab - www.YUSIF.az D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc v\u0259 Az\u0259rbycan<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u00dcmumi D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 aid Sual-Cavab1. \u0130lk \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycanda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r yaranm\u0131\u015fd\u0131r? 1 -Manna, Midiya2. Eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l \u015eimali Az\u0259rbaycanda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t yaranm\u0131 \u015fd\u0131r? \u2013 Albaniya3. Vaxt\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 paytaxt\u0131 B\u0259rd\u0259 olan hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t m\u00f6vcud idi?-Girdiman4. 1828-ci ild\u0259 Rusiya il\u0259 \u0130ran aras\u0131nda hans\u0131 m\u00fcqavil\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r?-T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay5. Rusiya il\u0259 \u0130ran aras\u0131ndak\u0131 G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259si n\u0259 vaxt imzalanm\u0131\u015fd\u0131r?-1813-c\u00fc ild\u02596. Az\u0259rbaycan Demokratik C\u00fcmhuriyy\u0259ti n\u0259 vaxt yaranm\u0131\u015fd\u0131r?- 1918-ci il 28 mayda.7. Az\u0259rbaycan \u0259razisi \u0259vv\u0259ll\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r olmu\u015fdur?-410 min kv.km8. Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 s\u0259rh\u0259dinin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?- 15km9. Az\u0259rbaycan\u0131n Erm\u0259nistanla s\u0259rh\u0259dinin uzunlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin-1007 km10. Az\u0259rbaycan relyef x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 ne\u00e7\u0259 hiss\u0259y\u0259 ayr\u0131l\u0131r? \u2013 511. Az\u0259rbaycan \u0259razisinin 65 %-d\u0259n \u00e7oxunu hans\u0131 iqlim \u0259hat\u0259 edir? \u2013 Subtropik12. Az\u0259rbaycan relyefinin orta h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?-657 m13. Az\u0259rbaycanda maksimal atmosfer ya\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131 hans\u0131 b\u00f6lg\u0259y\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr?-L\u0259nk\u0259ran-Astara, 1959-cu ild\u0259, \u00c7\u0259rg\u0259lana-2761 mm14. Az\u0259rbaycanda neft ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?-10 mlrd. t15. Bu vaxta q\u0259d\u0259r xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 ne\u00e7\u0259 m\u00fcqavil\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r?-2416. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb n\u0259 vaxt imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? -20 sentyabrl994- c\u00fcild\u025917. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbni ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t imzalam\u0131\u015fd\u0131r?-618. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnin imzalanmas\u0131nda ne\u00e7\u0259 neft \u015firk\u0259ti i\u015ftirak etmi\u015fdir?-1019. Az\u0259rbaycan me\u015f\u0259 rayonu hesab edilirmi?-yox20. \u00abBak\u0131-Supsa\u00bb neft k\u0259m\u0259rinin istifad\u0259y\u0259 verildiyi vaxt-9 iyun 1999-cuil21. \u00abBak\u0131-Tbilisi-Ceyhan\u00bb neft-boru k\u0259m\u0259rinin uzunlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin-1767 km22. \u00abBak\u0131-Tbilisi-Ceyhan\u00bb neft-boru k\u0259m\u0259rinin \u0259n \u00e7ox hiss\u0259si hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin \u0259razisind\u0259n ke\u00e7m\u0259lidir? \u2013 T\u00fcrkiy\u0259nin23. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0259halisinin say\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin -10 mln. n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n.24. \u018fm\u0259k ehtiyat\u0131 n\u0259dir? \u2013 i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si25. BMT n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b? 24 oktyabr 1945-ci ild\u025926. Az\u0259rbaycan s\u0259naye sah\u0259l\u0259rinin hans\u0131n\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr? \u2013 Yanacaq27. Yanacaq-energetika kompleksi n\u0259dir?-Yanacaq + elektroenergetika28. Neft Da\u015flar\u0131nda ilk neft hasilat\u0131 hans\u0131 il\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir? -1949-cu il\u025929. \u018fn \u00e7ox neft hasilat\u0131 Az\u0259rbaycanda ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 olmu\u015fdur?-1941- ciild\u025930. Az\u0259rbaycanda \u0259n \u00e7ox illik neft hasilat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -23,5 mln. t31. Az\u0259rbaycanda ild\u0259 hasil olunan neftin ne\u00e7\u0259 faizini X\u0259z\u0259r verir? \u2013 89 %-ni32. Az\u0259rbaycanda il \u0259rzind\u0259 \u0259n \u00e7ox elektrik enerjisi hasilat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 23,6 mlrd. kvt.saat33. Az\u0259rbaycanda \u0259n \u00e7ox elektrik enerjisi hasilat\u0131n\u0131n hans\u0131 il\u0259 t\u0259sad\u00fcf etdiyini bilirsinizmi? \u2013 1988-ci il34. Az\u0259rbaycanda son ill\u0259rd\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f SES: -Yenik\u0259nd SES-i.35. Ming\u0259\u00e7evir SES-i n\u0259 vaxt tikilmi\u015fdir?-1954-c\u00fc ild\u025936. Az\u0259rbaycanda ilk SES harada v\u0259 n\u0259 vaxt tikilmi\u015fdir? -1890-c\u0131il, G\u0259d\u0259b\u0259yd\u025937. Az\u0259rbaycanda ilk \u0130ES harada v\u0259 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 tikilmi\u015fdir? \u2013 Bak\u0131da, 1897-ciild\u025938. Az\u0259rbaycanda m\u00fcalic\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli neft harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 Naftalan \u015f\u0259h\u0259rind\u025939. Az\u0259rbaycanda ixtisasla\u015fm\u0131\u015f ma\u015f\u0131nqay\u0131rma sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 neft-qaz ma\u015f\u0131nqay\u0131rmas\u013140. Az\u0259rbaycanda qara metallurgiyan\u0131n m\u0259rk\u0259zi: Sumqay\u0131t41. Az\u0259rbaycanda kimya s\u0259nayesi m\u0259rk\u0259zi \u2013 Sumqay\u0131t42. Az\u0259rbaycanda \u0259n b\u00f6y\u00fck sement zavodu: Qarada\u011f43. Xalq istehlak\u0131 mallar\u0131 istehsal\u0131na n\u0259 daxildir?-G\u00fcnd\u0259lik t\u0259l\u0259bat m\u0259hsullar\u013144. Xalq istehlak\u0131 mallar\u0131 istehsal\u0131 sah\u0259l\u0259rinin ba\u015fl\u0131ca yerl\u0259\u015fdirilm\u0259 prinsipi: istehlaka meyilliliyi45. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 n\u0259dir? \u2013 \u018fkin\u00e7ilik, heyvandarl\u0131q46. Az\u0259rbaycanda texniki bitkil\u0259rd\u0259n n\u0259 bec\u0259rilir? \u2013 Pamb\u0131q, \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011funduru, kartof47. Fara\u015f t\u0259r\u0259v\u0259z\u00e7ilik Az\u0259rbaycan\u0131n hans\u0131 b\u00f6lg\u0259sind\u0259 inki\u015faf etdirilir? -L\u0259nk\u0259ran-Astara48. Az\u0259rbaycan\u0131n cay bec\u0259r\u0259n rayonlar\u0131-L\u0259nk\u0259ran, Astara, Masall\u013149. Heyvandarl\u0131\u011f\u0131n \u015f\u0259h\u0259r\u0259traf\u0131 \u0259n \u00e7ox inki\u015faf etdiril\u0259n sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:-qu\u015f\u00e7uluq50. Z\u0259f\u0259ran \u0259n \u00e7ox hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 bec\u0259rilir? \u2013 \u0130randa51. Xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rin\u0259 n\u0259 daxildir? \u2013 Ticar\u0259t, rabit\u025952. Az\u0259rbaycanda s\u0259rni\u015finda\u015f\u0131mada n\u0259qliyyat\u0131n hans\u0131 n\u00f6v\u00fc 1-ci yeri tutur? \u2013 Avtomobil n\u0259qliyyat\u013153. Az\u0259rbaycanda y\u00fckda\u015f\u0131mada 1-ci yeri tutan n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 D\u0259miryolu n\u0259qliyyat\u013154. Az\u0259rbaycanda \u0259n z\u0259if inki\u015faf ed\u0259n n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fc:-\u00e7ay n\u0259qliyyat\u013155. Az\u0259rbaycanda ilk elektrikl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u0259miryolu n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 1926-c\u0131 ild\u025956. Az\u0259rbaycanda ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t qoru\u011fu yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131?-1657. Az\u0259rbaycanda son vaxtlar ne\u00e7\u0259 iqtisadi rayon ayr\u0131l\u0131r?-10 iqtisadi rayon58. Az\u0259rbaycanda illik m\u0259hsul istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 iqtisadi rayon 1-ci yeri tutur? \u2013 Ab\u015feron iqtisadi rayonu59. Az\u0259rbaycan\u0131n 1988-1993-c\u00fc ill\u0259r \u0259rzind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259razisi Erm\u0259nistan ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n z\u0259bt edilmi\u015fdir? 17,0 min kv.km (20 %)60. Az\u0259rbaycan\u0131n Yuxar\u0131 Qaraba\u011f \u0259razisinin Erm\u0259nistan qo\u015funlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n z\u0259bt olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 BMT-nin ne\u00e7\u0259 q\u0259tnam\u0259sinin oldu\u011funu bilirsiniz?-4-822, 853, 874, 884 sayl\u013161. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131 monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malikdir?\u2013 Monako, Bel\u00e7ika.62. D\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n hans\u0131 respublika idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malikdir? \u2013 Az\u0259rbaycan, AB\u015e63. M\u00fctl\u0259q monarxiyal\u0131 d\u00f6vl\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n edin-S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u013164. \u00dc\u00e7qat monarxiyal\u0131 d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r?-Vatikan65. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na g\u00f6r\u0259 ne\u00e7\u0259 qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcr?.-2 qrupa66. D\u00fcnyada inzibati \u2013 \u0259razi b\u00f6lg\u00fcl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r ne\u00e7\u0259 qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r? \u2013 2 qrupa67. Federasiya n\u0259dir? \u2013 Daxilind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259etm\u0259 h\u00fcququna malik inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fc olan d\u00f6vl\u0259t68. Respublika idar\u0259etm\u0259 formas\u0131 n\u0259dir?-Ali qanunverici hakimiyy\u0259t se\u00e7kili Parlament\u0259, icraedici hakimiyy\u0259t h\u00f6kum\u0259t\u0259 m\u0259xsusdur.69. Respublika \u00fcsul-idar\u0259sinin ne\u00e7\u0259 formas\u0131 vard\u0131r?-270. Prezidentlik idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t aiddir? \u2013 Belorusiya, Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan71. Respublika idaretm\u0259 formas\u0131na ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t daxildir?-16072. D\u00fcnyada federativ d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131n\u0131 bilirsinizmi?-2473. D\u00fcnyada monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t daxildir? \u2013 3074. Siyasi co\u011frafiyan\u0131n predmeti n\u0259dir? \u2013 D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259si75. Siyasi co\u011frafiya n\u0259yi \u00f6yr\u0259dir?-\u018frazi \u00fczr\u0259 siyasi partiyalar\u0131n, siyasi hadis\u0259 v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin diferensasiyas\u0131n\u0131.76. D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 ne\u00e7\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t vard\u0131r?- 19377. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan \u0259sas ixrac neft-boru x\u0259ttinin Az\u0259rbaycan hiss\u0259sin\u0259 ilk neft n\u0259 vaxt doldurulmu\u015fdur?-25 may 2005-ci ild\u025978. M\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259d\u0259 ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 \u0259razi yerl\u0259\u015fir? \u2013 23779. H\u0259r birinin ayr\u0131l\u0131qda 100 mln-dan \u00e7ox \u0259halisi olan ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z?-n d\u00f6vl\u0259t80. Konstitusiyal\u0131 monarxiya d\u00f6vl\u0259tinin hans\u0131 olmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya81. Az\u0259rbaycan idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupuna daxildir? \u2013 Respublika82. \u018fn b\u00f6y\u00fck arxipelaq d\u00f6vl\u0259tinin hans\u0131 oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:- \u0130ndoneziya (13000 ada)83. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259si oldu\u011funu bilirsinizmi?-22 d\u00f6vl\u0259t84. BMT-nin ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc var?-19385. Avropada ne\u00e7\u0259 mikro-\u00abc\u0131rtdan\u00bb-d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? -5: Andorra, Lixten\u015fteyn, Monako, San-Marino, Vatikan86. D\u00fcnyada k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 kapitalist d\u00f6vl\u0259tin\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131lar daxildir?-CAR, Avstraliya, Yeni Zelandiya, Kanada, \u0130srail87. OPEK n\u0259dir, n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b v\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc var? \u2013 Neft ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupu, 1960-c\u0131 ild\u0259, 16 \u00fczv\u00fc vard\u0131r.88. D\u00fcnya \u0259halisinin say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 6,4 mlrd. n\u0259f\u0259r89. H\u0259r birisinin \u0259razisi 2,5 mln. kv.km-d\u0259n az olmayan ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 10 d\u00f6vl\u0259t90. \u00c7inin n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259halisi vard\u0131r? \u2013 1,3 mlrd. n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox91. \u018fhalisinin say\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 3-c\u00fc d\u00f6vl\u0259ti tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 AB\u015e \u2013 298 mln. n\u0259f\u0259r92. \u018fhalisinin say\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin? \u2013 \u00c7in, Hindistan, AB\u015e93. \u018fhali n\u0259dir? \u2013 m\u0259hsuldar q\u00fcvv\u0259l\u0259rin apar\u0131c\u0131 sah\u0259si94. BMT-nin T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n daimi \u00fczvl\u0259rinin say\u0131-5-AB\u015e, \u00c7in, RF, Fransa, B.Britaniya95. MDB n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b?-21 dekabr 1991-ci il96. MDB-nin ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r?-1297. MDB-y\u0259 gec qo\u015fulan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r?-G\u00fcrc\u00fcstan Respublikas\u0131- 1993-c\u00fc il, 29 dekabr98. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb ne\u00e7\u0259 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 30 il99. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 g\u00f6r\u0259 X\u0259z\u0259rd\u0259 neft hasil olunan yataqlar: Az\u0259ri, \u00c7\u0131raq, G\u00fcn\u0259\u015fli100. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycana t\u0259m\u0259nnas\u0131z veril\u0259c\u0259k t\u0259bii qaz\u0131n miqdar\u0131n\u0131 bilirsinizmi? \u2013 55 mlrd. Kubmetr.101. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r qurulu\u015funa g\u00f6r\u0259 ne\u00e7\u0259 yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r? \u2013 2102. Unitar d\u00f6vl\u0259t n\u0259dir? -\u018frazisind\u0259 he\u00e7 bir \u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259etm\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tli inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fc olmayan vahid d\u00f6vl\u0259t103. \u00d6l\u00e7\u00fcl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r ne\u00e7\u0259 qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r? \u2013 4 (b\u00f6y\u00fck, orta, ki\u00e7ik, mikro)104. D\u00fcnyada inki\u015faf etmi\u015f ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 60 d\u00f6vl\u0259t105. \u0130qtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131 -7-dir.106. Avropada iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 4 d\u00f6vl\u0259t107. Asiyada iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? \u2013 Yaponiya108. SSR\u0130 d\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259n n\u0259 vaxt silinmi\u015fdir? \u2013 8dekabrl991-ci ld\u0259109. Az\u0259rbaycan BMT-nin \u00fczvl\u00fcy\u00fcn\u0259 n\u0259 vaxt q\u0259bul olunmu\u015fdur? \u2013 2 mart 1992-ci ild\u0259110. AB\u015e dollan m\u00fcqabilind\u0259 h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul istehsal\u0131n\u0131n miqdar\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 d\u00f6vl\u0259ti 1-ci yerd\u0259dir v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?-L\u00fcksemburq-50 min dollar111. Az\u0259rbaycan Neft Fondu n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b?-29 dekabr 1999- cuil112. Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 15 d\u00f6vl\u0259t113. D\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sinin ba\u015fl\u0131ca formala\u015fma m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri-6 m\u0259rh\u0259l\u0259114. D\u00fcnya okean\u0131na birba\u015fa \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131n\u0131 bilirsinizmi? \u2013 42 d\u00f6vl\u0259t115. Bak\u0131-\u018frzurum qaz k\u0259m\u0259rinin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259r olacaq? \u2013 1050 km116. BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 \u00fczvl\u0259rinin say\u0131n\u0131n ne\u00e7\u0259 oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 15117. Monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131 \u0259n \u00e7ox hans\u0131 qit\u0259d\u0259dir? \u2013 Asiyada 14, Avropada 12, Afrikada 3, Avstraliya \u0130ttifaq\u0131 v\u0259 Okeaniyada 1.118. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 Konstitusiya yoxdur? \u2013 Omanda, B.Britaniyada119. B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi Birliyin ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r? -53120. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259n az \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul istehsal\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin ad\u0131n\u0131\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz?- Konqo DR-s\u0131121. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 prezidentli respublika vard\u0131r? \u2013 100-d\u0259n \u00e7ox122. Parlamentli respublikaya hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aiddir? \u2013 \u00c7in, Hindistan123. Majoritar se\u00e7ki sistemi n\u0259dir? Se\u00e7kil\u0259rd\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck \u00e7ox s\u0259s alana verilir.124. \u0130nsanlara b\u0259lli olan ilk metal: \u2013 mis metah125. Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 k\u00f6m\u00fcr\u00fcn \u00fcmumi ehtiyatm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: 14,8 trln. ton126. D\u00fcnyada neftli- qazl\u0131 sah\u0259 \u2013 77 mln. kv.km.127. Neft ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 1-ci d\u00f6vl\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 \u2013 46 mlrd. t128. Neft ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm 2-ci d\u00f6vl\u0259ti hans\u0131d\u0131r? \u2013 RF \u2013 27 mlrd. ton129. Neft ehtiyatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 3-c\u00fc d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 \u0130raq 16,7mlrd. t130. D\u00fcnyada \u00fcmumi qaz ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 800 trln kub m131. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259 qazm geoloji ehtiyatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 RF \u2013 215 trln kub.m.132. D\u00fcnyan\u0131n torpaq fondu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 14,9 mlrd. ha133. Hidrosferin nec\u0259 faizi D\u00fcnya Okean\u0131mn payma d\u00fc\u015f\u00fcr? -96,4 4. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox \u015firin su ehtiyat\u0131 hans\u0131 regionda v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? Latm Amerikasmda, Danimarkada (Qrenlandiyada)135. D\u00fcnyada \u0259n iri v\u0259 \u00e7ox s\u00fcni su anbarlar\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 AB\u015e-da 700136. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 me\u015f\u0259 qur\u015fa\u011f\u0131 m\u00f6vcuddur? \u2013 2137. Me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yeri tutur? \u2013 RF 886 mln. ha138. Me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcn \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 2-ci yeri hans\u0131 \u00f6lk\u0259 tutur? \u2013 Braziliya 572 mln. ha139. Me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcn v\u0259 sah\u0259sinin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 3-c\u00fc yeri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tutur? \u2013 Kanada 453 mln. ha140. \u0130qlim resurslar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 G\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259yin enerjisi, r\u00fctub\u0259t141. Aqroiqlim resurslar\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 Hava, i\u015f\u0131q, istilik, r\u00fctub\u0259t, qidaland\u0131r\u0131c\u0131 qat\u0131\u015f\u0131qlar142. Son ill\u0259r do\u011fulanlar\u0131n illik say\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 145 mln. n\u0259f\u0259r143. Demokratik siyas\u0259t n\u0259dir? \u2013 D\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259fmd\u0259n do\u011fuma, k\u0259bin\u0259, bo\u015fanmalara, ya\u015f strukturuna, \u00f6l\u00fcm\u0259 n\u0259zar\u0259t (\u0259hali art\u0131b- azalmasma \u2013 h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259zar\u0259tin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si).144. Ail\u0259 qurulmasmda orta ya\u015f h\u0259ddi hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 daha y\u00fcks\u0259k h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131r? \u2013 Yamaykada 34 ya\u015f ki\u015fi, 32 ya\u015f qadm (34:32),\u00a0Danimarkada (29:27), \u0130spaniyada (27:25), \u0130sve\u00e7d\u0259 (29:27).145. D\u00fcnyada h\u0259r il \u0259halinin t\u0259bii art\u0131m\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r\u0259 \u00e7at\u0131r? \u2013 90 mln. n\u0259f\u0259r\u0259146. D\u00fcnyada ki\u015fi-qad\u0131n nisb\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 50,3:49,7147. D\u00fcnyada \u0259m\u0259k ehtiyatlar\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 3,2 mlrd.n\u0259f\u0259r148. F\u0259al \u0259hali \u00fcmumi d\u00fcnya \u0259halisinin ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir? \u2013 3,0 mlrd. n\u0259f\u0259rini149. \u018fn \u00e7ox \u0259m\u0259k ehtiyat\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 \u00c7ind\u0259 \u2013 710 mln, Hindistanda 450 mln-dur.150. \u018fn uzun orta \u00f6mr s\u00fcrm\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir? Yaponiya \u00fc\u00e7\u00fcn, 81 il (qad\u0131n 85 il, ki\u015fi 78 il)151. D\u00fcnyada n\u0259 q\u0259d\u0259r etnos \u2013 xalq var? \u2013 5,5 min\u0259 q\u0259d\u0259r152. D\u00fcnyada \u00e7oxsayl\u0131 xalq \u2013 \u00c7in \u2013 1,2 mlrd153. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7oxmill\u0259tli d\u00f6vl\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 RF154. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 dil var? \u2013 5000155. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox hans\u0131 dild\u0259 dam\u015f\u0131rlar? \u2013 \u00c7in dilind\u0259, 1,2 mlrd. n\u0259f\u0259r156. \u0130ngilis dilind\u0259 dan\u0131\u015fanlar sayca d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tuturlar? \u2014 2 \u2013 ci, 480 mln. n\u0259f\u0259r157. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 dil ail\u0259si var? \u2013 20158. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 apar\u0131c\u0131 din vard\u0131r? \u2013 3159. Hans\u0131 din\u0259 m\u0259nsub olanlar daha \u00e7oxdur? \u2013 Xristian \u2013 2,0 mlrd. n\u0259f\u0259r, 34 0. \u0130slam dinin\u0259 m\u0259nsub olanlann say\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 l,2mlrd.n\u0259f\u0259r(19%)161. Buddizm\u0259 xidm\u0259t ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 0,5 mlrd. (10%)162. \u0130slam dinin\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 daxildir? \u2013 50163. D\u00fcnyada \u0259halinin orta s\u0131xl\u0131\u011fm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 45 n\u0259f\u0259r164. Maksimal \u0259hali s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Monakoda 21,0 min n\u0259f\u0259r, Sinqapurda \u2013 6050 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox, \u0130ndoneziyada 3000, Banqlade\u015fd\u0259 1000 n\u0259f\u0259r165. \u018fn az \u0259hali s\u0131xh\u011fma malik olan \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? -Avstraliya, Monqolustan 2 n\u0259f\u0259r, Danimarkanm Qrelandiya sah\u0259sind\u0259 0,02 n\u0259f\u0259r166. Miqrasiya n\u0259dir? \u2013 \u018fhalinin yerd\u0259yi\u015fm\u0259si167. Emiqrasiya n\u0259dir? \u2013 K\u00f6\u00e7\u00fcb ged\u0259nl\u0259r168. \u0130mmiqrasiya hans\u0131 proses\u0259 deyilir? \u2013 \u00d6lk\u0259y\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcb g\u0259l\u0259nl\u0259r\u0259169. A\u011f\u0131llar\u0131n miqrasiyas\u0131 n\u0259dir? \u2013 M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin bir \u00f6lk\u0259d\u0259n dig\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcb getm\u0259si170. Urbanizasiyan\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 \u015e\u0259h\u0259rl\u0259rin enin\u0259 v\u0259 uzununa b\u00f6y\u00fcm\u0259si171. \u018fn \u00e7ox milyon\u00e7u \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 \u00c7ind\u0259 \u2013 49, AB\u015e-da \u2013 45, Hindistanda \u2013 36172. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 milyon\u00e7u \u015f\u0259h\u0259r vard\u0131r? \u2013 440173. Aqlomerasiya n\u0259dir? \u2013 \u015e\u0259h\u0259r \u0259halisinin, t\u0259s\u0259rr\u00fcfatmm, d\u0259rinin\u0259 v\u0259 enin\u0259 artmas\u0131, geni\u015fl\u0259nm\u0259si174. Meqalopolisi m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 Aqlomerasiyalarm enin\u0259 v\u0259 uzununa geni\u015fl\u0259n\u0259r\u0259k bir-biri il\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259si175. Hans\u0131 meqalopolisi tamy\u0131rsm\u0131z? \u2013 Bosva\u015f, Tokaydo, \u00c7ipits176. Avropada ail\u0259 \u2013 k\u0259bin qurulmasmm orta ya\u015f h\u0259ddi ki\u015fil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 27 ya\u015f177. Avropada ail\u0259 \u2013 k\u0259bin qurulmasm\u0131n qadmlar \u00fc\u00e7\u00fcn orta ya\u015f h\u0259ddini bilirsinizmi? \u2013 24,0 ya\u015f178. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 regionlar\u0131nda ki\u015fi-qadm say nisb\u0259ti b\u0259rab\u0259rdir? \u2013 Latm Amerikasmda, Afrikada179. T\u00fck\u0259n\u0259n t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 neft, qaz, k\u00f6m\u00fcr180. T\u00fck\u0259nm\u0259y\u0259n t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Hava, k\u00fcl\u0259k enerjisi, yerin daxili enerjisi v\u0259 s.181. B\u0259rpa olunan t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Me\u015f\u0259182. \u018ftraf m\u00fchitin \u00e7irkl\u0259nm\u0259sinin insan amili nec\u0259 adlan\u0131r? \u2013 Antropogen amil183. Ekoloji tarazh\u011f\u0131 \u0259n \u00e7ox pozan s\u0259naye sah\u0259si: Kimya, metallurgiya184. D\u00fcnyada illik neft hasilatm\u0131 bilirsinizmi? \u2013 4,0 mlrd. t185. D\u00fcnyada neft ixracma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131186. D\u00fcnyada neft istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci say\u0131l\u0131r? \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam \u2013 450 mln. t187. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259nin h\u0259r biri ild\u0259 100 mln. tondan \u00e7ox neft hasil edir? \u2013 10 \u00f6lk\u0259188. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 neft emal\u0131 zavodu var? \u2013 700-d\u0259n \u00e7ox189. Yaponiyada ild\u0259 ne\u00e7\u0259 ton neft emal ed\u0259 bil\u0259n zavod tikilmi\u015fdir? \u2013 250 mln. t190. \u0130llik qaz hasilatmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyan\u0131n birincisidir? -RF,535 mlrd. kubmetr191. D\u00fcnyada qaz hasilat\u0131nda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u2013 RF, AB\u015e, Kanada192. AB\u015e qaz v\u0259 neft hasilatmda d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tutur? -2- ciyeri, l,2mlrd. t193. D\u00fcnyada illik k\u00f6m\u00fcr\u00fcn hasilatm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 5-6 mlrd. t.194. \u018fn \u00e7ox k\u00f6m\u00fcr istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259. \u2013 \u00c7in \u2013 1,4 mlrd. t195. AB\u015e k\u00f6m\u00fcr istehsalmda d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tutur? \u2013 2-ci 1012 mlrd. t196. K\u00f6m\u00fcr istehsal\u0131nda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. -\u00c7in, AB\u015e, Hindistan197. K\u00f6m\u00fcr\u0259 olan illik t\u0259l\u0259bat\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 5,0 mlrd. t198. Elektroenergetikan\u0131n m\u0259nb\u0259yi. \u2013 Su, atom, yanacaq n\u00f6vl\u0259ri199. Elektroenergetika n\u0259dir? \u2013 Elektrik enerjisi hasilat\u0131 v\u0259 onun istehlak\u00e7\u0131ya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131200. D\u00fcnyada illik elektrik enerjisi hasilat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 16,5 trln.kvt.saat201. Elektrik enerjisi hasilatmda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? -AB\u015e \u2013 4,0 trln kvt-saatdan \u00e7ox202. Elektrik enerjisi hasilat\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r 1-ci 3-l\u00fcy\u0259 daxildirl\u0259r? \u2013 AB\u015e, \u00c7in, Yaponiya203. \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r illik elektrik enerjisi hasilatmm n\u0259 q\u0259d\u0259rini verir? \u2013 65 %-ni204. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik elektrik enerjisi hasilat\u0131nda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yeri tutur? Norve\u00e7 \u2013 29 min kvt.saat205. D\u00fcnya elektroenergetika s\u0259nayesinin strukturunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 \u0130ES, AES, SES, alternativ n\u00f6vl\u0259r206. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck SES-l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 \u0130taypu \u2013 12,6 mln. kvt., Qrand-Kuli \u2013 10,8 mln.kvt., Tukuri \u2013 8,0 mln.kvt., Quri 10,3 mln. kvt, Krasnoyarski, 6,0 mln.kvt.207. Qrand-Kuli SES-i harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 AB\u015e-da208. \u0130taypu SES-i hans\u0131 \u00e7ay \u00fcz\u0259rind\u0259dir? \u2013 Parana \u00e7ay\u0131209. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 illik enerji hasilat\u0131nm 99 %-ni SES-l\u0259r verir? \u2013 Norve\u00e7d\u0259210. \u018fn b\u00f6y\u00fck AES hans\u0131 d\u00f6vl\u0259td\u0259 tikilmi\u015fdir? \u2013 Yaponiyada211. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u0259 malik AES-in adm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 Fukusima \u2013 10,5 mln.kvt.212. 1986-c\u0131 ild\u0259 hans\u0131 AES-d\u0259 q\u0259za ba\u015f vermi\u015fdir? -Ukraynan\u0131n \u00c7ernob\u0131l AES-ind\u0259213. \u0130llik elektrik enerjisinin hasilat\u0131nda AES-l\u0259rin \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 Litvamn \u2013 85 4. D\u00fcnyada illik elektrik enerjisi hasilatmda AES-in x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisni m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 18 5. \u0130llik elektrik enerjisi hasilatmda AES-in x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi b\u00f6y\u00fck olan 3-l\u00fcy\u00fc t\u0259yin edin: Litva 85 %, Fransa -77 %, Bel\u00e7ika -556. D\u00fcnyada tikilm\u0259si davam ed\u0259n \u0259n b\u00f6y\u00fck SES hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir v\u0259 onun g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259r olmal\u0131d\u0131r? \u2013 \u00c7ind\u0259, 18,2 mln. kVt. \u00abSansya\u00bb217. Alternativ enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u2013 G\u00fcn\u0259\u015f, k\u00fcl\u0259k, qabarma \u2013 \u00e7\u0259kilm\u0259, geotermal218. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyalar\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259dir? \u2013 Danimarkada \u2013 4 mind\u0259n \u00e7ox, Almaniyada, Hindistanda219. Qara metallurgiya hans\u0131 m\u0259hsullan istehsal edir? -D\u0259mir, polad, prokat, \u00e7uqun220. Polad istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada l.-ci yeri tutur? \u2013 \u00c7in-182mln. t,Yaponiya-108 mln. t, AB\u015e -101 mln.t221. Polad istehsahnda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. -\u00c7in, Yaponiya, AB\u015e222. \u018flvan metallurgiya m\u0259hsulu hans\u0131lard\u0131r? Mis, al\u00fcminium.223. \u018flvan metallurgiya m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin yerl\u0259\u015fdirilm\u0259 prinsipi: ucuz elektrik enerjisin\u0259, su m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259, xammala meyl etm\u0259si224. Al\u00fcminium al\u0131nmas\u0131nda i\u015fl\u0259dil\u0259n xammallar \u2013 Apatit, boksit, alunit, nifelin, kaolin, sionit.225. Enerji tutumlu istehsal sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin -\u0259lvan metallurgiya: al\u00fcminium, mis.226. Ma\u015f\u0131nqay\u0131rmanm apar\u0131c\u0131 sah\u0259sini bilirsinizmi? -N\u0259qliyyat ma\u015fmqay\u0131rmas\u0131 (avtomobil)227. D\u00fcnyada h\u0259r il n\u0259 q\u0259d\u0259r avtomobil istehsal olunur? -51,1 mln. sayda (2004-c\u00fc il)228. Avtomobil n\u0259qliyyatmm 3 ba\u015fl\u0131ca regionu. \u2013 AB\u015e, filiallarla birlikd\u0259 19,0 mln. \u0259d\u0259d, Q\u0259rbi Avropa 17,0 mln. \u0259d\u0259d, Yaponiya 10,1 mln. \u0259d\u0259dd\u0259n \u00e7ox.229. \u0130llik avtomob\u00f6il istehsalma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 AB\u015e \u00f6z\u00fcnd\u0259 13 mln. \u0259d\u0259d230. Avtomobil istehsalmda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 AB\u015e, Yaponiya, AFR231. AB\u015e ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r avtomobil istehsal edir? \u2013 Xaricd\u0259ki f\u0131liallarla birlikd\u0259 19,0 mln. sayda.232. \u00abF\u0130AT\u00bb hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin avtomobil korporasiyasma aiddir? \u2013 \u0130taliyamn233. \u018fn \u00e7ox avtomobil ixrac ed\u0259n 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? Yaponiya, Almaniya, Fransa234. Kimya s\u0259nayesinin hans\u0131 sah\u0259l\u0259rini tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 \u00dczvi, qeyri \u00fczvi, da\u011f-m\u0259d\u0259n235. K\u0130mya m\u0259hsullar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 Tur\u015fu, k\u00fcbr\u0259, duz236. \u018fsas kimyanm m\u0259hsulu hans\u0131d\u0131r? \u2013 mineral k\u00fcbr\u0259237. Me\u015f\u0259 s\u0259nayesinin m\u0259hsulu. \u2013 sell\u00fcloz, ka\u011f\u0131z, mebel238. Toxuculu\u011fun sah\u0259si: yun par\u00e7a, pamb\u0131q par\u00e7a, ip\u0259k par\u00e7a239. D\u00fcnyada h\u0259r il istehsal olunan par\u00e7amn miqdar\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 126 mlrd. kv.m240. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259 illik pamb\u0131q par\u00e7a istehsal\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? \u2013 \u00c7in \u2013 24 mlrd.kv.metr241. Pamb\u0131q par\u00e7a istehsal\u0131nda d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n hans\u0131 2-ci yeri tutur? \u2013 Hindistan \u2013 17,4 mlrd. kv.m242. Pamb\u0131q par\u00e7a istehsalmda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 \u00c7in, Hindistan, AB\u015e243. Toxuculuq m\u0259hsullan ixracatma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r liderlik edirl\u0259r? \u2013 \u00c7in, T\u00fcrkiy\u0259, Hindistan, Tunis, M\u0259rake\u015f, \u0130ndoneziya.244. Maddi istehsahn 1-ci apar\u0131c\u0131 sah\u0259si: \u2013 S\u0259naye sah\u0259si245. Maddi istehsalm 2-ci apar\u0131c\u0131 sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259si246. D\u00fcnya \u00e7aylarm\u0131n n\u0259z\u0259ri hidroenerji potensialm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:- 50 trln.kvt.saat247. Sular\u0131n qabarma-\u00e7\u0259kilm\u0259l\u0259rinin enerji q\u00fcvv\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r-dir? \u2013 4 mlrd. kvt248. D\u00fcnyada qabarmanm \u0259n \u00e7ox h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc harada v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Atlantik okean\u0131n\u0131n Fandi k\u00f6rf\u0259zind\u0259, 18 m249. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si hans\u0131 sah\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfatmda, 1,3 mlrd. n\u0259f\u0259r250. Aqrar-s\u0259naye kompleksi \u00f6z\u00fcnd\u0259 hans\u0131 sferalar\u0131 birl\u0259\u015f-dirir? \u2013 K\/t-t\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istehsal vasit\u0259l\u0259ri istehsal\u0131m (ma\u015fm, kimy\u0259vi preparat, toxum), k\/t m\u0259hsullar\u0131 istehsalm\u0131, istehsal olunmu\u015f m\u0259h-sullarm n\u0259qlini, emalm\u0131, \u0259rzaq m\u0259hsullarm\u0131, k\/t-\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xammallar\u0131 t\u0259min edir.251. \u00abYa\u015f\u0131l inqilab\u00bbm ba\u015fl\u0131ca komponentl\u0259ri . \u2013 Yeni k\/t sortlarm\u0131n t\u0259tbiqi, irriqasiyanm geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, k\/t-nm s\u0259nayel\u0259\u015f-dirilm\u0259si.252. Bu\u011fdanm v\u0259t\u0259ni hara hesab olunur? \u2013 \u00d6n Asiya (Qabaq Asiya)253. \u015e\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmm v\u0259t\u0259ninin hara oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin \u2013 Hindistanm Benqal \u015ftat\u0131254. Kofenin v\u0259t\u0259ni: Da\u011fl\u0131q Efiopiya255. Kofenin 2-ci v\u0259t\u0259ninin hans\u0131 \u00f6lk\u0259 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Braziliya256. Qar\u011f\u0131dal\u0131nm v\u0259t\u0259ni: \u2013 M\u0259rk\u0259zi Amerika257. Kartofun v\u0259t\u0259ni hara hesab edilir? \u2013 And \u00f6lk\u0259l\u0259ri (Peru)258. Kakaonun v\u0259t\u0259nini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin: \u2013 Meksika yaylas\u0131259. Tax\u0131l\u00e7\u0131hq \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131lan \u0259kin sah\u0259si: \u2013 650 mln. ha260. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 bu\u011fda bec\u0259rilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn aynlm\u0131\u015f \u0259kin sah\u0259si: \u2013 215mln. ha261. \u00c7\u0259ltiyin \u0259kin sah\u0259si: -155mln. ha262. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 qar\u011f\u0131dalmm \u0259kin sah\u0259si: \u2013 140 mln. ha263. D\u00fcnyada illik tax\u0131l y\u0131\u011f\u0131m\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 2,1 mlrd. tondan \u00e7ox264. \u0130llik bu\u011fda m\u0259hsulu t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 600 mln. t265. Illik \u00e7\u0259ltik t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 600 mln. ton266. \u0130llik qar\u011f\u0131dah t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 600 mln. t267. \u0130llik tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 \u00c7in, 500 mln. ton268. \u00c7in XR-s\u0131n\u0131n illik tax\u0131l istehsah: \u2013 500 mln. ton269. Tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 2-ci d\u00f6vl\u0259t: \u2013 AB\u015e, 350 mln. 0. AB\u015e-da illik tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u00e4|dir? \u2013 350 mln. t271. Tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 d\u00fcnyada 3-c\u00fc yerd\u0259 duran d\u00f6vl\u0259t: \u2013 Hindistan, 225 mln. t272. Hindistan\u0131n illik tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 225 mln. t273. \u0130llik bu\u011fda t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur-v\u0259 onun miqdar\u0131n g\u00f6st\u0259rm\u0259li: \u00c7in \u2013 152 mln. ton274. D\u00fcnyada bu\u011fda ixrac ed\u0259n ba\u015fl\u0131ca d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 AB\u015e, Kanada, Avstraliya, Fransa275. Qar\u011f\u0131dal\u0131 m\u0259hsulu ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 AB\u015e, Fransa, Argentina276. \u00c7\u0259ltik ixrac ed\u0259n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupunu tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? -Tailand, AB\u015e, Hindistan, Pakistan, Vyetnam277. Soyanm v\u0259t\u0259ni: \u2013 \u00c7in278. H\u0259r il d\u00fcnyada toplanan zeytunun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -14 mln. ton279. \u0130llik \u015f\u0259k\u0259r istehsal\u0131nda xammahn n\u0259 q\u0259d\u0259rini \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131 t\u0259\u015fkil edir? \u2013 70 %ni280. \u018fsas\u0259n tropik v\u0259 subtropikanm musson iqlimli sah\u0259l\u0259rind\u0259 bec\u0259ril\u0259n \u00e7oxillik n\u00f6v olan \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131mn illik t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 1,2 mlrd. t281. \u018fsas\u0259n m\u00fclayim qur\u015fa\u011fm 1 illik bitkisi hesab edil\u0259n \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011fundurunun illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 270 mln. t282. \u018fn \u00e7ox \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131 bec\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 AB\u015e, \u00c7in, Hindis-tan, Kuba, Meksika, Pakistan, Avstraliya, Tailand, Kolumbiya283. \u015e\u0259k\u0259r \u00e7u\u011fundum bec\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri t\u0259yin edin: \u2013 Ukrayna, RF, Fransa, AB\u015e, AFR, \u0130taliya, Pol\u015fa, T\u00fcrkiy\u0259, \u00c7in, B\u00f6y\u00fck Britaniya, \u0130spaniya284. H\u0259r il n\u0259 q\u0259d\u0259r \u015f\u0259k\u0259r t\u0259dar\u00fck olunur? \u2013 135 mln. t285. H\u0259r il \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmdan \u0259n \u00e7ox \u015f\u0259k\u0259r istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 Braziliya \u2013 21 mln. ton, Hindistan \u2013 14,2 mln. t286. M\u00fclayim qur\u015fa\u011fm bitkisi hesab olunan kartofun \u0259kin sah\u0259sini v\u0259 illik istehsal\u0131n\u0131n k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 20 mln. ha, 300 mln. ton287. \u0130llik kartof t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u00c7in \u2013 56 mln. ton, RF-34 mln. t, Hindistan \u2013 23 mln. t288. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik kartof t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 ard\u0131c\u0131l m\u00fcvafiq olaraq f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupunu ard\u0131c\u0131l olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Belarusiya (800 kq), Pol\u015fa (520 kq), Niderland (500 kq),Ukrayna (300 kq)289. \u0130llik kartof ixracat\u0131nda 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? Niderland -1,5 mln. ton290. D\u00fcnyada illik kofe t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc bilirsinizmi? \u2013 6,5 mln. ton291. D\u00fcnyada illik kakao t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 2,8 mln. t292. D\u00fcnyada illik \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc yada salm: \u2013 2,8 mln. t293. \u0130llik kofe v\u0259 kakao t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t birinci yeri tutur? \u2013 Braziliya: kofe \u2013 1,6 mln. t, kakao \u2013 1,1 mln. t294. \u0130llik \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 Hindistan \u2013 0,8 mln. t295. \u0130llik \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 2-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: \u00c7in \u2013 0,7 mln. t296. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik kakao t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur v\u0259 onun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 Kot \u2013 d \u0130vuar -60 kq297. D\u00fcnyada illik meyv\u0259 t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 400 mln. t298. \u0130ld\u0259 65 mln. t t\u0259dar\u00fck olunan porta\u011fal toplanmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r f\u0259rql\u0259nir? \u2013 Braziliya, AB\u015e299. \u0130ld\u0259 10 mln. ton t\u0259dar\u00fck olunan limon toplanmasmda f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 \u0130ran, Meksika, Hindistan, AB\u015e300. \u0130ld\u0259 60 mln. ton t\u0259dar\u00fck oh\u0131nan banan toplanmasmda ard\u0131c\u0131l olaraq yer tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: Hindistan, Braziliya, Ekvador,Filippin, \u00c7in, \u0130ndoneziya, Kolumbiya, Kosta-Rika, Meksika, Tailand301. \u0130ld\u0259 \u0259kin sah\u0259si 10 mln. ha, t\u0259dar\u00fck\u00fc 60 mln.ton olan \u00fcz\u00fcm m\u0259hsulu toplanmasmda v\u0259 \u015f\u0259rab istehsah sah\u0259sind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7ilirl\u0259r? \u2013 \u0130taliya, Fransa302. \u018fsas\u0259n subtropik v\u0259 tropik zonan\u0131n bitkisi hesab edil\u0259n, \u0259kin sah\u0259si 35 mln. ha-ra \u00e7atan pamb\u0131\u011fm toplanmas\u0131nm illik k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 20,0 mln. ton303. Pamb\u0131q lif\u0131 \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u00c7in \u2013 4,0 mln. t, AB\u015e \u2013 4,0 mln. t, Hindistan \u2013 2,1 mln. t304. T\u0259bii kau\u00e7ukun bec\u0259rildiyi regionu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -C\u0259nubi- \u015e\u0259rqi Asiya305. \u0130llik t\u0259bii kau\u00e7uk t\u0259dar\u00fck\u00fc \u2013 7 mln. t306. T\u0259bii kau\u00e7ukun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: -Tailand, \u0130ndoneziya, Malayziya, Hindistan, \u00c7in, Filippin, \u015eri-Lanka, Nigeriya307. T\u00fct\u00fcn\u00fcn v\u0259t\u0259ni harad\u0131r? \u2013 AB\u015e308. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131 narkotik bitkil\u0259ridir? \u2013 T\u00fct\u00fcn, xa\u015fxa\u015f, k\u00fcnc\u00fct309. T\u00fct\u00fcn m\u0259hsulu toplanmasmda 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: \u2013 \u00c7in -2.5 mln. t310. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfatmm 2-ci apar\u0131c\u0131 sah\u0259si: \u2013 Heyvandarl\u0131q311. D\u00fcnyada saxlan\u0131lan b\u00fct\u00fcn heyvan n\u00f6vl\u0259riniri say\u0131: \u2013 4,5 mlrd. ba\u015f312. D\u00fcnyada iribuynuzlularm say\u0131: -1,4 mlrd. ba\u015f313. D\u00fcnyada x\u0131rdabuynuzlularm say\u0131: -1,1 mlrd. ba\u015f314. D\u00fcnyada saxlan\u0131lan donuzlarm say\u0131: -1,0 mlrd. ba\u015f315. \u0130ribuynuzlularm sayma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? \u2013 Hindistan316. Hindistanda iribuynuzlularm say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 510 mln. ba\u015f317. \u0130ribuynuzlularm sayma g\u00f6r\u0259 2-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: -Braziliya318. D\u00fcnyada illik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 220 mln. ton319. \u0130llik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: \u2013 \u00c7in \u2013 74,0 mln. ton320. D\u00fcnyada illik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 2-ci yeri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tutur? \u2013 AB\u015e \u2013 35 mln. ton321. \u0130llik s\u00fcd t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 560 mln. ton322. \u0130llik yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 700 mlrd. \u0259d\u0259d323. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: -AB\u015e \u2013 115 kq, Danimarka \u2013 115 kq324. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tammr v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Niderland \u2013 720 \u0259d\u0259d325. D\u0259niz heyvanlar\u0131 tutulmasmda 1-ci d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 \u00c7in 36.5 mln. ton326. \u0130ld\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r yun t\u0259dar\u00fck olunur? \u2013 2,5 mln. ton327. \u0130llik yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci- yeri tutur? \u2013 Avstraliya \u2013 0,2 mln. ton328. \u0130llik yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 2-cidir? \u2013 \u00c7in \u2013 290 min ton329. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n \u0259tin miqdar\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? -40kq330. \u0130llik yumurta \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n 5 d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u00c7in (280mlrd. \u0259d\u0259d), AB\u015e (85 mlrd. \u0259d\u0259d), Yaponiya (48 mlrd), RF (34 mlrd. \u0259d\u0259d), Hindistan (28 mlrd. \u0259d\u0259d)331. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: Niderland \u2013 720 \u0259d\u0259d, Bel\u00e7ika \u2013 390 \u0259d\u0259d, Yaponiya \u2013 370 \u0259d\u0259d, \u00c7exiya \u2013 350 \u0259d\u0259d, Belorusiya \u2013 340 \u0259d\u0259d, AB\u015e \u2013 315 \u0259d\u0259d, Fransa \u2013 300 \u0259d\u0259d332. Akvakultura n\u0259dir? \u2013 Su h\u00f6vz\u0259sind\u0259 heyvanlar\u0131n art\u0131nlmas\u0131, onlara n\u0259zar\u0259t v\u0259 qulluq edilm\u0259si.333. N\u0259qliyyat n\u0259dir? \u2013 Maddi istehsalm 3-c\u00fc apar\u0131c\u0131 sah\u0259sidir.334. N\u0259qliyyat sistemi n\u0259dir? \u2013 B\u00fct\u00fcn n\u0259qliyyat n\u00f6vl\u0259rinin v\u0259 vasit\u0259l\u0259rinin birliyi335. D\u00fcnya d\u0259mir yollar\u0131nm uzunlu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 1,3 mln. km336. D\u00fcnyada neft k\u0259m\u0259rl\u0259rinin uzunlu\u011funun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisi n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 760 min km337. Magistral qaz k\u0259m\u0259rl\u0259rinin d\u00fcnyada uzunlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -1,2 mln. km338. N\u0259qliyyat\u0131n y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si n\u0259dir? \u2013 M\u00fc\u0259yy\u0259n vaxt \u0259rzind\u0259 t\u0259yin olunmu\u015f m\u0259saf\u0259y\u0259 da\u015fman y\u00fck v\u0259 s\u0259rni\u015finl\u0259rin miqdar\u0131339. N\u0259qliyyatm y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259sinin \u00f6l\u00e7\u00fc vahidi n\u0259dir? \u2013 t\/km340. N\u0259qliyyat\u0131n hans\u0131 n\u00f6v\u00fcn\u00fcn y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si b\u00f6y\u00fckd\u00fcr? -D\u0259niz n\u0259qliyyat\u0131mn (62 %)341. D\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 buxarla i\u015fl\u0259y\u0259n d\u0259miryolu harada v\u0259 n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? \u2013 Liverpul \u2013 Man\u00e7ester (\u0130ngilt\u0259r\u0259) 1830-cu ild\u0259, \u00c7arlston \u2013 Oqasta (AB\u015e), 1930-cu ild\u0259.342. Hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t d\u0259miryollar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 son ill\u0259rd\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur v\u0259 onun uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 AB\u015e \u2013 240 minkm343. D\u0259mir yollar\u0131nm son ill\u0259rd\u0259 illik y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r olmu\u015fdur? 5,7 trln t\/km344. D\u00fcnyada d\u0259miryollar\u0131 tam elektrikl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 G\u00fcrc\u00fcstan \u2013 100 5. D\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 elektrikl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u0259miryolu yoxdur? \u2013 Kanada, Avstraliya346. D\u0259miryollar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm 2-ci d\u00f6vl\u0259ti: -RF \u2013 86min km347. D\u00fcnyada \u0259n h\u00fcnd\u00fcrd\u0259n ke\u00e7\u0259n d\u0259mir yolu x\u0259tti: \u2013 \u00c7ili \u2013 Argentina (4470 m)348. Tonnell\u0259r vasit\u0259sil\u0259 su altmdan ke\u00e7\u0259n d\u0259mir yollar\u0131 hans\u0131lard\u0131r? Xonsyu \u2013 Xokkaydo; B.Britaniya \u2013 Fransa (Avrotunnel)349. D\u00fcnyan\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 d\u0259mir yolu yoxdur? \u2013 60350. D\u00fcnyamn ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 d\u0259mir yolu x\u0259tti f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir? \u2013 140-dan \u00e7ox351. llk metro x\u0259tti harada istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? \u2013 1863-c\u00fc ild\u0259 Londonda, 1868-ci ild\u0259 Nyu-Yorkda352. D\u00fcnyanm ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 metro i\u015fl\u0259yir? \u2013 70 \u00f6lk\u0259d\u0259353. Az\u0259rbaycanda metro n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? -1967- ciild\u0259354. RF-d\u0259 metro x\u0259ttinin istifad\u0259y\u0259 verildiyi vaxt\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\u2013 1935-ciild\u0259355. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259 avtomobil yollar\u0131mn uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 1- ci yeri tutur v\u0259 onun uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 AB\u015e \u2013 6,3 mln. km356. Avtomobil yollar\u0131mn uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 2-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 Hindistan \u2013 3,4 mln. km357. D\u00fcnyada ilk neft k\u0259m\u0259ri n\u0259 vaxt hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 AB\u015e-da-1865-ciil358. Boru \u2013 k\u0259m\u0259r n\u0259qliyyatmm uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? \u2014AB\u015e \u2013 800 min km-\u0259 q\u0259d\u0259r359. Boru-k\u0259m\u0259r n\u0259qliyyat\u0131mn uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 2-ci yerd\u0259dir? \u2013 RF \u2013 213 km360. N\u0259qliyyat n\u0259dir? \u2013 \u0130qtisadiyyatm barometri361. S\u00fcvey\u015f kanal\u0131 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259n istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? -17.XI. 1869-cuild\u0259n362. Panama kanalmm \u00e7\u0259kildiyi ili bilirsinizmi? \u2013 1904-1914-c\u00fc ill\u0259r.363. D\u00fcnyada il \u0259rzind\u0259 80 mln. n\u0259f\u0259r s\u0259rni\u015fin q\u0259bul etm\u0259 imkanma malik olan hans\u0131 hava liman\u0131m \u2013 aeroportu tan\u0131y\u0131rsm\u0131z v\u0259 o hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 Atlanta (Xartilt) \u2013 AB\u015e364. Turizmin \u0259n \u00e7ox inki\u015faf etdiyi region hans\u0131d\u0131r? \u2013 Amerika makrorayonu, Q\u0259rbi Avropa365. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 qlobal problem vard\u0131r? \u2013 17366. Neft ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam \u2013 46,0 mlrd. t367. Neft ehtiyatma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 4-c\u00fc yeri tutur v\u0259 o ehtiyat\u0131 bilirsinizmi? \u2013 B\u018f\u018f \u2013 16,2 mlrd. t368. Neft ehtiyatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259 3-c\u00fc yeri tutur v\u0259 o ehtiyat\u0131 g\u00f6st\u0259rin: \u2013 \u0130raq \u2013 17,0 mlrd. tona q\u0259d\u0259r369. D\u00fcnyada neftin \u00fcmumi ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 800 mlrd. ton370. Vaxt\u0131 il\u0259 d\u00fcnyada me\u015f\u0259 sah\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r olmu\u015fdur? \u2013 75 mlrd. ha v\u0259 ya 75 mln. kv.km371. Hal-haz\u0131rda d\u00fcnyada me\u015f\u0259nin \u00fcmumi sah\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 51,2 mlrd. ha v\u0259ya51,2 mln. kv.km372. Hal-haz\u0131rda d\u00fcnyada me\u015f\u0259nin oduncaq ehtiyat\u0131n\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 385 mlrd.kub.metr373. Avropada sahil x\u0259tti uzunlu\u011funun n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? -143 min km374. Avropada T\u0259kl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 \u018fm\u0259kda\u015fhq T\u0259\u015fkilat\u0131 AT\u018fT n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b? \u2013 1975-ci ild\u0259375. AT\u018fT-in ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r? \u2013 55376. Avropa \u015euras\u0131 n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b? \u2013 1949-cu ild\u0259377. Ke\u00e7mi\u015f Yuqoslaviyamn t\u0259rkibind\u0259 ne\u00e7\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 5378. Avropa \u015euras\u0131mn ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc var? \u2013 45379. Niderlandm m\u0259nas\u0131 n\u0259dir7 \u2013 D\u00fcz\u0259nlik \u00f6lk\u0259 Avropada iki d\u00f6vl\u0259t dili olan \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Bel\u00e7ika380. Avropada iki d\u00f6vl\u0259t dili olan \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Bel\u00e7ika381. Avropada \u0259n b\u00f6y\u00fck aqlomerasiya hans\u0131d\u0131r? \u2013 London aqlomerasiyas\u0131382. Avropan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 3 b\u00f6y\u00fck aqlomerasiya vard\u0131r? \u2013 Pol\u015fa, Fransa383. Avropada hans\u0131 meqalopolisl\u0259r vard\u0131r? \u2013 \u0130ngilt\u0259r\u0259, Reyn-Rur384. \u015eimal d\u0259nizind\u0259 neftin v\u0259 qazm ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 3,0 mlrd. ton, 4,5 trln.kub.metr385. Avropada \u0259n \u00e7ox neft istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? Norve\u00e7 \u2013 162mln. ton386. Fransa il\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131 La-Man\u015f bo\u011faz\u0131ndan ke\u00e7m\u0259kl\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n tunelin \u2013 d\u0259mir yolunun uzunlu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 50 km387. D\u00fcnyanm \u0259n b\u00f6y\u00fck turist \u2013 rekreasiya regionunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Xarici Avropa388. Xarici Avropada \u00fcmumi sah\u0259si 11,8 mln. ha olan ne\u00e7\u0259 milli park vard\u0131r? \u2013 280389. Vatikan\u0131n sah\u0259sini v\u0259 \u0259halisinin k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 44 ha, 1000 n\u0259f\u0259r390. D\u00fcnyada \u015f\u0259h\u0259r-d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 Vatikan391. D\u00fcnyada dovl\u0259t-\u015f\u0259h\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Sinqapur392. Orta \u015e\u0259rq\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r daxildir? \u2013 \u0130ran, \u018ffqan\u0131stan393. Yaxm v\u0259 Orta \u015e\u0259rq\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 daxildir? \u2013 18 \u00f6lk\u0259394. Xarici Asiya hans\u0131 subregionlara ayr\u0131hr? \u2013 C\u0259nubi Q\u0259rbi Asiya, C\u0259nubi Asiya, C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi, \u015e\u0259rqi v\u0259 ya M\u0259rk\u0259zi \u2013 \u015e\u0259rqi Asiya395. Materikd\u0259 Yer k\u00fcr\u0259sinin \u0259n al\u00e7aq n\u00f6qt\u0259si hara hesab edilir v\u0259 o ne\u00e7\u0259 metr t\u0259\u015fkil edir? \u2013 \u00d6l\u00fc d\u0259nizi \u2013 395 metr396. Yer K\u00fcr\u0259sinin \u0259n h\u00fcnd\u00fcr n\u00f6qt\u0259sini v\u0259 adm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Comalunqma (Everest), 8848 metr397. C\u0259nubi Asiyada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir v\u0259 onun \u0259n b\u00f6y\u00fcy\u00fc hans\u0131d\u0131r? \u2013 7 d\u00f6vl\u0259t, ffindistan398. C\u0259nubi-\u015e\u0259rq\u0130 Asiyada yerl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131: \u2013 10 d\u00f6vl\u0259t399. \u015e\u0259rqi Asiyada yerl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131: \u2013 5 d\u00f6vl\u0259t400. X\u0259z\u0259r d\u0259nizi d\u00fcnya okeam s\u0259viyy\u0259sind\u0259n ne\u00e7\u0259 metr al\u00e7aql\u0131qda yerl\u0259\u015fir \u2013 28 metr401. Asiya \u201cp\u0259l\u0259ngi\u201d d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini g\u00f6st\u0259rin \u2013 Koreya,Sinqapur,Hon- Konq,Tayvan402. \u0130qtisadi v\u0259 siyasi c\u0259h\u0259td\u0259n qrupla\u015fma olan ASEAN n\u0259 vaxt yarad\u0131laraq ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259ti birl\u0259\u015fdirir? \u2013 1967-ci il, 10 d\u00f6vl\u0259ti403. \u00c7ay ixracat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-ci \u2013 2-ci yeri tutur? \u2013 \u015eri- Lanka,Hindistan404. \u00c7inin \u201c\u0130qtisadi paytaxt\u0131\u201d hans\u0131 \u015f\u0259h\u0259rdir?-\u015eanxay405. \u00c7in k\u00f6m\u00fcr,d\u0259mir\u00a0filizi,polad,\u00e7uqun,radio,televizor,velosiped,ayaqqab\u0131,papiros,yum urta,pamb\u0131q,bal\u0131q,tax\u0131l,meyv\u0259,\u0259t,kartof,sement,g\u00fcbr\u0259 istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tutur? \u2013 1-ci406. \u00c7in elektrik enerjisi,soyuducu,qar\u011f\u0131dal\u0131,\u00e7ay istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 yeri tutur?- 2-ci407. \u00c7ind\u0259 illik elektrik enerjisi hasilat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 1,3 trl.kvt.saat408. Qad\u0131nlar\u0131n \u0259n \u00e7ox orta \u00f6m\u00fcr s\u00fcrm\u0259si hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259dir v\u0259 o ne\u00e7\u0259 il t\u0259\u015fkil edir? \u2013 \u00c7in v\u0259 yaponiyada \u2013 85 il409. O hans\u0131 \u00f6lk\u0259dir ki, \u0259halisinin milli t\u0259rkibinin 99,5% eyni mill\u0259t t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Yaponiya410. Hindistan 200 il hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin \u0259sar\u0259tind\u0259 olub? \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya411. Hans\u0131 ili Afrika ili adland\u0131r\u0131rlar? \u2013 1960-c\u0131 ili412. Afrikada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259tin d\u00fcnya okean\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yoxdur? \u2013 15 d\u00f6vl\u0259tin413. Afrikada \u0259n \u00e7ox neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Nigeriya, 100 mln.ton414. O hans\u0131 \u00f6lk\u0259dir ki,\u0259n \u00e7ox q\u0131z\u0131l, uran,almaz istehsal\u0131 il\u0259 tan\u0131n\u0131r? \u2013 CAR415. AB\u015e ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 hans\u0131 m\u0259bl\u0259\u011f\u0259 Alyaskan\u0131 100 illiy\u0259 Russiyadan alm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1867-ci ild\u0259,7,2 mln.dollara416. AB\u015e-\u0131n d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131ndak\u0131 13 a\u011f v\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngli zolaqlar n\u0259yin r\u0259mzidir?- AB\u015e-\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil olan ilk m\u00fcst\u0259qin \u015ftatlar\u0131n417. AB\u015e-da illik demokratik konstitusiya n\u0259 vaxt q\u0259bul olunmu\u015fdur? \u2013 1776-c\u0131 ild\u0259418. Bu vaxta q\u0259d\u0259r AB\u015e-\u0131n bayra\u011f\u0131 ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 d\u0259yi\u015fmi\u015fdir?- 25 d\u0259f\u0259419. AB\u015e-\u0131n bayra\u011f\u0131nda ne\u00e7\u0259 ulduz vard\u0131r v\u0259 onlar n\u0259yi \u0259ks etdirir? \u2013 \u015ftatlar\u0131n saym\u0131 \u0259ks etdir\u0259n 50 ulduz vard\u0131r.420. AB\u015e-da hans\u0131 \u0259razil\u0259r 1959,1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u015ftat h\u00fcququ \u0259ld\u0259 etmi\u015fl\u0259r? \u2013 Alyaska, Havay adalar\u0131421. Meqalopolisl\u0259rin v\u0259t\u0259ni hara hesab edilir? \u2013 AB\u015e422. Bosva\u015f, \u00c7ipits, Sansan, KMSA meqalopolisl\u0259ri hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 AB\u015e-da423. \u018fn \u00e7ox AES hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 AB\u015e-da424. AB\u015e-da atom reaktorlarmm saym\u0131 d\u0259qiql\u0259\u015fdirin: -104425. Qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi elektrik enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? -GES, KES, Q\u00c7ES426. Ba\u015fl\u0131ca elektrik-enerjisi m\u0259nb\u0259l\u0259rini g\u00f6st\u0259rin: \u2013 AES,SES,\u0130ES427. AB\u015e ne\u00e7\u0259 iqtisadi rayona b\u00f6l\u00fcn\u00fcr? \u2013 9428. Kanadada beyn\u0259lxalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat n\u00f6v\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -me\u015f\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131429. Tropik qur\u015fa\u011fm n\u0259h\u0259ngi hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t hesab olunur? \u2013 Braziliya430. Latm Amerikas\u0131nda ne\u00e7\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? \u2013 33431. \u015e\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmdan al\u0131nan \u015f\u0259k\u0259r ixracatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupu 1-ci v\u0259 2-ci yeri tuturlar? \u2013 Braziliya, Kuba432. Avstraliya v\u0259 Okeaniyada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? \u2013 28433. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 paytaxt ad\u0259t\u0259n \u00e7ox da b\u00f6y\u00fck olmayan 2 \u015f\u0259h\u0259r se\u00e7ilir? \u2013 \u0259sas\u0259n Federativ d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259434. D\u00fcnyada \u0259n uzun neft k\u0259m\u0259ri hans\u0131d\u0131r v\u0259 uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 \u00abDostuq\u00bb \u2013 5500 km435. Toxuculu\u011fun m\u0259hsulu n\u0259dir? \u2013 Par\u00e7a436. Avropa \u0130ttifaq\u0131 n\u0259 vaxt yarad\u0131lmaqla ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r? -1951- ciil,- 15\u00fczv\u00fc.437. Hindistan idar\u0259etm\u0259nin hans\u0131 formasma mal\u0131kdir? \u2013 Parlamentli respublika;438. OAPEK n\u0259dir? \u2013 Neft ixrac ed\u0259n on bir (11) \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259si qrupu439. Az\u0259rbaycanda ilk tramvay n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 1924-c\u00fc ild\u0259440. Az\u0259rbaycanda funikulyor n\u0259vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 1960-c\u0131 \u0131ld\u0259441. Bak\u0131-T\u00fcrkm\u0259nba\u015f\u0131 g\u0259mi-b\u0259r\u0259si (343 km) n\u0259 v\u00e4xt i\u015f\u0259 salmm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1962-ci ild\u0259442. Bak\u0131-Batumi neft k\u0259m\u0259rinin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir v\u0259 o n\u0259 vaxt m\u00f6vcudla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1896-1907-ci ill\u0259rd\u0259, uzunlu\u011fu 888 km443. Neft Da\u015flar\u0131 eskadas\u0131nm uzunlu\u011fu: \u2013 76 km444. Bak\u0131-Novorossiysk neft k\u0259m\u0259ri n\u0259 vaxt b\u0259rpa edilmi\u015fdir v\u0259 onun uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 1997-ci ild\u0259, 1411 km445. 1-ci Bak\u0131-\u015eollar su k\u0259m\u0259ri kim t\u0259r\u0259fmd\u0259n v\u0259 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 in\u015fa edilmi\u015fdir? \u2013 1916-1917-ci ill\u0259rd\u0259, Z.Ta\u011f\u0131yev t\u0259r\u0259f\u0131nd\u0259n446. Aran iqtisadi rayonu Az\u0259rbaycanm hans\u0131 f\u0131ziki-co\u011fraf\u0131 b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fc \u0259hat\u0259 edir? \u2013 K\u00fcr-Araz447. Ab\u015feron iqtisadi rayonunda hans\u0131-inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcll\u0259ri illik m\u0259hsul istehsalmda se\u00e7ilirl\u0259r? \u2013 Bak\u0131, Sumqay\u0131t448. B\u00f6y\u00fck Qafqaz co\u011fraf\u0131i rayonunda hans\u0131 iqtisadi rayonlar ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 Ab\u015feron, Da\u011fl\u0131q \u015eirvan, \u015e\u0259ki-Zaqatala, Quba- Xa\u00e7maz449. Ki\u00e7ik Qafqaz t\u0259bii-co\u011fraf\u0131 rayonunda hans\u0131 iqtisadi rayonlar yerl\u0259\u015firl\u0259r? \u2013 G\u0259nc\u0259-Qazax, K\u0259lb\u0259c\u0259r \u2013 La\u00e7\u0131n, Yuxar\u0131 Qaraba\u011f450. Az\u0259rbaycan hans\u0131 b\u00f6y\u00fck co\u011fraf\u0131 rayonlara b\u00f6l\u00fcn\u00fcr? -B\u00f6y\u00fck Qafqaz, Ki\u00e7ik Qafqaz, K\u00fcr-Araz, L\u0259nk\u0259ran, Nax\u00e7\u0131van451. Avrotunelin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdi? \u2013 50 km452. Avrotunel hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri birl\u0259\u015fdirir? \u2013 Fransa v\u0259 B\u00f6yiik Britaniyam453. Avrotunel ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 i\u015f\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r?1994-c\u00fc ild\u0259454. Yax\u0131n \u015e\u0259rq \u00f6lk\u0259l\u0259ri hans\u0131 regionu \u0259hat\u0259 edir? \u2013 CQ Asiyan\u0131455. Orta \u015e\u0259rq hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir? \u2013 \u0130ran, \u018ffqamstan456. \u015eimali Kipr T\u00fcrk Respublikas\u0131 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1983-c\u00fc ild\u0259457. D\u00fcnyada 2-ci yerd\u0259 duran maksimal \u0259hali s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 harada m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Sinqapurda \u2013 6100 n\u0259f\u0259r458. D\u00fcnyada maksimal \u0259hali s\u0131xl\u0131\u011fma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yer tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Monako \u2013 21 min n\u0259f\u0259r459. Polad istehsalma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 \u00c7in \u2013 182 mln. t460. D\u0259mir filizi hasilat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyanm 1 -cisidir v\u0259 onun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 \u00c7in, 210 mln. t461. \u00c7ind\u0259 ne\u00e7\u0259 metallurgiya bazas\u0131 vard\u0131r? \u2013 5462. Qara metallurgiyan\u0131n illik m\u0259hsul istehsalma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 \u00c7in463. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ild\u0259 3 d\u0259f\u0259 \u00e7\u0259ltik m\u0259hsulu g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr? -\u00c7in, Vyetnam464. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnd\u0259 ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t, ne\u00e7\u0259 neft \u015firk\u0259ti i\u015ftirak etmi\u015fdir? \u2013 6 d\u00f6vl\u0259tin 10 neft \u015firk\u0259ti s465. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnd\u0259 hans\u0131 neft \u015firk\u0259tl\u0259ri i\u015ftirak etmi\u015fl\u0259r? \u2013 ARDN\u015e 10 %, BP 34,4 %, \u0130nokal 10,28 %, , \u0130npeks-10 %, Statoyl-8,56 %, Eksson Mobil-8 %, TRAO-6,75 %, Deyon Enerqu-5,63 %, \u0130to\u00e7i-3,92 %, Amerada Hess-2,72 %.466. C\u0259nubi Az\u0259rbaycanm sah\u0259si n\u0259 qs\u0131d\u0259rdir? \u2013 280 min kv.km467. Az\u0259rbaycan Demokratik C\u00fcmhuriyy\u0259ti qurulanda \u0259razisi n\u0259 q\u0259d\u0259r idi? \u2013 114 min kv.km468. T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si n\u0259 vaxt imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1828-ci ild\u0259469. G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259sinin ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 ili m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -1813- c\u00fcil470. Erm\u0259nistan q\u0259sbkar ordusu son vaxtlar Az\u0259rbaycamn n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259razisini z\u0259bt etmi\u015fdir? \u2013 17 min kv.km471. Manna, Midiya, Atropatena d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Az\u0259rbaycanm hans\u0131 hiss\u0259sind\u0259 v\u0259 n\u0259 vaxt yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 C\u0259nubunda, IX \u0259srd\u0259472. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin paytaxt\u0131 Q\u0259b\u0259l\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri olmu\u015fdur? \u2013 Albaniyamn473. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin paytaxt\u0131 B\u0259rd\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri olmu\u015fdur? \u2013 Girdiman\u0131n474. T\u0259bii \u015f\u0259raitin elementini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 iqlim, relyef475. G\u00f6y-g\u00f6l n\u0259 vaxt yaranm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1139-cu ild\u0259476. Az\u0259rbaycanda qaz ehtiyatm\u0131n ne\u00e7\u0259 faizi X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin pay\u0131na dii\u015f\u00fcr? \u2013 30 %-\u0259 q\u0259d\u0259ri477. Az\u0259rbaycanda s\u0259naye \u00fcsulu il\u0259 neft istehsalma n\u0259 vaxt ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1847-ci ild\u0259478. Z\u0259ylik alunitind\u0259n harada istifad\u0259 olunur? \u2013 G\u0259nc\u0259d\u0259 al\u00fcminium oksidi almmasmda479. Nax\u00e7\u0131vanda da\u015f duz yata\u011fmm ad\u0131 n\u0259dir? \u2013 Nehr\u0259m480. Az\u0259rbaycanda Bentonit gill\u0259ri harada a\u015fkar edilmi\u015fdir? \u2013 Da\u015f Salahhda481. Sirab, Vayx\u0131r, Badaml\u0131 mineral bulaqlar\u0131 harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 Nax\u00e7\u0131van MR-da482. M\u0259\u015fhur \u0130stisu bula\u011f\u0131 haradad\u0131r? \u2013 K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259483. Siy\u0259z\u0259n rayonunda a\u015fkar edil\u0259n m\u00fcalic\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli mineral su nec\u0259 adlan\u0131r? \u2013 Qalaalt\u0131484. \u015eirin su ehtiyat\u0131nda hans\u0131 qrup d\u00f6vl\u0259tl\u0259r 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 Braziliya (6950 kub.km), RF (450 kub.km), Kanada (2900 kub.km)485. Axar sular\u0131n \u2013 \u00e7aylarm su h\u0259cmini bilirsinizmi n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?- 2000 kub.km486. D\u00fcnyada n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u00fcni su h\u00f6vz\u0259l\u0259ri yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 onlar\u0131n sah\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 60 min, 400 min kv.km.487. \u015eirin su ehtiyatmda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 Braziliya \u2013 6950 kub.km., Danimarka488. \u015eirin su ehtiyatma g\u00f6r\u0259 2-ci d\u00f6vl\u0259ti tamy\u0131rs\u0131mzm\u0131? -Rusiya \u2013 4500 kub km489. Hans\u0131 me\u015f\u0259 qur\u015fa\u011fmda oduncaq ehtiyat\u0131 \u00e7oxdur? -C\u0259nub me\u015f\u0259 qur\u015fa\u011fmda490. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck enerji m\u0259nb\u0259yi: \u2013 G\u00fcn\u0259\u015f491. Az\u0259rbaycanda \u0259n ucuz, s\u0259rf\u0259li yanacaq n\u00f6v\u00fc hans\u0131d\u0131r? -Qaz492. Az\u0259rbaycanda qaz hasilat\u0131 n\u0259 vaxtdan s\u0259naye \u0259h\u0259miyy\u0259ti k\u0259sb etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1928-ci ild\u0259n493. Az\u0259rbaycanda neftl\u0259 birlikd\u0259 hasil olunan qaz nec\u0259 adlan\u0131r? S\u0259mt qaz\u0131494. Neftin emalmdan alman qaz\u0131 nec\u0259 adland\u0131r\u0131rlar? \u2013 Zavod qaz\u0131495. B\u00f6y\u00fck Qafqaz t\u0259bii co\u011fraf\u0131 rayonunda hans\u0131 iqtisadi rayon t\u0259r\u0259v\u0259z\u00e7ilikl\u0259 tanm\u0131r? \u2013 Quba-Xacmaz496. Az\u0259rbaycanm hans\u0131 t\u0259bii co\u011frafi rayonunda 1 iqtisadi rayon ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 K\u00fcr-Arazda497. Az\u0259rbaycanda ilk neft boru k\u0259m\u0259ri x\u0259tti harada v\u0259 n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? 1878-ci ild\u0259, Balaxan\u0131 \u2013 Qara\u015f\u0259h\u0259r arasmda498. Az\u0259rbaycanda neft s\u0259nayesinin inki\u015fafma t\u0259sir ed\u0259n hans\u0131 neft k\u0259m\u0259rl\u0259rinin adm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 1. Balaxan\u0131-Qara \u015f\u0259h\u0259r Bak\u0131-Batumi, Bak\u0131 \u2013 Novorossiysk, \u018fli-Bayraml\u0131 \u2013 Bak\u0131 NeftDa\u015flar\u0131 \u2013 Bak\u0131, Siy\u0259z\u0259n \u2013 Bak\u0131, Qrozn\u0131 -Bak\u0131, Bak\u0131 \u2013 Supsa, Bak\u0131 \u2013 Tbilisi \u2013 Ceyhan, \u00c7\u0131raq \u2013 S\u0259ng\u0259\u00e7al, D\u00fcb\u0259ndi \u2013 \u018fii-Bayramh (Qazax\u0131standan X\u0259z\u0259r vasit\u0259sil\u0259 g\u0259l\u0259n nefti xaric\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn)499. Hans\u0131 k\u0259m\u0259rl\u0259r Az\u0259rbaycanda qaz s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131ma t\u0259kan vermi\u015fdir? Qarada\u011f \u2013 A\u011fstafa \u2013 Tbilisi, Mozdok \u2013 Qaz\u0131m\u0259m-m\u0259d, \u0130ran \u2013 Astara \u2013 Qaz\u0131m\u0259mm\u0259d, Zir\u0259 \u2013 Bak\u0131, Neft \u2013 Da\u015flar\u0131 -Bak\u0131, \u00c7\u0131raq \u2013 1 \u2013 Neft Da\u015flar\u0131, Bak\u0131 \u2013 \u018frzurum (\u00e7\u0259kilir)500. Az\u0259rbaycan Respublikasmm 1991-ci il 18 oktyabrdan m\u00fcst\u0259qilliyini tan\u0131yan ilk d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 T\u00fcrkiy\u0259, Rummiya501. Az\u0259rbaycanda s\u00fcni qaz anbar\u0131 harada yerl\u0259\u015fmi\u015fdir? \u2013 Kalmazda (1974-c\u00fc ild\u0259), Qarada\u011fda (1986-c\u0131 ild\u0259)502. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00abAz\u0259ri\u00bb yata\u011f\u0131nda ne\u00e7\u0259 quyu qaz\u0131lmahd\u0131r? \u2013 48503. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 \u0259sas\u0259n \u00ab\u00c7\u0131r\u0131q-l\u00bb neft yata\u011fmda ne\u00e7\u0259 quyu qaz\u0131lmahd\u0131r? \u2013 24 quyu504. S\u0259ttarxan adma zavodun ixtisasla\u015fm\u0131\u015f sah\u0259si: neft -m\u0259d\u0259ni avadanl\u0131qlar\u0131 sah\u0259si; \u2013 fontan armaturlan istehsah: t\u00f6km\u0259 polad istehsal\u0131; k\u0259\u015ff\u0131yyat quyular\u0131 qazmaq \u00fc\u00e7\u00fcn rotorlar.505. RF-d\u0259 449 \u0130ES, SES,AES vard\u0131r ki, onlar\u0131n da g\u00fcc\u00fc 198 mln. kvt-dir. (\u0130ES \u2013 132 mln.kvt., SES \u2013 44 mln. kvt, AES \u2013 9 sayda -22 mln. kvt).506. D\u00fcnyada AES-l\u0259rd\u0259n 2,5 trln. kvt saat (15 %) elektrik enerjisi al\u0131mr, g\u00fcc\u00fc \u2013 400 mln. kvt-a q\u0259d\u0259rdir.507. \u00c7ernobl AES-\u0130 1986-c\u0131 ild\u0259ki f\u0259lak\u0259td\u0259 RF, Ukrayna v\u0259 Belarusiyan\u0131n 11 vilay\u0259tinin 171 mln. \u0259halisini radiasiyaya m\u0259ruz qoyaraq 2000 km radiusunda d\u00fcnyan\u0131n 20 \u00f6lk\u0259sind\u0259 radiasiyamn artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.508. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 AES-in illik elektrik enerjisi hasilat\u0131nda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr? Litva \u2013 85 %, Fransa \u2013 78 %, Bel\u00e7ika \u2013 55 %, \u0130sve\u00e7 \u2013 53 %, Ukrayna \u2013 47 %, Koreya Respublikas\u0131 \u2013 46 % Bolqar\u0131stan \u2013 45 %, \u0130sve\u00e7r\u0259 \u2013 43 %, Macar\u0131stan \u2013 42 %, Yaponiya -369. K\u00fcl\u0259k elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-4- ci yerl\u0259ri b\u00f6l\u00fcrl\u0259r? AB\u015e, AFR, Hindistan, Danimarka510. D\u00fcnyada KES-in g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 13,0 mln. kvt.511. D\u00fcnyada geotermal elektrik stansiyas\u0131 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 olmaqla onlar\u0131n g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 20 \u00f6lk\u0259d\u0259, 8,8 mln. kvt512. QES-\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r qabaqc\u0131l yer tuturlar? -Yaponiya, AB\u015e, AFR, \u0130srail513. D\u00fcnyamn ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 t\u0259yyar\u0259, vertolyot istehsal olunur v\u0259 onun qabaqc\u0131l \u00f6lk\u0259l\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 20 \u00f6lk\u0259d\u0259, AB\u015e, RF, Fransa, Braziliya v\u0259 s.514. Q\u0259bi Avropada illik avtomobil istehsah: \u2013 17,0 mln. \u0259d\u0259d515. Avtomobil istehsalmda qabaqc\u0131l d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri g\u00f6st\u0259rin: AB\u015e, Yaponiya, AFR, Fransa516. Vatikan harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 Avropanm karliki (mikro) olmaqla Romamn q\u0259rb hiss\u0259sind\u0259 Tibr \u00e7aymm sa\u011f sahilind\u0259ki Monte- Vatikano t\u0259p\u0259liyind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n, sah\u0259si 0,44 kv.km (44 ha), sahil x\u0259ttinin uzunlu\u011fu 2600 metr\u0259 \u00e7atan, \u0259halisinin say\u0131 1-2,5. min n\u0259f\u0259r (700 n\u0259f\u0259r dini \u015f\u0259xsl\u0259rdir) m\u0259lumatland\u0131r\u0131lan, latm v\u0259 italyan dilli, m\u00fctl\u0259q monarxiya qurulu\u015flu, katolik kils\u0259sinin beyn\u0259lxalq inzibati v\u0259 ideoloji m\u0259rk\u0259zi hesab edil\u0259n, \u015f\u0259h\u0259r- d\u00f6vl\u0259tidir.517. Avropada ki\u015fil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn k\u0259bin k\u0259silm\u0259sind\u0259 orta ya\u015f h\u0259ddi ne\u00e7\u0259 il g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr? \u2013 27 il518. D\u00fcnyada ki\u015fi-qadm ya\u015f nisb\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -50,3:49,7519. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 apar\u0131c\u0131 din var v\u0259 onlar hans\u0131lard\u0131r? \u2013 3; xristian, m\u00fcs\u0259lman, buddizm520. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 islam \u00f6lk\u0259si var? \u2013 50521. GUAM \u0130qtisadi Birliyi n\u0259 vaxt yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1999-cu il 24 apreld\u0259522. Neft ixrac ed\u0259n \u018fr\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259ri birliyi (OAPEK) :hans\u0131 vaxtda yaranm\u0131\u015f v\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdirir? \u2013 1960-c\u0131 ild\u0259n, 10 \u00f6lk\u0259ni523. D\u00fcnya okeamnda ba\u015f ver\u0259n dal\u011falarm illik enerji g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259r hesablanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 2,7 mlrd. kvt524. D\u00fcnyada tanmm\u0131\u015f amerikan avtomobil korporasiyalar\u0131 hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Djeneral Motors, Ford Motor.525. D\u00fcnyada m\u0259\u015fhur yapon avtomobil korporasiyalar\u0131n\u0131 tamy\u0131rsm\u0131zm\u0131? \u00abToyota\u00bb, \u00abNissan\u00bb, \u00abXonda\u00bb526. Hans\u0131 frans\u0131z avtomobil korporasiyalar\u0131mn adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 \u00abReno\u00bb, \u00abPeyo \u2013 Sitroyen\u00bb527. Alman-amerikan avtomobil korporasiyas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 \u00abDaymler Kraysler\u00bb528. D\u00fcnyada illik mineral k\u00fcbr\u0259 istehsalm\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 150 mln. ton529. Mineral k\u00fcbr\u0259 istehsal\u0131nda m\u00fcvafiq olaraq 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u00c7in \u2013 28,0 mln. ton, AB\u015e \u2013 27,0 mln.ton, Kanada \u2013 12,5 mln. ton530. D\u00fcnyada h\u0259r il n\u0259 q\u0259d\u0259r ip\u0259k par\u00e7a toxunuldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 22,0 mlrd.kv.metr531. \u0130llik par\u00e7a toxunmasmda \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc hans\u0131 n\u00f6v t\u0259\u015fkil edir v\u0259 onun illik k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini g\u00f6st\u0259rin: \u2013 Pamb\u0131q par\u00e7a \u2013 75 mln.kv.m.532. \u0130llik pamb\u0131q par\u00e7a \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259tin hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u00c7in \u2013 24,0 mldr kv.metr, Hindistan \u2013 17,4 mlrd.kv.m., AB\u015e \u2013 4,0 mlrd. kv.m.533. D\u00fcnya s\u0259nayesind\u0259 \u00e7ah\u015fanlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisini bilirsinizmi? \u2013 17,0 % \u2013 500 mln.n\u0259f\u0259r534. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n 2-ci sah\u0259si hesab edil\u0259n heyvandarl\u0131qda saxlan\u0131lan ev qu\u015flar\u0131n\u0131n ne\u00e7\u0259 ba\u015f oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 14,0 mlrd. ba\u015f535. Afrikada iribuynuzlular\u0131n say\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 210 mln.ba\u015f536. RF-d\u0259 illik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\u2013 2,3 mln.ton537. \u0130llik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259ti m\u00fcvaf\u0131q olaraq s\u0131ra il\u0259 d\u00fcz\u00fcn: \u00c7in, AB\u015e, Braziliya538. D\u00fcnyada h\u0259r il 700 mlrd. \u0259d\u0259d yumurta \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259tin hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u00c7in \u2013 380 mlrd. \u0259d\u0259d, AB\u015e \u2013 85 mlrd. \u0259d\u0259d, Yaponiya \u2013 45 mlrd. \u0259d\u0259d539. D\u00fcnyada illik yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 se\u00e7il\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? Avstraliya \u2013 0,7 mln.ton, \u00c7in \u2013 0,3 mln.ton, Yeni Zelandiya \u2013 0,3 mln. ton540. Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 200 mln. ba\u015f donuz, 170 mln. ba\u015f x\u0131rdabuynuzlu, 135 mln. ba\u015f iribuynuzlu saxlan\u0131ld\u0131\u011fm\u0131 bilirsinizmi?541. Sinqapura ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r turist g\u0259lir? \u2013 6,0 mln. n\u0259f\u0259r542. C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri Assosiasiyas\u0131 qrupu (ASEAN) 1967-ci ild\u0259n \u00f6z\u00fcnd\u0259 10 \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259raziy\u0259 v\u0259 \u0259haliy\u0259 malikdir? 4,5 mln.kv.km. \u0259raziy\u0259 v\u0259 540 mln. \u0259haliy\u0259 malikdir.543. D\u00fcnyada hans\u0131 neftli \u2013 qazl\u0131 yataqlar\u0131n oldu\u011fu su h\u00f6vz\u0259l\u0259rinin adlarm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? Meksika k\u00f6rf\u0259zi; \u015eimal d\u0259nizi; X\u0259z\u0259r d\u0259nizi; \u0130ran k\u00f6rf\u0259zi;544. \u00c7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259ki \u00e7\u0259kil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcn: Hindistan, \u00c7in, Yaponiya, \u015eri-Lanka, G\u00fcrc\u00fcstan545. 700 km m\u0259saf\u0259d\u0259 uzanan v\u0259 70 min.kv.km sah\u0259si olan Tokaydo meqalopolisinin \u0259halisinin saym\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 70 mln. n\u0259f\u0259r546. RF ild\u0259 m\u00fcvafiq olaraq Q\u0259rbi Avropaya, M\u0259rk\u0259zi -\u015e\u0259rqi Avropaya, Almaniyaya, \u0130taliyaya, Fransaya, \u00c7exiyaya, Pol\u015faya, Macar\u0131stana, Sloveniyaya, Ukraynaya, Belorusiyaya, T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r qaz ixrac edir? \u2013 Q\u0259rbi Avropaya \u2013 80 mlrd.kub.m; M\u0259rk\u0259zi-\u015e\u0259rqi Avropaya \u2013 40; Almaniyaya \u2013 33 mlrd. kub.m.; \u0130taliyaya \u2013 17 mlrd.kub.m. Fransaya \u2013 11 mlrd. kub. m, Pol\u015fa, Macar\u0131stan v\u0259 Sloveniyaya ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda 7 mlrd. kubmetr; Ukraynaya \u2013 55 mlrd.kum.m; Belorusiyaya \u2013 17 mlrd.kub.m; T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 \u2013 8 mlrd. kub.m;547. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan \u0259sas ixrac neft-boru k\u0259m\u0259rinin \u00e7\u0259kilm\u0259si haqda m\u00fcqavil\u0259 n\u0259 vaxt v\u0259 harada imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? 1999-cu il AT\u018fT-in \u0130stanbul Sammitind\u0259548. Elmi i\u015f\u00e7il\u0259rin v\u0259 m\u00fch\u0259ndisl\u0259rin sayma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u00fcnyada l-2-ciyerl\u0259ritutmu\u015flar?-AB\u015e, Yaponiya549. Xarici mal d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? AB\u015e, AFR, Yaponiya (850 mlrd. dollar).550. Federativ d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015funa, parlamentli idar\u0259etm\u0259y\u0259 malik olan Hindistanda hans\u0131 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir? \u2013 D\u0259mir filizi.551. D\u00fcnyanm \u0259n isti qit\u0259si hesab edil\u0259n Afrikada ne\u00e7\u0259 suveren d\u00f6vl\u0259t vard\u0131r? \u2013 54 d\u00f6vl\u0259t.552. AB\u015e-da ne\u00e7\u0259 n\u0259h\u0259ng aqlomerasiya tan\u0131y\u0131rs\u0131mz? \u2013 10 n\u0259h\u0259ng aqlomerasiya553. \u015eimal-\u015e\u0259rq, G\u00f6ll\u0259r\u0259traf\u0131, Kaliforniya meqalopolisl\u0259ri haradad\u0131r, ne\u00e7\u0259 aqlomerasiyam v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259halini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirirl\u0259r? \u2013 AB\u015e-da, 90 aqlomerasiyam, 205 mln. \u0259halini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir.554. Az\u0259rbaycanda n\u0259 q\u0259d\u0259r i\u015fsiz vard\u0131r? \u2013 600 min555. \u0130llik \u00fcmumi s\u0259naye m\u0259hsulu istehsalmda qabaqc\u0131l 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri tan\u0131y\u0131rsm\u0131zm\u0131? \u2013 AB\u015e \u2013 2,1 trln.dollar, \u00c7in -1,2 trln. dollar, Yaponiya \u2013 0,8 trln dollar556. Avropada \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u0259niz limanlar\u0131nm ad\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rin: \u2013 Rotterdam, London, Qavr, Antverpen, Liverpul, Qamburq557. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya dinl\u0259rinin v\u0259t\u0259ni hara hesab olunur? \u2013 Asiya558. \u018fn az u\u015faq \u00f6l\u00fcm\u00fc hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir? \u2013 Yaponiyada559. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 iqtisadiyyatm apar\u0131c\u0131 sah\u0259sini g\u00f6st\u0259rin: \u2013 Ma\u015f\u0131nqay\u0131rma560. Avropa s\u0259nayesin\u0259 liderliyi hans\u0131 \u00f6ik\u0259 edir? \u2013 Almaniya561. C\u0259nubi-Q\u0259rbi Avropa regionunun ba\u015fl\u0131ca t\u0259bii s\u0259rv\u0259ti: -Neft562. \u0130ri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin sayma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 liderlik edir? \u2013 \u00c7in563. Qar\u011f\u0131dal\u0131nm v\u0259t\u0259ni harad\u0131r? \u2013 Meksika564. Ba\u015fl\u0131ca neft ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131 regionda yerl\u0259\u015fir? \u2013 Yaxm v\u0259 Orta \u015e\u0259rq regionunda565. Elektrik enerjisi ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 Fransa (73 mlrd. kvt.saat); RF \u2013 50 mlrd.kvt.saat; Ukrayna, \u0130sve\u00e7r\u0259 36 mlrd.kvt.saat566. \u0130llik bu\u011fda t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 qabaqc\u0131l yer tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: -\u00c7in, AB\u015e, Avstraliya, Kanada, RF, Qazax\u0131stan, Ukrayna567. Beyn\u0259lxalq turizmin ba\u015fl\u0131ca m\u0259rk\u0259zi hans\u0131 region say\u0131l\u0131r? \u2013 Avropa568. \u0130llik elektrik enerjisin\u0259 \u0259n \u00e7ox istehlak\u0131 olan d\u00f6vl\u0259ti g\u00f6st\u0259rin:\u2013 AB\u015e569. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 elektrik enerji hasilatmda apar\u0131c\u0131 yeri SES-l\u0259r tutur? \u2013 Norve\u00e7570. \u00abK\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 kapitalizm\u00bb hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 aiddir? \u2013 Avstraliya, Yeni Zelandiya, \u0130srail, Kanada, CAR.571. \u018fn \u00e7ox inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r harada yerl\u0259\u015firl\u0259r? \u2013 Asiyada, Afrikada, Latm Amerikas\u0131nda v\u0259 Okeaniyada572. Me\u015f\u0259 s\u0259rv\u0259ti il\u0259 z\u0259ngin olan \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 RF, Kanada, Braziliya, Finlandiya, \u0130sve\u00e7, Norve\u00e7573. Qabarma enerji ehtiyat\u0131 hans\u0131 okeanda daha \u00e7oxdur? -Atlantik574. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00abdemoqraf\u0131k partlay\u0131\u015f\u00bb xarakterdir? \u2013 Asiya, Afrika, Lat\u0131m Amerikas\u0131575. D\u00fcnyanm \u0259n \u00abac\u00bb regionu hans\u0131d\u0131r? \u2013 Afrika576. D\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ki\u015fil\u0259rin say\u0131 qadmlardan \u00fcst\u00fcnd\u00fcr? \u2013 \u00c7ind\u0259, Hindistanda577. K\u0259nd \u0259halisi s\u0131x olan regionlar: \u2013 \u015e\u0259rqi v\u0259 C\u0259nubi Asiya578. Elektrik enerjisi idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri bilirsinizmi? \u2013 \u0130taliya, Niderland, AB\u015e579. D\u00fcnya ticar\u0259tind\u0259 1-ci yeri tutan region hans\u0131d\u0131r? \u2013 Q\u0259rbi Avropa (40 %)580. \u0130llik s\u0259rni\u015fin da\u015fmmasmda 1-ci yeri tutan \u015f\u0259h\u0259r: \u2013 Moskva581. D\u00fcnya bazarma banan ixracatmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupu 1-ci yeri tutur? \u2013 Kosta-Rika, Kolumbiya, Ekvador582. \u0130qtisadiyyat\u0131 \u015firin su il\u0259 maksimum t\u0259min olunan d\u00f6vl\u0259t: \u2013 Braziliya583. RF hans\u0131 k\u0259m\u0259rl\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 ild\u0259 8,0 mlrd. kubmetr qaz ixrac edir? \u2013 \u00abTransbalkan\u00bb584. Orta Asiya m\u0259kanmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 illik t\u0259bii qaz hasilatmda 1- ci yerd\u0259 durur v\u0259 onun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisi n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 T\u00fcrkm\u0259nistan \u2013 79,0 mlrd.kub.metr585. Avtomobil istehsalmda 2-ci yeri hans\u0131 region tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Q\u0259rbi Avropa \u2013 17,0 mln. \u0259d\u0259d586. Zeytun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259si 1-ci hesab ediiir? \u2013 \u0130spaniya587. D\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259 illik \u00fcz\u00fcm t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 birinci yeri tutur? \u2013 \u0130taliya \u2013 12,0 mln.t, Fransa \u2013 10,0 mln.t588. Qara gaval\u0131 toplanmasmda d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259sinin 1-ci yeri tutdu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 \u00c7ernoqoriya589. Elektrik stansiyalar\u0131nm \u00fcmumi g\u00fcc\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u00fcnyada 1-ci v\u0259 2-ci yeri tuturlar? \u2013 AB\u015e, RF.590. M\u00fcasir d\u00fcnyan\u0131n iqtisadi, siyasi, h\u0259rbi m\u0259rk\u0259zi hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t say\u0131hr? \u2013 AB\u015e \u2013591. AB\u015e-da b\u00fct\u00fcn n\u00f6v elektrik stansiyalarm g\u00fcc\u00fcn\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 800 mln.kvt.592. AB\u015e-da ild\u0259 4,0 trln.kvt.saat.elektrik enerjisi hasil olunur, bu da adamba\u015fma 14,5 min kvt saat elektrik enerjisi d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b olur. \u018fld\u0259 olunmu\u015f illik elektrik enerjisinin 70 %-ni k\u00f6m\u00fcrl\u0259 (56 %), qazla, mazutla i\u015fl\u0259y\u0259n \u0130ES-l\u0259r, 20 %-ni \u2013 740 mlrd.kvt.saatm\u0131 104 reaktoru, \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 300 mln.kvt olan AES-l\u0259r v\u0259lO %-ni 1300-d\u0259n art\u0131q saya malik olan SES-l\u0259r verirl\u0259r. Kolumbiya h\u00f6vz\u0259sind\u0259 \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 21,0 mln. kvt olan d\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck hidroenerji kaskad\u0131 80 SES-i \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir.593. AB\u015e xaricd\u0259ki m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 h\u0259r \u0131l 19,0 mln. \u0259d\u0259d avtomobil d\u00fcz\u0259ldir \u00abDjeneral motors\u00bb \u2013 8,0 mln, \u00abFord Motor\u00bb \u2013 6,6 mln, \u00abDaymler Kraysler\u00bb \u2013 4,5 mln. AB\u015e-da m\u0259hsulun bu v\u0259 ya dig\u0259r n\u00f6v\u00fc enin\u0259 v\u0259 uzununa inki\u015faf ed\u0259r\u0259k o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck sah\u0259ni tuturlar ki, bir n\u00f6v qur\u015faq \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirirl\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 avtomobil, metallurgiya, s\u00fcd, qar\u011f\u0131dal\u0131, bu\u011fda, pamb\u0131q\u00e7\u0131hq, g\u00fcn\u0259\u015f qur\u015faqlar\u0131 yaranm\u0131\u015f olur.594. AB\u015e-m n\u0259qliyyat strukturunda d\u0259mir yolu \u2013 32 %, avto- Imobil \u2013 24,5 %, d\u0259niz \u2013 18 %, boru-k\u0259m\u0259r \u2013 14 %, daxili su yolu -11 %, hava n\u0259qliyyat\u0131 \u2013 0,5 % y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 malikdir.S\u0259rni\u015fin d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259 is\u0259 avtomobil n\u0259qliyyat\u0131 82 %, hava n\u0259qliyyat\u0131 \u2013 17,5 %, d\u0259mir yolu n\u0259qliyyat\u0131 \u2013 0,5% x\u00fcsusi \u00e7\u0259ki il\u0259 tanm\u0131rlar. Bunlarla b\u0259rab\u0259r avtomobil n\u0259qliyyat\u0131 \u015f\u0259h\u0259r da\u015f\u0131malarmda 98 %, beyn\u0259lxaq da\u015f\u0131malarda 85 %, s\u0259rni\u015finl\u0259rin i\u015f yerl\u0259rin\u0259 apar\u0131lmas\u0131 \u2013 g\u0259tirilm\u0259si da\u015f\u0131malar\u0131nda 84 % x\u00fcsusi \u00e7\u0259ki il\u0259 tan\u0131mr. Vaxt\u0131 il\u0259 d\u0259mir yollarm\u0131n uzunlu\u011fu 360 min km-\u0259 \u00e7atm\u0131\u015f hal-haz\u0131rda onun uzunlu\u011fu xeyli azalsa da d\u00fcnyada bu yen\u0259 d\u0259 1-ci yerd\u0259 durur.595. \u0130qtisadi paytaxt\u0131 Nyu-York hesab edil\u0259n AB\u015e \u015eimal, C\u0259nub, Q\u0259rb iqtisadi rayonlara ayr\u0131l\u0131r.596. \u018frazisi 411,0 min kv.km, \u0259halisi 34,0 mln. n\u0259f\u0259r olan 1848-ci ild\u0259 Meksikadan alman, 1860-ci ild\u0259n 31-ci \u015ftat h\u00fcququ qazanan Kaliforniyan\u0131 ona g\u00f6r\u0259 AB\u015e-m \u00abq\u0131z\u0131l \u015ftat\u0131\u00bb adland\u0131r\u0131rlar ki, o b\u00fct\u00fcn \u015ftatlar\u0131n h\u0259r birind\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7ox \u2013 1,1 trln. Dollarhq m\u0259hsul istehsal edir, adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n \u00fcmumi m\u0259hsul istehsahnda (22 min dollar) B\u00f6y\u00fck Britaniya, Fransa il\u0259 eyni \u00e7\u0259kiy\u0259 malik olmaqla AB\u015e-da 1-ci yeri \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259min edir, ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 2,0 mln-dan \u00e7ox t\u0259l\u0259b\u0259si var, b\u00f6y\u00fck v\u0259 tamnm\u0131\u015f Los-Andjeles, San-Fransisko \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri, d\u00fcnyanm b\u00f6y\u00fck k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 rayonu hesab edil\u0259n B\u00f6y\u00fck Kaliforniya d\u0259r\u0259si burada yerl\u0259\u015fir, alternativ enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri olan \u00e7oxlu sayda k\u00fcl\u0259k, g\u00fcn\u0259\u015f, geotermik elektrik stansiyalar\u0131na malikdir, elmi- t\u0259dqiqat v\u0259 h\u0259rbi s\u0259naye kompleksinin qalan g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn \u015ftatlardan qabaqdad\u0131r.597. AB\u015e-da illik mal d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259 ixrac m\u0259hsullar\u0131nm d\u0259y\u0259ri 773,0 mlrd. dollar, idxal m\u0259hsullar\u0131nm d\u0259y\u0259ri is\u0259 1222,0 mlrd. dollart\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 sat\u0131\u015f balansmm saldosu \u2013 450-mlrd. dollard\u0131r.598. D\u00fcnyada formala\u015fm\u0131\u015f v\u0259 formala\u015fmaqda olan 66 meqalopolisd\u0259n 5-i AB\u015e-dad\u0131r. Bunlardan: Atlantik sahili: Boston-Va\u015finqton v\u0259 ya Bosva\u015f \u00f6z\u00fcnd\u0259 60 mln. \u0259halini birl\u0259\u015fdirir. G\u00f6ll\u0259rsahili: \u00c7ikaqo \u2013 Detroyt \u2013 Pitsburq v\u0259 ya \u00c7ipits;Kaliforniya:San-Fransisko-San-Dieqo v\u0259 ya Sansan; \u015e\u0259rqi Florida: Meksinoyani: Xyuston-yeni Orlean Formala\u015fm\u0131\u015f meqalopolisl\u0259rd\u0259AB\u015e \u0259halisinin 50 %-d\u0259n \u00e7oxu ya\u015fay\u0131r.599. AB\u015e d\u00fcnyada illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131nda, s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131 istehsalmda, ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259, elm\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259n x\u0259rcl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 1-ci yeri tutur, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox kapital ixrac v\u0259 idxal ed\u0259n, d\u00fcnya bazar\u0131na daha \u00e7ox s\u0259naye v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 n\u0259ql ed\u0259n n\u0259h\u0259ng xammal, yar\u0131mfabrikat v\u0259 dig\u0259r yar\u0131haz\u0131r olan m\u0259hsullar idxal edir.600. Avtomobil yollarmm uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259si 1-ci yeri tutur? \u2013 AB\u015e (6,3 mln. km)601. \u018fn \u00e7ox milli park d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 olmaqla onun say\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 AB\u015e \u2013 54 sayda602. Komp\u00fcter d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259ni birinci hesab edirsiniz? \u2013 AB\u015e -\u0131603. D\u00fcnyada robot, videomaqnitofon, videokamera, video-kaset d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin liderlik etdiyini bilirsinizmi? \u2013 Yaponiya604. Elektron m\u0259hsullar\u0131 istehsahnda hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-ci, 2-ci yerl\u0259ri tuturlar? -AB\u015e\u2013 Yaponiya605. Yaponiyan\u0131n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda apar\u0131c\u0131 sah\u0259 n\u0259 hesab edilir?- \u0130ld\u0259 2-3 d\u0259f\u0259 m\u0259hsul ver\u0259n v\u0259 h\u0259r yerd\u0259 bec\u0259ril\u0259n \u00e7\u0259ltik606. \u00c7in ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r bal\u0131q ovlay\u0131r? \u2013 24,0 mln.ton607. Asiya-relyefmin \u0259n \u00e7ox orta h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc \u2013 950 metr olan, d\u00fcnyan\u0131n maksimal h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fcn\u0259 malik olan \u2013 8848 m (Comolunqma), d\u00fcnyamn \u0259n \u00e7\u00f6k\u0259k yerin\u0259- 11022 m (Marian), d\u00fcnyada \u0259n cox v\u0259 qahn buzla\u011fa, quruda \u0259n d\u0259rin \u00e7\u00f6k\u0259kliy\u0259 \u2013 395 m (\u00d6l\u00fc d\u0259niz), d\u00fcnyan\u0131n \u0259n d\u0259rin g\u00f6l\u00fcn\u0259 \u2013 1620 m (Baykal), d\u00fcnyanm maksimum ya\u011f\u0131nt\u0131 d\u00fc\u015f\u0259n m\u0259nt\u0259q\u0259sin\u0259 \u2013 22000 mm (\u00c7ernapunca), \u0259n \u00e7ox torpaq fonduna, \u0259n \u00e7ox \u0259razi v\u0259 \u0259halisi olan (3,5 mlrd. n\u0259f\u0259r) 6 qit\u0259d\u0259n birincisidir.608. D\u00fcnyanm ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u00e7ay bec\u0259rilir? \u2013 49 \u00f6lk\u0259d\u0259609. Bal\u0131q ovlanmasmda 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri bilirsinizmi? \u00c7in \u2013 25 mln.ton, \u00c7ili \u2013 16 mln.ton, Yaponiya \u2013 11,5 mln. ton610. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7ilirl\u0259r v\u0259 onun miqdar\u0131m bilirsinizmi? \u2013 Yeni Zelandiya, Niderland, Fransa ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 400 kq \u0259t t\u0259dar\u00fck edirl\u0259r.611. \u0130ld\u0259 h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n s\u00fcd t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7iiirl\u0259r? \u2013 Danimarka, Niderland, Fransa \u2013 h\u0259r birind\u0259 h\u0259r n\u0259f\u0259r \u00fcc\u00fcn 1100 kq s\u00fcd t\u0259dar\u00fck olunur.612. Adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 se\u00e7ilir? \u2013 Niderland \u2013 800 \u0259d\u0259d613. \u0130llik siqaret burax\u0131lmasmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yeri \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259min etmi\u015fdir? \u2013 AB\u015e \u2013 700 mlrd.\u0259d\u0259d614. Afrikanm ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 pamb\u0131q bec\u0259rilir? \u2013 10: Misir,Sudan, H\u0259b\u0259\u015fistan, Uqanda, Tanzaniya, Nigeriya, Kamerun, Zair, Mozambik, Madaqaskar.615. \u018fsrin sonuna q\u0259d\u0259r d\u00fcnyada 160 meqalopolisin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yini biiirsinizmi?616. T\u00fct\u00fcn\u00fcn v\u0259t\u0259ninin hara oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Kuba \u2013 1424-c\u00fcild\u0259n617. Pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n ilk inki\u015faf etdiyi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n hans\u0131larm\u0131n adm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 Hindistanm, Meksikanm618. 15 \u00f6lk\u0259nin \u0259razisind\u0259n ke\u00e7m\u0259kl\u0259 uzunlu\u011fu 64 min km olacaq Transasiya avtomobil magistrahnm \u00e7\u0259kilm\u0259si layih\u0259sinin haz\u0131r oldu\u011funu bilirsinizmi?619. AB\u015e-m avtomobil parklarmda 200 mln-dan \u00e7ox avtomobil vard\u0131r.620. D\u00fcnyada ilk-neft k\u0259m\u0259ri 1865-ci ild\u0259 AB\u015e-da \u00e7\u0259kilmi\u015fdir (6km).621. D\u0259mir yollar\u0131nm .uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: AB\u015e, Kanada, RF622. Son iil\u0259r Az\u0259rbaycanm \u015fimaTrayonlan \u0259razisind\u0259 hans\u0131 zavod i\u015f\u0259 sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 Xa\u00e7mazda \u00abQafqaz\u00bb meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259z konserl\u0259ri zavodu623. K\u00fcr-Bak\u0131 su k\u0259m\u0259rinin n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verildiyini bilirsinizmi? \u2013 1970-ci ild\u0259624. Mis almmasmda hans\u0131 xammallardan istifad\u0259 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Mis filizind\u0259n625. G\u00f6y-g\u00f6l\u00fcn 1139-cu ild\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yarand\u0131\u011f\u0131m bilirsinizmi?626. Az\u0259rbaycanda \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin t\u0259bii-iqlim kurortu oldu\u011funu unutmaym.627. Metal tutumlu sah\u0259nin ma\u015fmqay\u0131rma oldu\u011funu bilirsinizmi?628. D\u00fcnya neftinin 65 % ehtiyat\u0131 Asiya qit\u0259sind\u0259dir.629. D\u00fcnya neftinin 25 %-ehtiyat\u0131 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam \u0259razisind\u0259dir.630. D\u00fcnyada qaz ehtiyatma g\u00f6r\u0259 birinci 5 yeri tutan \u00f6lk\u0259l\u0259ri ard\u0131c\u0131lhqla d\u00fcz\u00fcn: \u2013 RF, \u0130ran, Q\u0259t\u0259r, B\u018f\u018f, S.\u018fr\u0259bistam631. \u00c7ind\u0259 \u00e7aylarm hidroenerji potensialmm 680 mln.kvt, Hindistanda 75 mln. kvt oldu\u011funu, bundan \u00c7ind\u0259 10 %, Hindistanda is\u0259 14 % istifad\u0259 olundu\u011funu yadda saxlaym.632. \u00c7inin d\u00fcnya m\u0259hsulu istehsalmda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 10,1% t\u0259\u015fkil edir. O, d\u00fcnya k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131nm 24 %-ni verm\u0259kl\u0259 1-ci yeri \u00f6z\u00fcnd\u0259 saxlay\u0131r. \u00c7in eyni zamanda \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmdan \u015f\u0259k\u0259r al\u0131nmasmda, \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fc v\u0259 ixracatmda d\u00fcnyada 3-c\u00fc yeri tutur. T\u00fct\u00fcn yarpa\u011f\u0131 t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 pamb\u0131q toplanmasmda d\u00fcnyada 1-cidir. \u00c7in Kommunist Partiyas\u0131nm 55 mln. \u00fczv\u00fc vard\u0131r.633. D\u00fcnyada birmill\u0259tli d\u00f6vl\u0259tin (99,9 %) Yaponiya oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz. O, \u00fcmumi iqtisadi inki\u015faf q\u00fcvv\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 ni verm\u0259kl\u0259 yer k\u00fcr\u0259si \u0259halisinin 1,5 %-n\u0259 malikdirl\u0259r.641. RF illik \u00fcmumd\u00fcnya m\u0259hsulunun n\u0259 q\u0259d\u0259rini verir? \u2013 2,6 %-ni642. \u0130nki\u015fafda olan \u00f6lk\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdir\u0259n c\u0259h\u0259tl\u0259r hans\u00fcard\u0131r? -tarixi inki\u015fafiarmm (s\u0259naye, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, elm, texnika v\u0259 s.) geri qalmas\u0131; sosial \u2013 iqtisadi qurulu\u015flanmn \u00e7oxukladhl\u0131\u011f\u0131; demoqrafik proses v\u0259 probleml\u0259rin eyniliyi v\u0259 s.643. Son ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf baxrmmdan qazamlan nailiyy\u0259tl\u0259rd\u0259 \u0259n dinamik olan Yeni S\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259 D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 hans\u0131larm oldu\u011f\u00fcnu yada salm: -1 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259: 4 Asiya \u00ab\u0259jdaha\u00bbs\u0131 Koreya Respublikas\u0131, Tayvan, Sinqapur, Honkonq; Meksika, Braziliya, Argentina; II m\u0259rh\u0259l\u0259: Malayziya, Tailand, Hindistan, \u00c7ili; III m\u0259rh\u0259l\u0259: T\u00fcrkiy\u0259, Kipr, Tunis, \u0130ndoneziya; IV m\u0259rh\u0259l\u0259: \u00c7in, Filippin, Mavriki, Venesuela, Vyetnam, Misir. Son vaxtlar Meksikam, C\u0259nubi Koreyan\u0131, Sinqapuru, Tayvan\u0131, T\u00fcrkiy\u0259ni, Kipri, \u00c7ilmi inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131rasma aid edirl\u0259r.644. M\u00fcasir d\u00fcnyada 43 monarxiya d\u00f6vl\u0259tinin olmas\u0131m bilirsinizmi? Bunlar\u0131n say\u0131 Avropada -12, Asiyada \u2013 10, Afrikada -3, Amerikada \u2013 9, Avstraliya v\u0259 Okeaniyada \u2013 9-dur.645. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r qurulu\u015funa v\u0259 ya inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259: Unitar, federativ, konfederativ olurlar.646. Avropa il\u0259 Asiyanm birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n Avrasiya materikinin m\u00f6vcudlu\u011funu bilirsinizmi?647.290 mln-a q\u0259d\u0259r \u0259halisi olan MDB-d\u0259 son ill\u0259r \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131 2,0 trln. dollar t\u0259\u015fkil etdiyini yadda saxlay\u0131n.648. Y\u0259qin ki, MDB t\u0259rkibind\u0259 RF-ni, Belorusiyam, Qazax\u0131stan\u0131, Taeikistam birl\u0259\u015fdir\u0259n Avrasiya, ei\u0259c\u0259 d\u0259 G\u00fcre\u00fcstan\u0131,\u00a0Ukraynam, Az\u0259rbaycam v\u0259 Moldaviyan\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n GUAM iqtisadi birlikl\u0259rinin yarad\u0131ld\u0131\u011fm\u0131 bilirsiniz.649. RF-nin \u015f\u0259rq rayonlar\u0131 \u00e7aylarmm hans\u0131 h\u00f6vz\u0259y\u0259 aid oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 \u015eimal Buzlu okean\u0131 v\u0259 Sakit okeam h\u00f6vz\u0259l\u0259rin\u0259650. D\u00fcnya n\u0259qliyyatm\u0131n 2003-c\u00fc il \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rni\u015fin d\u00f6vriyy\u0259sinin 19,0 trln. s\u0259rni\u015fin-kilometr oldu\u011funu yadda saxlaym.651. D\u00fcnya n\u0259qliyyat\u0131nm son ill\u0259rd\u0259 \u00fcmumi y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si 50 trln.ton kilometrd\u0259n.\u00e7ox old\u00fc\u011funu bilirsinizmi?652. Xarici iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259r-dey\u0259nd\u0259 h\u0259r hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin idxal-ixrac m\u0259hsullarmm, xidm\u0259t sah\u0259sinin, kapitalm s\u0259rfe\u0259d\u2019 x\u0259ttini ke\u00e7m\u0259sini ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fck.653. Beyn\u0259lxalq turizm \u00f6lk\u0259l\u0259r arasmda xidm\u0259tJim\u00fcb\u00e4dil\u0259l\u0259rini formala\u015fdmr. AA.) :;654. Beyn\u0259lxalq turizmin 6 makroregionunun: Avropa, Amerika, Asiya \u2013 Sakit okean, Orta \u015e\u0259rq, Afrika, \u20ac\u0259btlbi: Asiya oldu\u011funu unutmaym.655. Yeni Zelandiyada ild\u0259 h\u0259r adama 2800 kq;\u2019sud d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fch\u00fc y\u0259qin ki, bilirsiniz.656. Niderland adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n illik yumurtaffln miqd\u00c4rihda \u2013 720 \u0259d\u0259d d\u00fcnyamn birincisidir.657. Bal\u0131qlar\u0131n, molyuskalar\u0131n, x\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259rin,d\u0259niz yosunlar\u0131n\u0131n, akvarium bal\u0131qlar\u0131n\u0131n, insanlar\u0131n n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda x\u00fcsusi sah\u0259l\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fcd\u00fclm\u0259si v\u0259 art\u0131r\u0131lmasmm akvakultural adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 d\u0259niz akvakulturas\u0131n\u0131n marikultura adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaddan\u00a0\u00e7\u0131xarmay\u0131n.658. D\u00fcnyada ilk t\u0259bii yanar qaz quyusu 1821 ;j ci iM\u0259rABA\u2019da istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir.659. S\u0259naye \u00fcsulu il\u0259 ilk neft quyusu 1847-ci \u00e4d\u0259rAzsrbay-canda, 1857-ci ild\u0259 Rummiyada, 1859-da AB\u015e-da qaz\u0131hfi\u0131\u015fdi\u00a0660. \u0130lk \u015fist hasilat\u0131 1830-cu ild\u0259 Fransa v\u0259,- \u015eQtlahdiyada m\u00f6vcud olmu\u015fdur. \u0131 c .\u0131.:;-661. D\u00fcnya okeanma h\u0259r il 30 mln. tona q\u0259d\u0259E??a\u00f6!an.\u2019a\u0131eft:V\u0259 neft m\u0259hsullar\u0131 onun ekoloji varl\u0131\u011f\u0131m pozur. Bu sabid\u0259: .am-\u00e7ox \u00e7irkl\u0259n\u0259n Atlantik okeamd\u0131r. Okean sular\u0131n\u0131n orta \u00e7kkhxmmi\u01315- 10\u00a0mq\/1 t\u0259\u015fkil edir. -oqhi662. Atmosferi \u0259n \u00e7ox karbon qaz\u0131 il\u0259 \u00e7irkl\u0259ndir\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: -AB\u015e \u2013 1,4 mlrd.t, \u00c7in \u2013 80 mln. t, RF \u2013 440 mln. t, Yaponiya*-. 300 mln.\u00a0t, Almaniya \u2013 235 mln. t, Hindistan \u2013 230 mln. t, BB -160mln. t, CAR \u2013 160 mln. ton, Kanada \u2013 160 mln. t, \u0130taliya A\u0131i20\u2026663. Son 100 ild\u0259 ekoioji tarazl\u0131\u011fm pozulmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 1000 n\u00f6vd\u0259n \u00e7ox heyvan, 25 mind\u0259n \u00e7ox bitki n\u00f6v\u00fc m\u0259hv aM\u0131\u00fc\u015fdur.664. Tibbi co\u011frafiya \u0259traf m\u00fchitin t\u0259siri il\u02591 i-X\u0259,st\u0259likl\u0259rin yay\u0131lma m\u0259rk\u0259zl\u0259rini, areallar\u0131m, \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259rini \u00f6yr\u0259nir.665. Az\u0259rbaycanm sah\u0259sinin 86,6 min kv.km|\u00f6halisinih 8,4 mln.n\u0259f\u0259r, illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsalm\u0131n 12,0 mlrd. dollar, adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul istehsalmi.ni4,60\u00f6- dollar t\u0259\u015fkil etdiyini bilirsinizmi?666. Erm\u0259nistanda 29,8 min kv.km \u0259razinin, 3,8 mln. n\u0259f\u0259r \u0259halinin, 7,2 mlrd. dollarl\u0131q illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsalmm, el\u0259c\u0259 d\u0259, h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131mn 1600 dollar oldu\u011funu yadda saxlamal\u0131y\u0131q.667. Litvada illik elektrik enerjisi hasilatmm 85 %-d\u0259n \u00e7oxunu ver\u0259n \u0130qnalin AES-inin oldu\u011funu unutmaym. \u00c7\u00fcnki \u00f6lk\u0259 bu sah\u0259d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n yegan\u0259sidir.668. \u0130qtisadi q\u00fcvv\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm 1-4-c\u00fc yerl\u0259fini tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 AB\u015e, \u00c7in, Yaponiya, AFR669. Moskva vilay\u0259tinin \u0259razisini yada sal\u0131n: \u2013 47 min kv.km670. \u00abBenily\u00fcks\u00bb \u00f6lk\u0259l\u0259rini tan\u0131y\u0131rsm\u0131zm\u0131? Q\u0259rbi Avropanm inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir. Bu, Bel\u00e7ika, Niderland, L\u00fcksemburq adlannm ba\u015f h\u0259rfl\u0259rinin birliyini \u0259ks etdirir.671. Macar\u0131stan, \u00c7exiya, Pol\u015fa NATO-nun n\u0259 vaxt \u00fczv\u00fc olduqlar\u0131m yada sal\u0131n: -12 mart 1999-cu il672. G\u00fcrc\u00fcstan n\u0259 vaxtdan Avropa \u015euras\u0131mn \u00fczv\u00fcd\u00fcr? \u2013 22 fevral 1999-cuild\u0259n673. GUAM birliyinin yaranma tarixi: Strasburqda: \u2013 1997-ci ilin oktyabrmda,674. GU\u00d6AM \u2013 m yaranmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 24 fevral 1999-cu il, Va\u015finqtonda, NATO-nun 50 illik zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ke\u00e7iril\u0259n zaman675. Afrikada 17 \u00f6lk\u0259nin m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri vaxt\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 1960-c\u0131 il676. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r Afrikada ne\u00e7\u0259 v\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r m\u00fcst\u0259qillik qazanm\u0131\u015fiar? \u2013 4 d\u00f6vl\u0259t: Misir, Liberiya, Efopiya, CA\u0130 (indiki CAR)677. Afrika Birliyi T\u0259\u015fkilat\u0131 ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259ti birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 n\u0259 vaxt yarad\u00fcm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1963- c\u00fc ilin maymda, 43 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n yaranm\u0131\u015fd\u0131r.678. Amerika qit\u0259sind\u0259 sosialist d\u00f6vl\u0259ti hans\u0131d\u0131r v\u0259 onun yaranma tarixi \u2013 Kuba, 1959-cu ild\u0259679. YUNESKO-nun ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc oldu\u011funu yada salm: \u2013 140-dan \u00e7ox680. T\u00fcrkiy\u0259 Respublikasmm yaranma tarixini bilirsinizmi? -29 oktyabr 1923-c\u00fc il681. Baltikyan\u0131 respublikalar n\u0259 vaxtdan \u00f6z m\u00fcst\u0259qillikl\u0259rini yenid\u0259n b\u0259rpa etmi\u015fl\u0259r? \u2013 4 may 1990-c\u0131 ild\u0259n682. Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259si il\u0259 ticar\u0259t \u0259laq\u0259sin\u0259 malikdir?\u00a0\u2013 96 \u00f6lk\u0259 il\u0259683.0PEK v\u0259 OAPEK n\u0259 vaxt yarad\u0131laraq ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda ne\u00e7\u0259\u00a0d\u00f6vl\u0259tin birliyidir v\u0259 n\u0259 m\u0259qs\u0259d \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vcudla\u015fm\u0131\u015flar? \u2013 1960- c\u0131 ild\u0259, m\u00fcvaf\u0131q olaraq 16 v\u0259 10 d\u00f6vl\u0259ti birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k neft ixrac ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupu. OAPEK-neft ixrac ed\u0259n \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259ri birliyidir.684. \u00c7exiya v\u0259 Slovakiya m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi m\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259d\u0259 \u00f6z yerl\u0259rini n\u0259 vaxt tapm\u0131\u015flar? \u2013 01 yanvar, 1993-c\u00fc il685. Almaniya \u00f6z vahidliyini n\u0259 vaxtdan b\u0259rpa etmi\u015fdir? \u2013 03 oktyabr 1990-c\u0131 ild\u0259n686. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ba\u015flanana q\u0259d\u0259r B\u00f6y\u00fck Britaniyanm m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259rinin hesabma \u0259razisi v\u0259 \u0259halisinin n\u0259 q\u0259d\u0259r olmasm\u0131 yada salm: \u2013 sah\u0259si 35 mln.kv.km, \u0259halisi 700 mln. n\u0259f\u0259r687. Xarici Avropada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259tin oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 39 d\u00f6vl\u0259t688. Q\u0259rbi Avropa ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259ti \u0259hat\u0259 edir? \u2013 24 d\u00f6vl\u0259ti: \u2013 Alma-niya, Fransa, Bel\u00e7ika, Niderland, Ly\u00fcksemburq, \u0130sve\u00e7r\u0259, Avstriya v\u0259 s.689. \u015e\u0259rqi Avropada 10 d\u00f6vl\u0259t: RF, Ukrayna, Belorusiya. Moldova, Pol\u015fa, Sexiya, Slovakiya, Macar\u0131stan, Rumuniya, Bolqa-r\u0131stan yerl\u0259\u015fir.690. Xarici Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n hansmda 2 d\u00f6vl\u0259t dili m\u00f6vcuddur? \u2013 Bel\u00e7ikada691. Xarici Avropada \u00e7oxmill\u0259tli hans\u0131 d\u00f6vl\u0259ti g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 \u0130sve\u00e7r\u0259ni692. Yuqoslaviyan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 yaranan m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri tan\u0131y\u0131rsm\u0131zm\u0131? \u2013 Sloveniya, Makedoniya v\u0259 \u00c7ernoqoriya, Xorvatiya, Serbiya, Bosniya v\u0259 Herseqovina693. \u015e\u0259h\u0259r aqlomerasiyas\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259ninin hans\u0131 region oldu\u011funu yada salm: \u2013 Xarici Avropa, 400 aqlomerasiya694. Konfederativ d\u00f6vl\u0259t\u0259 misal g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 \u0130sve\u00e7r\u0259 \u015eimal d\u0259nizind\u0259n neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? -: B\u00f6y\u00fck Britaniya, Norve\u00e7, Danimarka, Hollandiya695. \u015eimal d\u0259nizind\u0259n neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya, Norve\u00e7, Danimarka, Hollandiya696. \u015eimal d\u0259nizind\u0259n \u0259n \u00e7ox illik qaz hasilatma malik olan. \u00f6lk\u0259l\u0259ri m\u0131i\u0259yy\u0259n edin: \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya \u2013 106 mlrd.kubmetr (2004-c\u00fc il), Norve\u00e7 \u2013 58 mlrd.kubmetr697. Neft ixracatmda f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri (1-4) yada salm. -S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam, RF, \u0130ran, Norve\u00e7 (125 mln.ton)698. Yerli yataqlar hesabma ild\u0259 350 mln.ton neft.hasil ed\u0259n. Q\u0259rbi Avropanm illik neft istehiak\u0131 800 mln. ton t\u0259\u015fkil edir.699. Xarici Avropanm illik qaz hasilatmm 500 mlrd;.kubmetr,. oldu\u011funu yadda saxlaym.700.2005-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycanda neft hasilatmm 55. mln.ton, 2010-cu ild\u0259 is\u0259 100 mln.ton olaca\u011f\u0131m yadda saxlay\u0131n.701. D\u00fcnyada t\u0259bii qaz m\u0259hsulu t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 2-ci yeri tutur? \u2013 \u0130taiiya702. Vatikanda apanc\u0131 dill\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Lat\u0131n, italyan beyn\u0259lxalq turizmin m\u0259rk\u0259zi olmaqla ild\u0259:700 min turist q\u0259bul edir.703. Monako beyn\u0259lxalq turizmin m\u0259rk\u0259zi olmaqla ild\u0259 700 min turist q\u0259bul edir.704. Monakonun \u0259sas g\u0259lir m\u0259nb\u0259yi n\u0259dir? \u2013 turizm, kazino, gec\u0259 barlan, po\u00e7t markalar\u0131, s\u0259naye, ticar\u0259t, \u0259cza\u00e7\u0131l\u0131q, keramikan, qad\u0131n paltar\u0131, suvenirl\u0259r sat\u0131\u015f\u0131,705. Xarici Asiyan\u0131n 38 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tind\u0259n 33-\u00fc unitar, 5-i (Hindistan, Pakistan, Malayziya, Myanma, B\u018f\u018f) federativ.d\u00f6vl\u0259t 1 qurulu\u015funa malikdir,706. Hansi \u00f6lk\u0259d\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f beyn\u0259lxalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259si m\u00f6vcuddur? \u2013 Kanadada, a\u011fac v\u0259 me\u015f\u0259 emal\u0131 s\u0259nayesi,- Yaponiyada \u2013 avtomobil sah\u0259si.707. Me\u015f\u0259 materiallar\u0131 ixracat\u0131nda hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-4-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 Kanada \u2013 2,3%, AB\u015e.- 13 %, Finlandiya \u2013 10%, \u0130sve\u00e7- 98. Q\u0259zet ka\u011f\u0131z\u0131ixracat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t d\u00fcnyada 1-ciyeri tutur?\u2013 Kanada \u2013 60 %, d\u00fcnya. ixracat\u0131n\u0131n709. \u015eirin su ehtiyat\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 daha z\u0259ngindir?- Danimarka, Lat\u0131n Amerikas\u0131 regionu, Kanada. (20 % d\u00fcnya ehtiyat\u0131n\u0131n).710. Tropik v\u0259 subtropik zonan\u0131n bitkisi olan \u00e7\u0259ltik toplanmas\u0131n\u0131n 9\/10 hiss\u0259si Asiyan\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr.711. \u0130ld\u0259 600 mln. tona q\u0259d\u0259r (576 mln.t) toplanan \u00e7\u0259ltik m\u0259hsulunun 182,0 mln.tonunu \u00c7in, 121,0 mln.tonunu Hindistan, qalan\u0131n\u0131 is\u0259 \u0130ndoneziya, Banqlade\u015f, Vyetnam, Tailand, Myanma, Yaponiya, Braziliya, AB\u015e v\u0259 ba\u015fqa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin t\u0259dar\u00fck etdikl\u0259rini unutmay\u0131n.712. \u018fn \u00e7ox \u00e7\u0259ltik ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri bilirsinizmi?-Tailand, AB\u015e (yar\u0131dan \u00e7oxunu), Hindistan, Pakistan, Vyetnam, \u00c7in713. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox \u00e7\u0259ltik idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri yada sal\u0131n-\u0130ndoneziya, Filippin, S.\u018fr\u0259bistan\u0131, B\u018f\u018f, Brazliya, Kuba, CAR714. \u0130ld\u0259 140 mln.ha \u0259kin sah\u0259si ayr\u0131lan, tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n 2-ci sah\u0259si hesab edil\u0259n qar\u011f\u0131dal\u0131 toplanmas\u0131n\u0131n miqdar\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259n \u00e7ox hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin se\u00e7ildiyini bilirsinizmi?-600 mln. tona q\u0259d\u0259r, AB\u015e,\u00c7in, Braziliya,715. \u018fn \u00e7ox qar\u011f\u0131dal\u0131 ixrac nd\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. Yaponiya, Koreya Respublikas\u0131, \u00c7in, Malayziya, \u0130spaniya, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Bel\u00e7ika, Niderland716. M\u00fclayim qur\u015fa\u011f\u0131n\u0131n C\u0259nubi Amerika bitkisi hesab edil\u0259n kartof bec\u0259rilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 18 mln.ha \u0259kin sah\u0259si ayr\u0131lsa da, illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fc 300 mln. t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 \u0259n \u00e7ox RF-d\u0259 Pol\u015fada, \u00c7ind\u0259, AB\u015e-da, Hindistanda bec\u0259rilir. V\u0259t\u0259ni Peru-Ekvador-Boliviya t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fck qur\u015fa\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n Peru hesab edilir.717. M\u00fclayim qur\u015fa\u011f\u0131n\u0131n \u2013 Avropan\u0131n\u0131n bitkisi hesab edil\u0259n \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011funduru \u00e7ox miqdarda i\u015f\u0131q, r\u00fctub\u0259t sev\u0259r\u0259k Aral\u0131q d\u0259nizi h\u00f6vz\u0259sini \u00f6z\u00fcn\u0259 v\u0259t\u0259n se\u00e7mi\u015fdir. \u018fkin sah\u0259si 7,0 mln.ha olmaqla Ukraynada, RF-d\u0259, Fransada, AFR-d\u0259, AB\u015e-da bec\u0259rilm\u0259kl\u0259 illik m\u0259hsui toplant\u0131s\u0131 300 mln. ton t\u0259\u015fkil edir.718. Subtropik v\u0259 tropik zonan\u0131n \u00e7oxillik m\u0259d\u0259ni bitkil\u0259rind\u0259n hesab edil\u0259n \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259ni Hindistan\u0131n Benqal \u015ftat\u0131d\u0131r. \u0130ld\u0259 hasil olunan 125 mln. ton \u015f\u0259k\u0259rin 10 % xammal\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259r\u0259kBraziliyada (250 mln. ton), Hindistanda (170 mln.t), Kubada (70 mln.ton) v\u0259 ba\u015fqa b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 bec\u0259rilm\u0259kl\u0259 illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fc 1,2 mlrd. ton hesablan\u0131r. Hal-haz\u0131rda m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-7-ci yerl\u0259ri m\u00fcvafiq olaraq Braziliya, Hindistan, \u00c7in, Tailand, Pakistan, Meksika, Kuba tuturlar.719. Pamb\u0131q m\u0259d\u0259ni bitki kimi ilk d\u0259f\u0259 Hindistan-Misir-Meksikada bec\u0259ril\u0259r\u0259k \u00e7oxlu miqdarda su,isti t\u0259l\u0259b etm\u0259kl\u0259 m\u00fclayim iqlim qur\u015fa\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir. D\u00fcnyan\u0131n 30-dan art\u0131q \u00f6lk\u0259sind\u0259 35 mln. ha \u0259kin sah\u0259sind\u0259n h\u0259r il 20,0 mln.tondan art\u0131q m\u0259hsul toplan\u0131r. Pamb\u0131q bec\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r Afrikada daha \u00e7ox olmaqla onlar\u0131n say\u0131 10-dur (Misir, Sudan, Ef\u0131opiya, Uqanda, Nigeriya, Kamerun, Zair, Madaqaskar, Tanzaniya, Mozambik). 1-5-ci yerl\u0259ri \u00c7in (4,5 mln. ton), AB\u015e (3,4 mln. t), \u00d6zb\u0259kistan (3,2 mln.ton), Hindistan (1,7 mln.t), Pakistan (1,5 mln. t) tuturlar.720. M\u00fclayim qur\u015faqda, istilik sev\u0259n, C\u0259nubi Amerika bitkisi say\u0131lan t\u00fct\u00fcn bec\u0259rilm\u0259sind\u0259 amerikan, ingilis kompaniyalar\u0131 beyn\u0259lxalq ticar\u0259td\u0259 himay\u0259darl\u0131q edirl\u0259r. An\u0131erikan\u0131n \u00abFilip Morris\u00bb kompaniyas\u0131 bu sah\u0259d\u0259 qabaqc\u0131l yer tutur. Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri d\u00fcnya t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fcn 3\/5-n\u00fc verm\u0259kl\u0259 \u015e\u0259rqi v\u0259 Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri d\u0259 t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fckl\u0259 tan\u0131n\u0131rlar. M\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 \u00c7in (2,7 mln.ton) d\u00fcnyada 1-ci yeri tutsa da AB\u015e, Hindistan, Braziliya, \u0130taliya, MDB, T\u00fcrkiy\u0259, Yunan\u0131stan, \u0130ndoneziya v\u0259 Kuba bu sah\u0259d\u0259 tan\u0131n\u0131rlar. D\u00fcnyada illik t\u0259dar\u00fck\u00fc 7,0 mln.tondan \u00e7oxdur. Onun v\u0259t\u0259ni 1424-c\u00fc ild\u0259n Kuba hesab edilir. \u0130xracatda AB\u015e 1-ci yerd\u0259dir.721. H\u0259r il d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri 450 mln.tona q\u0259d\u0259r meyv\u0259 t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 malikdirl\u0259r ki, burada da \u00c7in 12 %, Hindistan 10 %, Braziliya 8 %, AB\u015e 7,5 %, \u0130taliya 0,8 %, RF-0,8 %, x\u00fcsusi \u00e7\u0259kiy\u0259 malikdirl\u0259r.722. Subtropik iqlimin bitki\u00e7iliyin\u0259 daxil olan sitrus meyv\u0259\u00e7iliyi \u2013 porta\u011fal, mandarin, limon, qreyfrut v\u0259 s-nin illik m\u0259hsulu d\u00fcnyada 400 mln-dan \u00e7ox olmaqla Braziliya, \u015eimali Amerika, Q\u0259rbi Avropa (\u0130spaniya, \u0130taliya). \u00c7in, Yaponiya, el\u0259c\u0259 d\u0259 C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00e7ox m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck edirl\u0259r. H\u0259r il 70 mln. tona q\u0259d\u0259r (640 mln.ton) porta\u011fal t\u0259dar\u00fck olunur. Mandarin toplanmas\u0131nda Yaponiya d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur.723. Tropik iqlim zonas\u0131nda \u00e7ox istilik v\u0259 r\u00fctub\u0259t sev\u0259n bitkil\u0259rd\u0259n biri d\u0259 illik t\u0259dar\u00fck\u00fc 60 mln. tona \u00e7atan banan sah\u0259sidir. V\u0259t\u0259ni M\u0259rk\u0259zi Amerika: Kosta-Rika, Kolumbiya, Salvador, Qonduras,\u00a0Panama, Ekvador hesab edildiyind\u0259n onlar \u00abbanan respublikalar\u0131\u00bb adland\u0131r\u0131rlar. Bundan ba\u015fqa, illik m\u0259hsulun 2\/5- ni t\u0259dar\u00fck ed\u0259n Asiya, 1\/4-ni ver\u0259n C\u0259nubi Amerika, el\u0259c\u0259 d\u0259 Afrika d\u00fcnya bazar\u0131na banan m\u0259hsulu ixrac etm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldurlar. Son ill\u0259r apar\u0131c\u0131 yerl\u0259r\u0259 Hindistan\u0131n, Braziliyan\u0131n, Flippini, Meksikan\u0131n da aid etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.724. \u0130nsanlar\u0131n h\u0259yat tonusunun daha da y\u00fcks\u0259kdilm\u0259sind\u0259 v\u0259t\u0259ni Meksika say\u0131lan kakao m\u0259hsulu toplanmas\u0131nda d\u00fcnyada 1 -ci yeri Kot-D \u0130vuar (d\u00fcnya m\u0259hsulunun 1\/4) tutur. Sonrak\u0131 yerl\u0259r Braziliyaya, Qanaya, \u0130ndoneziyaya, Malayziyaya, Nigeriyaya aiddir. \u0130dxalatda AB\u015e, Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri qabaqc\u0131ld\u0131rlar. \u0130ld\u0259 3,0 mln.ton m\u0259hsul toplan\u0131l\u0131r.725. Subtropik v\u0259 tropik zonalar\u0131n m\u0259hsullar\u0131ndan biri d\u0259 \u00e7ayd\u0131r. Asiya t\u0259dar\u00fck olunan \u00e7ay m\u0259hsulunun 4\/5-ni, Afrika 1\/7-ni verirl\u0259r. D\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n Hindistan 810 min t, (1\/3), \u00c7in 616 min ton Keniya, \u015eri-Lanka bu sah\u0259d\u0259 1-4-c\u00fc yerl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r. \u018fn \u00e7ox \u00e7ay istifad\u0259 ed\u0259n B\u00f6y\u00fck Britaniya v\u0259 \u015eimali Amerika \u00f6lk\u0259l\u0259ridir.726. Donuz\u00e7ulu\u011fa g\u00f6r\u0259 \u00c7in 1-cidir. AB\u015e, Braziliya, Meksika, AFR, \u0130spaniya, Fransa, RF, Pol\u015fa, Belorusiya, Estoniya se\u00e7ilirl\u0259r.727. Qoyun\u00e7uluqda Asiya (\u00c7in d\u00fcnyada 1-cidir) Afrika, Avstraliya \u2013 Okeaniya yerl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r.728. X\u0131rdabuynuzlulardan 700 mln. ba\u015f ke\u00e7i saxlan\u0131l\u0131r ki, burada da \u00c7in (1-cidir), Hindistan, Pakistan, Somali, Sudan, Efiopiya, Nigeriya, Banqlade\u015f, AB\u015e say hesab\u0131 il\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011fa malikdirl\u0259r. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 3,0 mln.ba\u015fdan \u00e7ox saya malik anqor ke\u00e7il\u0259ri saxlan\u0131l\u0131r ki, onun da verdiyi xammaldan maxer, ip\u0259k par\u00e7a keyf\u0131yy\u0259tin\u0259 yax\u0131n par\u00e7a \u0259ld\u0259 edilir.729. D\u00fcnyada 14,0 mlrd-a q\u0259d\u0259r ev qu\u015flar\u0131 saxlan\u0131l\u0131r ki, burada da \u00c7in (3, 1 mlrd) liderlik edir. Sonrak\u0131 yerl\u0259r AB\u015e-a, Braziliyaya, \u0130ndoneziyaya, Hindistana, Yaponiyaya, RF-y\u0259, Meksikaya, AFR-\u0259, Fransaya, B.Britaniyaya, \u0130spaniyaya, Macar\u0131stana aiddir. \u0130llik yumurta m\u0259hsulunun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisi 47-50 mln.t t\u0259\u015fkil edir. \u0130ld\u0259 bir toyu\u011fun verdiyi yumurtan\u0131n say\u0131na (260 \u0259d\u0259d) g\u00f6r\u0259 AFR d\u00fcnyada 1 -ci yeri \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259min etmi\u015fdir.730. SES-l\u0259rd\u0259n al\u0131nan elektrik enerjisinin illik miqdar\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 Kanada731. D\u00fcnyan\u0131n n\u0259h\u0259ng k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 regionunun hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? -Asiya regionu732. D\u00fcnyada adamba\u015f\u0131na n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259t t\u0259dar\u00fck olundu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin \u2013 36,0 kq733. D\u00fcnyada \u0259n az \u0259t istehlak ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Hindistan adamba\u015f\u0131na ild\u0259 5,0 kq734. Adamba\u015f\u0131na \u0259n \u00e7ox \u0259t istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259nin hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Danimarka \u2013 365 kq AB\u015e-da adamba\u015f\u0131na 31 kq donuz \u0259ti, 53 kq qu\u015f \u0259ti d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc yadda saxlay\u0131n.735. AB\u015e-da adam ba\u015f\u0131na 31 kq donuz \u0259ti 53 kq qu\u015f \u0259ti d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc yadda saxlay\u0131n736. \u0130ld\u0259 d\u00fcnyada h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n donuz \u0259tinin miqdar\u0131 15 kq, qu\u015f \u0259tinin miqdar\u0131 is\u0259 9,0 kq-dan \u00e7ox oldu\u011funu unutmaym.737. \u0130llik \u0259t ixracat\u0131nda hans\u0131 region \u00f6lk\u0259l\u0259ri qabaqc\u0131l yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 Q\u0259rbi Avropa (Niderland, Fransa, Danimarka) 47,0 %-i, \u015eimali Amerika 20 %, Okeaniya 12 % t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 1-737. 3-c\u00fc yerl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r.738. \u0130lltik \u00fcz\u00fcm \u015f\u0259rab\u0131 (25 mlrd. litr) \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 \u0130taliya, Fransa, \u0130spaniya d\u00fcnya hasilat\u0131n\u0131n 50 %-d\u0259n \u00e7oxunu verirl\u0259r.739. \u0130llik piv\u0259 \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 \u2013 126,0 mlrd. ton AB\u015e v\u0259 Q\u0259rbi Avropa \u00f6llc\u0259l\u0259rinin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisinin 1\/4 t\u0259\u015fkil etdiyini bilirsinizmi?740. Planetin \u0259halisinin h\u0259r n\u0259f\u0259rin\u0259 ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r siqaret d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 1000 \u0259d\u0259d741. Planetimizd\u0259 ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r siqaret \u0259ld\u0259 edildiyini bilirsinizmi? \u2013 5410 mlrd. \u0259d\u0259d742. \u0130llik siqaret t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin qabaqc\u0131l yer tutdu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin \u2013 \u00c7in liderlik edir.743. \u0130iiik siqaret t\u0259dar\u00fck\u00fc istehlak\u0131nda liderlik ed\u0259n d\u00f6vl\u0259t: -RF- 12,04. \u0130llik ayaqqab\u0131 \u0259ld\u0259 edilm\u0259sinin k\u0259miyy\u0259f g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 4,0 mlrd. c\u00fct745. D\u00fcnyada illik ayaqqab\u0131 burax\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 liderlik edir? \u2013 \u00c7in. Xalq Respublikas\u0131 (40 %)746. \u0130llik ayaqqab\u0131 burax\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 region \u00f6lk\u0259l\u0259ri 1-cidir? \u2013 Asiya \u2013 50 %-d\u0259n art\u0131q747. D\u00fcnya bazar\u0131na g\u00f6nd\u0259ril\u0259n idman v\u0259 ev ayaqqab\u0131lar\u0131 (doma\u015fnik) burax\u0131lmas\u0131nda f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 \u00c7in 25 % d\u00fcnya bazarn\u0131 t\u0259min edir.748. \u018fn qiym\u0259tli xammalardan haz\u0131rlanan ayaqqab\u0131lar\u0131n illik k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 1,0 mird. c\u00fct (bu sah\u0259d\u0259 \u0259sas\u0259n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r)749. \u018fn qiym\u0259tli xammallardan haz\u0131rlanan ayaqqab\u0131 burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t liderlik edir? \u2013 \u0130taliya \u2013 480 mln. c\u00fct (AB\u015e-a, Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259, Kanadaya ixrac edir).750. \u0130qtisadi inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259ri qrupla\u015fd\u0131r\u0131n: \u2013 y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f (13 sayda), inki\u015faf etmi\u015f \u2013 21 d\u00f6vl\u0259t, orta inki\u015faf etmi\u015f \u2013 36 d\u00f6vl\u0259t, z\u0259if inki\u015faf etmi\u015f \u2013 21 d\u00f6vl\u0259t, \u0259n geri qalm\u0131\u015f \u2013 36 d\u00f6vl\u0259t751. \u018fhalisinin orta s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 daha \u00e7ox olan regionlar hans\u0131lard\u0131r?-Asiya-1 kv.km-d\u0259 114 n\u0259f\u0259r752. MDB m\u0259kan\u0131nda olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259hali ya\u015fay\u0131r? -290,0 mln. n\u0259f\u0259r753. MDB-d\u0259 ya\u015fayan \u0259halinin 50 %-d\u0259n art\u0131\u011f\u0131n\u0131n xristian dinin\u0259, 40 %-\u0259 q\u0259d\u0259ri is\u0259 islam dinin\u0259 sitayi\u015f etdikl\u0259rini yadda saxlay\u0131n.754. \u00c7ind\u0259 ail\u0259d\u0259 bir u\u015faqdan art\u0131q d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n olarsa ail\u0259 art\u0131q u\u015fa\u011f\u0131n h\u0259r birin\u0259 d\u00f6vri olaraq y\u00fcks\u0259k miqdarda c\u0259rim\u0259 verdiyini bilirsinizmi?755. Beyn\u0259lxalq miqrasiya n\u0259dir? \u2013 emiqrasiya v\u0259 immiqrasiyan\u0131n birliyi756. D\u00fcnyada ilk \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r n\u0259 vaxtdan yaranm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 Eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l, III -1 minillikl\u0259rd\u0259, Misird\u0259, Mesopotamiyada, \u00c7ind\u0259757. \u015e\u0259h\u0259r \u0259halisi hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir? -\u0130qtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 (Fransada \u2013 75 %, \u0130sraild\u0259-90 %, Yaponiyada \u2013 77,5 %, AB\u015e-da 77,5 %, Norve\u00e7d\u0259 \u2013 75 %,\u00c7ind\u0259 \u2013 26,2 %, Hindistanda \u2013 25,7 %)758. D\u00fcnyada ilk AES, ilk reaktiv s\u0259rni\u015fin t\u0259yyar\u0259si, yerin ilk s\u00fcni peyki, s\u0259sd\u0259n iti s\u00fcr\u0259t\u0259 malik reaktorlu ilk s\u0259rni\u015fin t\u0259yyar\u0259sinin n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verildiyinin suala m\u00fcvaf\u0131q ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 bel\u0259dir: \u2013 1954-c\u00fcild\u0259, 1955-ciild\u0259, 1957-ciild\u0259, 1969-c\u00fc ild\u0259759. Elm tutumlu sah\u0259l\u0259rin hans\u0131lar oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 ma\u015f\u0131nqay\u0131rma (mikroelektronika, hesablama texnikas\u0131, robot texnikas\u0131, elmi cihazlar, aviakosmik texniki vasit\u0259l\u0259r), kimy\u0259vi polimerl\u0259rin al\u0131nmas\u0131.760. D\u00fcnya elminin inki\u015faf etmi\u015f 6 apar\u0131c\u0131 regionu hans\u0131lard\u0131r?-AB\u015e, MDB, Yaponiya, AFR, Fransa, B\u00f6y\u00fck Britaniya761. \u0130nformasiya s\u0259nayesi (endustriya) n\u0259dir? \u2013 Ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n yeni t\u0259s\u0259rr\u00fcfat n\u00f6v\u00fcd\u00fcr.762. \u0130nformasiya s\u0259nayesinin ba\u015fl\u0131ca regionlar\u0131n\u0131n AB, Q\u0259rbi Avropa, Yaponiya, \u015e\u0259rqi Avropa oldu\u011funu yaddan \u00e7\u0131xarmay\u0131n.763. Rabit\u0259 n\u0259dir? \u2013 T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qil co\u011frafi sah\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.764. \u0130nternet n\u0259dir? \u2013 ETT-nin h\u0259r hans\u0131 m\u0259lumat\u0131 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259h\u0259ng komp\u00fcter telekommunikasiya sistemidir.765. Elektron s\u0259nayesi n\u0259dir? \u2013 ETT say\u0259sind\u0259 d\u00fcnya s\u0259nayesinin elm tutumlu \u0259n yeni sah\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.766. Elektron t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n strukturunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Texniki t\u0259chizat vasit\u0259si \u2013 komp\u00fcter, f\u0259al elektron komponentl\u0259ri, m\u0259i\u015f\u0259t-elektron texnikas\u0131 (televizor, videomaqnitofon, audioapparatlar, videokameralar.767. Televizor burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda \u00c7inin, Koreya Respublikas\u0131n\u0131n, AB\u015e- n\u0131n, Yaponiyan\u0131n y\u00fcks\u0259k \u00e7\u0259kil\u0259r\u0259 malik olduqlar\u0131m\u0131 yadda saxlay\u0131n.768. Elektron-m\u0259i\u015f\u0259t aparatlar\u0131na g\u00f6r\u0259 Yaponiyan\u0131n (40%) lider oldu\u011funu b\u0131lirsinizmi?769. Elektron s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131na g\u00f6r\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n regionlan ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcn: \u2013 AB\u015e, Yaponiya, Q\u0259rbi Avropa, Asiya, \u015e\u0259rqi Avropa770. Komp\u00fcterl\u0259 t\u0259hiz olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259 AB\u015e-n\u0131n liderlik etdiyini, Yaponiyan\u0131n 2-ci yer tutdu\u011funu bilirsinizmi?771. M\u0259i\u015f\u0259t soyuducular\u0131, dondurucular\u0131 qura\u015fd\u0131nlmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7ilirl\u0259r? \u2013 AB\u015e, \u00c7XR, \u0130taliya772. Paltaryuyan ma\u015f\u0131nlar burax\u0131lmas\u0131nda liderlik ed\u0259n d\u00f6vl\u0259t:AB\u015e, AFR, \u0130taliya773. M\u0259i\u015f\u0259td\u0259 istifad\u0259 olunan qabyuyan ma\u015f\u0131nlar qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda liderlik ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 AB\u015e, AFR774. M\u0259i\u015f\u0259td\u0259 g\u0259r\u0259k olan tozsoran ma\u015f\u0131nlar qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin 1-ci yer tutdu\u011funu bilirsiniz? \u2013 AB\u015e, Yaponiya, AFR775. X\u0131rda \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc q\u0131zd\u0131r\u0131c\u0131 pe\u00e7l\u0259r qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u00f6zl\u0259rini tan\u0131tm\u0131\u015flar? \u2013 AB\u015e, Yaponiya776. \u00c7in Xalq Respublikas\u0131n\u0131n ventilyatorlar qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda qabaqc\u0131l yer tutdu\u011funu bilirsinizmi?777. D\u00fcnyada d\u00fcz\u0259ldil\u0259n illik avtomobilin 86 %-ni 10 \u00f6lk\u0259nin avtomobil korporasiyalar\u0131 verir.778. Adlan \u00e7\u0259kil\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 parovoz qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r: \u2013 AB\u015e-da \u2013 1955-ci ild\u0259n, Fransada \u2013 1956-c\u0131ild\u0259n, SSR\u0130-d\u0259 \u2013 1957-ci \u0131ld\u0259n, AFR-d\u0259 \u2013 1959-cu ild\u0259n, B\u00f6y\u00fck Britaniyada \u2013 1961-ci ild\u0259n.779. Mineral k\u00fcbr\u0259 t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 \u00c7XR- d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur.780. D\u00fcnyada kimya s\u0259nayesinin inki\u015faf etdiyi rayonlar\u0131 bildirin: \u2013 Q\u0259rbi Avropa, \u015eimali Amerika, Asiya, \u015e\u0259rqi Avropa781. D\u00fcnyada kimya s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131na g\u00f6r\u0259 1-ci yeri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tutur? \u2013 AB\u015e782. Kimya s\u0259nayesinin illik m\u0259hsul istehsal\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 2-ci yerd\u0259dir? \u2013 Yaponiya \u2013 18 % d\u00fcnya kimya s\u0259nayesi m\u0259hsullar\u0131n\u0131 verir.783. Yer K\u00fcr\u0259sinin \u0259n isti materiki hans\u0131d\u0131r? \u2013 Afrika784. Afrika qit\u0259sind\u0259 55 \u00f6lk\u0259nin oldu\u011funu bilirsinizmi?785. Su ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 region d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? -Lat\u0131n Amerikas\u0131786. D\u00fcnyada adamba\u015f\u0131na \u0259n az elektrik enerjisi hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259ni tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 Mali (13,0 kvt.saat)787. D\u00fcnyada g\u00fcl\u00e7\u00fcl\u00fck t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 daha yax\u015f\u0131 inki\u015faf etmi\u015fdir? \u2013 Niderlandda788. Suvarma \u0259kin\u00e7iliyi hans\u0131 regionda daha \u00e7oxdur? \u2013 Asiya regionunda789. Ming\u0259\u00e7evir \u015f\u0259h\u0259rinin ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259sinin elektroenergetikadan ibar\u0259t oldu\u011funu yadda\u015flarda saxlay\u0131n.790. Yay v\u0259 q\u0131\u015f f\u0259sill\u0259rinin ba\u015f verm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b n\u0259dir? \u2013 Yerin G\u00fcn\u0259\u015f \u0259traf\u0131nda f\u0131rlanmas\u0131791. Avropan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u0259niz liman\u0131n\u0131n Rotterdan oldu\u011funu bildirin.792. AB\u015e-n\u0131n 1776-c\u0131 ild\u0259 m\u00fcst\u0259qillik qazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ham\u0131 bilirmi?793. AB\u015e-da n\u0259 q\u0259d\u0259r SES eletrik enerjisi hasil edir? \u2013 1300.794. Kaliforniyan\u0131n AB\u015e-\u0131n \u00abq\u0131z\u0131l \u015ftat\u0131\u00bb oldu\u011funu yada sal\u0131n.795. \u018fn d\u0259rin k\u00f6m\u00fcr \u015faxtas\u0131 harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 AFR-d\u0259, Rur796. M\u0259rk\u0259zi Asiyada yegan\u0259 avtomobil zavodu harada yerl\u0259\u015fir v\u0259 o n\u0259 vaxt\u0131 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? \u2013 \u00d6zb\u0259kistanda 1997-ci ild\u0259797. MDB m\u0259kan\u0131nda yegan\u0259 pamb\u0131qy\u0131\u011fan kombayn zavodunun Da\u015fk\u0259ndd\u0259 oldu\u011funu unutmay\u0131n.798. MDB m\u0259kan\u0131nda adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u00fcmumm\u0259hsul istehsal\u0131nda 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri bilirsinizmi?-RF-4 min dollar, Ukrayna-2,049 min dollar, Qazax\u0131stan-2,75 min dollar799. Az\u0259rbaycanda pamb\u0131q par\u00e7a fabrikl\u0259ri harada yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r?Bak\u0131da, G\u0259nc\u0259d\u0259, Ming\u0259\u00e7evird\u0259800. D\u00fcnyada bu\u011fda \u0259kil\u0259n hans\u0131 qur\u015faqlar vard\u0131r? \u2013 \u015eimal,C\u0259nub801. \u015e\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131ndan ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u015f\u0259k\u0259r tozu almaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr?- D\u00fcnyada \u0259ld\u0259 olunan 125 mln. ton \u015f\u0259k\u0259r tozunun 70 %-d\u0259n \u00e7oxu \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131ndan \u0259ld\u0259 edilir.802. Hans\u0131 okean da\u015f\u0131malarda 1-ci yeri tutur? \u2013 Atlantik okean\u0131803. Sakit, Hind, \u015e.Buzlu okeanlar\u0131 y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131nda 2-4 yerl\u0259ri tutduqlar\u0131n\u0131 oxuculara bildirin.804. Afrikada inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259nin CAR oldu\u011funu kim bilmir?805. AB\u015e-da ilk d\u0259f\u0259 ne\u00e7\u0259 \u015ftat m\u00fcst\u0259qillik qazanm\u0131\u015fd\u0131r?-13 \u015ftat806. \u0130llik sell\u00fcloz \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur?-AB\u015e807. Benilyuks\u0131n t\u0259rkibind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi?- Bel\u00e7ika, Niderland, L\u00fcksemburq, Norve\u00e7, \u0130sve\u00e7, Danimarka, \u0130slandiya, \u0130spaniya, Portuqaiiya, \u0130sve\u00e7r\u0259, Avstriya, Yunan\u0131stan, Finlandiya, \u0130rlandiya, Malta808. Hans\u0131 sayda metal filizi\u0259rind\u0259n al\u00fcminium al\u0131n\u0131r?-6 sayda809. \u018fn ucuz n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fcn\u00fcn su n\u0259qliyyat\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi?810. \u018fhaiinin t\u0259bii art\u0131m\u0131n\u0131n 1-ci tipi hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir?\u2013 \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 AFR \u00fc\u00e7\u00fcn811. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n q\u0131\u0131ru iqlimli materiki hans\u0131d\u0131r? \u2013 Avstraliya812. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n r\u00fctub\u0259tli materikini tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 C\u0259nubi Amerika813. Az\u0259rbaycanda me\u015f\u0259 sah\u0259sinin n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsin\u0131zmi? \u2013 1,038 min ha814. Uran\u0131n d\u00fcnyada ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 10 mln. tondan \u00e7ox815. \u018fn bahal\u0131 n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fcn\u00fcn hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Hava n\u0259qiiyyat\u0131816. C\u0259nubi \u2013 \u015e\u0259rqi Asiyan\u0131n ba\u015fl\u0131ca yeralt\u0131 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tinin n\u0259 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 neft817. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 hans\u0131 din h\u00f6kmranl\u0131q edir? \u2013 Xristian dini818. \u018fn \u00e7ox qabarma-\u00e7\u0259kilm\u0259 enerjisi hans\u0131 okeandad\u0131r? \u2013 Atlantik okean\u0131nda819. AB\u015e-da ild\u0259 700 mlrd. \u0259d\u0259d siqaret hasil oldu\u011funu bilirsinizmi?820. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u00e7ay bec\u0259rilir?-Keniya d\u00f6vl\u0259tind\u0259821. \u018fn keyfiyy\u0259tli \u00e7ay hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259ld\u0259 edilir? \u2013 \u015eri-Lankada822. Az\u0259rbaycan\u0131n ne\u00e7\u0259 rayonunda pamb\u0131q bec\u0259rilir? \u2013 22 rayonunda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u2013 B\u0259rd\u0259, Sabirabad, Saatl\u0131, S\u0259lyan v\u0259 s.823. Az\u0259rbaycanda apar\u0131c\u0131 paritya hans\u0131 hesab edilir? \u2013 YAP824. M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131n hans\u0131nda daha \u00e7ox pamb\u0131q m\u0259hsulu toplan\u0131l\u0131r? \u2013 \u00d6zb\u0259kistanda, 3,4 mln. ton825. B\u0259rk bu\u011fda n\u00f6v\u00fcnd\u0259n xammal kimi \u0259n \u00e7ox n\u0259d\u0259 istifad\u0259 edirl\u0259r? \u2013 Makaron, vermi\u015fel, d\u00fc\u015fb\u0259r\u0259, \u0259ri\u015ft\u0259, xingal haz\u0131rlanmas\u0131nda826. \u018fkin\u00e7iliyin \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli sah\u0259sini bilirsinizmi? \u2013 Tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131q t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131827. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 u\u015faqlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi azd\u0131r? \u2013 AFR, L\u00fcksemburq828. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 u\u015faqlar\u0131n \u00e7ay\u0131 daha \u00e7oxdur? \u2013 Koreya, Botsvana829. Emiqrasiyan\u0131n klassik n\u00fcmay\u0259nd\u0259sin\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259ni aid etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr? \u2013 \u0130rlandiyan\u0131n830. Afrika qit\u0259sind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin h\u0259r birinin 100 mln. n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox \u0259halisi vard\u0131r? \u2013 Nigeriyan\u0131n831. D\u00fcnyada \u0259n uzun avtomobil yolunun hans\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 Panamerika \u2013 33,6 min km832. \u018fn soyuq materikin Antarktida oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz.833. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n d\u0259rin okean\u0131 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Sakit okean834. \u0130llik bal\u0131q ovlanmas\u0131nda hans\u0131 okean\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 50 % t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Sakit okean\u0131n835. Hans\u0131 yar\u0131m k\u00fcr\u0259d\u0259 quru sah\u0259si \u00e7oxdur? \u2013 \u015eimal yar\u0131mk\u00fcr\u0259sind\u0259836. Mineral t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olan \u00f6lk\u0259l\u0259r:- RF, AB\u015e; Kanada, Avstraliya, \u00c7in837. \u018fn.\u00e7ox suvarma \u0259kin\u00e7iliyi inki\u015faf ed\u0259n region: \u2013 Asiya838. Beyn\u0259lxalq m\u00fcbahis\u0259i\u0259rin t\u0259nziml\u0259nm\u0259sind\u0259 rol oynayan t\u0259\u015fkilat: \u2013 BMT839. Maye tullant\u0131lar\u0131n\u0131n birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 litosferi v\u0259 hidrosferi \u00e7irkl\u0259ndikl\u0259rini yadda saxlay\u0131n.840. \u00abDemoqraf\u0131k partlay\u0131\u015f\u00bb hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r-\u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir?-Asiya841. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin iqtisadiyyat\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca sah\u0259si: \u2013 Ma\u015f\u0131nqay\u0131rma842. Avstraliya hans\u0131 m\u0259hsul \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 Yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259843. Afrikan\u0131n \u0259razic\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u00f6yl\u0259ti hans\u0131d\u0131r? \u2013 Sudan844. Amazoniyan\u0131n ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259n \u00e7ox pozulmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi n\u0259dir? \u2013 Tropik me\u015f\u0259l\u0259rin q\u0131r\u0131lmas\u0131845. D\u00fcnya bazar\u0131na \u0259n \u00e7ox \u0259t ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? -Angentina846. \u018fn \u00e7ox elektrik enerjisi idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259\u0130\u0259r: \u2013 \u0130taliya, Niderland, AB\u015e847. \u018fn \u00e7ox liman \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin\u0259 malik olan b\u00f6lg\u0259. \u2013 \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin sahil zonalar\u0131848. Elektrik enerjisi ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 RF, Ukrayna, Macar\u0131stan849. Avropada q\u0259dim s\u0259naye rayonlar\u0131na hans\u0131f\u00f6r daxildir? -Rur, Yuxar\u0131 Sileziya850. \u015e\u0259rqi Avropada ba\u015fl\u0131ca kimya s\u0259nayesi m\u0259rk\u0259l\u0259ri harada yerl\u0259\u015firl\u0259r?-Beyn\u0259lxalq neft-qaz k\u0259m\u0259rl\u0259ri boyu uzuntn851. Asiyada \u00ab\u00e7\u0259ltik\u00bb qur\u015fa\u011f\u0131ba\u015fl\u0131ca olaraq harad\u00e4 yerl\u0259\u015firl\u0259r? \u2013 \u00c7ay d\u0259r\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 deltalar\u0131nda852. \u00abTicar\u0259t etm\u0259k v\u0259 ya \u00f6lm\u0259k\u00bb epiqraf\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir? \u2013 Yaponiya853. Torpaqlar\u0131n \u00e7irkl\u0259ndirilm\u0259sinin ba\u015fl\u0131ca m\u0259nb\u0259l\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u2013 K\u00fcbr\u0259, z\u0259h\u0259rl\u0259yici kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin t\u0259tbiqi, radioaktiv madd\u0259l\u0259r, neft tullant\u0131lar\u0131854. Okean materik t\u0259bii kompleks hesab edilif f\u0259rmi? \u2013 B\u0259li855. Hans\u0131 cihazm k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259 istiqam\u0259t m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir? a Kompasm856. B\u00f6y\u00fck co\u011fraf\u0131 k\u0259\u015ffl\u0259r hans\u0131 d\u00f6vrl\u0259ri \u0259hat\u0259 etdiyini bilirsinizmi? \u2013 XV \u2013 XVII \u0259srl\u0259ri857. K\u00fcl\u0259kl\u0259rin hans\u0131 d\u00f6vr\u00fc xarakter da\u015f\u0131y\u0131r? \u2013 Musson k\u00fcl\u0259kl\u0259ri858. Q\u0131rm\u0131z\u0131 d\u0259nizin duzlulu\u011funun \u00e7oxlu\u011fu n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? -Tropik s\u0259hra iqlimi \u015f\u0259raitind\u0259 buxarlanman\u0131n \u00e7oxlu\u011fu il\u0259.859. NATO-nun \u015f\u0259rq\u0259 do\u011fru ir\u0259lil\u0259m\u0259si hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rbi- siyasi probleml\u0259r yarad\u0131r? \u2013 RF860. \u00d6lk\u0259nin y\u00fcks\u0259k iqtisadi-sosial inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sinin g\u00f6st\u0259ricisi n\u0259dir? \u2013 H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u00dcmumi Daxili M\u0259hsulun dollarla illik miqdar\u0131861. Torpaqlar\u0131n \u0259n \u00e7ox deqradasiyaya m\u0259ruz qalmas\u0131 hans\u0131 regionda daha intensiv gedir? \u2013 Asiya, Afrika862. H\u0259r hans\u0131 bir regionda ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131, b\u0259rpa olunmas\u0131 1-ci n\u00f6vb\u0259d\u0259 hans\u0131 sistemin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r?-\u0130nsan-t\u0259bi\u0259t863. Mili azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u0259 ayr\u0131lm\u0131\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 misal \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 \u00c7exoslovakiya, Yuqoslaviya, SSR\u0130864. \u018fn b\u00f6y\u00fck ozon de\u015fiyi-d\u0259liyi hans\u0131 region \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olundu\u011funu yada salm. \u2013 Antarktida, Arktika865. \u018fn \u00e7ox ya\u015fh \u0259hali d\u00fcnyamn hans\u0131, regionunda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur? \u2013 Q\u0259rbi Avropada (60 ya\u015fdan \u00e7ox).866. D\u00fcnyada n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259halini illik \u0259rzaq m\u0259hsulu il\u0259 t\u0259min etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr? \u2013 10-15 mlrd. n\u0259f\u0259r867. \u0130slam dininin yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bini bilirsinizmi? \u2013 Ticar\u0259tin s\u00fcr\u0259tl\u0259 getm\u0259si868. \u018fhali s\u0131xl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011fu il\u0259 iqtisadi inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k olarm\u0131? \u2013 Yox869. Co\u011fraf\u0131 \u0259m\u0259k b\u00f6lg\u00fcs\u00fc hans\u0131 g\u00f6st\u0259rici il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir? \u2013 \u00d6lk\u0259l\u0259rin, regionlar\u0131n ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259rinin olmas\u0131 il\u0259.870. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u0259razisind\u0259+14\u00b0S-18\u00b0S temperatura malik \u00abdaima yaz\u00bb iqlimi m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur? \u2013 Ef\u0131opiya yaylas\u0131nda871. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sinin d\u00fcnyan\u0131n 2 okean\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 ,m\u00f6vcuddur v\u0259 n\u0259yin k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259? \u2013 MTs\u0131r\u0131nT\u2019S\u00fcvey\u015f \u201ckanal\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259kliyi say\u0259sind\u0259.872. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n q\u0131sa boylu xalq\u0131 kiml\u0259rdir v\u0259 onlar harada ya\u015fay\u0131rlar? \u2013 Afrikada piqmei xalqlar\u0131873. Nil hans\u0131 okean h\u00f6vz\u0259sin\u0259 aiddir? \u2013 Atlantik okean874. Krik \u00e7aylar hans\u0131lard\u0131r? \u2013 D\u00f6vri axara malik, az sulu, yayda quruyan875. Okeaniyan\u0131n hans\u0131 bitkisidir ki, onun meyv\u0259sind\u0259n yeyinti, yarpaq v\u0259 g\u00f6vd\u0259sind\u0259n ya\u015fay\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn ki\u00e7ik koma-ev v\u0259 qay\u0131qlar d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 istifad\u0259 edirl\u0259r?-Kokos palmas\u0131876. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n sulu \u00e7ay\u0131n\u0131n hans\u0131 oldu\u011funu bilirsin\u0131zmi? \u2013 Amazonka, orta illik su ax\u0131n\u0131 7 min kub. km, enerji potensial\u0131 280 mln. kvt-dan \u00e7oxdur?877. D\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif r\u0259ngl\u0259rl\u0259 n\u0259yi \u0259ks etdirirl\u0259r? \u2013 D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri878. Hal- haz\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 \u00abiqtisadi m\u00f6c\u00fcz\u0259\u00bb ba\u015f verdiyini bilirsinizmi? \u2013 \u00c7ind\u0259, Koreya Respublikas\u0131da, Sinqapurda879. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn Skandinaviya \u00f6lk\u0259l\u0259ri r\u0259ngli v\u0259 tur\u015f ya\u011f\u0131\u015flardan \u0259ziyy\u0259ti \u00e7\u0259kirl\u0259r? \u2013 Q\u0259rb k\u00fcl\u0259kl\u0259rinin B.Britaniya v\u0259 AFR-d\u0259ki metallurgiya v\u0259 kimya zavodlar\u0131n\u0131n atmosfer\u0259 atm\u0131\u015f tullant\u0131lar\u0131n\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259tirm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n880. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 daha \u00e7ox xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin f\u0259hl\u0259l\u0259ri \u00e7ah\u015f\u0131r? \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259.881. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q beyn\u0259lxalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat n\u00f6v\u00fc say\u0131l\u0131r?- \u0130slandiyada882. Asiyan\u0131n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259sini bilirsinizmi? -Yaponiya883. \u00ab\u00c7ay land\u015faft\u0131\u00bb \u0259n \u00e7ox hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir? \u2013 Yaponiya, Hindistan, \u00c7in XR884. AB\u015e-da k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait\u0259 malik olmas\u0131 n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? \u2013 Co\u011frafi m\u00f6vqeyi il\u0259.885. Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u0259halisinin yar\u0131dan \u00e7oxunu kiml\u0259r t\u0259\u015fkil edirl\u0259r? \u2013 Metisl\u0259r, mulatlar886. Afrikan\u0131n ba\u015fl\u0131ca ixrac m\u0259hsullar\u0131n\u0131 n\u0259 t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Da\u011f-m\u0259d\u0259n v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131887. AB\u015e-da \u00abqar\u011f\u0131dal\u0131 qur\u015fa\u011f\u0131\u00bb \u00abpamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q qur\u015fa\u011f\u0131\u00bbndan hans\u0131 istiqam\u0259td\u0259 yerl\u0259\u015fdiyini h\u0259r k\u0259s\u0259 bildirin -\u015eimalda888. Adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n odunca\u011fa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada liderlik edir? \u2013 Braziliya889. D\u00fcnyada, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259 Lat\u0131n Amerikas\u0131nda iri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin ekoloji probleml\u0259rinin ba\u015f verm\u0259si n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? -\u018fhalinin ild\u0259-il\u0259 artmas\u0131 il\u0259890. Planetin ekoloji v\u0259ziyy\u0259tinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259si hans\u0131 \u00fcsullarla h\u0259yata ke\u00e7irilir? \u2013 Aerokosmik metodlarla891. D\u00fcnya t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca z\u0259minl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 D\u00fcnya bazar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131, n\u0259h\u0259ng ma\u015f\u0131nqay\u0131rman\u0131n inki\u015faf\u0131, n\u0259qliyyat n\u00f6vl\u0259rinin inki\u015faf\u0131892. D\u00fcnyada illik elektrik enerji hasilat\u0131nda elektrik stansiyalar\u0131n\u0131 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kil\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcn: \u2013 \u0130ES, SES, AES893. AB\u015e-\u0131n iri limanlan \u0259n \u00e7ox hans\u0131 okean sahilind\u0259 yerl\u0259\u015fir? \u2013 Atlantik894. D\u00fcnyada quruda \u0259n \u00e7ox d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259\u015f\u0259n hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin adm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 Rusiya Federasiyas\u0131nm \u2013 14 d\u00f6vl\u0259tl\u0259895. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox sayda d\u0259nizl\u0259rl\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tin hans\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 Rusiya Federasiyas\u0131, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi il\u0259 birlikd\u0259 13 d\u0259nizl\u0259896. RF postsovet m\u0259kanmda olan ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 il\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259din\u0259 malik deyildir? \u20146 d\u00f6vl\u0259tl\u0259 (Moldova, Erm\u0259nistan, T\u00fcrkm\u0259nistan, \u00d6zb\u0259kistan, Tacikistan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan)897. RF \u0259razisinin ne\u00e7\u0259 faizi me\u015f\u0259 il\u0259 \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr v\u0259 onun d\u00fcnya me\u015f\u0259 ehtiyat\u0131nda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisini bilirsinizmi? \u2013 M\u00fcvafiq olaraq \u2013 45 % v\u0259 22 8. Aqrar S\u0259naye Kompleksinin (ASK) hans\u0131 sah\u0259l\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirdiyini m\u00fc\u0259yy\u0259n edir: \u2013 4 \u0259sas sah\u0259ni: k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259rini, emal sah\u0259l\u0259rini, m\u0259hsul ver\u0259n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259l\u0259rini, infrasturktur sah\u0259l\u0259rini.899. Rusiya Federasiyas\u0131nda, Ukraynada, Belarusiyada,Qazax\u0131standa, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131standa k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n heyvandarl\u0131q sah\u0259sinin illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi \u0259kin\u00e7ilik sah\u0259sind\u0259n \u00e7oxdur.900. \u018frazisinin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 1-5-ci yerl\u0259ri tutan \u00f6lk\u0259l\u0259ri ard\u0131c\u0131ll\u0131qla d\u00fcz\u00fcn: \u2013 RF, Kanada, \u00c7in, AB\u015e, Braziliya901. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rini Yax\u0131n \u015e\u0259rq\u0259 aid edirl\u0259r? \u2013 Misir,Sudan902. Avropan\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sinin d\u00fcnya okean\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yoxdur? -13 \u00f6lk\u0259nin: Moldova, Belarusiya, Macanstan, Slovakiya, \u00c7exiya, Makedoniya, Avstriya, \u0130sve\u00e7r\u0259, Andorra, L\u00fcksemburq, Lixten\u015fteyn, San-Marino, Vatikan903. Skandinaviya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kin: \u2013 \u0130sve\u00e7, Norve\u00e7, Danimarka, \u0130slandiya904. Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin ham\u0131s\u0131n\u0131n respublika idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malik olduqlar\u0131n\u0131 bilm\u0259k yax\u015f\u0131 olard\u0131.905. Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malik olan\u0131 yoxdur.906. D\u00fcnyada t\u0259bii qaz ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-2-ci yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 RF, \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131907. D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri i\u00e7\u0259risind\u0259 Avstraliyan\u0131n adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u0259kin sah\u0259sinin miqdar\u0131na g\u00f6r\u0259 (3,0 ha) 1-ci yerd\u0259 oldu\u011funu m\u0259lumatland\u0131r\u0131n.908. D\u00fcnya okean\u0131n\u0131n hans\u0131 d\u0259nizl\u0259ri \u0259n m\u0259hsuldar hesab olunurlar? \u2013 Norve\u00e7, Berinq, Oxot, Yapon909. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sidir ki, d\u0259niz sular\u0131ndan \u015firin su al\u0131nmas\u0131nda liderlik edir? \u2013 K\u00fcveyt910. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri neft ixracat\u0131nda tan\u0131n\u0131rlar? \u2013 \u0130ran k\u00f6rf\u0259zi sahili \u00f6lk\u0259l\u0259ri, Liviya, Venesuela, Meksika, Nigeriya, \u018flc\u0259zair, \u0130ndoneziya, Norve\u00e7, B\u00f6y\u00fck Britaniya911. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n \u00e7ox neft idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rini sadalay\u0131n: -AB\u015e, Yaponiya, \u0130taliya, Almaniya, Fransa, Niderland, Sinqapur- \u0259sas\u0259n emal etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, Braziliya912. D\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 hans\u0131 \u00e7ay h\u00f6vz\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u0259 malik SES-l\u0259r yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 \u0130taypu- 12,6 mln.kvt. g\u00fcc\u00fcnd\u0259, 1983-c\u00fc ild\u0259 Parana \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 tikilmi\u015f, Braziliya, Paraqvay d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n; Qrand \u2013 Kuli \u2013 g\u00fcc\u00fc 10,8 mln.kvt., 1942-ci ild\u0259, Kolumbiya \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 tikilmi\u015f, AB\u015e- da, Quri 10,3 mln. kvt., 1968-ci ild\u0259 Tokantins \u00e7ay\u0131 d\u0259r\u0259sind\u0259, Braziliyada, Sayano \u2013 \u015eu\u015fensk \u2013 6,4 mln. kvt. g\u00fcc\u00fcnd\u0259, 1984-c\u00fc ild\u0259 tikilmi\u015f, Yenisey \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259, Rusiya Federasiyas\u0131nda.913. Traktor d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n qabaqc\u0131l d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin adlar\u0131n\u0131 yada sal\u0131n: \u2013 Yaponiya, RF, Hindistan, Belarusiya, AB\u015e914. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox qar\u011f\u0131dal\u0131 m\u0259hsulu toplayan v\u0259 ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259nin AB\u015e oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz.915. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox \u00e7\u0259ltik ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin AB\u015e, Myanma, Vyetnam, \u00c7in oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz.916. D\u00fcnya okeanlar\u0131n\u0131n sah\u0259l\u0259rini yaddan \u00e7\u0131xarmay\u0131n: Sakit okean\u0131 \u2013 179 mln.kv.km, Atlantik okean\u0131 \u2013 92 mln.kv.km, Hind okean\u0131-76 mln. kv km, \u015eimal Buzlu okean\u0131 \u2013 14 mln.kv.km.917. K\u00f6hn\u0259 d\u00fcnyan\u0131n Avropadan, Asiyadan, Afrikadan ibar\u0259t oldu\u011funu bilirsinizmi?918. D\u00fcnyada quru sah\u0259sinin d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n al\u00e7aqda yerl\u0259\u015f\u0259n \u0259razil\u0259rini d\u0259 bilm\u0259k yax\u015f\u0131 olard\u0131: \u00d6l\u00fc d\u0259niz \u2013 395 m (Avroasiyada), Assal g\u00f6l\u00fc \u2013 150 m (Afrikada), \u00d6lum d\u0259r\u0259si \u2013 85 m (\u015e.Amerika), Valdes yar\u0131madas\u0131 \u2013 40 m (C.Amerika), Eyr g\u00f6l\u00fc \u2013 12 m (Avstraliya)919. D\u00fcnyada \u0259n uzun avtomobil yolunun uzunlu\u011funun 33,6 min km oldu\u011funu bilirsinizmi?920. AB\u015e-da hans\u0131 \u015ftat\u0131 \u00abd\u00f6vl\u0259t i\u00e7\u0259risind\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00bb adland\u0131r\u0131rlar? \u2013 Kaliforniyan\u0131921. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259si q\u0131z\u0131l hasilat\u0131na g\u00f6r\u0259 birinci yerd\u0259 durur? \u2013 CAR922. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u0259n d\u0259rin neft quyusu qaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 AB\u015e-da923. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck aeroportlar harada yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? -AB\u015e-da: \u00c7ikaqo, Nyu-York924. D\u00fcnya n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n \u00fcmumi uzunlu\u011funun 40 mln.km oldu\u011funu bilirsinizmi?925. Zeytun ba\u011flar\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 regionun 1-ci yer tutdu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 Aral\u0131q d\u0259nizi h\u00f6vz\u0259si regionu926. Yanacaq-energetika kompleksi n\u0259dir? \u2013 Yanacaq v\u0259 elektroenergetikan\u0131n birliyi olmaqla \u00f6lk\u0259nin onur\u011fa s\u00fctununu t\u0259\u015fkil edir.927. \u018fhalinin cins, ya\u015f, etnik, sosial, dini t\u0259rkibinin olmas\u0131n\u0131 y\u0259qin ki, bilirsiniz.928. \u0130nki\u015faf etmk\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259n \u00e7ox Afrikada oldu\u011funu bilirsinizmi?929. B\u00f6y\u00fck Co\u011frafi K\u0259\u015ffl\u0259rin d\u00fcnya bazar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259ki rolunu y\u0259qin ki, bilirsiniz.930. AB\u015e-da illik y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 avtomobil n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n 1- ci, d\u0259mir yolu n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n 2-ci, boru-k\u0259m\u0259r n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n 3-c\u00fc yeri tutdu\u011funu yadda saxlay\u0131n.931. D\u00fcnya torpaq fondunun n\u0259 q\u0259d\u0259rind\u0259n \u0259kin\u00e7ilikd\u0259 istifad\u0259 edilir? \u2013 11 faizind\u0259n932. Hidrosferin ne\u00e7\u0259 faizini \u015firin su t\u0259\u015fkil edir? \u2013 2,5 faizini933. \u0130llik haz\u0131rlanm\u0131\u015f me\u015f\u0259 materiallar\u0131n\u0131n 50 %-i odun yanaca\u011f\u0131 kimi istifad\u0259 olundu\u011funu da y\u0259qin ki, bilirsiniz.934. Turistl\u0259rin Misir\u0259 illik ax\u0131n\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bini bilirsinizmi? \u2013 Rekreasiya resurslar\u0131n\u0131n \u0259n \u00e7ox bollu\u011fu935. \u00dcmumi \u0259halinin 80 %-ni \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisi t\u0259\u015fkil edirs\u0259 h\u0259min \u00f6lk\u0259 y\u00fcks\u0259k urbanizasiyal\u0131, yox, bu 20 %-d\u0259n azd\u0131rsa z\u0259if urbanizasiyal\u0131 \u00f6lk\u0259 hesab edilir.936. D\u00fcnyada \u0259n h\u00fcnd\u00fcr g\u00f6yd\u0259l\u0259n ev Malayziyan\u0131n paytaxt\u0131 Kuala \u2013 Lumpurda 1996-c\u0131 ild\u0259 neft kompaniyas\u0131 \u00abPetronas\u00bbm istifad\u0259y\u0259 verildiyi 88 m\u0259rt\u0259b\u0259li 450 m h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc olan 2 ekiz binad\u0131r.937. D\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n \u0259n h\u00fcnd\u00fcrd\u0259 \u2013 5000 metd\u0259n \u00e7ox Boliviyada, Peruda, \u00c7ind\u0259 \u0259hali m\u0259skunla\u015fmalar\u0131 vard\u0131r.938. B\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 d\u00fcnyada bu vaxta q\u0259d\u0259r 130 min ton q\u0131z\u0131l hasil olundu\u011funu bilirsinizmi?939. D\u00fcnyada saatda 515 km m\u0259saf\u0259 q\u0259t ed\u0259n qatar Fransaya m\u0259xsusdur.940. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck hava liman\u0131 \u00c7ikaqodak\u0131, Oy Xeyr hesab edilir ki, o da ild\u0259 70 mln. s\u0259rni\u015fin q\u0259bul edir. Lakin Q\u0259rbi Avropan\u0131n London \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki Xitraou hava liman\u0131 ild\u0259 55 mln, Frankfurt-na-Mayndak\u0131 hava liman\u0131 is\u0259 40 mln. s\u0259rni\u015fin q\u0259bul ed\u0259 bilir.941. \u015eri-Lanka Respublikas\u0131 ild\u0259 200 min ton keyfiyy\u0259tli \u00e7ay t\u0259dar\u00fck edir.942. \u015e\u0259rqi v\u0259 C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u0259halisinin h\u0259r biri ild\u0259 300 kq \u00e7\u0259ltik i\u015fl\u0259dir.943. Baxmayaraq ki, Konqo \u00e7ay\u0131n\u0131n okeana ax\u0131td\u0131\u011f\u0131 suyun illik miqdar\u0131 5 d\u0259f\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n sulu \u00e7ay\u0131 hesab edil\u0259n Amazonkadan azd\u0131r, lakin hidroenerji potensial\u0131 ondan qat-qat art\u0131qd\u0131r.944. AB\u015e-\u0131n Kanadadan \u015firin su da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilirsinizmi?945. D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n \u00c7in v\u0259 Hindistanda u\u015faqlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi daha \u00e7oxdur v\u0259 onun say\u0131n\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu d\u0259qiql\u0259\u015fdirin: \u2013 H\u0259r birind\u0259 350 mln. n\u0259f\u0259r u\u015faq vard\u0131r.946. AB\u015e-da bu vaxta q\u0259d\u0259r ne\u00e7\u0259 prezident se\u00e7kil\u0259ri ke\u00e7irilmi\u015fdir? \u2013 44947. \u018fhalisinin say\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla d\u00fcnyada vahid \u015f\u0259h\u0259r m\u0259fhumu varm\u0131? \u2013 Yox. (bu ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 200 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u2013 40 min n\u0259f\u0259r aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir).948. D\u00fcnyada ilk d\u0259mir yolu x\u0259tl\u0259rinin ayn-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kildiyini bilirsinizmi? \u2013 1825-1830-cu ill\u0259rd\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259; 1830-cu ild\u0259 AB\u015e-da; 1832-ci ild\u0259 Fransada; 1835-ci ild\u0259 Bel\u00e7ikada, AFR-d\u0259; 1837-ci ild\u0259 Rusiya v\u0259 Avstriya;949. Monako d\u00f6vl\u0259tind\u0259, Baham, Befm\u00fcd, M\u00e4ldiv, Ki\u00e7ik Antil adalar\u0131nda \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131nda xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rinin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisinin n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 80 %-d\u0259n \u00e7ox950. \u0130llik s\u0259rni\u015fin da\u015f\u0131malar\u0131nda hans\u0131 olk\u0259nin hans\u0131 metropoliteni 1- ci yer tutur? \u2013 RF-nin Moskva metropoliteni, ild\u0259 3,0 mlrd. n\u0259f\u0259r s\u0259rni\u015fin da\u015f\u0131n\u0131r.951. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 yegan\u0259 \u00f6lk\u0259sidir ki, istixanalar hesab\u0131na \u00f6lk\u0259nin illik alma, pamidor (tomat), yemi\u015f, banan m\u0259hsullar\u0131na olan t\u0259l\u0259batm\u0131 \u00f6d\u0259yir? \u2013 \u0130slandiya952. \u0130llik q\u0131z\u0131l hasilat\u0131nda tanman d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 CAR \u2013 600 ton; Avstraliya \u2013 350 ton; AB\u015e \u2013 330 ton; \u00c7XR \u2013 170 ton; Kanada \u2013 150 ton;RF-130 ton;953. D\u00fcnyada s\u0259sd\u0259n iti s\u00fcr\u0259t\u0259 malik ingilis-frans\u0131z \u00abKon-kord\u00bbunu, Sovet Tu-144, Tu-244 tipli hava ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n-t\u0259yyar\u0259l\u0259rinin 1995-ci ild\u0259n etibar\u0259n 2300-2500 km saat s\u00fcr\u0259t\u0259 malik oldu\u011funu bilirsinizmi?954. Niderland\u0131n g\u00fcl\u00e7\u00fcl\u00fck t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada \u0259n qabaqc\u0131l yer tutdu\u011funu, \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcl auksionunun Alsmered\u0259 oldu\u011funu, h\u0259ril 1 mlrd. \u0259d\u0259d gil sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, onun d\u00fcnyan\u0131n 140-dan art\u0131q \u00f6lk\u0259sin\u0259 n\u0259ql olundu\u011funu bilirsinizmi?955. Almaniyada h\u0259r il adamba\u015f\u0131na 160 litr piv\u0259 istehsal olundu\u011funu da yaddan \u00e7\u0131xarmay\u0131n. Bu sah\u0259d\u0259 \u00c7exiya Respublikas\u0131 da f\u0259rql\u0259nir.956. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 Bosfor bo\u011faz\u0131ndan \u0130stanbula ke\u00e7m\u0259kl\u0259 uzunlu\u011fu 1,0 km 6 x\u0259ttli, sutkada 20 mind\u0259n \u00e7ox ma\u015f\u0131n buraxma qabiliyy\u0259tli, Avropada \u0259n b\u00f6y\u00fck k\u00f6rp\u00fcn\u00fcn 1973-c\u00fc ild\u0259n istifad\u0259y\u0259 verildiyini yadda saxlay\u0131n.957. 1994-c\u00fc ild\u0259n istifad\u0259d\u0259 olan, 2 qo\u015fa x\u0259tli La-Man\u015f bo\u011faz\u0131n\u0131n d\u0259rinlikl\u0259rind\u0259n ke\u00e7m\u0259kl\u0259 d\u0259miryolu Londonla-Parisi 3 saat m\u00fcdd\u0259tind\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndir\u0259 bilir,958. Niderlandda, Danimarkada insanlar\u0131 bir yerd\u0259n dig\u0259r yer\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rinin ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u00e7ox populyar olan velosipedd\u0259n geni\u015f istifad\u0259 olundu\u011funu yada sal\u0131n.959. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n \u00e7ox \u2013 200-d\u0259n art\u0131q siyasi, iqtisadi, ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n (YUNESKO, \u0130nterpol, OESR v\u0259 s.) Fransan\u0131n paytaxt\u0131 Parisd\u0259 yerl\u0259\u015fdiyini d\u0259 yadda\u015flarda saxlamal\u0131s\u0131n\u0131z.960. Rekreasiya resurslar\u0131 \u0259sas\u0259n istirah\u0259t v\u0259 turizm \u00fc\u00e7\u00fcn yararl\u0131 olan t\u0259bii v\u0259 antropogen m\u0259n\u015f\u0259li ehtiyatlard\u0131r.961. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n varl\u0131 adamlar\u0131n\u0131n kiml\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Bill Qeyts \u2013 AB\u015e \u2013 51,0 mlrd. dollar, Sultan Xassanal Bolkiax \u2013 Bruney \u2013 36 mlrd. dollar, Semya Uolton \u2013 AB\u015e \u2013 48,0 mlrd.dollar, Uorren Y.Raffet \u2013 AB\u015e \u2013 33,0 mlrd.dollar, Korol Faud Ben Abdul \u018fziz \u2013 S.\u018fr\u0259bistan\u0131 \u2013 25,0 mlrd. dollar, Poll Allen \u2013 AB\u015e 21,0 mlrd. dollar, \u015eeyx Zayed Bin Bin Sultan Al- Nakyan \u2013 B\u018f\u018f 15,0 mlrd.dollar, \u015eeyx Cabir \u018fl \u018fhm\u0259d, \u018fl \u2013 Cabir \u018fl Sabah \u2013 K\u00fcveyt \u2013 15,0 mlrd. dollar, Kennet Tomson \u2013 Kanada \u2013 14,4 mlrd. dollar, Cey i Robert Pritsker \u2013 AB\u015e \u2013 13,5 mlrd.dollar, Forresta Edvardd ail\u0259si v\u0259 Marsa \u2013 AB\u015e \u2013 13,5 mlrd. dollar h\u0259cmind\u0259962. Yer k\u00fcrr\u0259sind\u0259 hans\u0131 SES 25 il\u0259 tikilmi\u015fdir v\u0259 o hans\u0131 ill\u0259ri \u0259hat\u0259 edir? \u2013 Sayano \u2013 \u015eu\u015fenski \u2013 1964-1988-ci ill\u0259rd\u0259963. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 mineral xammal n\u00f6v\u00fc hasilata m\u0259ruz qal\u0131r? -160 n\u00f6v964. Sizl\u0259r\u0259 ne\u00e7\u0259 n\u00f6v faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 v\u0259 ne\u00e7\u0259 n\u00f6v qiym\u0259tli da\u015flar m\u0259lumdur? \u2013 250 faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 n\u00f6v\u00fc-200 qiym\u0259tli da\u015flar n\u00f6v\u00fc965. Qara metallurgiya xammallar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 d\u0259mir, manqan, xrom, nikel, kobalt, titan, volfram, molibden, vanadium, tantal, niobi966. \u018flvan metallurgiya xammallar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -al\u00fcminium, mis, sink, qur\u011fu\u015fun, civ\u0259, qalay, s\u00fcrm\u0259 filizl\u0259ri, Nadir metallar: Selen, verillium, Litium, qallium, uran, tallium, stronsium, renium, germanium, tellur, rubidium, litium, N\u0259cib v\u0259 ya qiym\u0259tli materiallar: q\u0131z\u0131l, g\u00fcm\u00fc\u015f, platin967. Neftin hans\u0131 temperaturada qat\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131, dondu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 11-19\u00b0S968. Neftin emal\u0131ndan al\u0131nan m\u0259hsullar\u0131n hans\u0131 m\u0259nfi temperaturda qat\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131, dondu\u011funu g\u00f6st\u0259rin:-60-70\u00b0 S aras\u0131nda969. Neft s\u0259rb\u0259st sur\u0259td\u0259 quyulardan yerin s\u0259thin\u0259 \u00e7\u0131xa b\u0131lm\u0259dikd\u0259 onda laylara istisu, buxar, qaz vuraraq nefti islad\u0131rlar970. Neftin hasilat\u0131n\u0131n fontan, kompressor, nasos \u00fcsullan m\u00f6vcuddur.971. Neft hasilat\u0131nda 1-5-ci yerl\u0259ri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r tutur? \u2013 S.\u018fr\u0259bistan\u0131 \u2013 450,0 mln.ton, AB\u015e \u2013 435,0 mln.ton, Venesuela \u2013 333,0mln.ton, Rusiya Federasiyas\u0131 \u2013 324,0 mln.ton, \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131 \u2013 185,0 mln.ton972. Qaz\u0131n emal\u0131ndan 1000-d\u0259n art\u0131q yeni m\u0259hsullar\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u0259qin ki, bilirsiniz.973. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259n qazdan ancaq m\u0259i\u015f\u0259td\u0259 istifad\u0259 olunur? \u2013 Yaponiyada974. 1 km m\u0259saf\u0259y\u0259 qaz boru x\u0259tti \u00e7\u0259kilm\u0259sind\u0259 1450 mm diametr\u0259 malik boru \u00fc\u00e7\u00fcn 1000 ton metal, habel\u0259 1,5 mln.dollar g\u0259r\u0259kdir.975. Nefti ancaq 2000 km m\u0259saf\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r boru-k\u0259m\u0259r-n\u0259qliyyat\u0131 il\u0259 n\u0259ql etm\u0259k iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n rentabelli hesab edilir. Daha uzaq m\u0259saf\u0259l\u0259r\u0259 neftin tankerl\u0259rl\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259 uy\u011fundur.976. Frans\u0131z v\u0259 Kanada tipli reaktorlar d\u00fcnyada \u0259n etibarl\u0131-s\u0131nanm\u0131\u015f atom reaktorlar\u0131 hesab olunur. Hans\u0131 ki, 250-300 min kvt g\u00fcc\u00fcnd\u0259 olan h\u0259r reaktorun d\u0259y\u0259ri 500-700 min dollar t\u0259\u015fkil edir.977. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 torpaq \u00e7at\u0131\u015fmamazl\u0131\u011f\u0131ndan AES-l\u0259r d\u0259nizd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f s\u00fcni adalarda yerl\u0259\u015fdirilirl\u0259r? \u2013 Yaponiyada978. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 AES-l\u0259r yeralt\u0131nda yerl\u0259\u015fdirilirl\u0259r? -Torpaq ehtiyat\u0131 az olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259979. Al\u00fcminium 933,5\u00b0S-d\u0259 \u0259riyir, 2740\u00b0S-d\u0259 is\u0259 qaynay\u0131r. 980980. 70 kq \u00e7\u0259kiy\u0259 malik olan h\u0259r bir insan\u0131n b\u0259d\u0259nind\u0259 6 mq al\u00fcminiumun olmas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.981. Q\u0131z\u0131l ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 1-5-ci yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin: \u2013 CAR \u2013 ehtiyat\u0131 103 min ton, AB\u015e-100 min ton, Kanada-7,4 min ton, Avstraliya-6,4 min ton, RF-6,0 min ton982. D\u00fcnyada olan ba\u015fl\u0131ca kanallar\u0131n texniki g\u00f6st\u0259ricil\u0259rini yada sal\u0131n:-S\u00fcvey\u015f-1869-cu ild\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, uzunlu\u011fu 193 km, maksimal eni 365 metr, orta d\u0259rinliyi 20 m; Panama-1914-c\u00fc ild\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, uzunlu\u011fu 81,6 km, eni 150 m, d\u0259rinliyi 12,5 m983. Hans\u0131 n\u0259qliyyat\u0131n y\u00fckda\u015f\u0131mada x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 10 %, s\u0259rni\u015fin da\u015f\u0131mada is\u0259 89 % t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Avtomobil n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n984. D\u00fcnyada \u0259n h\u00fcnd\u00fcr g\u00f6yd\u0259l\u0259nin Kuala \u2013 Lumpurda oldu\u011funu yadda saxlay\u0131n.985. D\u00fcnyada daxili su yollar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funun 550 min km oldu\u011funu bilirsinizmi?986. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n soyuq n\u00f6qt\u0259si harada v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Antarktidada, Vostok m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259 \u2013 89,2\u00b0S987. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00f6l-d\u0259nizin X\u0259z\u0259r d\u0259nizi \u2013 (sah\u0259si 371 min kv.km) oldu\u011funu bilirsinizmi?988. \u018frazisinin \u00e7ox hiss\u0259si yar\u0131madada, paytaxt\u0131 is\u0259 adada yerl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tin Danimarka oldu\u011funu yadda saxlay\u0131n.989. Yer K\u00fcr\u0259sind\u0259 7 \u0259sas iqlim qur\u015fa\u011fmm olmas\u0131n\u0131 yadda saxlay\u0131n.990. He\u00e7 bir d\u00f6vl\u0259ti olmayan materikin Antarktida oldu\u011funu oxuculara \u00e7atd\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r.991. D\u00fcnyada 40 mln-dan art\u0131q \u0130rlandiya m\u0259n\u015f\u0259li \u0259halinin AB\u015e-da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da unutmay\u0131n.992. D\u00fcnyada m\u00fcasir \u015f\u0259raitd\u0259 ingilis dilinin beyn\u0259lxalq \u00fcnsiyy\u0259t yaradan dil oldu\u011funu bilirsinizmi?993. D\u00fcnyada \u0259halinin siyah\u0131ya al\u0131nmamas\u0131nda Omon v\u0259 Q\u0259t\u0259rin yegan\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r oldu\u011funu bildirin.994. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7oxu\u015faql\u0131 anan\u0131n 60-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u00c7ilid\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 55 \u00f6vlad\u0131n d\u00fcnyaya g\u0259tirdiyini d\u0259 yadda saxlamal\u0131y\u0131q.995. Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin \u00fcmumi uzunlu\u011funun 3742 km: \u0130ranla 765 km, T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 13 km, Rusiya il\u0259 391 km, G\u00fcrc\u00fcstanla 471 km, Erm\u0259nistanla 1007 km, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi il\u0259 825 k\u0131n, auaiana 27G km uldu\u011funu, \u0259razisinin is\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r 410 min kv.km t\u0259\u015fkil etdiyini yadda saxlay\u0131n.996. Az\u0259rbaycan\u0131n unitar d\u00f6vl\u0259t v\u0259 Prezident \u00fcsul \u2013 idar\u0259sin\u0259 malik oldu\u011funu oxucular bilm\u0259lidir.997. 1960-c\u0131 ild\u0259 yaranm\u0131\u015f neft ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r birliyinin-OPEK-in t\u0259rkibind\u0259 12 \u00f6lk\u0259nin: \u018flc\u0259zair, Venesuela, Qabon, \u0130ndoneziya,\u0130raq, \u0130ran, Q\u0259t\u0259r, K\u00fcveyt, Liviya, Nigeriya, B\u018f\u018f v\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n olmas\u0131n\u0131 unutmay\u0131n.998. \u00ab\u0130slam Konfrans\u0131\u00bb t\u0259\u015fkilat\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 50-d\u0259n art\u0131q \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k 1972-ci ild\u0259 \u015e\u0259rqin m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259rinin Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirl\u0259rinin 3-c\u00fc konfrans\u0131nda t\u0259sis olunaraq m\u0259qs\u0259di \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n daha da y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259, h\u0259r c\u00fcr dini ayr\u0131-se\u00e7kiliyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na, m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyin \u0259leyhin\u0259, s\u00fclh\u00fcn v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 nail olmaqdad\u0131r.999. D\u00fcnyada 2 paytaxtl\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 misal \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 Niderland: Amsterdam, Haaqa; CAR: Pretoriya, Keyptaun; Boliviya: Sukra, La-Pas1000. \u018fhalinin 1-ci tip art\u0131m\u0131: h\u0259r 1000 n\u0259f\u0259r hesab\u0131 il\u0259 15 promil do\u011fum, 10 promil \u00f6l\u00fcm, t\u0259bii art\u0131m is\u0259 5 promil olmaqla y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f, yeni inki\u015faf etmi\u015f, ke\u00e7id iqtisadiyyat\u0131na malik olan v\u0259 b\u0259zi inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 aiddir.1001. \u018fhali art\u0131m\u0131n\u0131n 2-ci tipi do\u011fumun y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 il\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259nir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r 1000 n\u0259f\u0259r hesab\u0131 il\u0259 do\u011fum 50 promil, \u00f6l\u00fcm 25 promil, t\u0259bii art\u0131m 25 promil t\u0259\u015fkil edir ki, bu da \u0259sas\u0259n Y\u0259m\u0259n\u0259, Zambiyaya, Keniyaya, Mozambik\u0259 aiddir.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/yusif.az\/main\/?p=6435\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u00dcmumi D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 aid 1001 Sual-Cavab - www.YUSIF.az D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc v\u0259 Az\u0259rbycan\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00dcmumi D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 aid Sual-Cavab1. \u0130lk \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycanda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r yaranm\u0131\u015fd\u0131r? 1 -Manna, Midiya2. Eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l \u015eimali Az\u0259rbaycanda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t yaranm\u0131 \u015fd\u0131r? \u2013 Albaniya3. Vaxt\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 paytaxt\u0131 B\u0259rd\u0259 olan hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t m\u00f6vcud idi?-Girdiman4. 1828-ci ild\u0259 Rusiya il\u0259 \u0130ran aras\u0131nda hans\u0131 m\u00fcqavil\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r?-T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay5. Rusiya il\u0259 \u0130ran aras\u0131ndak\u0131 G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259si n\u0259 vaxt imzalanm\u0131\u015fd\u0131r?-1813-c\u00fc ild\u02596. Az\u0259rbaycan Demokratik C\u00fcmhuriyy\u0259ti n\u0259 vaxt yaranm\u0131\u015fd\u0131r?- 1918-ci il 28 mayda.7. Az\u0259rbaycan \u0259razisi \u0259vv\u0259ll\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r olmu\u015fdur?-410 min kv.km8. Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 s\u0259rh\u0259dinin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?- 15km9. Az\u0259rbaycan\u0131n Erm\u0259nistanla s\u0259rh\u0259dinin uzunlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin-1007 km10. Az\u0259rbaycan relyef x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 ne\u00e7\u0259 hiss\u0259y\u0259 ayr\u0131l\u0131r? \u2013 511. Az\u0259rbaycan \u0259razisinin 65 %-d\u0259n \u00e7oxunu hans\u0131 iqlim \u0259hat\u0259 edir? \u2013 Subtropik12. Az\u0259rbaycan relyefinin orta h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?-657 m13. Az\u0259rbaycanda maksimal atmosfer ya\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131 hans\u0131 b\u00f6lg\u0259y\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr?-L\u0259nk\u0259ran-Astara, 1959-cu ild\u0259, \u00c7\u0259rg\u0259lana-2761 mm14. Az\u0259rbaycanda neft ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?-10 mlrd. t15. Bu vaxta q\u0259d\u0259r xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 ne\u00e7\u0259 m\u00fcqavil\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r?-2416. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb n\u0259 vaxt imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? -20 sentyabrl994- c\u00fcild\u025917. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbni ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t imzalam\u0131\u015fd\u0131r?-618. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnin imzalanmas\u0131nda ne\u00e7\u0259 neft \u015firk\u0259ti i\u015ftirak etmi\u015fdir?-1019. Az\u0259rbaycan me\u015f\u0259 rayonu hesab edilirmi?-yox20. \u00abBak\u0131-Supsa\u00bb neft k\u0259m\u0259rinin istifad\u0259y\u0259 verildiyi vaxt-9 iyun 1999-cuil21. \u00abBak\u0131-Tbilisi-Ceyhan\u00bb neft-boru k\u0259m\u0259rinin uzunlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin-1767 km22. \u00abBak\u0131-Tbilisi-Ceyhan\u00bb neft-boru k\u0259m\u0259rinin \u0259n \u00e7ox hiss\u0259si hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin \u0259razisind\u0259n ke\u00e7m\u0259lidir? \u2013 T\u00fcrkiy\u0259nin23. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0259halisinin say\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin -10 mln. n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n.24. \u018fm\u0259k ehtiyat\u0131 n\u0259dir? \u2013 i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si25. BMT n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b? 24 oktyabr 1945-ci ild\u025926. Az\u0259rbaycan s\u0259naye sah\u0259l\u0259rinin hans\u0131n\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr? \u2013 Yanacaq27. Yanacaq-energetika kompleksi n\u0259dir?-Yanacaq + elektroenergetika28. Neft Da\u015flar\u0131nda ilk neft hasilat\u0131 hans\u0131 il\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir? -1949-cu il\u025929. \u018fn \u00e7ox neft hasilat\u0131 Az\u0259rbaycanda ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 olmu\u015fdur?-1941- ciild\u025930. Az\u0259rbaycanda \u0259n \u00e7ox illik neft hasilat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -23,5 mln. t31. Az\u0259rbaycanda ild\u0259 hasil olunan neftin ne\u00e7\u0259 faizini X\u0259z\u0259r verir? \u2013 89 %-ni32. Az\u0259rbaycanda il \u0259rzind\u0259 \u0259n \u00e7ox elektrik enerjisi hasilat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 23,6 mlrd. kvt.saat33. Az\u0259rbaycanda \u0259n \u00e7ox elektrik enerjisi hasilat\u0131n\u0131n hans\u0131 il\u0259 t\u0259sad\u00fcf etdiyini bilirsinizmi? \u2013 1988-ci il34. Az\u0259rbaycanda son ill\u0259rd\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f SES: -Yenik\u0259nd SES-i.35. Ming\u0259\u00e7evir SES-i n\u0259 vaxt tikilmi\u015fdir?-1954-c\u00fc ild\u025936. Az\u0259rbaycanda ilk SES harada v\u0259 n\u0259 vaxt tikilmi\u015fdir? -1890-c\u0131il, G\u0259d\u0259b\u0259yd\u025937. Az\u0259rbaycanda ilk \u0130ES harada v\u0259 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 tikilmi\u015fdir? \u2013 Bak\u0131da, 1897-ciild\u025938. Az\u0259rbaycanda m\u00fcalic\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli neft harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 Naftalan \u015f\u0259h\u0259rind\u025939. Az\u0259rbaycanda ixtisasla\u015fm\u0131\u015f ma\u015f\u0131nqay\u0131rma sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 neft-qaz ma\u015f\u0131nqay\u0131rmas\u013140. Az\u0259rbaycanda qara metallurgiyan\u0131n m\u0259rk\u0259zi: Sumqay\u0131t41. Az\u0259rbaycanda kimya s\u0259nayesi m\u0259rk\u0259zi \u2013 Sumqay\u0131t42. Az\u0259rbaycanda \u0259n b\u00f6y\u00fck sement zavodu: Qarada\u011f43. Xalq istehlak\u0131 mallar\u0131 istehsal\u0131na n\u0259 daxildir?-G\u00fcnd\u0259lik t\u0259l\u0259bat m\u0259hsullar\u013144. Xalq istehlak\u0131 mallar\u0131 istehsal\u0131 sah\u0259l\u0259rinin ba\u015fl\u0131ca yerl\u0259\u015fdirilm\u0259 prinsipi: istehlaka meyilliliyi45. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 n\u0259dir? \u2013 \u018fkin\u00e7ilik, heyvandarl\u0131q46. Az\u0259rbaycanda texniki bitkil\u0259rd\u0259n n\u0259 bec\u0259rilir? \u2013 Pamb\u0131q, \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011funduru, kartof47. Fara\u015f t\u0259r\u0259v\u0259z\u00e7ilik Az\u0259rbaycan\u0131n hans\u0131 b\u00f6lg\u0259sind\u0259 inki\u015faf etdirilir? -L\u0259nk\u0259ran-Astara48. Az\u0259rbaycan\u0131n cay bec\u0259r\u0259n rayonlar\u0131-L\u0259nk\u0259ran, Astara, Masall\u013149. Heyvandarl\u0131\u011f\u0131n \u015f\u0259h\u0259r\u0259traf\u0131 \u0259n \u00e7ox inki\u015faf etdiril\u0259n sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:-qu\u015f\u00e7uluq50. Z\u0259f\u0259ran \u0259n \u00e7ox hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 bec\u0259rilir? \u2013 \u0130randa51. Xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rin\u0259 n\u0259 daxildir? \u2013 Ticar\u0259t, rabit\u025952. Az\u0259rbaycanda s\u0259rni\u015finda\u015f\u0131mada n\u0259qliyyat\u0131n hans\u0131 n\u00f6v\u00fc 1-ci yeri tutur? \u2013 Avtomobil n\u0259qliyyat\u013153. Az\u0259rbaycanda y\u00fckda\u015f\u0131mada 1-ci yeri tutan n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 D\u0259miryolu n\u0259qliyyat\u013154. Az\u0259rbaycanda \u0259n z\u0259if inki\u015faf ed\u0259n n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fc:-\u00e7ay n\u0259qliyyat\u013155. Az\u0259rbaycanda ilk elektrikl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u0259miryolu n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 1926-c\u0131 ild\u025956. Az\u0259rbaycanda ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t qoru\u011fu yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131?-1657. Az\u0259rbaycanda son vaxtlar ne\u00e7\u0259 iqtisadi rayon ayr\u0131l\u0131r?-10 iqtisadi rayon58. Az\u0259rbaycanda illik m\u0259hsul istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 iqtisadi rayon 1-ci yeri tutur? \u2013 Ab\u015feron iqtisadi rayonu59. Az\u0259rbaycan\u0131n 1988-1993-c\u00fc ill\u0259r \u0259rzind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259razisi Erm\u0259nistan ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n z\u0259bt edilmi\u015fdir? 17,0 min kv.km (20 %)60. Az\u0259rbaycan\u0131n Yuxar\u0131 Qaraba\u011f \u0259razisinin Erm\u0259nistan qo\u015funlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n z\u0259bt olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 BMT-nin ne\u00e7\u0259 q\u0259tnam\u0259sinin oldu\u011funu bilirsiniz?-4-822, 853, 874, 884 sayl\u013161. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131 monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malikdir?\u2013 Monako, Bel\u00e7ika.62. D\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n hans\u0131 respublika idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malikdir? \u2013 Az\u0259rbaycan, AB\u015e63. M\u00fctl\u0259q monarxiyal\u0131 d\u00f6vl\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n edin-S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u013164. \u00dc\u00e7qat monarxiyal\u0131 d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r?-Vatikan65. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na g\u00f6r\u0259 ne\u00e7\u0259 qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcr?.-2 qrupa66. D\u00fcnyada inzibati \u2013 \u0259razi b\u00f6lg\u00fcl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r ne\u00e7\u0259 qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r? \u2013 2 qrupa67. Federasiya n\u0259dir? \u2013 Daxilind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259etm\u0259 h\u00fcququna malik inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fc olan d\u00f6vl\u0259t68. Respublika idar\u0259etm\u0259 formas\u0131 n\u0259dir?-Ali qanunverici hakimiyy\u0259t se\u00e7kili Parlament\u0259, icraedici hakimiyy\u0259t h\u00f6kum\u0259t\u0259 m\u0259xsusdur.69. Respublika \u00fcsul-idar\u0259sinin ne\u00e7\u0259 formas\u0131 vard\u0131r?-270. Prezidentlik idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t aiddir? \u2013 Belorusiya, Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan71. Respublika idaretm\u0259 formas\u0131na ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t daxildir?-16072. D\u00fcnyada federativ d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131n\u0131 bilirsinizmi?-2473. D\u00fcnyada monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t daxildir? \u2013 3074. Siyasi co\u011frafiyan\u0131n predmeti n\u0259dir? \u2013 D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259si75. Siyasi co\u011frafiya n\u0259yi \u00f6yr\u0259dir?-\u018frazi \u00fczr\u0259 siyasi partiyalar\u0131n, siyasi hadis\u0259 v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin diferensasiyas\u0131n\u0131.76. D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 ne\u00e7\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t vard\u0131r?- 19377. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan \u0259sas ixrac neft-boru x\u0259ttinin Az\u0259rbaycan hiss\u0259sin\u0259 ilk neft n\u0259 vaxt doldurulmu\u015fdur?-25 may 2005-ci ild\u025978. M\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259d\u0259 ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 \u0259razi yerl\u0259\u015fir? \u2013 23779. H\u0259r birinin ayr\u0131l\u0131qda 100 mln-dan \u00e7ox \u0259halisi olan ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z?-n d\u00f6vl\u0259t80. Konstitusiyal\u0131 monarxiya d\u00f6vl\u0259tinin hans\u0131 olmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya81. Az\u0259rbaycan idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupuna daxildir? \u2013 Respublika82. \u018fn b\u00f6y\u00fck arxipelaq d\u00f6vl\u0259tinin hans\u0131 oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:- \u0130ndoneziya (13000 ada)83. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259si oldu\u011funu bilirsinizmi?-22 d\u00f6vl\u0259t84. BMT-nin ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc var?-19385. Avropada ne\u00e7\u0259 mikro-\u00abc\u0131rtdan\u00bb-d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? -5: Andorra, Lixten\u015fteyn, Monako, San-Marino, Vatikan86. D\u00fcnyada k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 kapitalist d\u00f6vl\u0259tin\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131lar daxildir?-CAR, Avstraliya, Yeni Zelandiya, Kanada, \u0130srail87. OPEK n\u0259dir, n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b v\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc var? \u2013 Neft ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupu, 1960-c\u0131 ild\u0259, 16 \u00fczv\u00fc vard\u0131r.88. D\u00fcnya \u0259halisinin say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 6,4 mlrd. n\u0259f\u0259r89. H\u0259r birisinin \u0259razisi 2,5 mln. kv.km-d\u0259n az olmayan ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 10 d\u00f6vl\u0259t90. \u00c7inin n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259halisi vard\u0131r? \u2013 1,3 mlrd. n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox91. \u018fhalisinin say\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 3-c\u00fc d\u00f6vl\u0259ti tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 AB\u015e \u2013 298 mln. n\u0259f\u0259r92. \u018fhalisinin say\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin? \u2013 \u00c7in, Hindistan, AB\u015e93. \u018fhali n\u0259dir? \u2013 m\u0259hsuldar q\u00fcvv\u0259l\u0259rin apar\u0131c\u0131 sah\u0259si94. BMT-nin T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n daimi \u00fczvl\u0259rinin say\u0131-5-AB\u015e, \u00c7in, RF, Fransa, B.Britaniya95. MDB n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b?-21 dekabr 1991-ci il96. MDB-nin ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r?-1297. MDB-y\u0259 gec qo\u015fulan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r?-G\u00fcrc\u00fcstan Respublikas\u0131- 1993-c\u00fc il, 29 dekabr98. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb ne\u00e7\u0259 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 30 il99. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 g\u00f6r\u0259 X\u0259z\u0259rd\u0259 neft hasil olunan yataqlar: Az\u0259ri, \u00c7\u0131raq, G\u00fcn\u0259\u015fli100. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycana t\u0259m\u0259nnas\u0131z veril\u0259c\u0259k t\u0259bii qaz\u0131n miqdar\u0131n\u0131 bilirsinizmi? \u2013 55 mlrd. Kubmetr.101. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r qurulu\u015funa g\u00f6r\u0259 ne\u00e7\u0259 yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r? \u2013 2102. Unitar d\u00f6vl\u0259t n\u0259dir? -\u018frazisind\u0259 he\u00e7 bir \u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259etm\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tli inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fc olmayan vahid d\u00f6vl\u0259t103. \u00d6l\u00e7\u00fcl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r ne\u00e7\u0259 qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r? \u2013 4 (b\u00f6y\u00fck, orta, ki\u00e7ik, mikro)104. D\u00fcnyada inki\u015faf etmi\u015f ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 60 d\u00f6vl\u0259t105. \u0130qtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131 -7-dir.106. Avropada iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 4 d\u00f6vl\u0259t107. Asiyada iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? \u2013 Yaponiya108. SSR\u0130 d\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259n n\u0259 vaxt silinmi\u015fdir? \u2013 8dekabrl991-ci ld\u0259109. Az\u0259rbaycan BMT-nin \u00fczvl\u00fcy\u00fcn\u0259 n\u0259 vaxt q\u0259bul olunmu\u015fdur? \u2013 2 mart 1992-ci ild\u0259110. AB\u015e dollan m\u00fcqabilind\u0259 h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul istehsal\u0131n\u0131n miqdar\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 d\u00f6vl\u0259ti 1-ci yerd\u0259dir v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?-L\u00fcksemburq-50 min dollar111. Az\u0259rbaycan Neft Fondu n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b?-29 dekabr 1999- cuil112. Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 15 d\u00f6vl\u0259t113. D\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sinin ba\u015fl\u0131ca formala\u015fma m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri-6 m\u0259rh\u0259l\u0259114. D\u00fcnya okean\u0131na birba\u015fa \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131n\u0131 bilirsinizmi? \u2013 42 d\u00f6vl\u0259t115. Bak\u0131-\u018frzurum qaz k\u0259m\u0259rinin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259r olacaq? \u2013 1050 km116. BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 \u00fczvl\u0259rinin say\u0131n\u0131n ne\u00e7\u0259 oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 15117. Monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131 \u0259n \u00e7ox hans\u0131 qit\u0259d\u0259dir? \u2013 Asiyada 14, Avropada 12, Afrikada 3, Avstraliya \u0130ttifaq\u0131 v\u0259 Okeaniyada 1.118. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 Konstitusiya yoxdur? \u2013 Omanda, B.Britaniyada119. B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi Birliyin ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r? -53120. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259n az \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul istehsal\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin ad\u0131n\u0131\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz?- Konqo DR-s\u0131121. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 prezidentli respublika vard\u0131r? \u2013 100-d\u0259n \u00e7ox122. Parlamentli respublikaya hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aiddir? \u2013 \u00c7in, Hindistan123. Majoritar se\u00e7ki sistemi n\u0259dir? Se\u00e7kil\u0259rd\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck \u00e7ox s\u0259s alana verilir.124. \u0130nsanlara b\u0259lli olan ilk metal: \u2013 mis metah125. Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 k\u00f6m\u00fcr\u00fcn \u00fcmumi ehtiyatm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: 14,8 trln. ton126. D\u00fcnyada neftli- qazl\u0131 sah\u0259 \u2013 77 mln. kv.km.127. Neft ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 1-ci d\u00f6vl\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 \u2013 46 mlrd. t128. Neft ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm 2-ci d\u00f6vl\u0259ti hans\u0131d\u0131r? \u2013 RF \u2013 27 mlrd. ton129. Neft ehtiyatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 3-c\u00fc d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 \u0130raq 16,7mlrd. t130. D\u00fcnyada \u00fcmumi qaz ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 800 trln kub m131. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259 qazm geoloji ehtiyatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 RF \u2013 215 trln kub.m.132. D\u00fcnyan\u0131n torpaq fondu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 14,9 mlrd. ha133. Hidrosferin nec\u0259 faizi D\u00fcnya Okean\u0131mn payma d\u00fc\u015f\u00fcr? -96,4 4. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox \u015firin su ehtiyat\u0131 hans\u0131 regionda v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? Latm Amerikasmda, Danimarkada (Qrenlandiyada)135. D\u00fcnyada \u0259n iri v\u0259 \u00e7ox s\u00fcni su anbarlar\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 AB\u015e-da 700136. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 me\u015f\u0259 qur\u015fa\u011f\u0131 m\u00f6vcuddur? \u2013 2137. Me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yeri tutur? \u2013 RF 886 mln. ha138. Me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcn \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 2-ci yeri hans\u0131 \u00f6lk\u0259 tutur? \u2013 Braziliya 572 mln. ha139. Me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcn v\u0259 sah\u0259sinin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 3-c\u00fc yeri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tutur? \u2013 Kanada 453 mln. ha140. \u0130qlim resurslar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 G\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259yin enerjisi, r\u00fctub\u0259t141. Aqroiqlim resurslar\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 Hava, i\u015f\u0131q, istilik, r\u00fctub\u0259t, qidaland\u0131r\u0131c\u0131 qat\u0131\u015f\u0131qlar142. Son ill\u0259r do\u011fulanlar\u0131n illik say\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 145 mln. n\u0259f\u0259r143. Demokratik siyas\u0259t n\u0259dir? \u2013 D\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259fmd\u0259n do\u011fuma, k\u0259bin\u0259, bo\u015fanmalara, ya\u015f strukturuna, \u00f6l\u00fcm\u0259 n\u0259zar\u0259t (\u0259hali art\u0131b- azalmasma \u2013 h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259zar\u0259tin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si).144. Ail\u0259 qurulmasmda orta ya\u015f h\u0259ddi hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 daha y\u00fcks\u0259k h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131r? \u2013 Yamaykada 34 ya\u015f ki\u015fi, 32 ya\u015f qadm (34:32),\u00a0Danimarkada (29:27), \u0130spaniyada (27:25), \u0130sve\u00e7d\u0259 (29:27).145. D\u00fcnyada h\u0259r il \u0259halinin t\u0259bii art\u0131m\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r\u0259 \u00e7at\u0131r? \u2013 90 mln. n\u0259f\u0259r\u0259146. D\u00fcnyada ki\u015fi-qad\u0131n nisb\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 50,3:49,7147. D\u00fcnyada \u0259m\u0259k ehtiyatlar\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 3,2 mlrd.n\u0259f\u0259r148. F\u0259al \u0259hali \u00fcmumi d\u00fcnya \u0259halisinin ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir? \u2013 3,0 mlrd. n\u0259f\u0259rini149. \u018fn \u00e7ox \u0259m\u0259k ehtiyat\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 \u00c7ind\u0259 \u2013 710 mln, Hindistanda 450 mln-dur.150. \u018fn uzun orta \u00f6mr s\u00fcrm\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir? Yaponiya \u00fc\u00e7\u00fcn, 81 il (qad\u0131n 85 il, ki\u015fi 78 il)151. D\u00fcnyada n\u0259 q\u0259d\u0259r etnos \u2013 xalq var? \u2013 5,5 min\u0259 q\u0259d\u0259r152. D\u00fcnyada \u00e7oxsayl\u0131 xalq \u2013 \u00c7in \u2013 1,2 mlrd153. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7oxmill\u0259tli d\u00f6vl\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 RF154. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 dil var? \u2013 5000155. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox hans\u0131 dild\u0259 dam\u015f\u0131rlar? \u2013 \u00c7in dilind\u0259, 1,2 mlrd. n\u0259f\u0259r156. \u0130ngilis dilind\u0259 dan\u0131\u015fanlar sayca d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tuturlar? \u2014 2 \u2013 ci, 480 mln. n\u0259f\u0259r157. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 dil ail\u0259si var? \u2013 20158. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 apar\u0131c\u0131 din vard\u0131r? \u2013 3159. Hans\u0131 din\u0259 m\u0259nsub olanlar daha \u00e7oxdur? \u2013 Xristian \u2013 2,0 mlrd. n\u0259f\u0259r, 34 0. \u0130slam dinin\u0259 m\u0259nsub olanlann say\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 l,2mlrd.n\u0259f\u0259r(19%)161. Buddizm\u0259 xidm\u0259t ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 0,5 mlrd. (10%)162. \u0130slam dinin\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 daxildir? \u2013 50163. D\u00fcnyada \u0259halinin orta s\u0131xl\u0131\u011fm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 45 n\u0259f\u0259r164. Maksimal \u0259hali s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Monakoda 21,0 min n\u0259f\u0259r, Sinqapurda \u2013 6050 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox, \u0130ndoneziyada 3000, Banqlade\u015fd\u0259 1000 n\u0259f\u0259r165. \u018fn az \u0259hali s\u0131xh\u011fma malik olan \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? -Avstraliya, Monqolustan 2 n\u0259f\u0259r, Danimarkanm Qrelandiya sah\u0259sind\u0259 0,02 n\u0259f\u0259r166. Miqrasiya n\u0259dir? \u2013 \u018fhalinin yerd\u0259yi\u015fm\u0259si167. Emiqrasiya n\u0259dir? \u2013 K\u00f6\u00e7\u00fcb ged\u0259nl\u0259r168. \u0130mmiqrasiya hans\u0131 proses\u0259 deyilir? \u2013 \u00d6lk\u0259y\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcb g\u0259l\u0259nl\u0259r\u0259169. A\u011f\u0131llar\u0131n miqrasiyas\u0131 n\u0259dir? \u2013 M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin bir \u00f6lk\u0259d\u0259n dig\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcb getm\u0259si170. Urbanizasiyan\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 \u015e\u0259h\u0259rl\u0259rin enin\u0259 v\u0259 uzununa b\u00f6y\u00fcm\u0259si171. \u018fn \u00e7ox milyon\u00e7u \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 \u00c7ind\u0259 \u2013 49, AB\u015e-da \u2013 45, Hindistanda \u2013 36172. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 milyon\u00e7u \u015f\u0259h\u0259r vard\u0131r? \u2013 440173. Aqlomerasiya n\u0259dir? \u2013 \u015e\u0259h\u0259r \u0259halisinin, t\u0259s\u0259rr\u00fcfatmm, d\u0259rinin\u0259 v\u0259 enin\u0259 artmas\u0131, geni\u015fl\u0259nm\u0259si174. Meqalopolisi m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 Aqlomerasiyalarm enin\u0259 v\u0259 uzununa geni\u015fl\u0259n\u0259r\u0259k bir-biri il\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259si175. Hans\u0131 meqalopolisi tamy\u0131rsm\u0131z? \u2013 Bosva\u015f, Tokaydo, \u00c7ipits176. Avropada ail\u0259 \u2013 k\u0259bin qurulmasmm orta ya\u015f h\u0259ddi ki\u015fil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 27 ya\u015f177. Avropada ail\u0259 \u2013 k\u0259bin qurulmasm\u0131n qadmlar \u00fc\u00e7\u00fcn orta ya\u015f h\u0259ddini bilirsinizmi? \u2013 24,0 ya\u015f178. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 regionlar\u0131nda ki\u015fi-qadm say nisb\u0259ti b\u0259rab\u0259rdir? \u2013 Latm Amerikasmda, Afrikada179. T\u00fck\u0259n\u0259n t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 neft, qaz, k\u00f6m\u00fcr180. T\u00fck\u0259nm\u0259y\u0259n t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Hava, k\u00fcl\u0259k enerjisi, yerin daxili enerjisi v\u0259 s.181. B\u0259rpa olunan t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Me\u015f\u0259182. \u018ftraf m\u00fchitin \u00e7irkl\u0259nm\u0259sinin insan amili nec\u0259 adlan\u0131r? \u2013 Antropogen amil183. Ekoloji tarazh\u011f\u0131 \u0259n \u00e7ox pozan s\u0259naye sah\u0259si: Kimya, metallurgiya184. D\u00fcnyada illik neft hasilatm\u0131 bilirsinizmi? \u2013 4,0 mlrd. t185. D\u00fcnyada neft ixracma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131186. D\u00fcnyada neft istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci say\u0131l\u0131r? \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam \u2013 450 mln. t187. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259nin h\u0259r biri ild\u0259 100 mln. tondan \u00e7ox neft hasil edir? \u2013 10 \u00f6lk\u0259188. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 neft emal\u0131 zavodu var? \u2013 700-d\u0259n \u00e7ox189. Yaponiyada ild\u0259 ne\u00e7\u0259 ton neft emal ed\u0259 bil\u0259n zavod tikilmi\u015fdir? \u2013 250 mln. t190. \u0130llik qaz hasilatmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyan\u0131n birincisidir? -RF,535 mlrd. kubmetr191. D\u00fcnyada qaz hasilat\u0131nda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u2013 RF, AB\u015e, Kanada192. AB\u015e qaz v\u0259 neft hasilatmda d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tutur? -2- ciyeri, l,2mlrd. t193. D\u00fcnyada illik k\u00f6m\u00fcr\u00fcn hasilatm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 5-6 mlrd. t.194. \u018fn \u00e7ox k\u00f6m\u00fcr istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259. \u2013 \u00c7in \u2013 1,4 mlrd. t195. AB\u015e k\u00f6m\u00fcr istehsalmda d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tutur? \u2013 2-ci 1012 mlrd. t196. K\u00f6m\u00fcr istehsal\u0131nda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. -\u00c7in, AB\u015e, Hindistan197. K\u00f6m\u00fcr\u0259 olan illik t\u0259l\u0259bat\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 5,0 mlrd. t198. Elektroenergetikan\u0131n m\u0259nb\u0259yi. \u2013 Su, atom, yanacaq n\u00f6vl\u0259ri199. Elektroenergetika n\u0259dir? \u2013 Elektrik enerjisi hasilat\u0131 v\u0259 onun istehlak\u00e7\u0131ya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131200. D\u00fcnyada illik elektrik enerjisi hasilat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 16,5 trln.kvt.saat201. Elektrik enerjisi hasilatmda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? -AB\u015e \u2013 4,0 trln kvt-saatdan \u00e7ox202. Elektrik enerjisi hasilat\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r 1-ci 3-l\u00fcy\u0259 daxildirl\u0259r? \u2013 AB\u015e, \u00c7in, Yaponiya203. \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r illik elektrik enerjisi hasilatmm n\u0259 q\u0259d\u0259rini verir? \u2013 65 %-ni204. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik elektrik enerjisi hasilat\u0131nda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yeri tutur? Norve\u00e7 \u2013 29 min kvt.saat205. D\u00fcnya elektroenergetika s\u0259nayesinin strukturunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 \u0130ES, AES, SES, alternativ n\u00f6vl\u0259r206. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck SES-l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 \u0130taypu \u2013 12,6 mln. kvt., Qrand-Kuli \u2013 10,8 mln.kvt., Tukuri \u2013 8,0 mln.kvt., Quri 10,3 mln. kvt, Krasnoyarski, 6,0 mln.kvt.207. Qrand-Kuli SES-i harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 AB\u015e-da208. \u0130taypu SES-i hans\u0131 \u00e7ay \u00fcz\u0259rind\u0259dir? \u2013 Parana \u00e7ay\u0131209. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 illik enerji hasilat\u0131nm 99 %-ni SES-l\u0259r verir? \u2013 Norve\u00e7d\u0259210. \u018fn b\u00f6y\u00fck AES hans\u0131 d\u00f6vl\u0259td\u0259 tikilmi\u015fdir? \u2013 Yaponiyada211. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u0259 malik AES-in adm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 Fukusima \u2013 10,5 mln.kvt.212. 1986-c\u0131 ild\u0259 hans\u0131 AES-d\u0259 q\u0259za ba\u015f vermi\u015fdir? -Ukraynan\u0131n \u00c7ernob\u0131l AES-ind\u0259213. \u0130llik elektrik enerjisinin hasilat\u0131nda AES-l\u0259rin \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 Litvamn \u2013 85 4. D\u00fcnyada illik elektrik enerjisi hasilatmda AES-in x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisni m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 18 5. \u0130llik elektrik enerjisi hasilatmda AES-in x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi b\u00f6y\u00fck olan 3-l\u00fcy\u00fc t\u0259yin edin: Litva 85 %, Fransa -77 %, Bel\u00e7ika -556. D\u00fcnyada tikilm\u0259si davam ed\u0259n \u0259n b\u00f6y\u00fck SES hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir v\u0259 onun g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259r olmal\u0131d\u0131r? \u2013 \u00c7ind\u0259, 18,2 mln. kVt. \u00abSansya\u00bb217. Alternativ enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u2013 G\u00fcn\u0259\u015f, k\u00fcl\u0259k, qabarma \u2013 \u00e7\u0259kilm\u0259, geotermal218. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyalar\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259dir? \u2013 Danimarkada \u2013 4 mind\u0259n \u00e7ox, Almaniyada, Hindistanda219. Qara metallurgiya hans\u0131 m\u0259hsullan istehsal edir? -D\u0259mir, polad, prokat, \u00e7uqun220. Polad istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada l.-ci yeri tutur? \u2013 \u00c7in-182mln. t,Yaponiya-108 mln. t, AB\u015e -101 mln.t221. Polad istehsahnda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. -\u00c7in, Yaponiya, AB\u015e222. \u018flvan metallurgiya m\u0259hsulu hans\u0131lard\u0131r? Mis, al\u00fcminium.223. \u018flvan metallurgiya m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin yerl\u0259\u015fdirilm\u0259 prinsipi: ucuz elektrik enerjisin\u0259, su m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259, xammala meyl etm\u0259si224. Al\u00fcminium al\u0131nmas\u0131nda i\u015fl\u0259dil\u0259n xammallar \u2013 Apatit, boksit, alunit, nifelin, kaolin, sionit.225. Enerji tutumlu istehsal sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin -\u0259lvan metallurgiya: al\u00fcminium, mis.226. Ma\u015f\u0131nqay\u0131rmanm apar\u0131c\u0131 sah\u0259sini bilirsinizmi? -N\u0259qliyyat ma\u015fmqay\u0131rmas\u0131 (avtomobil)227. D\u00fcnyada h\u0259r il n\u0259 q\u0259d\u0259r avtomobil istehsal olunur? -51,1 mln. sayda (2004-c\u00fc il)228. Avtomobil n\u0259qliyyatmm 3 ba\u015fl\u0131ca regionu. \u2013 AB\u015e, filiallarla birlikd\u0259 19,0 mln. \u0259d\u0259d, Q\u0259rbi Avropa 17,0 mln. \u0259d\u0259d, Yaponiya 10,1 mln. \u0259d\u0259dd\u0259n \u00e7ox.229. \u0130llik avtomob\u00f6il istehsalma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 AB\u015e \u00f6z\u00fcnd\u0259 13 mln. \u0259d\u0259d230. Avtomobil istehsalmda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 AB\u015e, Yaponiya, AFR231. AB\u015e ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r avtomobil istehsal edir? \u2013 Xaricd\u0259ki f\u0131liallarla birlikd\u0259 19,0 mln. sayda.232. \u00abF\u0130AT\u00bb hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin avtomobil korporasiyasma aiddir? \u2013 \u0130taliyamn233. \u018fn \u00e7ox avtomobil ixrac ed\u0259n 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? Yaponiya, Almaniya, Fransa234. Kimya s\u0259nayesinin hans\u0131 sah\u0259l\u0259rini tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 \u00dczvi, qeyri \u00fczvi, da\u011f-m\u0259d\u0259n235. K\u0130mya m\u0259hsullar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 Tur\u015fu, k\u00fcbr\u0259, duz236. \u018fsas kimyanm m\u0259hsulu hans\u0131d\u0131r? \u2013 mineral k\u00fcbr\u0259237. Me\u015f\u0259 s\u0259nayesinin m\u0259hsulu. \u2013 sell\u00fcloz, ka\u011f\u0131z, mebel238. Toxuculu\u011fun sah\u0259si: yun par\u00e7a, pamb\u0131q par\u00e7a, ip\u0259k par\u00e7a239. D\u00fcnyada h\u0259r il istehsal olunan par\u00e7amn miqdar\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 126 mlrd. kv.m240. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259 illik pamb\u0131q par\u00e7a istehsal\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? \u2013 \u00c7in \u2013 24 mlrd.kv.metr241. Pamb\u0131q par\u00e7a istehsal\u0131nda d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n hans\u0131 2-ci yeri tutur? \u2013 Hindistan \u2013 17,4 mlrd. kv.m242. Pamb\u0131q par\u00e7a istehsalmda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 \u00c7in, Hindistan, AB\u015e243. Toxuculuq m\u0259hsullan ixracatma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r liderlik edirl\u0259r? \u2013 \u00c7in, T\u00fcrkiy\u0259, Hindistan, Tunis, M\u0259rake\u015f, \u0130ndoneziya.244. Maddi istehsahn 1-ci apar\u0131c\u0131 sah\u0259si: \u2013 S\u0259naye sah\u0259si245. Maddi istehsalm 2-ci apar\u0131c\u0131 sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259si246. D\u00fcnya \u00e7aylarm\u0131n n\u0259z\u0259ri hidroenerji potensialm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:- 50 trln.kvt.saat247. Sular\u0131n qabarma-\u00e7\u0259kilm\u0259l\u0259rinin enerji q\u00fcvv\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r-dir? \u2013 4 mlrd. kvt248. D\u00fcnyada qabarmanm \u0259n \u00e7ox h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc harada v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Atlantik okean\u0131n\u0131n Fandi k\u00f6rf\u0259zind\u0259, 18 m249. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si hans\u0131 sah\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfatmda, 1,3 mlrd. n\u0259f\u0259r250. Aqrar-s\u0259naye kompleksi \u00f6z\u00fcnd\u0259 hans\u0131 sferalar\u0131 birl\u0259\u015f-dirir? \u2013 K\/t-t\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istehsal vasit\u0259l\u0259ri istehsal\u0131m (ma\u015fm, kimy\u0259vi preparat, toxum), k\/t m\u0259hsullar\u0131 istehsalm\u0131, istehsal olunmu\u015f m\u0259h-sullarm n\u0259qlini, emalm\u0131, \u0259rzaq m\u0259hsullarm\u0131, k\/t-\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xammallar\u0131 t\u0259min edir.251. \u00abYa\u015f\u0131l inqilab\u00bbm ba\u015fl\u0131ca komponentl\u0259ri . \u2013 Yeni k\/t sortlarm\u0131n t\u0259tbiqi, irriqasiyanm geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, k\/t-nm s\u0259nayel\u0259\u015f-dirilm\u0259si.252. Bu\u011fdanm v\u0259t\u0259ni hara hesab olunur? \u2013 \u00d6n Asiya (Qabaq Asiya)253. \u015e\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmm v\u0259t\u0259ninin hara oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin \u2013 Hindistanm Benqal \u015ftat\u0131254. Kofenin v\u0259t\u0259ni: Da\u011fl\u0131q Efiopiya255. Kofenin 2-ci v\u0259t\u0259ninin hans\u0131 \u00f6lk\u0259 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Braziliya256. Qar\u011f\u0131dal\u0131nm v\u0259t\u0259ni: \u2013 M\u0259rk\u0259zi Amerika257. Kartofun v\u0259t\u0259ni hara hesab edilir? \u2013 And \u00f6lk\u0259l\u0259ri (Peru)258. Kakaonun v\u0259t\u0259nini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin: \u2013 Meksika yaylas\u0131259. Tax\u0131l\u00e7\u0131hq \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131lan \u0259kin sah\u0259si: \u2013 650 mln. ha260. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 bu\u011fda bec\u0259rilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn aynlm\u0131\u015f \u0259kin sah\u0259si: \u2013 215mln. ha261. \u00c7\u0259ltiyin \u0259kin sah\u0259si: -155mln. ha262. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 qar\u011f\u0131dalmm \u0259kin sah\u0259si: \u2013 140 mln. ha263. D\u00fcnyada illik tax\u0131l y\u0131\u011f\u0131m\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 2,1 mlrd. tondan \u00e7ox264. \u0130llik bu\u011fda m\u0259hsulu t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 600 mln. t265. Illik \u00e7\u0259ltik t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 600 mln. ton266. \u0130llik qar\u011f\u0131dah t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 600 mln. t267. \u0130llik tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 \u00c7in, 500 mln. ton268. \u00c7in XR-s\u0131n\u0131n illik tax\u0131l istehsah: \u2013 500 mln. ton269. Tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 2-ci d\u00f6vl\u0259t: \u2013 AB\u015e, 350 mln. 0. AB\u015e-da illik tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u00e4|dir? \u2013 350 mln. t271. Tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 d\u00fcnyada 3-c\u00fc yerd\u0259 duran d\u00f6vl\u0259t: \u2013 Hindistan, 225 mln. t272. Hindistan\u0131n illik tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 225 mln. t273. \u0130llik bu\u011fda t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur-v\u0259 onun miqdar\u0131n g\u00f6st\u0259rm\u0259li: \u00c7in \u2013 152 mln. ton274. D\u00fcnyada bu\u011fda ixrac ed\u0259n ba\u015fl\u0131ca d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 AB\u015e, Kanada, Avstraliya, Fransa275. Qar\u011f\u0131dal\u0131 m\u0259hsulu ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 AB\u015e, Fransa, Argentina276. \u00c7\u0259ltik ixrac ed\u0259n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupunu tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? -Tailand, AB\u015e, Hindistan, Pakistan, Vyetnam277. Soyanm v\u0259t\u0259ni: \u2013 \u00c7in278. H\u0259r il d\u00fcnyada toplanan zeytunun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -14 mln. ton279. \u0130llik \u015f\u0259k\u0259r istehsal\u0131nda xammahn n\u0259 q\u0259d\u0259rini \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131 t\u0259\u015fkil edir? \u2013 70 %ni280. \u018fsas\u0259n tropik v\u0259 subtropikanm musson iqlimli sah\u0259l\u0259rind\u0259 bec\u0259ril\u0259n \u00e7oxillik n\u00f6v olan \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131mn illik t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 1,2 mlrd. t281. \u018fsas\u0259n m\u00fclayim qur\u015fa\u011fm 1 illik bitkisi hesab edil\u0259n \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011fundurunun illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 270 mln. t282. \u018fn \u00e7ox \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131 bec\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 AB\u015e, \u00c7in, Hindis-tan, Kuba, Meksika, Pakistan, Avstraliya, Tailand, Kolumbiya283. \u015e\u0259k\u0259r \u00e7u\u011fundum bec\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri t\u0259yin edin: \u2013 Ukrayna, RF, Fransa, AB\u015e, AFR, \u0130taliya, Pol\u015fa, T\u00fcrkiy\u0259, \u00c7in, B\u00f6y\u00fck Britaniya, \u0130spaniya284. H\u0259r il n\u0259 q\u0259d\u0259r \u015f\u0259k\u0259r t\u0259dar\u00fck olunur? \u2013 135 mln. t285. H\u0259r il \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmdan \u0259n \u00e7ox \u015f\u0259k\u0259r istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 Braziliya \u2013 21 mln. ton, Hindistan \u2013 14,2 mln. t286. M\u00fclayim qur\u015fa\u011fm bitkisi hesab olunan kartofun \u0259kin sah\u0259sini v\u0259 illik istehsal\u0131n\u0131n k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 20 mln. ha, 300 mln. ton287. \u0130llik kartof t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u00c7in \u2013 56 mln. ton, RF-34 mln. t, Hindistan \u2013 23 mln. t288. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik kartof t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 ard\u0131c\u0131l m\u00fcvafiq olaraq f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupunu ard\u0131c\u0131l olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Belarusiya (800 kq), Pol\u015fa (520 kq), Niderland (500 kq),Ukrayna (300 kq)289. \u0130llik kartof ixracat\u0131nda 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? Niderland -1,5 mln. ton290. D\u00fcnyada illik kofe t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc bilirsinizmi? \u2013 6,5 mln. ton291. D\u00fcnyada illik kakao t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 2,8 mln. t292. D\u00fcnyada illik \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc yada salm: \u2013 2,8 mln. t293. \u0130llik kofe v\u0259 kakao t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t birinci yeri tutur? \u2013 Braziliya: kofe \u2013 1,6 mln. t, kakao \u2013 1,1 mln. t294. \u0130llik \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 Hindistan \u2013 0,8 mln. t295. \u0130llik \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 2-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: \u00c7in \u2013 0,7 mln. t296. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik kakao t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur v\u0259 onun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 Kot \u2013 d \u0130vuar -60 kq297. D\u00fcnyada illik meyv\u0259 t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 400 mln. t298. \u0130ld\u0259 65 mln. t t\u0259dar\u00fck olunan porta\u011fal toplanmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r f\u0259rql\u0259nir? \u2013 Braziliya, AB\u015e299. \u0130ld\u0259 10 mln. ton t\u0259dar\u00fck olunan limon toplanmasmda f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 \u0130ran, Meksika, Hindistan, AB\u015e300. \u0130ld\u0259 60 mln. ton t\u0259dar\u00fck oh\u0131nan banan toplanmasmda ard\u0131c\u0131l olaraq yer tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: Hindistan, Braziliya, Ekvador,Filippin, \u00c7in, \u0130ndoneziya, Kolumbiya, Kosta-Rika, Meksika, Tailand301. \u0130ld\u0259 \u0259kin sah\u0259si 10 mln. ha, t\u0259dar\u00fck\u00fc 60 mln.ton olan \u00fcz\u00fcm m\u0259hsulu toplanmasmda v\u0259 \u015f\u0259rab istehsah sah\u0259sind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7ilirl\u0259r? \u2013 \u0130taliya, Fransa302. \u018fsas\u0259n subtropik v\u0259 tropik zonan\u0131n bitkisi hesab edil\u0259n, \u0259kin sah\u0259si 35 mln. ha-ra \u00e7atan pamb\u0131\u011fm toplanmas\u0131nm illik k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 20,0 mln. ton303. Pamb\u0131q lif\u0131 \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u00c7in \u2013 4,0 mln. t, AB\u015e \u2013 4,0 mln. t, Hindistan \u2013 2,1 mln. t304. T\u0259bii kau\u00e7ukun bec\u0259rildiyi regionu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -C\u0259nubi- \u015e\u0259rqi Asiya305. \u0130llik t\u0259bii kau\u00e7uk t\u0259dar\u00fck\u00fc \u2013 7 mln. t306. T\u0259bii kau\u00e7ukun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: -Tailand, \u0130ndoneziya, Malayziya, Hindistan, \u00c7in, Filippin, \u015eri-Lanka, Nigeriya307. T\u00fct\u00fcn\u00fcn v\u0259t\u0259ni harad\u0131r? \u2013 AB\u015e308. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131 narkotik bitkil\u0259ridir? \u2013 T\u00fct\u00fcn, xa\u015fxa\u015f, k\u00fcnc\u00fct309. T\u00fct\u00fcn m\u0259hsulu toplanmasmda 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: \u2013 \u00c7in -2.5 mln. t310. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfatmm 2-ci apar\u0131c\u0131 sah\u0259si: \u2013 Heyvandarl\u0131q311. D\u00fcnyada saxlan\u0131lan b\u00fct\u00fcn heyvan n\u00f6vl\u0259riniri say\u0131: \u2013 4,5 mlrd. ba\u015f312. D\u00fcnyada iribuynuzlularm say\u0131: -1,4 mlrd. ba\u015f313. D\u00fcnyada x\u0131rdabuynuzlularm say\u0131: -1,1 mlrd. ba\u015f314. D\u00fcnyada saxlan\u0131lan donuzlarm say\u0131: -1,0 mlrd. ba\u015f315. \u0130ribuynuzlularm sayma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? \u2013 Hindistan316. Hindistanda iribuynuzlularm say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 510 mln. ba\u015f317. \u0130ribuynuzlularm sayma g\u00f6r\u0259 2-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: -Braziliya318. D\u00fcnyada illik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 220 mln. ton319. \u0130llik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: \u2013 \u00c7in \u2013 74,0 mln. ton320. D\u00fcnyada illik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 2-ci yeri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tutur? \u2013 AB\u015e \u2013 35 mln. ton321. \u0130llik s\u00fcd t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 560 mln. ton322. \u0130llik yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 700 mlrd. \u0259d\u0259d323. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: -AB\u015e \u2013 115 kq, Danimarka \u2013 115 kq324. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tammr v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Niderland \u2013 720 \u0259d\u0259d325. D\u0259niz heyvanlar\u0131 tutulmasmda 1-ci d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 \u00c7in 36.5 mln. ton326. \u0130ld\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r yun t\u0259dar\u00fck olunur? \u2013 2,5 mln. ton327. \u0130llik yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci- yeri tutur? \u2013 Avstraliya \u2013 0,2 mln. ton328. \u0130llik yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 2-cidir? \u2013 \u00c7in \u2013 290 min ton329. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n \u0259tin miqdar\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? -40kq330. \u0130llik yumurta \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n 5 d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u00c7in (280mlrd. \u0259d\u0259d), AB\u015e (85 mlrd. \u0259d\u0259d), Yaponiya (48 mlrd), RF (34 mlrd. \u0259d\u0259d), Hindistan (28 mlrd. \u0259d\u0259d)331. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: Niderland \u2013 720 \u0259d\u0259d, Bel\u00e7ika \u2013 390 \u0259d\u0259d, Yaponiya \u2013 370 \u0259d\u0259d, \u00c7exiya \u2013 350 \u0259d\u0259d, Belorusiya \u2013 340 \u0259d\u0259d, AB\u015e \u2013 315 \u0259d\u0259d, Fransa \u2013 300 \u0259d\u0259d332. Akvakultura n\u0259dir? \u2013 Su h\u00f6vz\u0259sind\u0259 heyvanlar\u0131n art\u0131nlmas\u0131, onlara n\u0259zar\u0259t v\u0259 qulluq edilm\u0259si.333. N\u0259qliyyat n\u0259dir? \u2013 Maddi istehsalm 3-c\u00fc apar\u0131c\u0131 sah\u0259sidir.334. N\u0259qliyyat sistemi n\u0259dir? \u2013 B\u00fct\u00fcn n\u0259qliyyat n\u00f6vl\u0259rinin v\u0259 vasit\u0259l\u0259rinin birliyi335. D\u00fcnya d\u0259mir yollar\u0131nm uzunlu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 1,3 mln. km336. D\u00fcnyada neft k\u0259m\u0259rl\u0259rinin uzunlu\u011funun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisi n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 760 min km337. Magistral qaz k\u0259m\u0259rl\u0259rinin d\u00fcnyada uzunlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -1,2 mln. km338. N\u0259qliyyat\u0131n y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si n\u0259dir? \u2013 M\u00fc\u0259yy\u0259n vaxt \u0259rzind\u0259 t\u0259yin olunmu\u015f m\u0259saf\u0259y\u0259 da\u015fman y\u00fck v\u0259 s\u0259rni\u015finl\u0259rin miqdar\u0131339. N\u0259qliyyatm y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259sinin \u00f6l\u00e7\u00fc vahidi n\u0259dir? \u2013 t\/km340. N\u0259qliyyat\u0131n hans\u0131 n\u00f6v\u00fcn\u00fcn y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si b\u00f6y\u00fckd\u00fcr? -D\u0259niz n\u0259qliyyat\u0131mn (62 %)341. D\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 buxarla i\u015fl\u0259y\u0259n d\u0259miryolu harada v\u0259 n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? \u2013 Liverpul \u2013 Man\u00e7ester (\u0130ngilt\u0259r\u0259) 1830-cu ild\u0259, \u00c7arlston \u2013 Oqasta (AB\u015e), 1930-cu ild\u0259.342. Hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t d\u0259miryollar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 son ill\u0259rd\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur v\u0259 onun uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 AB\u015e \u2013 240 minkm343. D\u0259mir yollar\u0131nm son ill\u0259rd\u0259 illik y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r olmu\u015fdur? 5,7 trln t\/km344. D\u00fcnyada d\u0259miryollar\u0131 tam elektrikl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 G\u00fcrc\u00fcstan \u2013 100 5. D\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 elektrikl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u0259miryolu yoxdur? \u2013 Kanada, Avstraliya346. D\u0259miryollar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm 2-ci d\u00f6vl\u0259ti: -RF \u2013 86min km347. D\u00fcnyada \u0259n h\u00fcnd\u00fcrd\u0259n ke\u00e7\u0259n d\u0259mir yolu x\u0259tti: \u2013 \u00c7ili \u2013 Argentina (4470 m)348. Tonnell\u0259r vasit\u0259sil\u0259 su altmdan ke\u00e7\u0259n d\u0259mir yollar\u0131 hans\u0131lard\u0131r? Xonsyu \u2013 Xokkaydo; B.Britaniya \u2013 Fransa (Avrotunnel)349. D\u00fcnyan\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 d\u0259mir yolu yoxdur? \u2013 60350. D\u00fcnyamn ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 d\u0259mir yolu x\u0259tti f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir? \u2013 140-dan \u00e7ox351. llk metro x\u0259tti harada istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? \u2013 1863-c\u00fc ild\u0259 Londonda, 1868-ci ild\u0259 Nyu-Yorkda352. D\u00fcnyanm ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 metro i\u015fl\u0259yir? \u2013 70 \u00f6lk\u0259d\u0259353. Az\u0259rbaycanda metro n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? -1967- ciild\u0259354. RF-d\u0259 metro x\u0259ttinin istifad\u0259y\u0259 verildiyi vaxt\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\u2013 1935-ciild\u0259355. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259 avtomobil yollar\u0131mn uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 1- ci yeri tutur v\u0259 onun uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 AB\u015e \u2013 6,3 mln. km356. Avtomobil yollar\u0131mn uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 2-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 Hindistan \u2013 3,4 mln. km357. D\u00fcnyada ilk neft k\u0259m\u0259ri n\u0259 vaxt hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 AB\u015e-da-1865-ciil358. Boru \u2013 k\u0259m\u0259r n\u0259qliyyatmm uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? \u2014AB\u015e \u2013 800 min km-\u0259 q\u0259d\u0259r359. Boru-k\u0259m\u0259r n\u0259qliyyat\u0131mn uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 2-ci yerd\u0259dir? \u2013 RF \u2013 213 km360. N\u0259qliyyat n\u0259dir? \u2013 \u0130qtisadiyyatm barometri361. S\u00fcvey\u015f kanal\u0131 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259n istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? -17.XI. 1869-cuild\u0259n362. Panama kanalmm \u00e7\u0259kildiyi ili bilirsinizmi? \u2013 1904-1914-c\u00fc ill\u0259r.363. D\u00fcnyada il \u0259rzind\u0259 80 mln. n\u0259f\u0259r s\u0259rni\u015fin q\u0259bul etm\u0259 imkanma malik olan hans\u0131 hava liman\u0131m \u2013 aeroportu tan\u0131y\u0131rsm\u0131z v\u0259 o hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 Atlanta (Xartilt) \u2013 AB\u015e364. Turizmin \u0259n \u00e7ox inki\u015faf etdiyi region hans\u0131d\u0131r? \u2013 Amerika makrorayonu, Q\u0259rbi Avropa365. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 qlobal problem vard\u0131r? \u2013 17366. Neft ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam \u2013 46,0 mlrd. t367. Neft ehtiyatma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 4-c\u00fc yeri tutur v\u0259 o ehtiyat\u0131 bilirsinizmi? \u2013 B\u018f\u018f \u2013 16,2 mlrd. t368. Neft ehtiyatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259 3-c\u00fc yeri tutur v\u0259 o ehtiyat\u0131 g\u00f6st\u0259rin: \u2013 \u0130raq \u2013 17,0 mlrd. tona q\u0259d\u0259r369. D\u00fcnyada neftin \u00fcmumi ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 800 mlrd. ton370. Vaxt\u0131 il\u0259 d\u00fcnyada me\u015f\u0259 sah\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r olmu\u015fdur? \u2013 75 mlrd. ha v\u0259 ya 75 mln. kv.km371. Hal-haz\u0131rda d\u00fcnyada me\u015f\u0259nin \u00fcmumi sah\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 51,2 mlrd. ha v\u0259ya51,2 mln. kv.km372. Hal-haz\u0131rda d\u00fcnyada me\u015f\u0259nin oduncaq ehtiyat\u0131n\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 385 mlrd.kub.metr373. Avropada sahil x\u0259tti uzunlu\u011funun n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? -143 min km374. Avropada T\u0259kl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 \u018fm\u0259kda\u015fhq T\u0259\u015fkilat\u0131 AT\u018fT n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b? \u2013 1975-ci ild\u0259375. AT\u018fT-in ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r? \u2013 55376. Avropa \u015euras\u0131 n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b? \u2013 1949-cu ild\u0259377. Ke\u00e7mi\u015f Yuqoslaviyamn t\u0259rkibind\u0259 ne\u00e7\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 5378. Avropa \u015euras\u0131mn ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc var? \u2013 45379. Niderlandm m\u0259nas\u0131 n\u0259dir7 \u2013 D\u00fcz\u0259nlik \u00f6lk\u0259 Avropada iki d\u00f6vl\u0259t dili olan \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Bel\u00e7ika380. Avropada iki d\u00f6vl\u0259t dili olan \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Bel\u00e7ika381. Avropada \u0259n b\u00f6y\u00fck aqlomerasiya hans\u0131d\u0131r? \u2013 London aqlomerasiyas\u0131382. Avropan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 3 b\u00f6y\u00fck aqlomerasiya vard\u0131r? \u2013 Pol\u015fa, Fransa383. Avropada hans\u0131 meqalopolisl\u0259r vard\u0131r? \u2013 \u0130ngilt\u0259r\u0259, Reyn-Rur384. \u015eimal d\u0259nizind\u0259 neftin v\u0259 qazm ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 3,0 mlrd. ton, 4,5 trln.kub.metr385. Avropada \u0259n \u00e7ox neft istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? Norve\u00e7 \u2013 162mln. ton386. Fransa il\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131 La-Man\u015f bo\u011faz\u0131ndan ke\u00e7m\u0259kl\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n tunelin \u2013 d\u0259mir yolunun uzunlu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 50 km387. D\u00fcnyanm \u0259n b\u00f6y\u00fck turist \u2013 rekreasiya regionunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Xarici Avropa388. Xarici Avropada \u00fcmumi sah\u0259si 11,8 mln. ha olan ne\u00e7\u0259 milli park vard\u0131r? \u2013 280389. Vatikan\u0131n sah\u0259sini v\u0259 \u0259halisinin k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 44 ha, 1000 n\u0259f\u0259r390. D\u00fcnyada \u015f\u0259h\u0259r-d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 Vatikan391. D\u00fcnyada dovl\u0259t-\u015f\u0259h\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Sinqapur392. Orta \u015e\u0259rq\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r daxildir? \u2013 \u0130ran, \u018ffqan\u0131stan393. Yaxm v\u0259 Orta \u015e\u0259rq\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 daxildir? \u2013 18 \u00f6lk\u0259394. Xarici Asiya hans\u0131 subregionlara ayr\u0131hr? \u2013 C\u0259nubi Q\u0259rbi Asiya, C\u0259nubi Asiya, C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi, \u015e\u0259rqi v\u0259 ya M\u0259rk\u0259zi \u2013 \u015e\u0259rqi Asiya395. Materikd\u0259 Yer k\u00fcr\u0259sinin \u0259n al\u00e7aq n\u00f6qt\u0259si hara hesab edilir v\u0259 o ne\u00e7\u0259 metr t\u0259\u015fkil edir? \u2013 \u00d6l\u00fc d\u0259nizi \u2013 395 metr396. Yer K\u00fcr\u0259sinin \u0259n h\u00fcnd\u00fcr n\u00f6qt\u0259sini v\u0259 adm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Comalunqma (Everest), 8848 metr397. C\u0259nubi Asiyada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir v\u0259 onun \u0259n b\u00f6y\u00fcy\u00fc hans\u0131d\u0131r? \u2013 7 d\u00f6vl\u0259t, ffindistan398. C\u0259nubi-\u015e\u0259rq\u0130 Asiyada yerl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131: \u2013 10 d\u00f6vl\u0259t399. \u015e\u0259rqi Asiyada yerl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131: \u2013 5 d\u00f6vl\u0259t400. X\u0259z\u0259r d\u0259nizi d\u00fcnya okeam s\u0259viyy\u0259sind\u0259n ne\u00e7\u0259 metr al\u00e7aql\u0131qda yerl\u0259\u015fir \u2013 28 metr401. Asiya \u201cp\u0259l\u0259ngi\u201d d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini g\u00f6st\u0259rin \u2013 Koreya,Sinqapur,Hon- Konq,Tayvan402. \u0130qtisadi v\u0259 siyasi c\u0259h\u0259td\u0259n qrupla\u015fma olan ASEAN n\u0259 vaxt yarad\u0131laraq ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259ti birl\u0259\u015fdirir? \u2013 1967-ci il, 10 d\u00f6vl\u0259ti403. \u00c7ay ixracat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-ci \u2013 2-ci yeri tutur? \u2013 \u015eri- Lanka,Hindistan404. \u00c7inin \u201c\u0130qtisadi paytaxt\u0131\u201d hans\u0131 \u015f\u0259h\u0259rdir?-\u015eanxay405. \u00c7in k\u00f6m\u00fcr,d\u0259mir\u00a0filizi,polad,\u00e7uqun,radio,televizor,velosiped,ayaqqab\u0131,papiros,yum urta,pamb\u0131q,bal\u0131q,tax\u0131l,meyv\u0259,\u0259t,kartof,sement,g\u00fcbr\u0259 istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tutur? \u2013 1-ci406. \u00c7in elektrik enerjisi,soyuducu,qar\u011f\u0131dal\u0131,\u00e7ay istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 yeri tutur?- 2-ci407. \u00c7ind\u0259 illik elektrik enerjisi hasilat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 1,3 trl.kvt.saat408. Qad\u0131nlar\u0131n \u0259n \u00e7ox orta \u00f6m\u00fcr s\u00fcrm\u0259si hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259dir v\u0259 o ne\u00e7\u0259 il t\u0259\u015fkil edir? \u2013 \u00c7in v\u0259 yaponiyada \u2013 85 il409. O hans\u0131 \u00f6lk\u0259dir ki, \u0259halisinin milli t\u0259rkibinin 99,5% eyni mill\u0259t t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Yaponiya410. Hindistan 200 il hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin \u0259sar\u0259tind\u0259 olub? \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya411. Hans\u0131 ili Afrika ili adland\u0131r\u0131rlar? \u2013 1960-c\u0131 ili412. Afrikada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259tin d\u00fcnya okean\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yoxdur? \u2013 15 d\u00f6vl\u0259tin413. Afrikada \u0259n \u00e7ox neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Nigeriya, 100 mln.ton414. O hans\u0131 \u00f6lk\u0259dir ki,\u0259n \u00e7ox q\u0131z\u0131l, uran,almaz istehsal\u0131 il\u0259 tan\u0131n\u0131r? \u2013 CAR415. AB\u015e ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 hans\u0131 m\u0259bl\u0259\u011f\u0259 Alyaskan\u0131 100 illiy\u0259 Russiyadan alm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1867-ci ild\u0259,7,2 mln.dollara416. AB\u015e-\u0131n d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131ndak\u0131 13 a\u011f v\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngli zolaqlar n\u0259yin r\u0259mzidir?- AB\u015e-\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil olan ilk m\u00fcst\u0259qin \u015ftatlar\u0131n417. AB\u015e-da illik demokratik konstitusiya n\u0259 vaxt q\u0259bul olunmu\u015fdur? \u2013 1776-c\u0131 ild\u0259418. Bu vaxta q\u0259d\u0259r AB\u015e-\u0131n bayra\u011f\u0131 ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 d\u0259yi\u015fmi\u015fdir?- 25 d\u0259f\u0259419. AB\u015e-\u0131n bayra\u011f\u0131nda ne\u00e7\u0259 ulduz vard\u0131r v\u0259 onlar n\u0259yi \u0259ks etdirir? \u2013 \u015ftatlar\u0131n saym\u0131 \u0259ks etdir\u0259n 50 ulduz vard\u0131r.420. AB\u015e-da hans\u0131 \u0259razil\u0259r 1959,1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u015ftat h\u00fcququ \u0259ld\u0259 etmi\u015fl\u0259r? \u2013 Alyaska, Havay adalar\u0131421. Meqalopolisl\u0259rin v\u0259t\u0259ni hara hesab edilir? \u2013 AB\u015e422. Bosva\u015f, \u00c7ipits, Sansan, KMSA meqalopolisl\u0259ri hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 AB\u015e-da423. \u018fn \u00e7ox AES hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 AB\u015e-da424. AB\u015e-da atom reaktorlarmm saym\u0131 d\u0259qiql\u0259\u015fdirin: -104425. Qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi elektrik enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? -GES, KES, Q\u00c7ES426. Ba\u015fl\u0131ca elektrik-enerjisi m\u0259nb\u0259l\u0259rini g\u00f6st\u0259rin: \u2013 AES,SES,\u0130ES427. AB\u015e ne\u00e7\u0259 iqtisadi rayona b\u00f6l\u00fcn\u00fcr? \u2013 9428. Kanadada beyn\u0259lxalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat n\u00f6v\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -me\u015f\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131429. Tropik qur\u015fa\u011fm n\u0259h\u0259ngi hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t hesab olunur? \u2013 Braziliya430. Latm Amerikas\u0131nda ne\u00e7\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? \u2013 33431. \u015e\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmdan al\u0131nan \u015f\u0259k\u0259r ixracatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupu 1-ci v\u0259 2-ci yeri tuturlar? \u2013 Braziliya, Kuba432. Avstraliya v\u0259 Okeaniyada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? \u2013 28433. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 paytaxt ad\u0259t\u0259n \u00e7ox da b\u00f6y\u00fck olmayan 2 \u015f\u0259h\u0259r se\u00e7ilir? \u2013 \u0259sas\u0259n Federativ d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259434. D\u00fcnyada \u0259n uzun neft k\u0259m\u0259ri hans\u0131d\u0131r v\u0259 uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 \u00abDostuq\u00bb \u2013 5500 km435. Toxuculu\u011fun m\u0259hsulu n\u0259dir? \u2013 Par\u00e7a436. Avropa \u0130ttifaq\u0131 n\u0259 vaxt yarad\u0131lmaqla ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r? -1951- ciil,- 15\u00fczv\u00fc.437. Hindistan idar\u0259etm\u0259nin hans\u0131 formasma mal\u0131kdir? \u2013 Parlamentli respublika;438. OAPEK n\u0259dir? \u2013 Neft ixrac ed\u0259n on bir (11) \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259si qrupu439. Az\u0259rbaycanda ilk tramvay n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 1924-c\u00fc ild\u0259440. Az\u0259rbaycanda funikulyor n\u0259vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 1960-c\u0131 \u0131ld\u0259441. Bak\u0131-T\u00fcrkm\u0259nba\u015f\u0131 g\u0259mi-b\u0259r\u0259si (343 km) n\u0259 v\u00e4xt i\u015f\u0259 salmm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1962-ci ild\u0259442. Bak\u0131-Batumi neft k\u0259m\u0259rinin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir v\u0259 o n\u0259 vaxt m\u00f6vcudla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1896-1907-ci ill\u0259rd\u0259, uzunlu\u011fu 888 km443. Neft Da\u015flar\u0131 eskadas\u0131nm uzunlu\u011fu: \u2013 76 km444. Bak\u0131-Novorossiysk neft k\u0259m\u0259ri n\u0259 vaxt b\u0259rpa edilmi\u015fdir v\u0259 onun uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 1997-ci ild\u0259, 1411 km445. 1-ci Bak\u0131-\u015eollar su k\u0259m\u0259ri kim t\u0259r\u0259fmd\u0259n v\u0259 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 in\u015fa edilmi\u015fdir? \u2013 1916-1917-ci ill\u0259rd\u0259, Z.Ta\u011f\u0131yev t\u0259r\u0259f\u0131nd\u0259n446. Aran iqtisadi rayonu Az\u0259rbaycanm hans\u0131 f\u0131ziki-co\u011fraf\u0131 b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fc \u0259hat\u0259 edir? \u2013 K\u00fcr-Araz447. Ab\u015feron iqtisadi rayonunda hans\u0131-inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcll\u0259ri illik m\u0259hsul istehsalmda se\u00e7ilirl\u0259r? \u2013 Bak\u0131, Sumqay\u0131t448. B\u00f6y\u00fck Qafqaz co\u011fraf\u0131i rayonunda hans\u0131 iqtisadi rayonlar ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 Ab\u015feron, Da\u011fl\u0131q \u015eirvan, \u015e\u0259ki-Zaqatala, Quba- Xa\u00e7maz449. Ki\u00e7ik Qafqaz t\u0259bii-co\u011fraf\u0131 rayonunda hans\u0131 iqtisadi rayonlar yerl\u0259\u015firl\u0259r? \u2013 G\u0259nc\u0259-Qazax, K\u0259lb\u0259c\u0259r \u2013 La\u00e7\u0131n, Yuxar\u0131 Qaraba\u011f450. Az\u0259rbaycan hans\u0131 b\u00f6y\u00fck co\u011fraf\u0131 rayonlara b\u00f6l\u00fcn\u00fcr? -B\u00f6y\u00fck Qafqaz, Ki\u00e7ik Qafqaz, K\u00fcr-Araz, L\u0259nk\u0259ran, Nax\u00e7\u0131van451. Avrotunelin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdi? \u2013 50 km452. Avrotunel hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri birl\u0259\u015fdirir? \u2013 Fransa v\u0259 B\u00f6yiik Britaniyam453. Avrotunel ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 i\u015f\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r?1994-c\u00fc ild\u0259454. Yax\u0131n \u015e\u0259rq \u00f6lk\u0259l\u0259ri hans\u0131 regionu \u0259hat\u0259 edir? \u2013 CQ Asiyan\u0131455. Orta \u015e\u0259rq hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir? \u2013 \u0130ran, \u018ffqamstan456. \u015eimali Kipr T\u00fcrk Respublikas\u0131 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1983-c\u00fc ild\u0259457. D\u00fcnyada 2-ci yerd\u0259 duran maksimal \u0259hali s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 harada m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Sinqapurda \u2013 6100 n\u0259f\u0259r458. D\u00fcnyada maksimal \u0259hali s\u0131xl\u0131\u011fma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yer tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Monako \u2013 21 min n\u0259f\u0259r459. Polad istehsalma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 \u00c7in \u2013 182 mln. t460. D\u0259mir filizi hasilat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyanm 1 -cisidir v\u0259 onun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 \u00c7in, 210 mln. t461. \u00c7ind\u0259 ne\u00e7\u0259 metallurgiya bazas\u0131 vard\u0131r? \u2013 5462. Qara metallurgiyan\u0131n illik m\u0259hsul istehsalma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 \u00c7in463. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ild\u0259 3 d\u0259f\u0259 \u00e7\u0259ltik m\u0259hsulu g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr? -\u00c7in, Vyetnam464. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnd\u0259 ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t, ne\u00e7\u0259 neft \u015firk\u0259ti i\u015ftirak etmi\u015fdir? \u2013 6 d\u00f6vl\u0259tin 10 neft \u015firk\u0259ti s465. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnd\u0259 hans\u0131 neft \u015firk\u0259tl\u0259ri i\u015ftirak etmi\u015fl\u0259r? \u2013 ARDN\u015e 10 %, BP 34,4 %, \u0130nokal 10,28 %, , \u0130npeks-10 %, Statoyl-8,56 %, Eksson Mobil-8 %, TRAO-6,75 %, Deyon Enerqu-5,63 %, \u0130to\u00e7i-3,92 %, Amerada Hess-2,72 %.466. C\u0259nubi Az\u0259rbaycanm sah\u0259si n\u0259 qs\u0131d\u0259rdir? \u2013 280 min kv.km467. Az\u0259rbaycan Demokratik C\u00fcmhuriyy\u0259ti qurulanda \u0259razisi n\u0259 q\u0259d\u0259r idi? \u2013 114 min kv.km468. T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si n\u0259 vaxt imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1828-ci ild\u0259469. G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259sinin ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 ili m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -1813- c\u00fcil470. Erm\u0259nistan q\u0259sbkar ordusu son vaxtlar Az\u0259rbaycamn n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259razisini z\u0259bt etmi\u015fdir? \u2013 17 min kv.km471. Manna, Midiya, Atropatena d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Az\u0259rbaycanm hans\u0131 hiss\u0259sind\u0259 v\u0259 n\u0259 vaxt yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 C\u0259nubunda, IX \u0259srd\u0259472. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin paytaxt\u0131 Q\u0259b\u0259l\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri olmu\u015fdur? \u2013 Albaniyamn473. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin paytaxt\u0131 B\u0259rd\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri olmu\u015fdur? \u2013 Girdiman\u0131n474. T\u0259bii \u015f\u0259raitin elementini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 iqlim, relyef475. G\u00f6y-g\u00f6l n\u0259 vaxt yaranm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1139-cu ild\u0259476. Az\u0259rbaycanda qaz ehtiyatm\u0131n ne\u00e7\u0259 faizi X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin pay\u0131na dii\u015f\u00fcr? \u2013 30 %-\u0259 q\u0259d\u0259ri477. Az\u0259rbaycanda s\u0259naye \u00fcsulu il\u0259 neft istehsalma n\u0259 vaxt ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1847-ci ild\u0259478. Z\u0259ylik alunitind\u0259n harada istifad\u0259 olunur? \u2013 G\u0259nc\u0259d\u0259 al\u00fcminium oksidi almmasmda479. Nax\u00e7\u0131vanda da\u015f duz yata\u011fmm ad\u0131 n\u0259dir? \u2013 Nehr\u0259m480. Az\u0259rbaycanda Bentonit gill\u0259ri harada a\u015fkar edilmi\u015fdir? \u2013 Da\u015f Salahhda481. Sirab, Vayx\u0131r, Badaml\u0131 mineral bulaqlar\u0131 harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 Nax\u00e7\u0131van MR-da482. M\u0259\u015fhur \u0130stisu bula\u011f\u0131 haradad\u0131r? \u2013 K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259483. Siy\u0259z\u0259n rayonunda a\u015fkar edil\u0259n m\u00fcalic\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli mineral su nec\u0259 adlan\u0131r? \u2013 Qalaalt\u0131484. \u015eirin su ehtiyat\u0131nda hans\u0131 qrup d\u00f6vl\u0259tl\u0259r 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 Braziliya (6950 kub.km), RF (450 kub.km), Kanada (2900 kub.km)485. Axar sular\u0131n \u2013 \u00e7aylarm su h\u0259cmini bilirsinizmi n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?- 2000 kub.km486. D\u00fcnyada n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u00fcni su h\u00f6vz\u0259l\u0259ri yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 onlar\u0131n sah\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 60 min, 400 min kv.km.487. \u015eirin su ehtiyatmda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 Braziliya \u2013 6950 kub.km., Danimarka488. \u015eirin su ehtiyatma g\u00f6r\u0259 2-ci d\u00f6vl\u0259ti tamy\u0131rs\u0131mzm\u0131? -Rusiya \u2013 4500 kub km489. Hans\u0131 me\u015f\u0259 qur\u015fa\u011fmda oduncaq ehtiyat\u0131 \u00e7oxdur? -C\u0259nub me\u015f\u0259 qur\u015fa\u011fmda490. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck enerji m\u0259nb\u0259yi: \u2013 G\u00fcn\u0259\u015f491. Az\u0259rbaycanda \u0259n ucuz, s\u0259rf\u0259li yanacaq n\u00f6v\u00fc hans\u0131d\u0131r? -Qaz492. Az\u0259rbaycanda qaz hasilat\u0131 n\u0259 vaxtdan s\u0259naye \u0259h\u0259miyy\u0259ti k\u0259sb etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1928-ci ild\u0259n493. Az\u0259rbaycanda neftl\u0259 birlikd\u0259 hasil olunan qaz nec\u0259 adlan\u0131r? S\u0259mt qaz\u0131494. Neftin emalmdan alman qaz\u0131 nec\u0259 adland\u0131r\u0131rlar? \u2013 Zavod qaz\u0131495. B\u00f6y\u00fck Qafqaz t\u0259bii co\u011fraf\u0131 rayonunda hans\u0131 iqtisadi rayon t\u0259r\u0259v\u0259z\u00e7ilikl\u0259 tanm\u0131r? \u2013 Quba-Xacmaz496. Az\u0259rbaycanm hans\u0131 t\u0259bii co\u011frafi rayonunda 1 iqtisadi rayon ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 K\u00fcr-Arazda497. Az\u0259rbaycanda ilk neft boru k\u0259m\u0259ri x\u0259tti harada v\u0259 n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? 1878-ci ild\u0259, Balaxan\u0131 \u2013 Qara\u015f\u0259h\u0259r arasmda498. Az\u0259rbaycanda neft s\u0259nayesinin inki\u015fafma t\u0259sir ed\u0259n hans\u0131 neft k\u0259m\u0259rl\u0259rinin adm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 1. Balaxan\u0131-Qara \u015f\u0259h\u0259r Bak\u0131-Batumi, Bak\u0131 \u2013 Novorossiysk, \u018fli-Bayraml\u0131 \u2013 Bak\u0131 NeftDa\u015flar\u0131 \u2013 Bak\u0131, Siy\u0259z\u0259n \u2013 Bak\u0131, Qrozn\u0131 -Bak\u0131, Bak\u0131 \u2013 Supsa, Bak\u0131 \u2013 Tbilisi \u2013 Ceyhan, \u00c7\u0131raq \u2013 S\u0259ng\u0259\u00e7al, D\u00fcb\u0259ndi \u2013 \u018fii-Bayramh (Qazax\u0131standan X\u0259z\u0259r vasit\u0259sil\u0259 g\u0259l\u0259n nefti xaric\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn)499. Hans\u0131 k\u0259m\u0259rl\u0259r Az\u0259rbaycanda qaz s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131ma t\u0259kan vermi\u015fdir? Qarada\u011f \u2013 A\u011fstafa \u2013 Tbilisi, Mozdok \u2013 Qaz\u0131m\u0259m-m\u0259d, \u0130ran \u2013 Astara \u2013 Qaz\u0131m\u0259mm\u0259d, Zir\u0259 \u2013 Bak\u0131, Neft \u2013 Da\u015flar\u0131 -Bak\u0131, \u00c7\u0131raq \u2013 1 \u2013 Neft Da\u015flar\u0131, Bak\u0131 \u2013 \u018frzurum (\u00e7\u0259kilir)500. Az\u0259rbaycan Respublikasmm 1991-ci il 18 oktyabrdan m\u00fcst\u0259qilliyini tan\u0131yan ilk d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 T\u00fcrkiy\u0259, Rummiya501. Az\u0259rbaycanda s\u00fcni qaz anbar\u0131 harada yerl\u0259\u015fmi\u015fdir? \u2013 Kalmazda (1974-c\u00fc ild\u0259), Qarada\u011fda (1986-c\u0131 ild\u0259)502. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00abAz\u0259ri\u00bb yata\u011f\u0131nda ne\u00e7\u0259 quyu qaz\u0131lmahd\u0131r? \u2013 48503. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 \u0259sas\u0259n \u00ab\u00c7\u0131r\u0131q-l\u00bb neft yata\u011fmda ne\u00e7\u0259 quyu qaz\u0131lmahd\u0131r? \u2013 24 quyu504. S\u0259ttarxan adma zavodun ixtisasla\u015fm\u0131\u015f sah\u0259si: neft -m\u0259d\u0259ni avadanl\u0131qlar\u0131 sah\u0259si; \u2013 fontan armaturlan istehsah: t\u00f6km\u0259 polad istehsal\u0131; k\u0259\u015ff\u0131yyat quyular\u0131 qazmaq \u00fc\u00e7\u00fcn rotorlar.505. RF-d\u0259 449 \u0130ES, SES,AES vard\u0131r ki, onlar\u0131n da g\u00fcc\u00fc 198 mln. kvt-dir. (\u0130ES \u2013 132 mln.kvt., SES \u2013 44 mln. kvt, AES \u2013 9 sayda -22 mln. kvt).506. D\u00fcnyada AES-l\u0259rd\u0259n 2,5 trln. kvt saat (15 %) elektrik enerjisi al\u0131mr, g\u00fcc\u00fc \u2013 400 mln. kvt-a q\u0259d\u0259rdir.507. \u00c7ernobl AES-\u0130 1986-c\u0131 ild\u0259ki f\u0259lak\u0259td\u0259 RF, Ukrayna v\u0259 Belarusiyan\u0131n 11 vilay\u0259tinin 171 mln. \u0259halisini radiasiyaya m\u0259ruz qoyaraq 2000 km radiusunda d\u00fcnyan\u0131n 20 \u00f6lk\u0259sind\u0259 radiasiyamn artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.508. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 AES-in illik elektrik enerjisi hasilat\u0131nda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr? Litva \u2013 85 %, Fransa \u2013 78 %, Bel\u00e7ika \u2013 55 %, \u0130sve\u00e7 \u2013 53 %, Ukrayna \u2013 47 %, Koreya Respublikas\u0131 \u2013 46 % Bolqar\u0131stan \u2013 45 %, \u0130sve\u00e7r\u0259 \u2013 43 %, Macar\u0131stan \u2013 42 %, Yaponiya -369. K\u00fcl\u0259k elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-4- ci yerl\u0259ri b\u00f6l\u00fcrl\u0259r? AB\u015e, AFR, Hindistan, Danimarka510. D\u00fcnyada KES-in g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 13,0 mln. kvt.511. D\u00fcnyada geotermal elektrik stansiyas\u0131 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 olmaqla onlar\u0131n g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 20 \u00f6lk\u0259d\u0259, 8,8 mln. kvt512. QES-\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r qabaqc\u0131l yer tuturlar? -Yaponiya, AB\u015e, AFR, \u0130srail513. D\u00fcnyamn ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 t\u0259yyar\u0259, vertolyot istehsal olunur v\u0259 onun qabaqc\u0131l \u00f6lk\u0259l\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 20 \u00f6lk\u0259d\u0259, AB\u015e, RF, Fransa, Braziliya v\u0259 s.514. Q\u0259bi Avropada illik avtomobil istehsah: \u2013 17,0 mln. \u0259d\u0259d515. Avtomobil istehsalmda qabaqc\u0131l d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri g\u00f6st\u0259rin: AB\u015e, Yaponiya, AFR, Fransa516. Vatikan harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 Avropanm karliki (mikro) olmaqla Romamn q\u0259rb hiss\u0259sind\u0259 Tibr \u00e7aymm sa\u011f sahilind\u0259ki Monte- Vatikano t\u0259p\u0259liyind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n, sah\u0259si 0,44 kv.km (44 ha), sahil x\u0259ttinin uzunlu\u011fu 2600 metr\u0259 \u00e7atan, \u0259halisinin say\u0131 1-2,5. min n\u0259f\u0259r (700 n\u0259f\u0259r dini \u015f\u0259xsl\u0259rdir) m\u0259lumatland\u0131r\u0131lan, latm v\u0259 italyan dilli, m\u00fctl\u0259q monarxiya qurulu\u015flu, katolik kils\u0259sinin beyn\u0259lxalq inzibati v\u0259 ideoloji m\u0259rk\u0259zi hesab edil\u0259n, \u015f\u0259h\u0259r- d\u00f6vl\u0259tidir.517. Avropada ki\u015fil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn k\u0259bin k\u0259silm\u0259sind\u0259 orta ya\u015f h\u0259ddi ne\u00e7\u0259 il g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr? \u2013 27 il518. D\u00fcnyada ki\u015fi-qadm ya\u015f nisb\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -50,3:49,7519. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 apar\u0131c\u0131 din var v\u0259 onlar hans\u0131lard\u0131r? \u2013 3; xristian, m\u00fcs\u0259lman, buddizm520. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 islam \u00f6lk\u0259si var? \u2013 50521. GUAM \u0130qtisadi Birliyi n\u0259 vaxt yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1999-cu il 24 apreld\u0259522. Neft ixrac ed\u0259n \u018fr\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259ri birliyi (OAPEK) :hans\u0131 vaxtda yaranm\u0131\u015f v\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdirir? \u2013 1960-c\u0131 ild\u0259n, 10 \u00f6lk\u0259ni523. D\u00fcnya okeamnda ba\u015f ver\u0259n dal\u011falarm illik enerji g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259r hesablanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 2,7 mlrd. kvt524. D\u00fcnyada tanmm\u0131\u015f amerikan avtomobil korporasiyalar\u0131 hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Djeneral Motors, Ford Motor.525. D\u00fcnyada m\u0259\u015fhur yapon avtomobil korporasiyalar\u0131n\u0131 tamy\u0131rsm\u0131zm\u0131? \u00abToyota\u00bb, \u00abNissan\u00bb, \u00abXonda\u00bb526. Hans\u0131 frans\u0131z avtomobil korporasiyalar\u0131mn adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 \u00abReno\u00bb, \u00abPeyo \u2013 Sitroyen\u00bb527. Alman-amerikan avtomobil korporasiyas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 \u00abDaymler Kraysler\u00bb528. D\u00fcnyada illik mineral k\u00fcbr\u0259 istehsalm\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 150 mln. ton529. Mineral k\u00fcbr\u0259 istehsal\u0131nda m\u00fcvafiq olaraq 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u00c7in \u2013 28,0 mln. ton, AB\u015e \u2013 27,0 mln.ton, Kanada \u2013 12,5 mln. ton530. D\u00fcnyada h\u0259r il n\u0259 q\u0259d\u0259r ip\u0259k par\u00e7a toxunuldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 22,0 mlrd.kv.metr531. \u0130llik par\u00e7a toxunmasmda \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc hans\u0131 n\u00f6v t\u0259\u015fkil edir v\u0259 onun illik k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini g\u00f6st\u0259rin: \u2013 Pamb\u0131q par\u00e7a \u2013 75 mln.kv.m.532. \u0130llik pamb\u0131q par\u00e7a \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259tin hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u00c7in \u2013 24,0 mldr kv.metr, Hindistan \u2013 17,4 mlrd.kv.m., AB\u015e \u2013 4,0 mlrd. kv.m.533. D\u00fcnya s\u0259nayesind\u0259 \u00e7ah\u015fanlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisini bilirsinizmi? \u2013 17,0 % \u2013 500 mln.n\u0259f\u0259r534. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n 2-ci sah\u0259si hesab edil\u0259n heyvandarl\u0131qda saxlan\u0131lan ev qu\u015flar\u0131n\u0131n ne\u00e7\u0259 ba\u015f oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 14,0 mlrd. ba\u015f535. Afrikada iribuynuzlular\u0131n say\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 210 mln.ba\u015f536. RF-d\u0259 illik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\u2013 2,3 mln.ton537. \u0130llik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259ti m\u00fcvaf\u0131q olaraq s\u0131ra il\u0259 d\u00fcz\u00fcn: \u00c7in, AB\u015e, Braziliya538. D\u00fcnyada h\u0259r il 700 mlrd. \u0259d\u0259d yumurta \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259tin hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u00c7in \u2013 380 mlrd. \u0259d\u0259d, AB\u015e \u2013 85 mlrd. \u0259d\u0259d, Yaponiya \u2013 45 mlrd. \u0259d\u0259d539. D\u00fcnyada illik yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 se\u00e7il\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? Avstraliya \u2013 0,7 mln.ton, \u00c7in \u2013 0,3 mln.ton, Yeni Zelandiya \u2013 0,3 mln. ton540. Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 200 mln. ba\u015f donuz, 170 mln. ba\u015f x\u0131rdabuynuzlu, 135 mln. ba\u015f iribuynuzlu saxlan\u0131ld\u0131\u011fm\u0131 bilirsinizmi?541. Sinqapura ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r turist g\u0259lir? \u2013 6,0 mln. n\u0259f\u0259r542. C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri Assosiasiyas\u0131 qrupu (ASEAN) 1967-ci ild\u0259n \u00f6z\u00fcnd\u0259 10 \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259raziy\u0259 v\u0259 \u0259haliy\u0259 malikdir? 4,5 mln.kv.km. \u0259raziy\u0259 v\u0259 540 mln. \u0259haliy\u0259 malikdir.543. D\u00fcnyada hans\u0131 neftli \u2013 qazl\u0131 yataqlar\u0131n oldu\u011fu su h\u00f6vz\u0259l\u0259rinin adlarm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? Meksika k\u00f6rf\u0259zi; \u015eimal d\u0259nizi; X\u0259z\u0259r d\u0259nizi; \u0130ran k\u00f6rf\u0259zi;544. \u00c7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259ki \u00e7\u0259kil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcn: Hindistan, \u00c7in, Yaponiya, \u015eri-Lanka, G\u00fcrc\u00fcstan545. 700 km m\u0259saf\u0259d\u0259 uzanan v\u0259 70 min.kv.km sah\u0259si olan Tokaydo meqalopolisinin \u0259halisinin saym\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 70 mln. n\u0259f\u0259r546. RF ild\u0259 m\u00fcvafiq olaraq Q\u0259rbi Avropaya, M\u0259rk\u0259zi -\u015e\u0259rqi Avropaya, Almaniyaya, \u0130taliyaya, Fransaya, \u00c7exiyaya, Pol\u015faya, Macar\u0131stana, Sloveniyaya, Ukraynaya, Belorusiyaya, T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r qaz ixrac edir? \u2013 Q\u0259rbi Avropaya \u2013 80 mlrd.kub.m; M\u0259rk\u0259zi-\u015e\u0259rqi Avropaya \u2013 40; Almaniyaya \u2013 33 mlrd. kub.m.; \u0130taliyaya \u2013 17 mlrd.kub.m. Fransaya \u2013 11 mlrd. kub. m, Pol\u015fa, Macar\u0131stan v\u0259 Sloveniyaya ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda 7 mlrd. kubmetr; Ukraynaya \u2013 55 mlrd.kum.m; Belorusiyaya \u2013 17 mlrd.kub.m; T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 \u2013 8 mlrd. kub.m;547. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan \u0259sas ixrac neft-boru k\u0259m\u0259rinin \u00e7\u0259kilm\u0259si haqda m\u00fcqavil\u0259 n\u0259 vaxt v\u0259 harada imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? 1999-cu il AT\u018fT-in \u0130stanbul Sammitind\u0259548. Elmi i\u015f\u00e7il\u0259rin v\u0259 m\u00fch\u0259ndisl\u0259rin sayma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u00fcnyada l-2-ciyerl\u0259ritutmu\u015flar?-AB\u015e, Yaponiya549. Xarici mal d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? AB\u015e, AFR, Yaponiya (850 mlrd. dollar).550. Federativ d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015funa, parlamentli idar\u0259etm\u0259y\u0259 malik olan Hindistanda hans\u0131 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir? \u2013 D\u0259mir filizi.551. D\u00fcnyanm \u0259n isti qit\u0259si hesab edil\u0259n Afrikada ne\u00e7\u0259 suveren d\u00f6vl\u0259t vard\u0131r? \u2013 54 d\u00f6vl\u0259t.552. AB\u015e-da ne\u00e7\u0259 n\u0259h\u0259ng aqlomerasiya tan\u0131y\u0131rs\u0131mz? \u2013 10 n\u0259h\u0259ng aqlomerasiya553. \u015eimal-\u015e\u0259rq, G\u00f6ll\u0259r\u0259traf\u0131, Kaliforniya meqalopolisl\u0259ri haradad\u0131r, ne\u00e7\u0259 aqlomerasiyam v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259halini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirirl\u0259r? \u2013 AB\u015e-da, 90 aqlomerasiyam, 205 mln. \u0259halini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir.554. Az\u0259rbaycanda n\u0259 q\u0259d\u0259r i\u015fsiz vard\u0131r? \u2013 600 min555. \u0130llik \u00fcmumi s\u0259naye m\u0259hsulu istehsalmda qabaqc\u0131l 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri tan\u0131y\u0131rsm\u0131zm\u0131? \u2013 AB\u015e \u2013 2,1 trln.dollar, \u00c7in -1,2 trln. dollar, Yaponiya \u2013 0,8 trln dollar556. Avropada \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u0259niz limanlar\u0131nm ad\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rin: \u2013 Rotterdam, London, Qavr, Antverpen, Liverpul, Qamburq557. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya dinl\u0259rinin v\u0259t\u0259ni hara hesab olunur? \u2013 Asiya558. \u018fn az u\u015faq \u00f6l\u00fcm\u00fc hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir? \u2013 Yaponiyada559. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 iqtisadiyyatm apar\u0131c\u0131 sah\u0259sini g\u00f6st\u0259rin: \u2013 Ma\u015f\u0131nqay\u0131rma560. Avropa s\u0259nayesin\u0259 liderliyi hans\u0131 \u00f6ik\u0259 edir? \u2013 Almaniya561. C\u0259nubi-Q\u0259rbi Avropa regionunun ba\u015fl\u0131ca t\u0259bii s\u0259rv\u0259ti: -Neft562. \u0130ri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin sayma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 liderlik edir? \u2013 \u00c7in563. Qar\u011f\u0131dal\u0131nm v\u0259t\u0259ni harad\u0131r? \u2013 Meksika564. Ba\u015fl\u0131ca neft ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131 regionda yerl\u0259\u015fir? \u2013 Yaxm v\u0259 Orta \u015e\u0259rq regionunda565. Elektrik enerjisi ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 Fransa (73 mlrd. kvt.saat); RF \u2013 50 mlrd.kvt.saat; Ukrayna, \u0130sve\u00e7r\u0259 36 mlrd.kvt.saat566. \u0130llik bu\u011fda t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 qabaqc\u0131l yer tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: -\u00c7in, AB\u015e, Avstraliya, Kanada, RF, Qazax\u0131stan, Ukrayna567. Beyn\u0259lxalq turizmin ba\u015fl\u0131ca m\u0259rk\u0259zi hans\u0131 region say\u0131l\u0131r? \u2013 Avropa568. \u0130llik elektrik enerjisin\u0259 \u0259n \u00e7ox istehlak\u0131 olan d\u00f6vl\u0259ti g\u00f6st\u0259rin:\u2013 AB\u015e569. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 elektrik enerji hasilatmda apar\u0131c\u0131 yeri SES-l\u0259r tutur? \u2013 Norve\u00e7570. \u00abK\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 kapitalizm\u00bb hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 aiddir? \u2013 Avstraliya, Yeni Zelandiya, \u0130srail, Kanada, CAR.571. \u018fn \u00e7ox inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r harada yerl\u0259\u015firl\u0259r? \u2013 Asiyada, Afrikada, Latm Amerikas\u0131nda v\u0259 Okeaniyada572. Me\u015f\u0259 s\u0259rv\u0259ti il\u0259 z\u0259ngin olan \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 RF, Kanada, Braziliya, Finlandiya, \u0130sve\u00e7, Norve\u00e7573. Qabarma enerji ehtiyat\u0131 hans\u0131 okeanda daha \u00e7oxdur? -Atlantik574. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00abdemoqraf\u0131k partlay\u0131\u015f\u00bb xarakterdir? \u2013 Asiya, Afrika, Lat\u0131m Amerikas\u0131575. D\u00fcnyanm \u0259n \u00abac\u00bb regionu hans\u0131d\u0131r? \u2013 Afrika576. D\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ki\u015fil\u0259rin say\u0131 qadmlardan \u00fcst\u00fcnd\u00fcr? \u2013 \u00c7ind\u0259, Hindistanda577. K\u0259nd \u0259halisi s\u0131x olan regionlar: \u2013 \u015e\u0259rqi v\u0259 C\u0259nubi Asiya578. Elektrik enerjisi idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri bilirsinizmi? \u2013 \u0130taliya, Niderland, AB\u015e579. D\u00fcnya ticar\u0259tind\u0259 1-ci yeri tutan region hans\u0131d\u0131r? \u2013 Q\u0259rbi Avropa (40 %)580. \u0130llik s\u0259rni\u015fin da\u015fmmasmda 1-ci yeri tutan \u015f\u0259h\u0259r: \u2013 Moskva581. D\u00fcnya bazarma banan ixracatmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupu 1-ci yeri tutur? \u2013 Kosta-Rika, Kolumbiya, Ekvador582. \u0130qtisadiyyat\u0131 \u015firin su il\u0259 maksimum t\u0259min olunan d\u00f6vl\u0259t: \u2013 Braziliya583. RF hans\u0131 k\u0259m\u0259rl\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 ild\u0259 8,0 mlrd. kubmetr qaz ixrac edir? \u2013 \u00abTransbalkan\u00bb584. Orta Asiya m\u0259kanmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 illik t\u0259bii qaz hasilatmda 1- ci yerd\u0259 durur v\u0259 onun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisi n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 T\u00fcrkm\u0259nistan \u2013 79,0 mlrd.kub.metr585. Avtomobil istehsalmda 2-ci yeri hans\u0131 region tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Q\u0259rbi Avropa \u2013 17,0 mln. \u0259d\u0259d586. Zeytun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259si 1-ci hesab ediiir? \u2013 \u0130spaniya587. D\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259 illik \u00fcz\u00fcm t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 birinci yeri tutur? \u2013 \u0130taliya \u2013 12,0 mln.t, Fransa \u2013 10,0 mln.t588. Qara gaval\u0131 toplanmasmda d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259sinin 1-ci yeri tutdu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 \u00c7ernoqoriya589. Elektrik stansiyalar\u0131nm \u00fcmumi g\u00fcc\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u00fcnyada 1-ci v\u0259 2-ci yeri tuturlar? \u2013 AB\u015e, RF.590. M\u00fcasir d\u00fcnyan\u0131n iqtisadi, siyasi, h\u0259rbi m\u0259rk\u0259zi hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t say\u0131hr? \u2013 AB\u015e \u2013591. AB\u015e-da b\u00fct\u00fcn n\u00f6v elektrik stansiyalarm g\u00fcc\u00fcn\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 800 mln.kvt.592. AB\u015e-da ild\u0259 4,0 trln.kvt.saat.elektrik enerjisi hasil olunur, bu da adamba\u015fma 14,5 min kvt saat elektrik enerjisi d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b olur. \u018fld\u0259 olunmu\u015f illik elektrik enerjisinin 70 %-ni k\u00f6m\u00fcrl\u0259 (56 %), qazla, mazutla i\u015fl\u0259y\u0259n \u0130ES-l\u0259r, 20 %-ni \u2013 740 mlrd.kvt.saatm\u0131 104 reaktoru, \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 300 mln.kvt olan AES-l\u0259r v\u0259lO %-ni 1300-d\u0259n art\u0131q saya malik olan SES-l\u0259r verirl\u0259r. Kolumbiya h\u00f6vz\u0259sind\u0259 \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 21,0 mln. kvt olan d\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck hidroenerji kaskad\u0131 80 SES-i \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir.593. AB\u015e xaricd\u0259ki m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 h\u0259r \u0131l 19,0 mln. \u0259d\u0259d avtomobil d\u00fcz\u0259ldir \u00abDjeneral motors\u00bb \u2013 8,0 mln, \u00abFord Motor\u00bb \u2013 6,6 mln, \u00abDaymler Kraysler\u00bb \u2013 4,5 mln. AB\u015e-da m\u0259hsulun bu v\u0259 ya dig\u0259r n\u00f6v\u00fc enin\u0259 v\u0259 uzununa inki\u015faf ed\u0259r\u0259k o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck sah\u0259ni tuturlar ki, bir n\u00f6v qur\u015faq \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirirl\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 avtomobil, metallurgiya, s\u00fcd, qar\u011f\u0131dal\u0131, bu\u011fda, pamb\u0131q\u00e7\u0131hq, g\u00fcn\u0259\u015f qur\u015faqlar\u0131 yaranm\u0131\u015f olur.594. AB\u015e-m n\u0259qliyyat strukturunda d\u0259mir yolu \u2013 32 %, avto- Imobil \u2013 24,5 %, d\u0259niz \u2013 18 %, boru-k\u0259m\u0259r \u2013 14 %, daxili su yolu -11 %, hava n\u0259qliyyat\u0131 \u2013 0,5 % y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 malikdir.S\u0259rni\u015fin d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259 is\u0259 avtomobil n\u0259qliyyat\u0131 82 %, hava n\u0259qliyyat\u0131 \u2013 17,5 %, d\u0259mir yolu n\u0259qliyyat\u0131 \u2013 0,5% x\u00fcsusi \u00e7\u0259ki il\u0259 tanm\u0131rlar. Bunlarla b\u0259rab\u0259r avtomobil n\u0259qliyyat\u0131 \u015f\u0259h\u0259r da\u015f\u0131malarmda 98 %, beyn\u0259lxaq da\u015f\u0131malarda 85 %, s\u0259rni\u015finl\u0259rin i\u015f yerl\u0259rin\u0259 apar\u0131lmas\u0131 \u2013 g\u0259tirilm\u0259si da\u015f\u0131malar\u0131nda 84 % x\u00fcsusi \u00e7\u0259ki il\u0259 tan\u0131mr. Vaxt\u0131 il\u0259 d\u0259mir yollarm\u0131n uzunlu\u011fu 360 min km-\u0259 \u00e7atm\u0131\u015f hal-haz\u0131rda onun uzunlu\u011fu xeyli azalsa da d\u00fcnyada bu yen\u0259 d\u0259 1-ci yerd\u0259 durur.595. \u0130qtisadi paytaxt\u0131 Nyu-York hesab edil\u0259n AB\u015e \u015eimal, C\u0259nub, Q\u0259rb iqtisadi rayonlara ayr\u0131l\u0131r.596. \u018frazisi 411,0 min kv.km, \u0259halisi 34,0 mln. n\u0259f\u0259r olan 1848-ci ild\u0259 Meksikadan alman, 1860-ci ild\u0259n 31-ci \u015ftat h\u00fcququ qazanan Kaliforniyan\u0131 ona g\u00f6r\u0259 AB\u015e-m \u00abq\u0131z\u0131l \u015ftat\u0131\u00bb adland\u0131r\u0131rlar ki, o b\u00fct\u00fcn \u015ftatlar\u0131n h\u0259r birind\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7ox \u2013 1,1 trln. Dollarhq m\u0259hsul istehsal edir, adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n \u00fcmumi m\u0259hsul istehsahnda (22 min dollar) B\u00f6y\u00fck Britaniya, Fransa il\u0259 eyni \u00e7\u0259kiy\u0259 malik olmaqla AB\u015e-da 1-ci yeri \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259min edir, ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 2,0 mln-dan \u00e7ox t\u0259l\u0259b\u0259si var, b\u00f6y\u00fck v\u0259 tamnm\u0131\u015f Los-Andjeles, San-Fransisko \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri, d\u00fcnyanm b\u00f6y\u00fck k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 rayonu hesab edil\u0259n B\u00f6y\u00fck Kaliforniya d\u0259r\u0259si burada yerl\u0259\u015fir, alternativ enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri olan \u00e7oxlu sayda k\u00fcl\u0259k, g\u00fcn\u0259\u015f, geotermik elektrik stansiyalar\u0131na malikdir, elmi- t\u0259dqiqat v\u0259 h\u0259rbi s\u0259naye kompleksinin qalan g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn \u015ftatlardan qabaqdad\u0131r.597. AB\u015e-da illik mal d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259 ixrac m\u0259hsullar\u0131nm d\u0259y\u0259ri 773,0 mlrd. dollar, idxal m\u0259hsullar\u0131nm d\u0259y\u0259ri is\u0259 1222,0 mlrd. dollart\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 sat\u0131\u015f balansmm saldosu \u2013 450-mlrd. dollard\u0131r.598. D\u00fcnyada formala\u015fm\u0131\u015f v\u0259 formala\u015fmaqda olan 66 meqalopolisd\u0259n 5-i AB\u015e-dad\u0131r. Bunlardan: Atlantik sahili: Boston-Va\u015finqton v\u0259 ya Bosva\u015f \u00f6z\u00fcnd\u0259 60 mln. \u0259halini birl\u0259\u015fdirir. G\u00f6ll\u0259rsahili: \u00c7ikaqo \u2013 Detroyt \u2013 Pitsburq v\u0259 ya \u00c7ipits;Kaliforniya:San-Fransisko-San-Dieqo v\u0259 ya Sansan; \u015e\u0259rqi Florida: Meksinoyani: Xyuston-yeni Orlean Formala\u015fm\u0131\u015f meqalopolisl\u0259rd\u0259AB\u015e \u0259halisinin 50 %-d\u0259n \u00e7oxu ya\u015fay\u0131r.599. AB\u015e d\u00fcnyada illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131nda, s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131 istehsalmda, ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259, elm\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259n x\u0259rcl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 1-ci yeri tutur, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox kapital ixrac v\u0259 idxal ed\u0259n, d\u00fcnya bazar\u0131na daha \u00e7ox s\u0259naye v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 n\u0259ql ed\u0259n n\u0259h\u0259ng xammal, yar\u0131mfabrikat v\u0259 dig\u0259r yar\u0131haz\u0131r olan m\u0259hsullar idxal edir.600. Avtomobil yollarmm uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259si 1-ci yeri tutur? \u2013 AB\u015e (6,3 mln. km)601. \u018fn \u00e7ox milli park d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 olmaqla onun say\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 AB\u015e \u2013 54 sayda602. Komp\u00fcter d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259ni birinci hesab edirsiniz? \u2013 AB\u015e -\u0131603. D\u00fcnyada robot, videomaqnitofon, videokamera, video-kaset d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin liderlik etdiyini bilirsinizmi? \u2013 Yaponiya604. Elektron m\u0259hsullar\u0131 istehsahnda hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-ci, 2-ci yerl\u0259ri tuturlar? -AB\u015e\u2013 Yaponiya605. Yaponiyan\u0131n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda apar\u0131c\u0131 sah\u0259 n\u0259 hesab edilir?- \u0130ld\u0259 2-3 d\u0259f\u0259 m\u0259hsul ver\u0259n v\u0259 h\u0259r yerd\u0259 bec\u0259ril\u0259n \u00e7\u0259ltik606. \u00c7in ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r bal\u0131q ovlay\u0131r? \u2013 24,0 mln.ton607. Asiya-relyefmin \u0259n \u00e7ox orta h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc \u2013 950 metr olan, d\u00fcnyan\u0131n maksimal h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fcn\u0259 malik olan \u2013 8848 m (Comolunqma), d\u00fcnyamn \u0259n \u00e7\u00f6k\u0259k yerin\u0259- 11022 m (Marian), d\u00fcnyada \u0259n cox v\u0259 qahn buzla\u011fa, quruda \u0259n d\u0259rin \u00e7\u00f6k\u0259kliy\u0259 \u2013 395 m (\u00d6l\u00fc d\u0259niz), d\u00fcnyan\u0131n \u0259n d\u0259rin g\u00f6l\u00fcn\u0259 \u2013 1620 m (Baykal), d\u00fcnyanm maksimum ya\u011f\u0131nt\u0131 d\u00fc\u015f\u0259n m\u0259nt\u0259q\u0259sin\u0259 \u2013 22000 mm (\u00c7ernapunca), \u0259n \u00e7ox torpaq fonduna, \u0259n \u00e7ox \u0259razi v\u0259 \u0259halisi olan (3,5 mlrd. n\u0259f\u0259r) 6 qit\u0259d\u0259n birincisidir.608. D\u00fcnyanm ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u00e7ay bec\u0259rilir? \u2013 49 \u00f6lk\u0259d\u0259609. Bal\u0131q ovlanmasmda 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri bilirsinizmi? \u00c7in \u2013 25 mln.ton, \u00c7ili \u2013 16 mln.ton, Yaponiya \u2013 11,5 mln. ton610. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7ilirl\u0259r v\u0259 onun miqdar\u0131m bilirsinizmi? \u2013 Yeni Zelandiya, Niderland, Fransa ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 400 kq \u0259t t\u0259dar\u00fck edirl\u0259r.611. \u0130ld\u0259 h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n s\u00fcd t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7iiirl\u0259r? \u2013 Danimarka, Niderland, Fransa \u2013 h\u0259r birind\u0259 h\u0259r n\u0259f\u0259r \u00fcc\u00fcn 1100 kq s\u00fcd t\u0259dar\u00fck olunur.612. Adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 se\u00e7ilir? \u2013 Niderland \u2013 800 \u0259d\u0259d613. \u0130llik siqaret burax\u0131lmasmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yeri \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259min etmi\u015fdir? \u2013 AB\u015e \u2013 700 mlrd.\u0259d\u0259d614. Afrikanm ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 pamb\u0131q bec\u0259rilir? \u2013 10: Misir,Sudan, H\u0259b\u0259\u015fistan, Uqanda, Tanzaniya, Nigeriya, Kamerun, Zair, Mozambik, Madaqaskar.615. \u018fsrin sonuna q\u0259d\u0259r d\u00fcnyada 160 meqalopolisin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yini biiirsinizmi?616. T\u00fct\u00fcn\u00fcn v\u0259t\u0259ninin hara oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Kuba \u2013 1424-c\u00fcild\u0259n617. Pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n ilk inki\u015faf etdiyi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n hans\u0131larm\u0131n adm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 Hindistanm, Meksikanm618. 15 \u00f6lk\u0259nin \u0259razisind\u0259n ke\u00e7m\u0259kl\u0259 uzunlu\u011fu 64 min km olacaq Transasiya avtomobil magistrahnm \u00e7\u0259kilm\u0259si layih\u0259sinin haz\u0131r oldu\u011funu bilirsinizmi?619. AB\u015e-m avtomobil parklarmda 200 mln-dan \u00e7ox avtomobil vard\u0131r.620. D\u00fcnyada ilk-neft k\u0259m\u0259ri 1865-ci ild\u0259 AB\u015e-da \u00e7\u0259kilmi\u015fdir (6km).621. D\u0259mir yollar\u0131nm .uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: AB\u015e, Kanada, RF622. Son iil\u0259r Az\u0259rbaycanm \u015fimaTrayonlan \u0259razisind\u0259 hans\u0131 zavod i\u015f\u0259 sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 Xa\u00e7mazda \u00abQafqaz\u00bb meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259z konserl\u0259ri zavodu623. K\u00fcr-Bak\u0131 su k\u0259m\u0259rinin n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verildiyini bilirsinizmi? \u2013 1970-ci ild\u0259624. Mis almmasmda hans\u0131 xammallardan istifad\u0259 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Mis filizind\u0259n625. G\u00f6y-g\u00f6l\u00fcn 1139-cu ild\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yarand\u0131\u011f\u0131m bilirsinizmi?626. Az\u0259rbaycanda \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin t\u0259bii-iqlim kurortu oldu\u011funu unutmaym.627. Metal tutumlu sah\u0259nin ma\u015fmqay\u0131rma oldu\u011funu bilirsinizmi?628. D\u00fcnya neftinin 65 % ehtiyat\u0131 Asiya qit\u0259sind\u0259dir.629. D\u00fcnya neftinin 25 %-ehtiyat\u0131 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam \u0259razisind\u0259dir.630. D\u00fcnyada qaz ehtiyatma g\u00f6r\u0259 birinci 5 yeri tutan \u00f6lk\u0259l\u0259ri ard\u0131c\u0131lhqla d\u00fcz\u00fcn: \u2013 RF, \u0130ran, Q\u0259t\u0259r, B\u018f\u018f, S.\u018fr\u0259bistam631. \u00c7ind\u0259 \u00e7aylarm hidroenerji potensialmm 680 mln.kvt, Hindistanda 75 mln. kvt oldu\u011funu, bundan \u00c7ind\u0259 10 %, Hindistanda is\u0259 14 % istifad\u0259 olundu\u011funu yadda saxlaym.632. \u00c7inin d\u00fcnya m\u0259hsulu istehsalmda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 10,1% t\u0259\u015fkil edir. O, d\u00fcnya k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131nm 24 %-ni verm\u0259kl\u0259 1-ci yeri \u00f6z\u00fcnd\u0259 saxlay\u0131r. \u00c7in eyni zamanda \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmdan \u015f\u0259k\u0259r al\u0131nmasmda, \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fc v\u0259 ixracatmda d\u00fcnyada 3-c\u00fc yeri tutur. T\u00fct\u00fcn yarpa\u011f\u0131 t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 pamb\u0131q toplanmasmda d\u00fcnyada 1-cidir. \u00c7in Kommunist Partiyas\u0131nm 55 mln. \u00fczv\u00fc vard\u0131r.633. D\u00fcnyada birmill\u0259tli d\u00f6vl\u0259tin (99,9 %) Yaponiya oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz. O, \u00fcmumi iqtisadi inki\u015faf q\u00fcvv\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 ni verm\u0259kl\u0259 yer k\u00fcr\u0259si \u0259halisinin 1,5 %-n\u0259 malikdirl\u0259r.641. RF illik \u00fcmumd\u00fcnya m\u0259hsulunun n\u0259 q\u0259d\u0259rini verir? \u2013 2,6 %-ni642. \u0130nki\u015fafda olan \u00f6lk\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdir\u0259n c\u0259h\u0259tl\u0259r hans\u00fcard\u0131r? -tarixi inki\u015fafiarmm (s\u0259naye, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, elm, texnika v\u0259 s.) geri qalmas\u0131; sosial \u2013 iqtisadi qurulu\u015flanmn \u00e7oxukladhl\u0131\u011f\u0131; demoqrafik proses v\u0259 probleml\u0259rin eyniliyi v\u0259 s.643. Son ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf baxrmmdan qazamlan nailiyy\u0259tl\u0259rd\u0259 \u0259n dinamik olan Yeni S\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259 D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 hans\u0131larm oldu\u011f\u00fcnu yada salm: -1 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259: 4 Asiya \u00ab\u0259jdaha\u00bbs\u0131 Koreya Respublikas\u0131, Tayvan, Sinqapur, Honkonq; Meksika, Braziliya, Argentina; II m\u0259rh\u0259l\u0259: Malayziya, Tailand, Hindistan, \u00c7ili; III m\u0259rh\u0259l\u0259: T\u00fcrkiy\u0259, Kipr, Tunis, \u0130ndoneziya; IV m\u0259rh\u0259l\u0259: \u00c7in, Filippin, Mavriki, Venesuela, Vyetnam, Misir. Son vaxtlar Meksikam, C\u0259nubi Koreyan\u0131, Sinqapuru, Tayvan\u0131, T\u00fcrkiy\u0259ni, Kipri, \u00c7ilmi inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131rasma aid edirl\u0259r.644. M\u00fcasir d\u00fcnyada 43 monarxiya d\u00f6vl\u0259tinin olmas\u0131m bilirsinizmi? Bunlar\u0131n say\u0131 Avropada -12, Asiyada \u2013 10, Afrikada -3, Amerikada \u2013 9, Avstraliya v\u0259 Okeaniyada \u2013 9-dur.645. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r qurulu\u015funa v\u0259 ya inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259: Unitar, federativ, konfederativ olurlar.646. Avropa il\u0259 Asiyanm birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n Avrasiya materikinin m\u00f6vcudlu\u011funu bilirsinizmi?647.290 mln-a q\u0259d\u0259r \u0259halisi olan MDB-d\u0259 son ill\u0259r \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131 2,0 trln. dollar t\u0259\u015fkil etdiyini yadda saxlay\u0131n.648. Y\u0259qin ki, MDB t\u0259rkibind\u0259 RF-ni, Belorusiyam, Qazax\u0131stan\u0131, Taeikistam birl\u0259\u015fdir\u0259n Avrasiya, ei\u0259c\u0259 d\u0259 G\u00fcre\u00fcstan\u0131,\u00a0Ukraynam, Az\u0259rbaycam v\u0259 Moldaviyan\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n GUAM iqtisadi birlikl\u0259rinin yarad\u0131ld\u0131\u011fm\u0131 bilirsiniz.649. RF-nin \u015f\u0259rq rayonlar\u0131 \u00e7aylarmm hans\u0131 h\u00f6vz\u0259y\u0259 aid oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 \u015eimal Buzlu okean\u0131 v\u0259 Sakit okeam h\u00f6vz\u0259l\u0259rin\u0259650. D\u00fcnya n\u0259qliyyatm\u0131n 2003-c\u00fc il \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rni\u015fin d\u00f6vriyy\u0259sinin 19,0 trln. s\u0259rni\u015fin-kilometr oldu\u011funu yadda saxlaym.651. D\u00fcnya n\u0259qliyyat\u0131nm son ill\u0259rd\u0259 \u00fcmumi y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si 50 trln.ton kilometrd\u0259n.\u00e7ox old\u00fc\u011funu bilirsinizmi?652. Xarici iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259r-dey\u0259nd\u0259 h\u0259r hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin idxal-ixrac m\u0259hsullarmm, xidm\u0259t sah\u0259sinin, kapitalm s\u0259rfe\u0259d\u2019 x\u0259ttini ke\u00e7m\u0259sini ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fck.653. Beyn\u0259lxalq turizm \u00f6lk\u0259l\u0259r arasmda xidm\u0259tJim\u00fcb\u00e4dil\u0259l\u0259rini formala\u015fdmr. AA.) :;654. Beyn\u0259lxalq turizmin 6 makroregionunun: Avropa, Amerika, Asiya \u2013 Sakit okean, Orta \u015e\u0259rq, Afrika, \u20ac\u0259btlbi: Asiya oldu\u011funu unutmaym.655. Yeni Zelandiyada ild\u0259 h\u0259r adama 2800 kq;\u2019sud d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fch\u00fc y\u0259qin ki, bilirsiniz.656. Niderland adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n illik yumurtaffln miqd\u00c4rihda \u2013 720 \u0259d\u0259d d\u00fcnyamn birincisidir.657. Bal\u0131qlar\u0131n, molyuskalar\u0131n, x\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259rin,d\u0259niz yosunlar\u0131n\u0131n, akvarium bal\u0131qlar\u0131n\u0131n, insanlar\u0131n n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda x\u00fcsusi sah\u0259l\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fcd\u00fclm\u0259si v\u0259 art\u0131r\u0131lmasmm akvakultural adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 d\u0259niz akvakulturas\u0131n\u0131n marikultura adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaddan\u00a0\u00e7\u0131xarmay\u0131n.658. D\u00fcnyada ilk t\u0259bii yanar qaz quyusu 1821 ;j ci iM\u0259rABA\u2019da istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir.659. S\u0259naye \u00fcsulu il\u0259 ilk neft quyusu 1847-ci \u00e4d\u0259rAzsrbay-canda, 1857-ci ild\u0259 Rummiyada, 1859-da AB\u015e-da qaz\u0131hfi\u0131\u015fdi\u00a0660. \u0130lk \u015fist hasilat\u0131 1830-cu ild\u0259 Fransa v\u0259,- \u015eQtlahdiyada m\u00f6vcud olmu\u015fdur. \u0131 c .\u0131.:;-661. D\u00fcnya okeanma h\u0259r il 30 mln. tona q\u0259d\u0259E??a\u00f6!an.\u2019a\u0131eft:V\u0259 neft m\u0259hsullar\u0131 onun ekoloji varl\u0131\u011f\u0131m pozur. Bu sabid\u0259: .am-\u00e7ox \u00e7irkl\u0259n\u0259n Atlantik okeamd\u0131r. Okean sular\u0131n\u0131n orta \u00e7kkhxmmi\u01315- 10\u00a0mq\/1 t\u0259\u015fkil edir. -oqhi662. Atmosferi \u0259n \u00e7ox karbon qaz\u0131 il\u0259 \u00e7irkl\u0259ndir\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: -AB\u015e \u2013 1,4 mlrd.t, \u00c7in \u2013 80 mln. t, RF \u2013 440 mln. t, Yaponiya*-. 300 mln.\u00a0t, Almaniya \u2013 235 mln. t, Hindistan \u2013 230 mln. t, BB -160mln. t, CAR \u2013 160 mln. ton, Kanada \u2013 160 mln. t, \u0130taliya A\u0131i20\u2026663. Son 100 ild\u0259 ekoioji tarazl\u0131\u011fm pozulmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 1000 n\u00f6vd\u0259n \u00e7ox heyvan, 25 mind\u0259n \u00e7ox bitki n\u00f6v\u00fc m\u0259hv aM\u0131\u00fc\u015fdur.664. Tibbi co\u011frafiya \u0259traf m\u00fchitin t\u0259siri il\u02591 i-X\u0259,st\u0259likl\u0259rin yay\u0131lma m\u0259rk\u0259zl\u0259rini, areallar\u0131m, \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259rini \u00f6yr\u0259nir.665. Az\u0259rbaycanm sah\u0259sinin 86,6 min kv.km|\u00f6halisinih 8,4 mln.n\u0259f\u0259r, illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsalm\u0131n 12,0 mlrd. dollar, adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul istehsalmi.ni4,60\u00f6- dollar t\u0259\u015fkil etdiyini bilirsinizmi?666. Erm\u0259nistanda 29,8 min kv.km \u0259razinin, 3,8 mln. n\u0259f\u0259r \u0259halinin, 7,2 mlrd. dollarl\u0131q illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsalmm, el\u0259c\u0259 d\u0259, h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131mn 1600 dollar oldu\u011funu yadda saxlamal\u0131y\u0131q.667. Litvada illik elektrik enerjisi hasilatmm 85 %-d\u0259n \u00e7oxunu ver\u0259n \u0130qnalin AES-inin oldu\u011funu unutmaym. \u00c7\u00fcnki \u00f6lk\u0259 bu sah\u0259d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n yegan\u0259sidir.668. \u0130qtisadi q\u00fcvv\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm 1-4-c\u00fc yerl\u0259fini tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 AB\u015e, \u00c7in, Yaponiya, AFR669. Moskva vilay\u0259tinin \u0259razisini yada sal\u0131n: \u2013 47 min kv.km670. \u00abBenily\u00fcks\u00bb \u00f6lk\u0259l\u0259rini tan\u0131y\u0131rsm\u0131zm\u0131? Q\u0259rbi Avropanm inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir. Bu, Bel\u00e7ika, Niderland, L\u00fcksemburq adlannm ba\u015f h\u0259rfl\u0259rinin birliyini \u0259ks etdirir.671. Macar\u0131stan, \u00c7exiya, Pol\u015fa NATO-nun n\u0259 vaxt \u00fczv\u00fc olduqlar\u0131m yada sal\u0131n: -12 mart 1999-cu il672. G\u00fcrc\u00fcstan n\u0259 vaxtdan Avropa \u015euras\u0131mn \u00fczv\u00fcd\u00fcr? \u2013 22 fevral 1999-cuild\u0259n673. GUAM birliyinin yaranma tarixi: Strasburqda: \u2013 1997-ci ilin oktyabrmda,674. GU\u00d6AM \u2013 m yaranmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 24 fevral 1999-cu il, Va\u015finqtonda, NATO-nun 50 illik zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ke\u00e7iril\u0259n zaman675. Afrikada 17 \u00f6lk\u0259nin m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri vaxt\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 1960-c\u0131 il676. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r Afrikada ne\u00e7\u0259 v\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r m\u00fcst\u0259qillik qazanm\u0131\u015fiar? \u2013 4 d\u00f6vl\u0259t: Misir, Liberiya, Efopiya, CA\u0130 (indiki CAR)677. Afrika Birliyi T\u0259\u015fkilat\u0131 ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259ti birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 n\u0259 vaxt yarad\u00fcm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1963- c\u00fc ilin maymda, 43 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n yaranm\u0131\u015fd\u0131r.678. Amerika qit\u0259sind\u0259 sosialist d\u00f6vl\u0259ti hans\u0131d\u0131r v\u0259 onun yaranma tarixi \u2013 Kuba, 1959-cu ild\u0259679. YUNESKO-nun ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc oldu\u011funu yada salm: \u2013 140-dan \u00e7ox680. T\u00fcrkiy\u0259 Respublikasmm yaranma tarixini bilirsinizmi? -29 oktyabr 1923-c\u00fc il681. Baltikyan\u0131 respublikalar n\u0259 vaxtdan \u00f6z m\u00fcst\u0259qillikl\u0259rini yenid\u0259n b\u0259rpa etmi\u015fl\u0259r? \u2013 4 may 1990-c\u0131 ild\u0259n682. Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259si il\u0259 ticar\u0259t \u0259laq\u0259sin\u0259 malikdir?\u00a0\u2013 96 \u00f6lk\u0259 il\u0259683.0PEK v\u0259 OAPEK n\u0259 vaxt yarad\u0131laraq ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda ne\u00e7\u0259\u00a0d\u00f6vl\u0259tin birliyidir v\u0259 n\u0259 m\u0259qs\u0259d \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vcudla\u015fm\u0131\u015flar? \u2013 1960- c\u0131 ild\u0259, m\u00fcvaf\u0131q olaraq 16 v\u0259 10 d\u00f6vl\u0259ti birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k neft ixrac ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupu. OAPEK-neft ixrac ed\u0259n \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259ri birliyidir.684. \u00c7exiya v\u0259 Slovakiya m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi m\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259d\u0259 \u00f6z yerl\u0259rini n\u0259 vaxt tapm\u0131\u015flar? \u2013 01 yanvar, 1993-c\u00fc il685. Almaniya \u00f6z vahidliyini n\u0259 vaxtdan b\u0259rpa etmi\u015fdir? \u2013 03 oktyabr 1990-c\u0131 ild\u0259n686. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ba\u015flanana q\u0259d\u0259r B\u00f6y\u00fck Britaniyanm m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259rinin hesabma \u0259razisi v\u0259 \u0259halisinin n\u0259 q\u0259d\u0259r olmasm\u0131 yada salm: \u2013 sah\u0259si 35 mln.kv.km, \u0259halisi 700 mln. n\u0259f\u0259r687. Xarici Avropada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259tin oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 39 d\u00f6vl\u0259t688. Q\u0259rbi Avropa ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259ti \u0259hat\u0259 edir? \u2013 24 d\u00f6vl\u0259ti: \u2013 Alma-niya, Fransa, Bel\u00e7ika, Niderland, Ly\u00fcksemburq, \u0130sve\u00e7r\u0259, Avstriya v\u0259 s.689. \u015e\u0259rqi Avropada 10 d\u00f6vl\u0259t: RF, Ukrayna, Belorusiya. Moldova, Pol\u015fa, Sexiya, Slovakiya, Macar\u0131stan, Rumuniya, Bolqa-r\u0131stan yerl\u0259\u015fir.690. Xarici Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n hansmda 2 d\u00f6vl\u0259t dili m\u00f6vcuddur? \u2013 Bel\u00e7ikada691. Xarici Avropada \u00e7oxmill\u0259tli hans\u0131 d\u00f6vl\u0259ti g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 \u0130sve\u00e7r\u0259ni692. Yuqoslaviyan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 yaranan m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri tan\u0131y\u0131rsm\u0131zm\u0131? \u2013 Sloveniya, Makedoniya v\u0259 \u00c7ernoqoriya, Xorvatiya, Serbiya, Bosniya v\u0259 Herseqovina693. \u015e\u0259h\u0259r aqlomerasiyas\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259ninin hans\u0131 region oldu\u011funu yada salm: \u2013 Xarici Avropa, 400 aqlomerasiya694. Konfederativ d\u00f6vl\u0259t\u0259 misal g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 \u0130sve\u00e7r\u0259 \u015eimal d\u0259nizind\u0259n neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? -: B\u00f6y\u00fck Britaniya, Norve\u00e7, Danimarka, Hollandiya695. \u015eimal d\u0259nizind\u0259n neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya, Norve\u00e7, Danimarka, Hollandiya696. \u015eimal d\u0259nizind\u0259n \u0259n \u00e7ox illik qaz hasilatma malik olan. \u00f6lk\u0259l\u0259ri m\u0131i\u0259yy\u0259n edin: \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya \u2013 106 mlrd.kubmetr (2004-c\u00fc il), Norve\u00e7 \u2013 58 mlrd.kubmetr697. Neft ixracatmda f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri (1-4) yada salm. -S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam, RF, \u0130ran, Norve\u00e7 (125 mln.ton)698. Yerli yataqlar hesabma ild\u0259 350 mln.ton neft.hasil ed\u0259n. Q\u0259rbi Avropanm illik neft istehiak\u0131 800 mln. ton t\u0259\u015fkil edir.699. Xarici Avropanm illik qaz hasilatmm 500 mlrd;.kubmetr,. oldu\u011funu yadda saxlaym.700.2005-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycanda neft hasilatmm 55. mln.ton, 2010-cu ild\u0259 is\u0259 100 mln.ton olaca\u011f\u0131m yadda saxlay\u0131n.701. D\u00fcnyada t\u0259bii qaz m\u0259hsulu t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 2-ci yeri tutur? \u2013 \u0130taiiya702. Vatikanda apanc\u0131 dill\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Lat\u0131n, italyan beyn\u0259lxalq turizmin m\u0259rk\u0259zi olmaqla ild\u0259:700 min turist q\u0259bul edir.703. Monako beyn\u0259lxalq turizmin m\u0259rk\u0259zi olmaqla ild\u0259 700 min turist q\u0259bul edir.704. Monakonun \u0259sas g\u0259lir m\u0259nb\u0259yi n\u0259dir? \u2013 turizm, kazino, gec\u0259 barlan, po\u00e7t markalar\u0131, s\u0259naye, ticar\u0259t, \u0259cza\u00e7\u0131l\u0131q, keramikan, qad\u0131n paltar\u0131, suvenirl\u0259r sat\u0131\u015f\u0131,705. Xarici Asiyan\u0131n 38 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tind\u0259n 33-\u00fc unitar, 5-i (Hindistan, Pakistan, Malayziya, Myanma, B\u018f\u018f) federativ.d\u00f6vl\u0259t 1 qurulu\u015funa malikdir,706. Hansi \u00f6lk\u0259d\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f beyn\u0259lxalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259si m\u00f6vcuddur? \u2013 Kanadada, a\u011fac v\u0259 me\u015f\u0259 emal\u0131 s\u0259nayesi,- Yaponiyada \u2013 avtomobil sah\u0259si.707. Me\u015f\u0259 materiallar\u0131 ixracat\u0131nda hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-4-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 Kanada \u2013 2,3%, AB\u015e.- 13 %, Finlandiya \u2013 10%, \u0130sve\u00e7- 98. Q\u0259zet ka\u011f\u0131z\u0131ixracat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t d\u00fcnyada 1-ciyeri tutur?\u2013 Kanada \u2013 60 %, d\u00fcnya. ixracat\u0131n\u0131n709. \u015eirin su ehtiyat\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 daha z\u0259ngindir?- Danimarka, Lat\u0131n Amerikas\u0131 regionu, Kanada. (20 % d\u00fcnya ehtiyat\u0131n\u0131n).710. Tropik v\u0259 subtropik zonan\u0131n bitkisi olan \u00e7\u0259ltik toplanmas\u0131n\u0131n 9\/10 hiss\u0259si Asiyan\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr.711. \u0130ld\u0259 600 mln. tona q\u0259d\u0259r (576 mln.t) toplanan \u00e7\u0259ltik m\u0259hsulunun 182,0 mln.tonunu \u00c7in, 121,0 mln.tonunu Hindistan, qalan\u0131n\u0131 is\u0259 \u0130ndoneziya, Banqlade\u015f, Vyetnam, Tailand, Myanma, Yaponiya, Braziliya, AB\u015e v\u0259 ba\u015fqa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin t\u0259dar\u00fck etdikl\u0259rini unutmay\u0131n.712. \u018fn \u00e7ox \u00e7\u0259ltik ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri bilirsinizmi?-Tailand, AB\u015e (yar\u0131dan \u00e7oxunu), Hindistan, Pakistan, Vyetnam, \u00c7in713. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox \u00e7\u0259ltik idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri yada sal\u0131n-\u0130ndoneziya, Filippin, S.\u018fr\u0259bistan\u0131, B\u018f\u018f, Brazliya, Kuba, CAR714. \u0130ld\u0259 140 mln.ha \u0259kin sah\u0259si ayr\u0131lan, tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n 2-ci sah\u0259si hesab edil\u0259n qar\u011f\u0131dal\u0131 toplanmas\u0131n\u0131n miqdar\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259n \u00e7ox hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin se\u00e7ildiyini bilirsinizmi?-600 mln. tona q\u0259d\u0259r, AB\u015e,\u00c7in, Braziliya,715. \u018fn \u00e7ox qar\u011f\u0131dal\u0131 ixrac nd\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. Yaponiya, Koreya Respublikas\u0131, \u00c7in, Malayziya, \u0130spaniya, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Bel\u00e7ika, Niderland716. M\u00fclayim qur\u015fa\u011f\u0131n\u0131n C\u0259nubi Amerika bitkisi hesab edil\u0259n kartof bec\u0259rilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 18 mln.ha \u0259kin sah\u0259si ayr\u0131lsa da, illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fc 300 mln. t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 \u0259n \u00e7ox RF-d\u0259 Pol\u015fada, \u00c7ind\u0259, AB\u015e-da, Hindistanda bec\u0259rilir. V\u0259t\u0259ni Peru-Ekvador-Boliviya t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fck qur\u015fa\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n Peru hesab edilir.717. M\u00fclayim qur\u015fa\u011f\u0131n\u0131n \u2013 Avropan\u0131n\u0131n bitkisi hesab edil\u0259n \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011funduru \u00e7ox miqdarda i\u015f\u0131q, r\u00fctub\u0259t sev\u0259r\u0259k Aral\u0131q d\u0259nizi h\u00f6vz\u0259sini \u00f6z\u00fcn\u0259 v\u0259t\u0259n se\u00e7mi\u015fdir. \u018fkin sah\u0259si 7,0 mln.ha olmaqla Ukraynada, RF-d\u0259, Fransada, AFR-d\u0259, AB\u015e-da bec\u0259rilm\u0259kl\u0259 illik m\u0259hsui toplant\u0131s\u0131 300 mln. ton t\u0259\u015fkil edir.718. Subtropik v\u0259 tropik zonan\u0131n \u00e7oxillik m\u0259d\u0259ni bitkil\u0259rind\u0259n hesab edil\u0259n \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259ni Hindistan\u0131n Benqal \u015ftat\u0131d\u0131r. \u0130ld\u0259 hasil olunan 125 mln. ton \u015f\u0259k\u0259rin 10 % xammal\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259r\u0259kBraziliyada (250 mln. ton), Hindistanda (170 mln.t), Kubada (70 mln.ton) v\u0259 ba\u015fqa b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 bec\u0259rilm\u0259kl\u0259 illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fc 1,2 mlrd. ton hesablan\u0131r. Hal-haz\u0131rda m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-7-ci yerl\u0259ri m\u00fcvafiq olaraq Braziliya, Hindistan, \u00c7in, Tailand, Pakistan, Meksika, Kuba tuturlar.719. Pamb\u0131q m\u0259d\u0259ni bitki kimi ilk d\u0259f\u0259 Hindistan-Misir-Meksikada bec\u0259ril\u0259r\u0259k \u00e7oxlu miqdarda su,isti t\u0259l\u0259b etm\u0259kl\u0259 m\u00fclayim iqlim qur\u015fa\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir. D\u00fcnyan\u0131n 30-dan art\u0131q \u00f6lk\u0259sind\u0259 35 mln. ha \u0259kin sah\u0259sind\u0259n h\u0259r il 20,0 mln.tondan art\u0131q m\u0259hsul toplan\u0131r. Pamb\u0131q bec\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r Afrikada daha \u00e7ox olmaqla onlar\u0131n say\u0131 10-dur (Misir, Sudan, Ef\u0131opiya, Uqanda, Nigeriya, Kamerun, Zair, Madaqaskar, Tanzaniya, Mozambik). 1-5-ci yerl\u0259ri \u00c7in (4,5 mln. ton), AB\u015e (3,4 mln. t), \u00d6zb\u0259kistan (3,2 mln.ton), Hindistan (1,7 mln.t), Pakistan (1,5 mln. t) tuturlar.720. M\u00fclayim qur\u015faqda, istilik sev\u0259n, C\u0259nubi Amerika bitkisi say\u0131lan t\u00fct\u00fcn bec\u0259rilm\u0259sind\u0259 amerikan, ingilis kompaniyalar\u0131 beyn\u0259lxalq ticar\u0259td\u0259 himay\u0259darl\u0131q edirl\u0259r. An\u0131erikan\u0131n \u00abFilip Morris\u00bb kompaniyas\u0131 bu sah\u0259d\u0259 qabaqc\u0131l yer tutur. Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri d\u00fcnya t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fcn 3\/5-n\u00fc verm\u0259kl\u0259 \u015e\u0259rqi v\u0259 Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri d\u0259 t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fckl\u0259 tan\u0131n\u0131rlar. M\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 \u00c7in (2,7 mln.ton) d\u00fcnyada 1-ci yeri tutsa da AB\u015e, Hindistan, Braziliya, \u0130taliya, MDB, T\u00fcrkiy\u0259, Yunan\u0131stan, \u0130ndoneziya v\u0259 Kuba bu sah\u0259d\u0259 tan\u0131n\u0131rlar. D\u00fcnyada illik t\u0259dar\u00fck\u00fc 7,0 mln.tondan \u00e7oxdur. Onun v\u0259t\u0259ni 1424-c\u00fc ild\u0259n Kuba hesab edilir. \u0130xracatda AB\u015e 1-ci yerd\u0259dir.721. H\u0259r il d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri 450 mln.tona q\u0259d\u0259r meyv\u0259 t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 malikdirl\u0259r ki, burada da \u00c7in 12 %, Hindistan 10 %, Braziliya 8 %, AB\u015e 7,5 %, \u0130taliya 0,8 %, RF-0,8 %, x\u00fcsusi \u00e7\u0259kiy\u0259 malikdirl\u0259r.722. Subtropik iqlimin bitki\u00e7iliyin\u0259 daxil olan sitrus meyv\u0259\u00e7iliyi \u2013 porta\u011fal, mandarin, limon, qreyfrut v\u0259 s-nin illik m\u0259hsulu d\u00fcnyada 400 mln-dan \u00e7ox olmaqla Braziliya, \u015eimali Amerika, Q\u0259rbi Avropa (\u0130spaniya, \u0130taliya). \u00c7in, Yaponiya, el\u0259c\u0259 d\u0259 C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00e7ox m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck edirl\u0259r. H\u0259r il 70 mln. tona q\u0259d\u0259r (640 mln.ton) porta\u011fal t\u0259dar\u00fck olunur. Mandarin toplanmas\u0131nda Yaponiya d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur.723. Tropik iqlim zonas\u0131nda \u00e7ox istilik v\u0259 r\u00fctub\u0259t sev\u0259n bitkil\u0259rd\u0259n biri d\u0259 illik t\u0259dar\u00fck\u00fc 60 mln. tona \u00e7atan banan sah\u0259sidir. V\u0259t\u0259ni M\u0259rk\u0259zi Amerika: Kosta-Rika, Kolumbiya, Salvador, Qonduras,\u00a0Panama, Ekvador hesab edildiyind\u0259n onlar \u00abbanan respublikalar\u0131\u00bb adland\u0131r\u0131rlar. Bundan ba\u015fqa, illik m\u0259hsulun 2\/5- ni t\u0259dar\u00fck ed\u0259n Asiya, 1\/4-ni ver\u0259n C\u0259nubi Amerika, el\u0259c\u0259 d\u0259 Afrika d\u00fcnya bazar\u0131na banan m\u0259hsulu ixrac etm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldurlar. Son ill\u0259r apar\u0131c\u0131 yerl\u0259r\u0259 Hindistan\u0131n, Braziliyan\u0131n, Flippini, Meksikan\u0131n da aid etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.724. \u0130nsanlar\u0131n h\u0259yat tonusunun daha da y\u00fcks\u0259kdilm\u0259sind\u0259 v\u0259t\u0259ni Meksika say\u0131lan kakao m\u0259hsulu toplanmas\u0131nda d\u00fcnyada 1 -ci yeri Kot-D \u0130vuar (d\u00fcnya m\u0259hsulunun 1\/4) tutur. Sonrak\u0131 yerl\u0259r Braziliyaya, Qanaya, \u0130ndoneziyaya, Malayziyaya, Nigeriyaya aiddir. \u0130dxalatda AB\u015e, Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri qabaqc\u0131ld\u0131rlar. \u0130ld\u0259 3,0 mln.ton m\u0259hsul toplan\u0131l\u0131r.725. Subtropik v\u0259 tropik zonalar\u0131n m\u0259hsullar\u0131ndan biri d\u0259 \u00e7ayd\u0131r. Asiya t\u0259dar\u00fck olunan \u00e7ay m\u0259hsulunun 4\/5-ni, Afrika 1\/7-ni verirl\u0259r. D\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n Hindistan 810 min t, (1\/3), \u00c7in 616 min ton Keniya, \u015eri-Lanka bu sah\u0259d\u0259 1-4-c\u00fc yerl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r. \u018fn \u00e7ox \u00e7ay istifad\u0259 ed\u0259n B\u00f6y\u00fck Britaniya v\u0259 \u015eimali Amerika \u00f6lk\u0259l\u0259ridir.726. Donuz\u00e7ulu\u011fa g\u00f6r\u0259 \u00c7in 1-cidir. AB\u015e, Braziliya, Meksika, AFR, \u0130spaniya, Fransa, RF, Pol\u015fa, Belorusiya, Estoniya se\u00e7ilirl\u0259r.727. Qoyun\u00e7uluqda Asiya (\u00c7in d\u00fcnyada 1-cidir) Afrika, Avstraliya \u2013 Okeaniya yerl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r.728. X\u0131rdabuynuzlulardan 700 mln. ba\u015f ke\u00e7i saxlan\u0131l\u0131r ki, burada da \u00c7in (1-cidir), Hindistan, Pakistan, Somali, Sudan, Efiopiya, Nigeriya, Banqlade\u015f, AB\u015e say hesab\u0131 il\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011fa malikdirl\u0259r. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 3,0 mln.ba\u015fdan \u00e7ox saya malik anqor ke\u00e7il\u0259ri saxlan\u0131l\u0131r ki, onun da verdiyi xammaldan maxer, ip\u0259k par\u00e7a keyf\u0131yy\u0259tin\u0259 yax\u0131n par\u00e7a \u0259ld\u0259 edilir.729. D\u00fcnyada 14,0 mlrd-a q\u0259d\u0259r ev qu\u015flar\u0131 saxlan\u0131l\u0131r ki, burada da \u00c7in (3, 1 mlrd) liderlik edir. Sonrak\u0131 yerl\u0259r AB\u015e-a, Braziliyaya, \u0130ndoneziyaya, Hindistana, Yaponiyaya, RF-y\u0259, Meksikaya, AFR-\u0259, Fransaya, B.Britaniyaya, \u0130spaniyaya, Macar\u0131stana aiddir. \u0130llik yumurta m\u0259hsulunun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisi 47-50 mln.t t\u0259\u015fkil edir. \u0130ld\u0259 bir toyu\u011fun verdiyi yumurtan\u0131n say\u0131na (260 \u0259d\u0259d) g\u00f6r\u0259 AFR d\u00fcnyada 1 -ci yeri \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259min etmi\u015fdir.730. SES-l\u0259rd\u0259n al\u0131nan elektrik enerjisinin illik miqdar\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 Kanada731. D\u00fcnyan\u0131n n\u0259h\u0259ng k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 regionunun hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? -Asiya regionu732. D\u00fcnyada adamba\u015f\u0131na n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259t t\u0259dar\u00fck olundu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin \u2013 36,0 kq733. D\u00fcnyada \u0259n az \u0259t istehlak ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Hindistan adamba\u015f\u0131na ild\u0259 5,0 kq734. Adamba\u015f\u0131na \u0259n \u00e7ox \u0259t istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259nin hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Danimarka \u2013 365 kq AB\u015e-da adamba\u015f\u0131na 31 kq donuz \u0259ti, 53 kq qu\u015f \u0259ti d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc yadda saxlay\u0131n.735. AB\u015e-da adam ba\u015f\u0131na 31 kq donuz \u0259ti 53 kq qu\u015f \u0259ti d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc yadda saxlay\u0131n736. \u0130ld\u0259 d\u00fcnyada h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n donuz \u0259tinin miqdar\u0131 15 kq, qu\u015f \u0259tinin miqdar\u0131 is\u0259 9,0 kq-dan \u00e7ox oldu\u011funu unutmaym.737. \u0130llik \u0259t ixracat\u0131nda hans\u0131 region \u00f6lk\u0259l\u0259ri qabaqc\u0131l yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 Q\u0259rbi Avropa (Niderland, Fransa, Danimarka) 47,0 %-i, \u015eimali Amerika 20 %, Okeaniya 12 % t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 1-737. 3-c\u00fc yerl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r.738. \u0130lltik \u00fcz\u00fcm \u015f\u0259rab\u0131 (25 mlrd. litr) \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 \u0130taliya, Fransa, \u0130spaniya d\u00fcnya hasilat\u0131n\u0131n 50 %-d\u0259n \u00e7oxunu verirl\u0259r.739. \u0130llik piv\u0259 \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 \u2013 126,0 mlrd. ton AB\u015e v\u0259 Q\u0259rbi Avropa \u00f6llc\u0259l\u0259rinin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisinin 1\/4 t\u0259\u015fkil etdiyini bilirsinizmi?740. Planetin \u0259halisinin h\u0259r n\u0259f\u0259rin\u0259 ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r siqaret d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 1000 \u0259d\u0259d741. Planetimizd\u0259 ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r siqaret \u0259ld\u0259 edildiyini bilirsinizmi? \u2013 5410 mlrd. \u0259d\u0259d742. \u0130llik siqaret t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin qabaqc\u0131l yer tutdu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin \u2013 \u00c7in liderlik edir.743. \u0130iiik siqaret t\u0259dar\u00fck\u00fc istehlak\u0131nda liderlik ed\u0259n d\u00f6vl\u0259t: -RF- 12,04. \u0130llik ayaqqab\u0131 \u0259ld\u0259 edilm\u0259sinin k\u0259miyy\u0259f g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 4,0 mlrd. c\u00fct745. D\u00fcnyada illik ayaqqab\u0131 burax\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 liderlik edir? \u2013 \u00c7in. Xalq Respublikas\u0131 (40 %)746. \u0130llik ayaqqab\u0131 burax\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 region \u00f6lk\u0259l\u0259ri 1-cidir? \u2013 Asiya \u2013 50 %-d\u0259n art\u0131q747. D\u00fcnya bazar\u0131na g\u00f6nd\u0259ril\u0259n idman v\u0259 ev ayaqqab\u0131lar\u0131 (doma\u015fnik) burax\u0131lmas\u0131nda f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 \u00c7in 25 % d\u00fcnya bazarn\u0131 t\u0259min edir.748. \u018fn qiym\u0259tli xammalardan haz\u0131rlanan ayaqqab\u0131lar\u0131n illik k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 1,0 mird. c\u00fct (bu sah\u0259d\u0259 \u0259sas\u0259n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r)749. \u018fn qiym\u0259tli xammallardan haz\u0131rlanan ayaqqab\u0131 burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t liderlik edir? \u2013 \u0130taliya \u2013 480 mln. c\u00fct (AB\u015e-a, Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259, Kanadaya ixrac edir).750. \u0130qtisadi inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259ri qrupla\u015fd\u0131r\u0131n: \u2013 y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f (13 sayda), inki\u015faf etmi\u015f \u2013 21 d\u00f6vl\u0259t, orta inki\u015faf etmi\u015f \u2013 36 d\u00f6vl\u0259t, z\u0259if inki\u015faf etmi\u015f \u2013 21 d\u00f6vl\u0259t, \u0259n geri qalm\u0131\u015f \u2013 36 d\u00f6vl\u0259t751. \u018fhalisinin orta s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 daha \u00e7ox olan regionlar hans\u0131lard\u0131r?-Asiya-1 kv.km-d\u0259 114 n\u0259f\u0259r752. MDB m\u0259kan\u0131nda olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259hali ya\u015fay\u0131r? -290,0 mln. n\u0259f\u0259r753. MDB-d\u0259 ya\u015fayan \u0259halinin 50 %-d\u0259n art\u0131\u011f\u0131n\u0131n xristian dinin\u0259, 40 %-\u0259 q\u0259d\u0259ri is\u0259 islam dinin\u0259 sitayi\u015f etdikl\u0259rini yadda saxlay\u0131n.754. \u00c7ind\u0259 ail\u0259d\u0259 bir u\u015faqdan art\u0131q d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n olarsa ail\u0259 art\u0131q u\u015fa\u011f\u0131n h\u0259r birin\u0259 d\u00f6vri olaraq y\u00fcks\u0259k miqdarda c\u0259rim\u0259 verdiyini bilirsinizmi?755. Beyn\u0259lxalq miqrasiya n\u0259dir? \u2013 emiqrasiya v\u0259 immiqrasiyan\u0131n birliyi756. D\u00fcnyada ilk \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r n\u0259 vaxtdan yaranm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 Eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l, III -1 minillikl\u0259rd\u0259, Misird\u0259, Mesopotamiyada, \u00c7ind\u0259757. \u015e\u0259h\u0259r \u0259halisi hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir? -\u0130qtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 (Fransada \u2013 75 %, \u0130sraild\u0259-90 %, Yaponiyada \u2013 77,5 %, AB\u015e-da 77,5 %, Norve\u00e7d\u0259 \u2013 75 %,\u00c7ind\u0259 \u2013 26,2 %, Hindistanda \u2013 25,7 %)758. D\u00fcnyada ilk AES, ilk reaktiv s\u0259rni\u015fin t\u0259yyar\u0259si, yerin ilk s\u00fcni peyki, s\u0259sd\u0259n iti s\u00fcr\u0259t\u0259 malik reaktorlu ilk s\u0259rni\u015fin t\u0259yyar\u0259sinin n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verildiyinin suala m\u00fcvaf\u0131q ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 bel\u0259dir: \u2013 1954-c\u00fcild\u0259, 1955-ciild\u0259, 1957-ciild\u0259, 1969-c\u00fc ild\u0259759. Elm tutumlu sah\u0259l\u0259rin hans\u0131lar oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 ma\u015f\u0131nqay\u0131rma (mikroelektronika, hesablama texnikas\u0131, robot texnikas\u0131, elmi cihazlar, aviakosmik texniki vasit\u0259l\u0259r), kimy\u0259vi polimerl\u0259rin al\u0131nmas\u0131.760. D\u00fcnya elminin inki\u015faf etmi\u015f 6 apar\u0131c\u0131 regionu hans\u0131lard\u0131r?-AB\u015e, MDB, Yaponiya, AFR, Fransa, B\u00f6y\u00fck Britaniya761. \u0130nformasiya s\u0259nayesi (endustriya) n\u0259dir? \u2013 Ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n yeni t\u0259s\u0259rr\u00fcfat n\u00f6v\u00fcd\u00fcr.762. \u0130nformasiya s\u0259nayesinin ba\u015fl\u0131ca regionlar\u0131n\u0131n AB, Q\u0259rbi Avropa, Yaponiya, \u015e\u0259rqi Avropa oldu\u011funu yaddan \u00e7\u0131xarmay\u0131n.763. Rabit\u0259 n\u0259dir? \u2013 T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qil co\u011frafi sah\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.764. \u0130nternet n\u0259dir? \u2013 ETT-nin h\u0259r hans\u0131 m\u0259lumat\u0131 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259h\u0259ng komp\u00fcter telekommunikasiya sistemidir.765. Elektron s\u0259nayesi n\u0259dir? \u2013 ETT say\u0259sind\u0259 d\u00fcnya s\u0259nayesinin elm tutumlu \u0259n yeni sah\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.766. Elektron t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n strukturunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Texniki t\u0259chizat vasit\u0259si \u2013 komp\u00fcter, f\u0259al elektron komponentl\u0259ri, m\u0259i\u015f\u0259t-elektron texnikas\u0131 (televizor, videomaqnitofon, audioapparatlar, videokameralar.767. Televizor burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda \u00c7inin, Koreya Respublikas\u0131n\u0131n, AB\u015e- n\u0131n, Yaponiyan\u0131n y\u00fcks\u0259k \u00e7\u0259kil\u0259r\u0259 malik olduqlar\u0131m\u0131 yadda saxlay\u0131n.768. Elektron-m\u0259i\u015f\u0259t aparatlar\u0131na g\u00f6r\u0259 Yaponiyan\u0131n (40%) lider oldu\u011funu b\u0131lirsinizmi?769. Elektron s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131na g\u00f6r\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n regionlan ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcn: \u2013 AB\u015e, Yaponiya, Q\u0259rbi Avropa, Asiya, \u015e\u0259rqi Avropa770. Komp\u00fcterl\u0259 t\u0259hiz olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259 AB\u015e-n\u0131n liderlik etdiyini, Yaponiyan\u0131n 2-ci yer tutdu\u011funu bilirsinizmi?771. M\u0259i\u015f\u0259t soyuducular\u0131, dondurucular\u0131 qura\u015fd\u0131nlmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7ilirl\u0259r? \u2013 AB\u015e, \u00c7XR, \u0130taliya772. Paltaryuyan ma\u015f\u0131nlar burax\u0131lmas\u0131nda liderlik ed\u0259n d\u00f6vl\u0259t:AB\u015e, AFR, \u0130taliya773. M\u0259i\u015f\u0259td\u0259 istifad\u0259 olunan qabyuyan ma\u015f\u0131nlar qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda liderlik ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 AB\u015e, AFR774. M\u0259i\u015f\u0259td\u0259 g\u0259r\u0259k olan tozsoran ma\u015f\u0131nlar qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin 1-ci yer tutdu\u011funu bilirsiniz? \u2013 AB\u015e, Yaponiya, AFR775. X\u0131rda \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc q\u0131zd\u0131r\u0131c\u0131 pe\u00e7l\u0259r qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u00f6zl\u0259rini tan\u0131tm\u0131\u015flar? \u2013 AB\u015e, Yaponiya776. \u00c7in Xalq Respublikas\u0131n\u0131n ventilyatorlar qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda qabaqc\u0131l yer tutdu\u011funu bilirsinizmi?777. D\u00fcnyada d\u00fcz\u0259ldil\u0259n illik avtomobilin 86 %-ni 10 \u00f6lk\u0259nin avtomobil korporasiyalar\u0131 verir.778. Adlan \u00e7\u0259kil\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 parovoz qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r: \u2013 AB\u015e-da \u2013 1955-ci ild\u0259n, Fransada \u2013 1956-c\u0131ild\u0259n, SSR\u0130-d\u0259 \u2013 1957-ci \u0131ld\u0259n, AFR-d\u0259 \u2013 1959-cu ild\u0259n, B\u00f6y\u00fck Britaniyada \u2013 1961-ci ild\u0259n.779. Mineral k\u00fcbr\u0259 t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 \u00c7XR- d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur.780. D\u00fcnyada kimya s\u0259nayesinin inki\u015faf etdiyi rayonlar\u0131 bildirin: \u2013 Q\u0259rbi Avropa, \u015eimali Amerika, Asiya, \u015e\u0259rqi Avropa781. D\u00fcnyada kimya s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131na g\u00f6r\u0259 1-ci yeri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tutur? \u2013 AB\u015e782. Kimya s\u0259nayesinin illik m\u0259hsul istehsal\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 2-ci yerd\u0259dir? \u2013 Yaponiya \u2013 18 % d\u00fcnya kimya s\u0259nayesi m\u0259hsullar\u0131n\u0131 verir.783. Yer K\u00fcr\u0259sinin \u0259n isti materiki hans\u0131d\u0131r? \u2013 Afrika784. Afrika qit\u0259sind\u0259 55 \u00f6lk\u0259nin oldu\u011funu bilirsinizmi?785. Su ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 region d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? -Lat\u0131n Amerikas\u0131786. D\u00fcnyada adamba\u015f\u0131na \u0259n az elektrik enerjisi hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259ni tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 Mali (13,0 kvt.saat)787. D\u00fcnyada g\u00fcl\u00e7\u00fcl\u00fck t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 daha yax\u015f\u0131 inki\u015faf etmi\u015fdir? \u2013 Niderlandda788. Suvarma \u0259kin\u00e7iliyi hans\u0131 regionda daha \u00e7oxdur? \u2013 Asiya regionunda789. Ming\u0259\u00e7evir \u015f\u0259h\u0259rinin ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259sinin elektroenergetikadan ibar\u0259t oldu\u011funu yadda\u015flarda saxlay\u0131n.790. Yay v\u0259 q\u0131\u015f f\u0259sill\u0259rinin ba\u015f verm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b n\u0259dir? \u2013 Yerin G\u00fcn\u0259\u015f \u0259traf\u0131nda f\u0131rlanmas\u0131791. Avropan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u0259niz liman\u0131n\u0131n Rotterdan oldu\u011funu bildirin.792. AB\u015e-n\u0131n 1776-c\u0131 ild\u0259 m\u00fcst\u0259qillik qazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ham\u0131 bilirmi?793. AB\u015e-da n\u0259 q\u0259d\u0259r SES eletrik enerjisi hasil edir? \u2013 1300.794. Kaliforniyan\u0131n AB\u015e-\u0131n \u00abq\u0131z\u0131l \u015ftat\u0131\u00bb oldu\u011funu yada sal\u0131n.795. \u018fn d\u0259rin k\u00f6m\u00fcr \u015faxtas\u0131 harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 AFR-d\u0259, Rur796. M\u0259rk\u0259zi Asiyada yegan\u0259 avtomobil zavodu harada yerl\u0259\u015fir v\u0259 o n\u0259 vaxt\u0131 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? \u2013 \u00d6zb\u0259kistanda 1997-ci ild\u0259797. MDB m\u0259kan\u0131nda yegan\u0259 pamb\u0131qy\u0131\u011fan kombayn zavodunun Da\u015fk\u0259ndd\u0259 oldu\u011funu unutmay\u0131n.798. MDB m\u0259kan\u0131nda adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u00fcmumm\u0259hsul istehsal\u0131nda 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri bilirsinizmi?-RF-4 min dollar, Ukrayna-2,049 min dollar, Qazax\u0131stan-2,75 min dollar799. Az\u0259rbaycanda pamb\u0131q par\u00e7a fabrikl\u0259ri harada yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r?Bak\u0131da, G\u0259nc\u0259d\u0259, Ming\u0259\u00e7evird\u0259800. D\u00fcnyada bu\u011fda \u0259kil\u0259n hans\u0131 qur\u015faqlar vard\u0131r? \u2013 \u015eimal,C\u0259nub801. \u015e\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131ndan ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u015f\u0259k\u0259r tozu almaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr?- D\u00fcnyada \u0259ld\u0259 olunan 125 mln. ton \u015f\u0259k\u0259r tozunun 70 %-d\u0259n \u00e7oxu \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131ndan \u0259ld\u0259 edilir.802. Hans\u0131 okean da\u015f\u0131malarda 1-ci yeri tutur? \u2013 Atlantik okean\u0131803. Sakit, Hind, \u015e.Buzlu okeanlar\u0131 y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131nda 2-4 yerl\u0259ri tutduqlar\u0131n\u0131 oxuculara bildirin.804. Afrikada inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259nin CAR oldu\u011funu kim bilmir?805. AB\u015e-da ilk d\u0259f\u0259 ne\u00e7\u0259 \u015ftat m\u00fcst\u0259qillik qazanm\u0131\u015fd\u0131r?-13 \u015ftat806. \u0130llik sell\u00fcloz \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur?-AB\u015e807. Benilyuks\u0131n t\u0259rkibind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi?- Bel\u00e7ika, Niderland, L\u00fcksemburq, Norve\u00e7, \u0130sve\u00e7, Danimarka, \u0130slandiya, \u0130spaniya, Portuqaiiya, \u0130sve\u00e7r\u0259, Avstriya, Yunan\u0131stan, Finlandiya, \u0130rlandiya, Malta808. Hans\u0131 sayda metal filizi\u0259rind\u0259n al\u00fcminium al\u0131n\u0131r?-6 sayda809. \u018fn ucuz n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fcn\u00fcn su n\u0259qliyyat\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi?810. \u018fhaiinin t\u0259bii art\u0131m\u0131n\u0131n 1-ci tipi hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir?\u2013 \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 AFR \u00fc\u00e7\u00fcn811. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n q\u0131\u0131ru iqlimli materiki hans\u0131d\u0131r? \u2013 Avstraliya812. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n r\u00fctub\u0259tli materikini tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 C\u0259nubi Amerika813. Az\u0259rbaycanda me\u015f\u0259 sah\u0259sinin n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsin\u0131zmi? \u2013 1,038 min ha814. Uran\u0131n d\u00fcnyada ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 10 mln. tondan \u00e7ox815. \u018fn bahal\u0131 n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fcn\u00fcn hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Hava n\u0259qiiyyat\u0131816. C\u0259nubi \u2013 \u015e\u0259rqi Asiyan\u0131n ba\u015fl\u0131ca yeralt\u0131 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tinin n\u0259 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 neft817. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 hans\u0131 din h\u00f6kmranl\u0131q edir? \u2013 Xristian dini818. \u018fn \u00e7ox qabarma-\u00e7\u0259kilm\u0259 enerjisi hans\u0131 okeandad\u0131r? \u2013 Atlantik okean\u0131nda819. AB\u015e-da ild\u0259 700 mlrd. \u0259d\u0259d siqaret hasil oldu\u011funu bilirsinizmi?820. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u00e7ay bec\u0259rilir?-Keniya d\u00f6vl\u0259tind\u0259821. \u018fn keyfiyy\u0259tli \u00e7ay hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259ld\u0259 edilir? \u2013 \u015eri-Lankada822. Az\u0259rbaycan\u0131n ne\u00e7\u0259 rayonunda pamb\u0131q bec\u0259rilir? \u2013 22 rayonunda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u2013 B\u0259rd\u0259, Sabirabad, Saatl\u0131, S\u0259lyan v\u0259 s.823. Az\u0259rbaycanda apar\u0131c\u0131 paritya hans\u0131 hesab edilir? \u2013 YAP824. M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131n hans\u0131nda daha \u00e7ox pamb\u0131q m\u0259hsulu toplan\u0131l\u0131r? \u2013 \u00d6zb\u0259kistanda, 3,4 mln. ton825. B\u0259rk bu\u011fda n\u00f6v\u00fcnd\u0259n xammal kimi \u0259n \u00e7ox n\u0259d\u0259 istifad\u0259 edirl\u0259r? \u2013 Makaron, vermi\u015fel, d\u00fc\u015fb\u0259r\u0259, \u0259ri\u015ft\u0259, xingal haz\u0131rlanmas\u0131nda826. \u018fkin\u00e7iliyin \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli sah\u0259sini bilirsinizmi? \u2013 Tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131q t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131827. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 u\u015faqlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi azd\u0131r? \u2013 AFR, L\u00fcksemburq828. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 u\u015faqlar\u0131n \u00e7ay\u0131 daha \u00e7oxdur? \u2013 Koreya, Botsvana829. Emiqrasiyan\u0131n klassik n\u00fcmay\u0259nd\u0259sin\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259ni aid etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr? \u2013 \u0130rlandiyan\u0131n830. Afrika qit\u0259sind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin h\u0259r birinin 100 mln. n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox \u0259halisi vard\u0131r? \u2013 Nigeriyan\u0131n831. D\u00fcnyada \u0259n uzun avtomobil yolunun hans\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 Panamerika \u2013 33,6 min km832. \u018fn soyuq materikin Antarktida oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz.833. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n d\u0259rin okean\u0131 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Sakit okean834. \u0130llik bal\u0131q ovlanmas\u0131nda hans\u0131 okean\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 50 % t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Sakit okean\u0131n835. Hans\u0131 yar\u0131m k\u00fcr\u0259d\u0259 quru sah\u0259si \u00e7oxdur? \u2013 \u015eimal yar\u0131mk\u00fcr\u0259sind\u0259836. Mineral t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olan \u00f6lk\u0259l\u0259r:- RF, AB\u015e; Kanada, Avstraliya, \u00c7in837. \u018fn.\u00e7ox suvarma \u0259kin\u00e7iliyi inki\u015faf ed\u0259n region: \u2013 Asiya838. Beyn\u0259lxalq m\u00fcbahis\u0259i\u0259rin t\u0259nziml\u0259nm\u0259sind\u0259 rol oynayan t\u0259\u015fkilat: \u2013 BMT839. Maye tullant\u0131lar\u0131n\u0131n birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 litosferi v\u0259 hidrosferi \u00e7irkl\u0259ndikl\u0259rini yadda saxlay\u0131n.840. \u00abDemoqraf\u0131k partlay\u0131\u015f\u00bb hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r-\u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir?-Asiya841. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin iqtisadiyyat\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca sah\u0259si: \u2013 Ma\u015f\u0131nqay\u0131rma842. Avstraliya hans\u0131 m\u0259hsul \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 Yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259843. Afrikan\u0131n \u0259razic\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u00f6yl\u0259ti hans\u0131d\u0131r? \u2013 Sudan844. Amazoniyan\u0131n ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259n \u00e7ox pozulmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi n\u0259dir? \u2013 Tropik me\u015f\u0259l\u0259rin q\u0131r\u0131lmas\u0131845. D\u00fcnya bazar\u0131na \u0259n \u00e7ox \u0259t ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? -Angentina846. \u018fn \u00e7ox elektrik enerjisi idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259\u0130\u0259r: \u2013 \u0130taliya, Niderland, AB\u015e847. \u018fn \u00e7ox liman \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin\u0259 malik olan b\u00f6lg\u0259. \u2013 \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin sahil zonalar\u0131848. Elektrik enerjisi ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 RF, Ukrayna, Macar\u0131stan849. Avropada q\u0259dim s\u0259naye rayonlar\u0131na hans\u0131f\u00f6r daxildir? -Rur, Yuxar\u0131 Sileziya850. \u015e\u0259rqi Avropada ba\u015fl\u0131ca kimya s\u0259nayesi m\u0259rk\u0259l\u0259ri harada yerl\u0259\u015firl\u0259r?-Beyn\u0259lxalq neft-qaz k\u0259m\u0259rl\u0259ri boyu uzuntn851. Asiyada \u00ab\u00e7\u0259ltik\u00bb qur\u015fa\u011f\u0131ba\u015fl\u0131ca olaraq harad\u00e4 yerl\u0259\u015firl\u0259r? \u2013 \u00c7ay d\u0259r\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 deltalar\u0131nda852. \u00abTicar\u0259t etm\u0259k v\u0259 ya \u00f6lm\u0259k\u00bb epiqraf\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir? \u2013 Yaponiya853. Torpaqlar\u0131n \u00e7irkl\u0259ndirilm\u0259sinin ba\u015fl\u0131ca m\u0259nb\u0259l\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u2013 K\u00fcbr\u0259, z\u0259h\u0259rl\u0259yici kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin t\u0259tbiqi, radioaktiv madd\u0259l\u0259r, neft tullant\u0131lar\u0131854. Okean materik t\u0259bii kompleks hesab edilif f\u0259rmi? \u2013 B\u0259li855. Hans\u0131 cihazm k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259 istiqam\u0259t m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir? a Kompasm856. B\u00f6y\u00fck co\u011fraf\u0131 k\u0259\u015ffl\u0259r hans\u0131 d\u00f6vrl\u0259ri \u0259hat\u0259 etdiyini bilirsinizmi? \u2013 XV \u2013 XVII \u0259srl\u0259ri857. K\u00fcl\u0259kl\u0259rin hans\u0131 d\u00f6vr\u00fc xarakter da\u015f\u0131y\u0131r? \u2013 Musson k\u00fcl\u0259kl\u0259ri858. Q\u0131rm\u0131z\u0131 d\u0259nizin duzlulu\u011funun \u00e7oxlu\u011fu n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? -Tropik s\u0259hra iqlimi \u015f\u0259raitind\u0259 buxarlanman\u0131n \u00e7oxlu\u011fu il\u0259.859. NATO-nun \u015f\u0259rq\u0259 do\u011fru ir\u0259lil\u0259m\u0259si hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rbi- siyasi probleml\u0259r yarad\u0131r? \u2013 RF860. \u00d6lk\u0259nin y\u00fcks\u0259k iqtisadi-sosial inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sinin g\u00f6st\u0259ricisi n\u0259dir? \u2013 H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u00dcmumi Daxili M\u0259hsulun dollarla illik miqdar\u0131861. Torpaqlar\u0131n \u0259n \u00e7ox deqradasiyaya m\u0259ruz qalmas\u0131 hans\u0131 regionda daha intensiv gedir? \u2013 Asiya, Afrika862. H\u0259r hans\u0131 bir regionda ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131, b\u0259rpa olunmas\u0131 1-ci n\u00f6vb\u0259d\u0259 hans\u0131 sistemin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r?-\u0130nsan-t\u0259bi\u0259t863. Mili azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u0259 ayr\u0131lm\u0131\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 misal \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 \u00c7exoslovakiya, Yuqoslaviya, SSR\u0130864. \u018fn b\u00f6y\u00fck ozon de\u015fiyi-d\u0259liyi hans\u0131 region \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olundu\u011funu yada salm. \u2013 Antarktida, Arktika865. \u018fn \u00e7ox ya\u015fh \u0259hali d\u00fcnyamn hans\u0131, regionunda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur? \u2013 Q\u0259rbi Avropada (60 ya\u015fdan \u00e7ox).866. D\u00fcnyada n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259halini illik \u0259rzaq m\u0259hsulu il\u0259 t\u0259min etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr? \u2013 10-15 mlrd. n\u0259f\u0259r867. \u0130slam dininin yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bini bilirsinizmi? \u2013 Ticar\u0259tin s\u00fcr\u0259tl\u0259 getm\u0259si868. \u018fhali s\u0131xl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011fu il\u0259 iqtisadi inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k olarm\u0131? \u2013 Yox869. Co\u011fraf\u0131 \u0259m\u0259k b\u00f6lg\u00fcs\u00fc hans\u0131 g\u00f6st\u0259rici il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir? \u2013 \u00d6lk\u0259l\u0259rin, regionlar\u0131n ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259rinin olmas\u0131 il\u0259.870. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u0259razisind\u0259+14\u00b0S-18\u00b0S temperatura malik \u00abdaima yaz\u00bb iqlimi m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur? \u2013 Ef\u0131opiya yaylas\u0131nda871. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sinin d\u00fcnyan\u0131n 2 okean\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 ,m\u00f6vcuddur v\u0259 n\u0259yin k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259? \u2013 MTs\u0131r\u0131nT\u2019S\u00fcvey\u015f \u201ckanal\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259kliyi say\u0259sind\u0259.872. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n q\u0131sa boylu xalq\u0131 kiml\u0259rdir v\u0259 onlar harada ya\u015fay\u0131rlar? \u2013 Afrikada piqmei xalqlar\u0131873. Nil hans\u0131 okean h\u00f6vz\u0259sin\u0259 aiddir? \u2013 Atlantik okean874. Krik \u00e7aylar hans\u0131lard\u0131r? \u2013 D\u00f6vri axara malik, az sulu, yayda quruyan875. Okeaniyan\u0131n hans\u0131 bitkisidir ki, onun meyv\u0259sind\u0259n yeyinti, yarpaq v\u0259 g\u00f6vd\u0259sind\u0259n ya\u015fay\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn ki\u00e7ik koma-ev v\u0259 qay\u0131qlar d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 istifad\u0259 edirl\u0259r?-Kokos palmas\u0131876. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n sulu \u00e7ay\u0131n\u0131n hans\u0131 oldu\u011funu bilirsin\u0131zmi? \u2013 Amazonka, orta illik su ax\u0131n\u0131 7 min kub. km, enerji potensial\u0131 280 mln. kvt-dan \u00e7oxdur?877. D\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif r\u0259ngl\u0259rl\u0259 n\u0259yi \u0259ks etdirirl\u0259r? \u2013 D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri878. Hal- haz\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 \u00abiqtisadi m\u00f6c\u00fcz\u0259\u00bb ba\u015f verdiyini bilirsinizmi? \u2013 \u00c7ind\u0259, Koreya Respublikas\u0131da, Sinqapurda879. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn Skandinaviya \u00f6lk\u0259l\u0259ri r\u0259ngli v\u0259 tur\u015f ya\u011f\u0131\u015flardan \u0259ziyy\u0259ti \u00e7\u0259kirl\u0259r? \u2013 Q\u0259rb k\u00fcl\u0259kl\u0259rinin B.Britaniya v\u0259 AFR-d\u0259ki metallurgiya v\u0259 kimya zavodlar\u0131n\u0131n atmosfer\u0259 atm\u0131\u015f tullant\u0131lar\u0131n\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259tirm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n880. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 daha \u00e7ox xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin f\u0259hl\u0259l\u0259ri \u00e7ah\u015f\u0131r? \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259.881. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q beyn\u0259lxalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat n\u00f6v\u00fc say\u0131l\u0131r?- \u0130slandiyada882. Asiyan\u0131n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259sini bilirsinizmi? -Yaponiya883. \u00ab\u00c7ay land\u015faft\u0131\u00bb \u0259n \u00e7ox hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir? \u2013 Yaponiya, Hindistan, \u00c7in XR884. AB\u015e-da k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait\u0259 malik olmas\u0131 n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? \u2013 Co\u011frafi m\u00f6vqeyi il\u0259.885. Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u0259halisinin yar\u0131dan \u00e7oxunu kiml\u0259r t\u0259\u015fkil edirl\u0259r? \u2013 Metisl\u0259r, mulatlar886. Afrikan\u0131n ba\u015fl\u0131ca ixrac m\u0259hsullar\u0131n\u0131 n\u0259 t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Da\u011f-m\u0259d\u0259n v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131887. AB\u015e-da \u00abqar\u011f\u0131dal\u0131 qur\u015fa\u011f\u0131\u00bb \u00abpamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q qur\u015fa\u011f\u0131\u00bbndan hans\u0131 istiqam\u0259td\u0259 yerl\u0259\u015fdiyini h\u0259r k\u0259s\u0259 bildirin -\u015eimalda888. Adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n odunca\u011fa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada liderlik edir? \u2013 Braziliya889. D\u00fcnyada, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259 Lat\u0131n Amerikas\u0131nda iri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin ekoloji probleml\u0259rinin ba\u015f verm\u0259si n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? -\u018fhalinin ild\u0259-il\u0259 artmas\u0131 il\u0259890. Planetin ekoloji v\u0259ziyy\u0259tinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259si hans\u0131 \u00fcsullarla h\u0259yata ke\u00e7irilir? \u2013 Aerokosmik metodlarla891. D\u00fcnya t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca z\u0259minl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 D\u00fcnya bazar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131, n\u0259h\u0259ng ma\u015f\u0131nqay\u0131rman\u0131n inki\u015faf\u0131, n\u0259qliyyat n\u00f6vl\u0259rinin inki\u015faf\u0131892. D\u00fcnyada illik elektrik enerji hasilat\u0131nda elektrik stansiyalar\u0131n\u0131 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kil\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcn: \u2013 \u0130ES, SES, AES893. AB\u015e-\u0131n iri limanlan \u0259n \u00e7ox hans\u0131 okean sahilind\u0259 yerl\u0259\u015fir? \u2013 Atlantik894. D\u00fcnyada quruda \u0259n \u00e7ox d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259\u015f\u0259n hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin adm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 Rusiya Federasiyas\u0131nm \u2013 14 d\u00f6vl\u0259tl\u0259895. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox sayda d\u0259nizl\u0259rl\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tin hans\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 Rusiya Federasiyas\u0131, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi il\u0259 birlikd\u0259 13 d\u0259nizl\u0259896. RF postsovet m\u0259kanmda olan ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 il\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259din\u0259 malik deyildir? \u20146 d\u00f6vl\u0259tl\u0259 (Moldova, Erm\u0259nistan, T\u00fcrkm\u0259nistan, \u00d6zb\u0259kistan, Tacikistan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan)897. RF \u0259razisinin ne\u00e7\u0259 faizi me\u015f\u0259 il\u0259 \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr v\u0259 onun d\u00fcnya me\u015f\u0259 ehtiyat\u0131nda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisini bilirsinizmi? \u2013 M\u00fcvafiq olaraq \u2013 45 % v\u0259 22 8. Aqrar S\u0259naye Kompleksinin (ASK) hans\u0131 sah\u0259l\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirdiyini m\u00fc\u0259yy\u0259n edir: \u2013 4 \u0259sas sah\u0259ni: k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259rini, emal sah\u0259l\u0259rini, m\u0259hsul ver\u0259n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259l\u0259rini, infrasturktur sah\u0259l\u0259rini.899. Rusiya Federasiyas\u0131nda, Ukraynada, Belarusiyada,Qazax\u0131standa, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131standa k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n heyvandarl\u0131q sah\u0259sinin illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi \u0259kin\u00e7ilik sah\u0259sind\u0259n \u00e7oxdur.900. \u018frazisinin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 1-5-ci yerl\u0259ri tutan \u00f6lk\u0259l\u0259ri ard\u0131c\u0131ll\u0131qla d\u00fcz\u00fcn: \u2013 RF, Kanada, \u00c7in, AB\u015e, Braziliya901. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rini Yax\u0131n \u015e\u0259rq\u0259 aid edirl\u0259r? \u2013 Misir,Sudan902. Avropan\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sinin d\u00fcnya okean\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yoxdur? -13 \u00f6lk\u0259nin: Moldova, Belarusiya, Macanstan, Slovakiya, \u00c7exiya, Makedoniya, Avstriya, \u0130sve\u00e7r\u0259, Andorra, L\u00fcksemburq, Lixten\u015fteyn, San-Marino, Vatikan903. Skandinaviya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kin: \u2013 \u0130sve\u00e7, Norve\u00e7, Danimarka, \u0130slandiya904. Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin ham\u0131s\u0131n\u0131n respublika idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malik olduqlar\u0131n\u0131 bilm\u0259k yax\u015f\u0131 olard\u0131.905. Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malik olan\u0131 yoxdur.906. D\u00fcnyada t\u0259bii qaz ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-2-ci yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 RF, \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131907. D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri i\u00e7\u0259risind\u0259 Avstraliyan\u0131n adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u0259kin sah\u0259sinin miqdar\u0131na g\u00f6r\u0259 (3,0 ha) 1-ci yerd\u0259 oldu\u011funu m\u0259lumatland\u0131r\u0131n.908. D\u00fcnya okean\u0131n\u0131n hans\u0131 d\u0259nizl\u0259ri \u0259n m\u0259hsuldar hesab olunurlar? \u2013 Norve\u00e7, Berinq, Oxot, Yapon909. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sidir ki, d\u0259niz sular\u0131ndan \u015firin su al\u0131nmas\u0131nda liderlik edir? \u2013 K\u00fcveyt910. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri neft ixracat\u0131nda tan\u0131n\u0131rlar? \u2013 \u0130ran k\u00f6rf\u0259zi sahili \u00f6lk\u0259l\u0259ri, Liviya, Venesuela, Meksika, Nigeriya, \u018flc\u0259zair, \u0130ndoneziya, Norve\u00e7, B\u00f6y\u00fck Britaniya911. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n \u00e7ox neft idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rini sadalay\u0131n: -AB\u015e, Yaponiya, \u0130taliya, Almaniya, Fransa, Niderland, Sinqapur- \u0259sas\u0259n emal etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, Braziliya912. D\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 hans\u0131 \u00e7ay h\u00f6vz\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u0259 malik SES-l\u0259r yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 \u0130taypu- 12,6 mln.kvt. g\u00fcc\u00fcnd\u0259, 1983-c\u00fc ild\u0259 Parana \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 tikilmi\u015f, Braziliya, Paraqvay d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n; Qrand \u2013 Kuli \u2013 g\u00fcc\u00fc 10,8 mln.kvt., 1942-ci ild\u0259, Kolumbiya \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 tikilmi\u015f, AB\u015e- da, Quri 10,3 mln. kvt., 1968-ci ild\u0259 Tokantins \u00e7ay\u0131 d\u0259r\u0259sind\u0259, Braziliyada, Sayano \u2013 \u015eu\u015fensk \u2013 6,4 mln. kvt. g\u00fcc\u00fcnd\u0259, 1984-c\u00fc ild\u0259 tikilmi\u015f, Yenisey \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259, Rusiya Federasiyas\u0131nda.913. Traktor d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n qabaqc\u0131l d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin adlar\u0131n\u0131 yada sal\u0131n: \u2013 Yaponiya, RF, Hindistan, Belarusiya, AB\u015e914. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox qar\u011f\u0131dal\u0131 m\u0259hsulu toplayan v\u0259 ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259nin AB\u015e oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz.915. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox \u00e7\u0259ltik ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin AB\u015e, Myanma, Vyetnam, \u00c7in oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz.916. D\u00fcnya okeanlar\u0131n\u0131n sah\u0259l\u0259rini yaddan \u00e7\u0131xarmay\u0131n: Sakit okean\u0131 \u2013 179 mln.kv.km, Atlantik okean\u0131 \u2013 92 mln.kv.km, Hind okean\u0131-76 mln. kv km, \u015eimal Buzlu okean\u0131 \u2013 14 mln.kv.km.917. K\u00f6hn\u0259 d\u00fcnyan\u0131n Avropadan, Asiyadan, Afrikadan ibar\u0259t oldu\u011funu bilirsinizmi?918. D\u00fcnyada quru sah\u0259sinin d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n al\u00e7aqda yerl\u0259\u015f\u0259n \u0259razil\u0259rini d\u0259 bilm\u0259k yax\u015f\u0131 olard\u0131: \u00d6l\u00fc d\u0259niz \u2013 395 m (Avroasiyada), Assal g\u00f6l\u00fc \u2013 150 m (Afrikada), \u00d6lum d\u0259r\u0259si \u2013 85 m (\u015e.Amerika), Valdes yar\u0131madas\u0131 \u2013 40 m (C.Amerika), Eyr g\u00f6l\u00fc \u2013 12 m (Avstraliya)919. D\u00fcnyada \u0259n uzun avtomobil yolunun uzunlu\u011funun 33,6 min km oldu\u011funu bilirsinizmi?920. AB\u015e-da hans\u0131 \u015ftat\u0131 \u00abd\u00f6vl\u0259t i\u00e7\u0259risind\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00bb adland\u0131r\u0131rlar? \u2013 Kaliforniyan\u0131921. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259si q\u0131z\u0131l hasilat\u0131na g\u00f6r\u0259 birinci yerd\u0259 durur? \u2013 CAR922. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u0259n d\u0259rin neft quyusu qaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 AB\u015e-da923. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck aeroportlar harada yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? -AB\u015e-da: \u00c7ikaqo, Nyu-York924. D\u00fcnya n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n \u00fcmumi uzunlu\u011funun 40 mln.km oldu\u011funu bilirsinizmi?925. Zeytun ba\u011flar\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 regionun 1-ci yer tutdu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 Aral\u0131q d\u0259nizi h\u00f6vz\u0259si regionu926. Yanacaq-energetika kompleksi n\u0259dir? \u2013 Yanacaq v\u0259 elektroenergetikan\u0131n birliyi olmaqla \u00f6lk\u0259nin onur\u011fa s\u00fctununu t\u0259\u015fkil edir.927. \u018fhalinin cins, ya\u015f, etnik, sosial, dini t\u0259rkibinin olmas\u0131n\u0131 y\u0259qin ki, bilirsiniz.928. \u0130nki\u015faf etmk\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259n \u00e7ox Afrikada oldu\u011funu bilirsinizmi?929. B\u00f6y\u00fck Co\u011frafi K\u0259\u015ffl\u0259rin d\u00fcnya bazar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259ki rolunu y\u0259qin ki, bilirsiniz.930. AB\u015e-da illik y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 avtomobil n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n 1- ci, d\u0259mir yolu n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n 2-ci, boru-k\u0259m\u0259r n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n 3-c\u00fc yeri tutdu\u011funu yadda saxlay\u0131n.931. D\u00fcnya torpaq fondunun n\u0259 q\u0259d\u0259rind\u0259n \u0259kin\u00e7ilikd\u0259 istifad\u0259 edilir? \u2013 11 faizind\u0259n932. Hidrosferin ne\u00e7\u0259 faizini \u015firin su t\u0259\u015fkil edir? \u2013 2,5 faizini933. \u0130llik haz\u0131rlanm\u0131\u015f me\u015f\u0259 materiallar\u0131n\u0131n 50 %-i odun yanaca\u011f\u0131 kimi istifad\u0259 olundu\u011funu da y\u0259qin ki, bilirsiniz.934. Turistl\u0259rin Misir\u0259 illik ax\u0131n\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bini bilirsinizmi? \u2013 Rekreasiya resurslar\u0131n\u0131n \u0259n \u00e7ox bollu\u011fu935. \u00dcmumi \u0259halinin 80 %-ni \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisi t\u0259\u015fkil edirs\u0259 h\u0259min \u00f6lk\u0259 y\u00fcks\u0259k urbanizasiyal\u0131, yox, bu 20 %-d\u0259n azd\u0131rsa z\u0259if urbanizasiyal\u0131 \u00f6lk\u0259 hesab edilir.936. D\u00fcnyada \u0259n h\u00fcnd\u00fcr g\u00f6yd\u0259l\u0259n ev Malayziyan\u0131n paytaxt\u0131 Kuala \u2013 Lumpurda 1996-c\u0131 ild\u0259 neft kompaniyas\u0131 \u00abPetronas\u00bbm istifad\u0259y\u0259 verildiyi 88 m\u0259rt\u0259b\u0259li 450 m h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc olan 2 ekiz binad\u0131r.937. D\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n \u0259n h\u00fcnd\u00fcrd\u0259 \u2013 5000 metd\u0259n \u00e7ox Boliviyada, Peruda, \u00c7ind\u0259 \u0259hali m\u0259skunla\u015fmalar\u0131 vard\u0131r.938. B\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 d\u00fcnyada bu vaxta q\u0259d\u0259r 130 min ton q\u0131z\u0131l hasil olundu\u011funu bilirsinizmi?939. D\u00fcnyada saatda 515 km m\u0259saf\u0259 q\u0259t ed\u0259n qatar Fransaya m\u0259xsusdur.940. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck hava liman\u0131 \u00c7ikaqodak\u0131, Oy Xeyr hesab edilir ki, o da ild\u0259 70 mln. s\u0259rni\u015fin q\u0259bul edir. Lakin Q\u0259rbi Avropan\u0131n London \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki Xitraou hava liman\u0131 ild\u0259 55 mln, Frankfurt-na-Mayndak\u0131 hava liman\u0131 is\u0259 40 mln. s\u0259rni\u015fin q\u0259bul ed\u0259 bilir.941. \u015eri-Lanka Respublikas\u0131 ild\u0259 200 min ton keyfiyy\u0259tli \u00e7ay t\u0259dar\u00fck edir.942. \u015e\u0259rqi v\u0259 C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u0259halisinin h\u0259r biri ild\u0259 300 kq \u00e7\u0259ltik i\u015fl\u0259dir.943. Baxmayaraq ki, Konqo \u00e7ay\u0131n\u0131n okeana ax\u0131td\u0131\u011f\u0131 suyun illik miqdar\u0131 5 d\u0259f\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n sulu \u00e7ay\u0131 hesab edil\u0259n Amazonkadan azd\u0131r, lakin hidroenerji potensial\u0131 ondan qat-qat art\u0131qd\u0131r.944. AB\u015e-\u0131n Kanadadan \u015firin su da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilirsinizmi?945. D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n \u00c7in v\u0259 Hindistanda u\u015faqlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi daha \u00e7oxdur v\u0259 onun say\u0131n\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu d\u0259qiql\u0259\u015fdirin: \u2013 H\u0259r birind\u0259 350 mln. n\u0259f\u0259r u\u015faq vard\u0131r.946. AB\u015e-da bu vaxta q\u0259d\u0259r ne\u00e7\u0259 prezident se\u00e7kil\u0259ri ke\u00e7irilmi\u015fdir? \u2013 44947. \u018fhalisinin say\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla d\u00fcnyada vahid \u015f\u0259h\u0259r m\u0259fhumu varm\u0131? \u2013 Yox. (bu ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 200 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u2013 40 min n\u0259f\u0259r aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir).948. D\u00fcnyada ilk d\u0259mir yolu x\u0259tl\u0259rinin ayn-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kildiyini bilirsinizmi? \u2013 1825-1830-cu ill\u0259rd\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259; 1830-cu ild\u0259 AB\u015e-da; 1832-ci ild\u0259 Fransada; 1835-ci ild\u0259 Bel\u00e7ikada, AFR-d\u0259; 1837-ci ild\u0259 Rusiya v\u0259 Avstriya;949. Monako d\u00f6vl\u0259tind\u0259, Baham, Befm\u00fcd, M\u00e4ldiv, Ki\u00e7ik Antil adalar\u0131nda \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131nda xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rinin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisinin n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 80 %-d\u0259n \u00e7ox950. \u0130llik s\u0259rni\u015fin da\u015f\u0131malar\u0131nda hans\u0131 olk\u0259nin hans\u0131 metropoliteni 1- ci yer tutur? \u2013 RF-nin Moskva metropoliteni, ild\u0259 3,0 mlrd. n\u0259f\u0259r s\u0259rni\u015fin da\u015f\u0131n\u0131r.951. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 yegan\u0259 \u00f6lk\u0259sidir ki, istixanalar hesab\u0131na \u00f6lk\u0259nin illik alma, pamidor (tomat), yemi\u015f, banan m\u0259hsullar\u0131na olan t\u0259l\u0259batm\u0131 \u00f6d\u0259yir? \u2013 \u0130slandiya952. \u0130llik q\u0131z\u0131l hasilat\u0131nda tanman d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 CAR \u2013 600 ton; Avstraliya \u2013 350 ton; AB\u015e \u2013 330 ton; \u00c7XR \u2013 170 ton; Kanada \u2013 150 ton;RF-130 ton;953. D\u00fcnyada s\u0259sd\u0259n iti s\u00fcr\u0259t\u0259 malik ingilis-frans\u0131z \u00abKon-kord\u00bbunu, Sovet Tu-144, Tu-244 tipli hava ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n-t\u0259yyar\u0259l\u0259rinin 1995-ci ild\u0259n etibar\u0259n 2300-2500 km saat s\u00fcr\u0259t\u0259 malik oldu\u011funu bilirsinizmi?954. Niderland\u0131n g\u00fcl\u00e7\u00fcl\u00fck t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada \u0259n qabaqc\u0131l yer tutdu\u011funu, \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcl auksionunun Alsmered\u0259 oldu\u011funu, h\u0259ril 1 mlrd. \u0259d\u0259d gil sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, onun d\u00fcnyan\u0131n 140-dan art\u0131q \u00f6lk\u0259sin\u0259 n\u0259ql olundu\u011funu bilirsinizmi?955. Almaniyada h\u0259r il adamba\u015f\u0131na 160 litr piv\u0259 istehsal olundu\u011funu da yaddan \u00e7\u0131xarmay\u0131n. Bu sah\u0259d\u0259 \u00c7exiya Respublikas\u0131 da f\u0259rql\u0259nir.956. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 Bosfor bo\u011faz\u0131ndan \u0130stanbula ke\u00e7m\u0259kl\u0259 uzunlu\u011fu 1,0 km 6 x\u0259ttli, sutkada 20 mind\u0259n \u00e7ox ma\u015f\u0131n buraxma qabiliyy\u0259tli, Avropada \u0259n b\u00f6y\u00fck k\u00f6rp\u00fcn\u00fcn 1973-c\u00fc ild\u0259n istifad\u0259y\u0259 verildiyini yadda saxlay\u0131n.957. 1994-c\u00fc ild\u0259n istifad\u0259d\u0259 olan, 2 qo\u015fa x\u0259tli La-Man\u015f bo\u011faz\u0131n\u0131n d\u0259rinlikl\u0259rind\u0259n ke\u00e7m\u0259kl\u0259 d\u0259miryolu Londonla-Parisi 3 saat m\u00fcdd\u0259tind\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndir\u0259 bilir,958. Niderlandda, Danimarkada insanlar\u0131 bir yerd\u0259n dig\u0259r yer\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rinin ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u00e7ox populyar olan velosipedd\u0259n geni\u015f istifad\u0259 olundu\u011funu yada sal\u0131n.959. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n \u00e7ox \u2013 200-d\u0259n art\u0131q siyasi, iqtisadi, ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n (YUNESKO, \u0130nterpol, OESR v\u0259 s.) Fransan\u0131n paytaxt\u0131 Parisd\u0259 yerl\u0259\u015fdiyini d\u0259 yadda\u015flarda saxlamal\u0131s\u0131n\u0131z.960. Rekreasiya resurslar\u0131 \u0259sas\u0259n istirah\u0259t v\u0259 turizm \u00fc\u00e7\u00fcn yararl\u0131 olan t\u0259bii v\u0259 antropogen m\u0259n\u015f\u0259li ehtiyatlard\u0131r.961. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n varl\u0131 adamlar\u0131n\u0131n kiml\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Bill Qeyts \u2013 AB\u015e \u2013 51,0 mlrd. dollar, Sultan Xassanal Bolkiax \u2013 Bruney \u2013 36 mlrd. dollar, Semya Uolton \u2013 AB\u015e \u2013 48,0 mlrd.dollar, Uorren Y.Raffet \u2013 AB\u015e \u2013 33,0 mlrd.dollar, Korol Faud Ben Abdul \u018fziz \u2013 S.\u018fr\u0259bistan\u0131 \u2013 25,0 mlrd. dollar, Poll Allen \u2013 AB\u015e 21,0 mlrd. dollar, \u015eeyx Zayed Bin Bin Sultan Al- Nakyan \u2013 B\u018f\u018f 15,0 mlrd.dollar, \u015eeyx Cabir \u018fl \u018fhm\u0259d, \u018fl \u2013 Cabir \u018fl Sabah \u2013 K\u00fcveyt \u2013 15,0 mlrd. dollar, Kennet Tomson \u2013 Kanada \u2013 14,4 mlrd. dollar, Cey i Robert Pritsker \u2013 AB\u015e \u2013 13,5 mlrd.dollar, Forresta Edvardd ail\u0259si v\u0259 Marsa \u2013 AB\u015e \u2013 13,5 mlrd. dollar h\u0259cmind\u0259962. Yer k\u00fcrr\u0259sind\u0259 hans\u0131 SES 25 il\u0259 tikilmi\u015fdir v\u0259 o hans\u0131 ill\u0259ri \u0259hat\u0259 edir? \u2013 Sayano \u2013 \u015eu\u015fenski \u2013 1964-1988-ci ill\u0259rd\u0259963. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 mineral xammal n\u00f6v\u00fc hasilata m\u0259ruz qal\u0131r? -160 n\u00f6v964. Sizl\u0259r\u0259 ne\u00e7\u0259 n\u00f6v faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 v\u0259 ne\u00e7\u0259 n\u00f6v qiym\u0259tli da\u015flar m\u0259lumdur? \u2013 250 faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 n\u00f6v\u00fc-200 qiym\u0259tli da\u015flar n\u00f6v\u00fc965. Qara metallurgiya xammallar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 d\u0259mir, manqan, xrom, nikel, kobalt, titan, volfram, molibden, vanadium, tantal, niobi966. \u018flvan metallurgiya xammallar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -al\u00fcminium, mis, sink, qur\u011fu\u015fun, civ\u0259, qalay, s\u00fcrm\u0259 filizl\u0259ri, Nadir metallar: Selen, verillium, Litium, qallium, uran, tallium, stronsium, renium, germanium, tellur, rubidium, litium, N\u0259cib v\u0259 ya qiym\u0259tli materiallar: q\u0131z\u0131l, g\u00fcm\u00fc\u015f, platin967. Neftin hans\u0131 temperaturada qat\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131, dondu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 11-19\u00b0S968. Neftin emal\u0131ndan al\u0131nan m\u0259hsullar\u0131n hans\u0131 m\u0259nfi temperaturda qat\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131, dondu\u011funu g\u00f6st\u0259rin:-60-70\u00b0 S aras\u0131nda969. Neft s\u0259rb\u0259st sur\u0259td\u0259 quyulardan yerin s\u0259thin\u0259 \u00e7\u0131xa b\u0131lm\u0259dikd\u0259 onda laylara istisu, buxar, qaz vuraraq nefti islad\u0131rlar970. Neftin hasilat\u0131n\u0131n fontan, kompressor, nasos \u00fcsullan m\u00f6vcuddur.971. Neft hasilat\u0131nda 1-5-ci yerl\u0259ri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r tutur? \u2013 S.\u018fr\u0259bistan\u0131 \u2013 450,0 mln.ton, AB\u015e \u2013 435,0 mln.ton, Venesuela \u2013 333,0mln.ton, Rusiya Federasiyas\u0131 \u2013 324,0 mln.ton, \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131 \u2013 185,0 mln.ton972. Qaz\u0131n emal\u0131ndan 1000-d\u0259n art\u0131q yeni m\u0259hsullar\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u0259qin ki, bilirsiniz.973. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259n qazdan ancaq m\u0259i\u015f\u0259td\u0259 istifad\u0259 olunur? \u2013 Yaponiyada974. 1 km m\u0259saf\u0259y\u0259 qaz boru x\u0259tti \u00e7\u0259kilm\u0259sind\u0259 1450 mm diametr\u0259 malik boru \u00fc\u00e7\u00fcn 1000 ton metal, habel\u0259 1,5 mln.dollar g\u0259r\u0259kdir.975. Nefti ancaq 2000 km m\u0259saf\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r boru-k\u0259m\u0259r-n\u0259qliyyat\u0131 il\u0259 n\u0259ql etm\u0259k iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n rentabelli hesab edilir. Daha uzaq m\u0259saf\u0259l\u0259r\u0259 neftin tankerl\u0259rl\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259 uy\u011fundur.976. Frans\u0131z v\u0259 Kanada tipli reaktorlar d\u00fcnyada \u0259n etibarl\u0131-s\u0131nanm\u0131\u015f atom reaktorlar\u0131 hesab olunur. Hans\u0131 ki, 250-300 min kvt g\u00fcc\u00fcnd\u0259 olan h\u0259r reaktorun d\u0259y\u0259ri 500-700 min dollar t\u0259\u015fkil edir.977. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 torpaq \u00e7at\u0131\u015fmamazl\u0131\u011f\u0131ndan AES-l\u0259r d\u0259nizd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f s\u00fcni adalarda yerl\u0259\u015fdirilirl\u0259r? \u2013 Yaponiyada978. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 AES-l\u0259r yeralt\u0131nda yerl\u0259\u015fdirilirl\u0259r? -Torpaq ehtiyat\u0131 az olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259979. Al\u00fcminium 933,5\u00b0S-d\u0259 \u0259riyir, 2740\u00b0S-d\u0259 is\u0259 qaynay\u0131r. 980980. 70 kq \u00e7\u0259kiy\u0259 malik olan h\u0259r bir insan\u0131n b\u0259d\u0259nind\u0259 6 mq al\u00fcminiumun olmas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.981. Q\u0131z\u0131l ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 1-5-ci yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin: \u2013 CAR \u2013 ehtiyat\u0131 103 min ton, AB\u015e-100 min ton, Kanada-7,4 min ton, Avstraliya-6,4 min ton, RF-6,0 min ton982. D\u00fcnyada olan ba\u015fl\u0131ca kanallar\u0131n texniki g\u00f6st\u0259ricil\u0259rini yada sal\u0131n:-S\u00fcvey\u015f-1869-cu ild\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, uzunlu\u011fu 193 km, maksimal eni 365 metr, orta d\u0259rinliyi 20 m; Panama-1914-c\u00fc ild\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, uzunlu\u011fu 81,6 km, eni 150 m, d\u0259rinliyi 12,5 m983. Hans\u0131 n\u0259qliyyat\u0131n y\u00fckda\u015f\u0131mada x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 10 %, s\u0259rni\u015fin da\u015f\u0131mada is\u0259 89 % t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Avtomobil n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n984. D\u00fcnyada \u0259n h\u00fcnd\u00fcr g\u00f6yd\u0259l\u0259nin Kuala \u2013 Lumpurda oldu\u011funu yadda saxlay\u0131n.985. D\u00fcnyada daxili su yollar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funun 550 min km oldu\u011funu bilirsinizmi?986. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n soyuq n\u00f6qt\u0259si harada v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Antarktidada, Vostok m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259 \u2013 89,2\u00b0S987. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00f6l-d\u0259nizin X\u0259z\u0259r d\u0259nizi \u2013 (sah\u0259si 371 min kv.km) oldu\u011funu bilirsinizmi?988. \u018frazisinin \u00e7ox hiss\u0259si yar\u0131madada, paytaxt\u0131 is\u0259 adada yerl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tin Danimarka oldu\u011funu yadda saxlay\u0131n.989. Yer K\u00fcr\u0259sind\u0259 7 \u0259sas iqlim qur\u015fa\u011fmm olmas\u0131n\u0131 yadda saxlay\u0131n.990. He\u00e7 bir d\u00f6vl\u0259ti olmayan materikin Antarktida oldu\u011funu oxuculara \u00e7atd\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r.991. D\u00fcnyada 40 mln-dan art\u0131q \u0130rlandiya m\u0259n\u015f\u0259li \u0259halinin AB\u015e-da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da unutmay\u0131n.992. D\u00fcnyada m\u00fcasir \u015f\u0259raitd\u0259 ingilis dilinin beyn\u0259lxalq \u00fcnsiyy\u0259t yaradan dil oldu\u011funu bilirsinizmi?993. D\u00fcnyada \u0259halinin siyah\u0131ya al\u0131nmamas\u0131nda Omon v\u0259 Q\u0259t\u0259rin yegan\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r oldu\u011funu bildirin.994. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7oxu\u015faql\u0131 anan\u0131n 60-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u00c7ilid\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 55 \u00f6vlad\u0131n d\u00fcnyaya g\u0259tirdiyini d\u0259 yadda saxlamal\u0131y\u0131q.995. Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin \u00fcmumi uzunlu\u011funun 3742 km: \u0130ranla 765 km, T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 13 km, Rusiya il\u0259 391 km, G\u00fcrc\u00fcstanla 471 km, Erm\u0259nistanla 1007 km, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi il\u0259 825 k\u0131n, auaiana 27G km uldu\u011funu, \u0259razisinin is\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r 410 min kv.km t\u0259\u015fkil etdiyini yadda saxlay\u0131n.996. Az\u0259rbaycan\u0131n unitar d\u00f6vl\u0259t v\u0259 Prezident \u00fcsul \u2013 idar\u0259sin\u0259 malik oldu\u011funu oxucular bilm\u0259lidir.997. 1960-c\u0131 ild\u0259 yaranm\u0131\u015f neft ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r birliyinin-OPEK-in t\u0259rkibind\u0259 12 \u00f6lk\u0259nin: \u018flc\u0259zair, Venesuela, Qabon, \u0130ndoneziya,\u0130raq, \u0130ran, Q\u0259t\u0259r, K\u00fcveyt, Liviya, Nigeriya, B\u018f\u018f v\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n olmas\u0131n\u0131 unutmay\u0131n.998. \u00ab\u0130slam Konfrans\u0131\u00bb t\u0259\u015fkilat\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 50-d\u0259n art\u0131q \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k 1972-ci ild\u0259 \u015e\u0259rqin m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259rinin Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirl\u0259rinin 3-c\u00fc konfrans\u0131nda t\u0259sis olunaraq m\u0259qs\u0259di \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n daha da y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259, h\u0259r c\u00fcr dini ayr\u0131-se\u00e7kiliyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na, m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyin \u0259leyhin\u0259, s\u00fclh\u00fcn v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 nail olmaqdad\u0131r.999. D\u00fcnyada 2 paytaxtl\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 misal \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 Niderland: Amsterdam, Haaqa; CAR: Pretoriya, Keyptaun; Boliviya: Sukra, La-Pas1000. \u018fhalinin 1-ci tip art\u0131m\u0131: h\u0259r 1000 n\u0259f\u0259r hesab\u0131 il\u0259 15 promil do\u011fum, 10 promil \u00f6l\u00fcm, t\u0259bii art\u0131m is\u0259 5 promil olmaqla y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f, yeni inki\u015faf etmi\u015f, ke\u00e7id iqtisadiyyat\u0131na malik olan v\u0259 b\u0259zi inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 aiddir.1001. \u018fhali art\u0131m\u0131n\u0131n 2-ci tipi do\u011fumun y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 il\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259nir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r 1000 n\u0259f\u0259r hesab\u0131 il\u0259 do\u011fum 50 promil, \u00f6l\u00fcm 25 promil, t\u0259bii art\u0131m 25 promil t\u0259\u015fkil edir ki, bu da \u0259sas\u0259n Y\u0259m\u0259n\u0259, Zambiyaya, Keniyaya, Mozambik\u0259 aiddir.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/yusif.az\/main\/?p=6435\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"www.YUSIF.az\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-11-28T09:12:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-10-26T12:00:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/yusif.az\/main\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/yunus-emre-dunya-gorusu.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"474\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"316\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"auto61\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"auto61\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"1 minute\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/?p=6435#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/?p=6435\"},\"author\":{\"name\":\"auto61\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/904da2c1a1bbe7e501df95c2bc38d146\"},\"headline\":\"\u00dcmumi D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 aid 1001 Sual-Cavab\",\"datePublished\":\"2022-11-28T09:12:53+00:00\",\"dateModified\":\"2023-10-26T12:00:17+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/?p=6435\"},\"wordCount\":20961,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/904da2c1a1bbe7e501df95c2bc38d146\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/?p=6435#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/11\\\/yunus-emre-dunya-gorusu.jpg\",\"articleSection\":[\"D\u00f6vl\u0259t Qullu\u011fu\",\"D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc v\u0259 Az\u0259rbycan\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/?p=6435\",\"url\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/?p=6435\",\"name\":\"\u00dcmumi D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 aid 1001 Sual-Cavab - www.YUSIF.az D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc v\u0259 Az\u0259rbycan\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/?p=6435#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/?p=6435#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/11\\\/yunus-emre-dunya-gorusu.jpg\",\"datePublished\":\"2022-11-28T09:12:53+00:00\",\"dateModified\":\"2023-10-26T12:00:17+00:00\",\"description\":\"\u00dcmumi D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 aid Sual-Cavab1. \u0130lk \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycanda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r yaranm\u0131\u015fd\u0131r? 1 -Manna, Midiya2. Eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l \u015eimali Az\u0259rbaycanda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t yaranm\u0131 \u015fd\u0131r? \u2013 Albaniya3. Vaxt\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 paytaxt\u0131 B\u0259rd\u0259 olan hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t m\u00f6vcud idi?-Girdiman4. 1828-ci ild\u0259 Rusiya il\u0259 \u0130ran aras\u0131nda hans\u0131 m\u00fcqavil\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r?-T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay5. Rusiya il\u0259 \u0130ran aras\u0131ndak\u0131 G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259si n\u0259 vaxt imzalanm\u0131\u015fd\u0131r?-1813-c\u00fc ild\u02596. Az\u0259rbaycan Demokratik C\u00fcmhuriyy\u0259ti n\u0259 vaxt yaranm\u0131\u015fd\u0131r?- 1918-ci il 28 mayda.7. Az\u0259rbaycan \u0259razisi \u0259vv\u0259ll\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r olmu\u015fdur?-410 min kv.km8. Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 s\u0259rh\u0259dinin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?- 15km9. Az\u0259rbaycan\u0131n Erm\u0259nistanla s\u0259rh\u0259dinin uzunlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin-1007 km10. Az\u0259rbaycan relyef x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 ne\u00e7\u0259 hiss\u0259y\u0259 ayr\u0131l\u0131r? \u2013 511. Az\u0259rbaycan \u0259razisinin 65 %-d\u0259n \u00e7oxunu hans\u0131 iqlim \u0259hat\u0259 edir? \u2013 Subtropik12. Az\u0259rbaycan relyefinin orta h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?-657 m13. Az\u0259rbaycanda maksimal atmosfer ya\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131 hans\u0131 b\u00f6lg\u0259y\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr?-L\u0259nk\u0259ran-Astara, 1959-cu ild\u0259, \u00c7\u0259rg\u0259lana-2761 mm14. Az\u0259rbaycanda neft ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?-10 mlrd. t15. Bu vaxta q\u0259d\u0259r xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 ne\u00e7\u0259 m\u00fcqavil\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r?-2416. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb n\u0259 vaxt imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? -20 sentyabrl994- c\u00fcild\u025917. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbni ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t imzalam\u0131\u015fd\u0131r?-618. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnin imzalanmas\u0131nda ne\u00e7\u0259 neft \u015firk\u0259ti i\u015ftirak etmi\u015fdir?-1019. Az\u0259rbaycan me\u015f\u0259 rayonu hesab edilirmi?-yox20. \u00abBak\u0131-Supsa\u00bb neft k\u0259m\u0259rinin istifad\u0259y\u0259 verildiyi vaxt-9 iyun 1999-cuil21. \u00abBak\u0131-Tbilisi-Ceyhan\u00bb neft-boru k\u0259m\u0259rinin uzunlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin-1767 km22. \u00abBak\u0131-Tbilisi-Ceyhan\u00bb neft-boru k\u0259m\u0259rinin \u0259n \u00e7ox hiss\u0259si hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin \u0259razisind\u0259n ke\u00e7m\u0259lidir? \u2013 T\u00fcrkiy\u0259nin23. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0259halisinin say\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin -10 mln. n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n.24. \u018fm\u0259k ehtiyat\u0131 n\u0259dir? \u2013 i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si25. BMT n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b? 24 oktyabr 1945-ci ild\u025926. Az\u0259rbaycan s\u0259naye sah\u0259l\u0259rinin hans\u0131n\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr? \u2013 Yanacaq27. Yanacaq-energetika kompleksi n\u0259dir?-Yanacaq + elektroenergetika28. Neft Da\u015flar\u0131nda ilk neft hasilat\u0131 hans\u0131 il\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir? -1949-cu il\u025929. \u018fn \u00e7ox neft hasilat\u0131 Az\u0259rbaycanda ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 olmu\u015fdur?-1941- ciild\u025930. Az\u0259rbaycanda \u0259n \u00e7ox illik neft hasilat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -23,5 mln. t31. Az\u0259rbaycanda ild\u0259 hasil olunan neftin ne\u00e7\u0259 faizini X\u0259z\u0259r verir? \u2013 89 %-ni32. Az\u0259rbaycanda il \u0259rzind\u0259 \u0259n \u00e7ox elektrik enerjisi hasilat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 23,6 mlrd. kvt.saat33. Az\u0259rbaycanda \u0259n \u00e7ox elektrik enerjisi hasilat\u0131n\u0131n hans\u0131 il\u0259 t\u0259sad\u00fcf etdiyini bilirsinizmi? \u2013 1988-ci il34. Az\u0259rbaycanda son ill\u0259rd\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f SES: -Yenik\u0259nd SES-i.35. Ming\u0259\u00e7evir SES-i n\u0259 vaxt tikilmi\u015fdir?-1954-c\u00fc ild\u025936. Az\u0259rbaycanda ilk SES harada v\u0259 n\u0259 vaxt tikilmi\u015fdir? -1890-c\u0131il, G\u0259d\u0259b\u0259yd\u025937. Az\u0259rbaycanda ilk \u0130ES harada v\u0259 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 tikilmi\u015fdir? \u2013 Bak\u0131da, 1897-ciild\u025938. Az\u0259rbaycanda m\u00fcalic\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli neft harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 Naftalan \u015f\u0259h\u0259rind\u025939. Az\u0259rbaycanda ixtisasla\u015fm\u0131\u015f ma\u015f\u0131nqay\u0131rma sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 neft-qaz ma\u015f\u0131nqay\u0131rmas\u013140. Az\u0259rbaycanda qara metallurgiyan\u0131n m\u0259rk\u0259zi: Sumqay\u0131t41. Az\u0259rbaycanda kimya s\u0259nayesi m\u0259rk\u0259zi \u2013 Sumqay\u0131t42. Az\u0259rbaycanda \u0259n b\u00f6y\u00fck sement zavodu: Qarada\u011f43. Xalq istehlak\u0131 mallar\u0131 istehsal\u0131na n\u0259 daxildir?-G\u00fcnd\u0259lik t\u0259l\u0259bat m\u0259hsullar\u013144. Xalq istehlak\u0131 mallar\u0131 istehsal\u0131 sah\u0259l\u0259rinin ba\u015fl\u0131ca yerl\u0259\u015fdirilm\u0259 prinsipi: istehlaka meyilliliyi45. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 n\u0259dir? \u2013 \u018fkin\u00e7ilik, heyvandarl\u0131q46. Az\u0259rbaycanda texniki bitkil\u0259rd\u0259n n\u0259 bec\u0259rilir? \u2013 Pamb\u0131q, \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011funduru, kartof47. Fara\u015f t\u0259r\u0259v\u0259z\u00e7ilik Az\u0259rbaycan\u0131n hans\u0131 b\u00f6lg\u0259sind\u0259 inki\u015faf etdirilir? -L\u0259nk\u0259ran-Astara48. Az\u0259rbaycan\u0131n cay bec\u0259r\u0259n rayonlar\u0131-L\u0259nk\u0259ran, Astara, Masall\u013149. Heyvandarl\u0131\u011f\u0131n \u015f\u0259h\u0259r\u0259traf\u0131 \u0259n \u00e7ox inki\u015faf etdiril\u0259n sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:-qu\u015f\u00e7uluq50. Z\u0259f\u0259ran \u0259n \u00e7ox hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 bec\u0259rilir? \u2013 \u0130randa51. Xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rin\u0259 n\u0259 daxildir? \u2013 Ticar\u0259t, rabit\u025952. Az\u0259rbaycanda s\u0259rni\u015finda\u015f\u0131mada n\u0259qliyyat\u0131n hans\u0131 n\u00f6v\u00fc 1-ci yeri tutur? \u2013 Avtomobil n\u0259qliyyat\u013153. Az\u0259rbaycanda y\u00fckda\u015f\u0131mada 1-ci yeri tutan n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 D\u0259miryolu n\u0259qliyyat\u013154. Az\u0259rbaycanda \u0259n z\u0259if inki\u015faf ed\u0259n n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fc:-\u00e7ay n\u0259qliyyat\u013155. Az\u0259rbaycanda ilk elektrikl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u0259miryolu n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 1926-c\u0131 ild\u025956. Az\u0259rbaycanda ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t qoru\u011fu yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131?-1657. Az\u0259rbaycanda son vaxtlar ne\u00e7\u0259 iqtisadi rayon ayr\u0131l\u0131r?-10 iqtisadi rayon58. Az\u0259rbaycanda illik m\u0259hsul istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 iqtisadi rayon 1-ci yeri tutur? \u2013 Ab\u015feron iqtisadi rayonu59. Az\u0259rbaycan\u0131n 1988-1993-c\u00fc ill\u0259r \u0259rzind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259razisi Erm\u0259nistan ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n z\u0259bt edilmi\u015fdir? 17,0 min kv.km (20 %)60. Az\u0259rbaycan\u0131n Yuxar\u0131 Qaraba\u011f \u0259razisinin Erm\u0259nistan qo\u015funlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n z\u0259bt olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 BMT-nin ne\u00e7\u0259 q\u0259tnam\u0259sinin oldu\u011funu bilirsiniz?-4-822, 853, 874, 884 sayl\u013161. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131 monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malikdir?\u2013 Monako, Bel\u00e7ika.62. D\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n hans\u0131 respublika idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malikdir? \u2013 Az\u0259rbaycan, AB\u015e63. M\u00fctl\u0259q monarxiyal\u0131 d\u00f6vl\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n edin-S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u013164. \u00dc\u00e7qat monarxiyal\u0131 d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r?-Vatikan65. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na g\u00f6r\u0259 ne\u00e7\u0259 qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcr?.-2 qrupa66. D\u00fcnyada inzibati \u2013 \u0259razi b\u00f6lg\u00fcl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r ne\u00e7\u0259 qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r? \u2013 2 qrupa67. Federasiya n\u0259dir? \u2013 Daxilind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259etm\u0259 h\u00fcququna malik inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fc olan d\u00f6vl\u0259t68. Respublika idar\u0259etm\u0259 formas\u0131 n\u0259dir?-Ali qanunverici hakimiyy\u0259t se\u00e7kili Parlament\u0259, icraedici hakimiyy\u0259t h\u00f6kum\u0259t\u0259 m\u0259xsusdur.69. Respublika \u00fcsul-idar\u0259sinin ne\u00e7\u0259 formas\u0131 vard\u0131r?-270. Prezidentlik idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t aiddir? \u2013 Belorusiya, Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan71. Respublika idaretm\u0259 formas\u0131na ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t daxildir?-16072. D\u00fcnyada federativ d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131n\u0131 bilirsinizmi?-2473. D\u00fcnyada monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t daxildir? \u2013 3074. Siyasi co\u011frafiyan\u0131n predmeti n\u0259dir? \u2013 D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259si75. Siyasi co\u011frafiya n\u0259yi \u00f6yr\u0259dir?-\u018frazi \u00fczr\u0259 siyasi partiyalar\u0131n, siyasi hadis\u0259 v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin diferensasiyas\u0131n\u0131.76. D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 ne\u00e7\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t vard\u0131r?- 19377. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan \u0259sas ixrac neft-boru x\u0259ttinin Az\u0259rbaycan hiss\u0259sin\u0259 ilk neft n\u0259 vaxt doldurulmu\u015fdur?-25 may 2005-ci ild\u025978. M\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259d\u0259 ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 \u0259razi yerl\u0259\u015fir? \u2013 23779. H\u0259r birinin ayr\u0131l\u0131qda 100 mln-dan \u00e7ox \u0259halisi olan ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z?-n d\u00f6vl\u0259t80. Konstitusiyal\u0131 monarxiya d\u00f6vl\u0259tinin hans\u0131 olmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya81. Az\u0259rbaycan idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupuna daxildir? \u2013 Respublika82. \u018fn b\u00f6y\u00fck arxipelaq d\u00f6vl\u0259tinin hans\u0131 oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:- \u0130ndoneziya (13000 ada)83. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259si oldu\u011funu bilirsinizmi?-22 d\u00f6vl\u0259t84. BMT-nin ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc var?-19385. Avropada ne\u00e7\u0259 mikro-\u00abc\u0131rtdan\u00bb-d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? -5: Andorra, Lixten\u015fteyn, Monako, San-Marino, Vatikan86. D\u00fcnyada k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 kapitalist d\u00f6vl\u0259tin\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131lar daxildir?-CAR, Avstraliya, Yeni Zelandiya, Kanada, \u0130srail87. OPEK n\u0259dir, n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b v\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc var? \u2013 Neft ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupu, 1960-c\u0131 ild\u0259, 16 \u00fczv\u00fc vard\u0131r.88. D\u00fcnya \u0259halisinin say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 6,4 mlrd. n\u0259f\u0259r89. H\u0259r birisinin \u0259razisi 2,5 mln. kv.km-d\u0259n az olmayan ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 10 d\u00f6vl\u0259t90. \u00c7inin n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259halisi vard\u0131r? \u2013 1,3 mlrd. n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox91. \u018fhalisinin say\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 3-c\u00fc d\u00f6vl\u0259ti tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 AB\u015e \u2013 298 mln. n\u0259f\u0259r92. \u018fhalisinin say\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin? \u2013 \u00c7in, Hindistan, AB\u015e93. \u018fhali n\u0259dir? \u2013 m\u0259hsuldar q\u00fcvv\u0259l\u0259rin apar\u0131c\u0131 sah\u0259si94. BMT-nin T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n daimi \u00fczvl\u0259rinin say\u0131-5-AB\u015e, \u00c7in, RF, Fransa, B.Britaniya95. MDB n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b?-21 dekabr 1991-ci il96. MDB-nin ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r?-1297. MDB-y\u0259 gec qo\u015fulan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r?-G\u00fcrc\u00fcstan Respublikas\u0131- 1993-c\u00fc il, 29 dekabr98. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb ne\u00e7\u0259 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 30 il99. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 g\u00f6r\u0259 X\u0259z\u0259rd\u0259 neft hasil olunan yataqlar: Az\u0259ri, \u00c7\u0131raq, G\u00fcn\u0259\u015fli100. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycana t\u0259m\u0259nnas\u0131z veril\u0259c\u0259k t\u0259bii qaz\u0131n miqdar\u0131n\u0131 bilirsinizmi? \u2013 55 mlrd. Kubmetr.101. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r qurulu\u015funa g\u00f6r\u0259 ne\u00e7\u0259 yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r? \u2013 2102. Unitar d\u00f6vl\u0259t n\u0259dir? -\u018frazisind\u0259 he\u00e7 bir \u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259etm\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tli inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fc olmayan vahid d\u00f6vl\u0259t103. \u00d6l\u00e7\u00fcl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r ne\u00e7\u0259 qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r? \u2013 4 (b\u00f6y\u00fck, orta, ki\u00e7ik, mikro)104. D\u00fcnyada inki\u015faf etmi\u015f ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 60 d\u00f6vl\u0259t105. \u0130qtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131 -7-dir.106. Avropada iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 4 d\u00f6vl\u0259t107. Asiyada iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? \u2013 Yaponiya108. SSR\u0130 d\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259n n\u0259 vaxt silinmi\u015fdir? \u2013 8dekabrl991-ci ld\u0259109. Az\u0259rbaycan BMT-nin \u00fczvl\u00fcy\u00fcn\u0259 n\u0259 vaxt q\u0259bul olunmu\u015fdur? \u2013 2 mart 1992-ci ild\u0259110. AB\u015e dollan m\u00fcqabilind\u0259 h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul istehsal\u0131n\u0131n miqdar\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 d\u00f6vl\u0259ti 1-ci yerd\u0259dir v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?-L\u00fcksemburq-50 min dollar111. Az\u0259rbaycan Neft Fondu n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b?-29 dekabr 1999- cuil112. Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 15 d\u00f6vl\u0259t113. D\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sinin ba\u015fl\u0131ca formala\u015fma m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri-6 m\u0259rh\u0259l\u0259114. D\u00fcnya okean\u0131na birba\u015fa \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131n\u0131 bilirsinizmi? \u2013 42 d\u00f6vl\u0259t115. Bak\u0131-\u018frzurum qaz k\u0259m\u0259rinin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259r olacaq? \u2013 1050 km116. BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 \u00fczvl\u0259rinin say\u0131n\u0131n ne\u00e7\u0259 oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 15117. Monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131 \u0259n \u00e7ox hans\u0131 qit\u0259d\u0259dir? \u2013 Asiyada 14, Avropada 12, Afrikada 3, Avstraliya \u0130ttifaq\u0131 v\u0259 Okeaniyada 1.118. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 Konstitusiya yoxdur? \u2013 Omanda, B.Britaniyada119. B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi Birliyin ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r? -53120. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259n az \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul istehsal\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin ad\u0131n\u0131\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz?- Konqo DR-s\u0131121. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 prezidentli respublika vard\u0131r? \u2013 100-d\u0259n \u00e7ox122. Parlamentli respublikaya hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aiddir? \u2013 \u00c7in, Hindistan123. Majoritar se\u00e7ki sistemi n\u0259dir? Se\u00e7kil\u0259rd\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck \u00e7ox s\u0259s alana verilir.124. \u0130nsanlara b\u0259lli olan ilk metal: \u2013 mis metah125. Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 k\u00f6m\u00fcr\u00fcn \u00fcmumi ehtiyatm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: 14,8 trln. ton126. D\u00fcnyada neftli- qazl\u0131 sah\u0259 \u2013 77 mln. kv.km.127. Neft ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 1-ci d\u00f6vl\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 \u2013 46 mlrd. t128. Neft ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm 2-ci d\u00f6vl\u0259ti hans\u0131d\u0131r? \u2013 RF \u2013 27 mlrd. ton129. Neft ehtiyatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 3-c\u00fc d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 \u0130raq 16,7mlrd. t130. D\u00fcnyada \u00fcmumi qaz ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 800 trln kub m131. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259 qazm geoloji ehtiyatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 RF \u2013 215 trln kub.m.132. D\u00fcnyan\u0131n torpaq fondu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 14,9 mlrd. ha133. Hidrosferin nec\u0259 faizi D\u00fcnya Okean\u0131mn payma d\u00fc\u015f\u00fcr? -96,4 4. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox \u015firin su ehtiyat\u0131 hans\u0131 regionda v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? Latm Amerikasmda, Danimarkada (Qrenlandiyada)135. D\u00fcnyada \u0259n iri v\u0259 \u00e7ox s\u00fcni su anbarlar\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 AB\u015e-da 700136. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 me\u015f\u0259 qur\u015fa\u011f\u0131 m\u00f6vcuddur? \u2013 2137. Me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yeri tutur? \u2013 RF 886 mln. ha138. Me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcn \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 2-ci yeri hans\u0131 \u00f6lk\u0259 tutur? \u2013 Braziliya 572 mln. ha139. Me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcn v\u0259 sah\u0259sinin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 3-c\u00fc yeri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tutur? \u2013 Kanada 453 mln. ha140. \u0130qlim resurslar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 G\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259yin enerjisi, r\u00fctub\u0259t141. Aqroiqlim resurslar\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 Hava, i\u015f\u0131q, istilik, r\u00fctub\u0259t, qidaland\u0131r\u0131c\u0131 qat\u0131\u015f\u0131qlar142. Son ill\u0259r do\u011fulanlar\u0131n illik say\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 145 mln. n\u0259f\u0259r143. Demokratik siyas\u0259t n\u0259dir? \u2013 D\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259fmd\u0259n do\u011fuma, k\u0259bin\u0259, bo\u015fanmalara, ya\u015f strukturuna, \u00f6l\u00fcm\u0259 n\u0259zar\u0259t (\u0259hali art\u0131b- azalmasma \u2013 h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259zar\u0259tin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si).144. Ail\u0259 qurulmasmda orta ya\u015f h\u0259ddi hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 daha y\u00fcks\u0259k h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131r? \u2013 Yamaykada 34 ya\u015f ki\u015fi, 32 ya\u015f qadm (34:32),\u00a0Danimarkada (29:27), \u0130spaniyada (27:25), \u0130sve\u00e7d\u0259 (29:27).145. D\u00fcnyada h\u0259r il \u0259halinin t\u0259bii art\u0131m\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r\u0259 \u00e7at\u0131r? \u2013 90 mln. n\u0259f\u0259r\u0259146. D\u00fcnyada ki\u015fi-qad\u0131n nisb\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 50,3:49,7147. D\u00fcnyada \u0259m\u0259k ehtiyatlar\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 3,2 mlrd.n\u0259f\u0259r148. F\u0259al \u0259hali \u00fcmumi d\u00fcnya \u0259halisinin ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir? \u2013 3,0 mlrd. n\u0259f\u0259rini149. \u018fn \u00e7ox \u0259m\u0259k ehtiyat\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 \u00c7ind\u0259 \u2013 710 mln, Hindistanda 450 mln-dur.150. \u018fn uzun orta \u00f6mr s\u00fcrm\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir? Yaponiya \u00fc\u00e7\u00fcn, 81 il (qad\u0131n 85 il, ki\u015fi 78 il)151. D\u00fcnyada n\u0259 q\u0259d\u0259r etnos \u2013 xalq var? \u2013 5,5 min\u0259 q\u0259d\u0259r152. D\u00fcnyada \u00e7oxsayl\u0131 xalq \u2013 \u00c7in \u2013 1,2 mlrd153. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7oxmill\u0259tli d\u00f6vl\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 RF154. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 dil var? \u2013 5000155. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox hans\u0131 dild\u0259 dam\u015f\u0131rlar? \u2013 \u00c7in dilind\u0259, 1,2 mlrd. n\u0259f\u0259r156. \u0130ngilis dilind\u0259 dan\u0131\u015fanlar sayca d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tuturlar? \u2014 2 \u2013 ci, 480 mln. n\u0259f\u0259r157. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 dil ail\u0259si var? \u2013 20158. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 apar\u0131c\u0131 din vard\u0131r? \u2013 3159. Hans\u0131 din\u0259 m\u0259nsub olanlar daha \u00e7oxdur? \u2013 Xristian \u2013 2,0 mlrd. n\u0259f\u0259r, 34 0. \u0130slam dinin\u0259 m\u0259nsub olanlann say\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 l,2mlrd.n\u0259f\u0259r(19%)161. Buddizm\u0259 xidm\u0259t ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 0,5 mlrd. (10%)162. \u0130slam dinin\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 daxildir? \u2013 50163. D\u00fcnyada \u0259halinin orta s\u0131xl\u0131\u011fm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 45 n\u0259f\u0259r164. Maksimal \u0259hali s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Monakoda 21,0 min n\u0259f\u0259r, Sinqapurda \u2013 6050 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox, \u0130ndoneziyada 3000, Banqlade\u015fd\u0259 1000 n\u0259f\u0259r165. \u018fn az \u0259hali s\u0131xh\u011fma malik olan \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? -Avstraliya, Monqolustan 2 n\u0259f\u0259r, Danimarkanm Qrelandiya sah\u0259sind\u0259 0,02 n\u0259f\u0259r166. Miqrasiya n\u0259dir? \u2013 \u018fhalinin yerd\u0259yi\u015fm\u0259si167. Emiqrasiya n\u0259dir? \u2013 K\u00f6\u00e7\u00fcb ged\u0259nl\u0259r168. \u0130mmiqrasiya hans\u0131 proses\u0259 deyilir? \u2013 \u00d6lk\u0259y\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcb g\u0259l\u0259nl\u0259r\u0259169. A\u011f\u0131llar\u0131n miqrasiyas\u0131 n\u0259dir? \u2013 M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin bir \u00f6lk\u0259d\u0259n dig\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcb getm\u0259si170. Urbanizasiyan\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 \u015e\u0259h\u0259rl\u0259rin enin\u0259 v\u0259 uzununa b\u00f6y\u00fcm\u0259si171. \u018fn \u00e7ox milyon\u00e7u \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 \u00c7ind\u0259 \u2013 49, AB\u015e-da \u2013 45, Hindistanda \u2013 36172. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 milyon\u00e7u \u015f\u0259h\u0259r vard\u0131r? \u2013 440173. Aqlomerasiya n\u0259dir? \u2013 \u015e\u0259h\u0259r \u0259halisinin, t\u0259s\u0259rr\u00fcfatmm, d\u0259rinin\u0259 v\u0259 enin\u0259 artmas\u0131, geni\u015fl\u0259nm\u0259si174. Meqalopolisi m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 Aqlomerasiyalarm enin\u0259 v\u0259 uzununa geni\u015fl\u0259n\u0259r\u0259k bir-biri il\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259si175. Hans\u0131 meqalopolisi tamy\u0131rsm\u0131z? \u2013 Bosva\u015f, Tokaydo, \u00c7ipits176. Avropada ail\u0259 \u2013 k\u0259bin qurulmasmm orta ya\u015f h\u0259ddi ki\u015fil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 27 ya\u015f177. Avropada ail\u0259 \u2013 k\u0259bin qurulmasm\u0131n qadmlar \u00fc\u00e7\u00fcn orta ya\u015f h\u0259ddini bilirsinizmi? \u2013 24,0 ya\u015f178. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 regionlar\u0131nda ki\u015fi-qadm say nisb\u0259ti b\u0259rab\u0259rdir? \u2013 Latm Amerikasmda, Afrikada179. T\u00fck\u0259n\u0259n t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 neft, qaz, k\u00f6m\u00fcr180. T\u00fck\u0259nm\u0259y\u0259n t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Hava, k\u00fcl\u0259k enerjisi, yerin daxili enerjisi v\u0259 s.181. B\u0259rpa olunan t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Me\u015f\u0259182. \u018ftraf m\u00fchitin \u00e7irkl\u0259nm\u0259sinin insan amili nec\u0259 adlan\u0131r? \u2013 Antropogen amil183. Ekoloji tarazh\u011f\u0131 \u0259n \u00e7ox pozan s\u0259naye sah\u0259si: Kimya, metallurgiya184. D\u00fcnyada illik neft hasilatm\u0131 bilirsinizmi? \u2013 4,0 mlrd. t185. D\u00fcnyada neft ixracma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131186. D\u00fcnyada neft istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci say\u0131l\u0131r? \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam \u2013 450 mln. t187. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259nin h\u0259r biri ild\u0259 100 mln. tondan \u00e7ox neft hasil edir? \u2013 10 \u00f6lk\u0259188. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 neft emal\u0131 zavodu var? \u2013 700-d\u0259n \u00e7ox189. Yaponiyada ild\u0259 ne\u00e7\u0259 ton neft emal ed\u0259 bil\u0259n zavod tikilmi\u015fdir? \u2013 250 mln. t190. \u0130llik qaz hasilatmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyan\u0131n birincisidir? -RF,535 mlrd. kubmetr191. D\u00fcnyada qaz hasilat\u0131nda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u2013 RF, AB\u015e, Kanada192. AB\u015e qaz v\u0259 neft hasilatmda d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tutur? -2- ciyeri, l,2mlrd. t193. D\u00fcnyada illik k\u00f6m\u00fcr\u00fcn hasilatm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 5-6 mlrd. t.194. \u018fn \u00e7ox k\u00f6m\u00fcr istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259. \u2013 \u00c7in \u2013 1,4 mlrd. t195. AB\u015e k\u00f6m\u00fcr istehsalmda d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tutur? \u2013 2-ci 1012 mlrd. t196. K\u00f6m\u00fcr istehsal\u0131nda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. -\u00c7in, AB\u015e, Hindistan197. K\u00f6m\u00fcr\u0259 olan illik t\u0259l\u0259bat\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 5,0 mlrd. t198. Elektroenergetikan\u0131n m\u0259nb\u0259yi. \u2013 Su, atom, yanacaq n\u00f6vl\u0259ri199. Elektroenergetika n\u0259dir? \u2013 Elektrik enerjisi hasilat\u0131 v\u0259 onun istehlak\u00e7\u0131ya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131200. D\u00fcnyada illik elektrik enerjisi hasilat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 16,5 trln.kvt.saat201. Elektrik enerjisi hasilatmda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? -AB\u015e \u2013 4,0 trln kvt-saatdan \u00e7ox202. Elektrik enerjisi hasilat\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r 1-ci 3-l\u00fcy\u0259 daxildirl\u0259r? \u2013 AB\u015e, \u00c7in, Yaponiya203. \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r illik elektrik enerjisi hasilatmm n\u0259 q\u0259d\u0259rini verir? \u2013 65 %-ni204. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik elektrik enerjisi hasilat\u0131nda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yeri tutur? Norve\u00e7 \u2013 29 min kvt.saat205. D\u00fcnya elektroenergetika s\u0259nayesinin strukturunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 \u0130ES, AES, SES, alternativ n\u00f6vl\u0259r206. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck SES-l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 \u0130taypu \u2013 12,6 mln. kvt., Qrand-Kuli \u2013 10,8 mln.kvt., Tukuri \u2013 8,0 mln.kvt., Quri 10,3 mln. kvt, Krasnoyarski, 6,0 mln.kvt.207. Qrand-Kuli SES-i harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 AB\u015e-da208. \u0130taypu SES-i hans\u0131 \u00e7ay \u00fcz\u0259rind\u0259dir? \u2013 Parana \u00e7ay\u0131209. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 illik enerji hasilat\u0131nm 99 %-ni SES-l\u0259r verir? \u2013 Norve\u00e7d\u0259210. \u018fn b\u00f6y\u00fck AES hans\u0131 d\u00f6vl\u0259td\u0259 tikilmi\u015fdir? \u2013 Yaponiyada211. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u0259 malik AES-in adm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 Fukusima \u2013 10,5 mln.kvt.212. 1986-c\u0131 ild\u0259 hans\u0131 AES-d\u0259 q\u0259za ba\u015f vermi\u015fdir? -Ukraynan\u0131n \u00c7ernob\u0131l AES-ind\u0259213. \u0130llik elektrik enerjisinin hasilat\u0131nda AES-l\u0259rin \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 Litvamn \u2013 85 4. D\u00fcnyada illik elektrik enerjisi hasilatmda AES-in x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisni m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 18 5. \u0130llik elektrik enerjisi hasilatmda AES-in x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi b\u00f6y\u00fck olan 3-l\u00fcy\u00fc t\u0259yin edin: Litva 85 %, Fransa -77 %, Bel\u00e7ika -556. D\u00fcnyada tikilm\u0259si davam ed\u0259n \u0259n b\u00f6y\u00fck SES hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir v\u0259 onun g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259r olmal\u0131d\u0131r? \u2013 \u00c7ind\u0259, 18,2 mln. kVt. \u00abSansya\u00bb217. Alternativ enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u2013 G\u00fcn\u0259\u015f, k\u00fcl\u0259k, qabarma \u2013 \u00e7\u0259kilm\u0259, geotermal218. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyalar\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259dir? \u2013 Danimarkada \u2013 4 mind\u0259n \u00e7ox, Almaniyada, Hindistanda219. Qara metallurgiya hans\u0131 m\u0259hsullan istehsal edir? -D\u0259mir, polad, prokat, \u00e7uqun220. Polad istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada l.-ci yeri tutur? \u2013 \u00c7in-182mln. t,Yaponiya-108 mln. t, AB\u015e -101 mln.t221. Polad istehsahnda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. -\u00c7in, Yaponiya, AB\u015e222. \u018flvan metallurgiya m\u0259hsulu hans\u0131lard\u0131r? Mis, al\u00fcminium.223. \u018flvan metallurgiya m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin yerl\u0259\u015fdirilm\u0259 prinsipi: ucuz elektrik enerjisin\u0259, su m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259, xammala meyl etm\u0259si224. Al\u00fcminium al\u0131nmas\u0131nda i\u015fl\u0259dil\u0259n xammallar \u2013 Apatit, boksit, alunit, nifelin, kaolin, sionit.225. Enerji tutumlu istehsal sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin -\u0259lvan metallurgiya: al\u00fcminium, mis.226. Ma\u015f\u0131nqay\u0131rmanm apar\u0131c\u0131 sah\u0259sini bilirsinizmi? -N\u0259qliyyat ma\u015fmqay\u0131rmas\u0131 (avtomobil)227. D\u00fcnyada h\u0259r il n\u0259 q\u0259d\u0259r avtomobil istehsal olunur? -51,1 mln. sayda (2004-c\u00fc il)228. Avtomobil n\u0259qliyyatmm 3 ba\u015fl\u0131ca regionu. \u2013 AB\u015e, filiallarla birlikd\u0259 19,0 mln. \u0259d\u0259d, Q\u0259rbi Avropa 17,0 mln. \u0259d\u0259d, Yaponiya 10,1 mln. \u0259d\u0259dd\u0259n \u00e7ox.229. \u0130llik avtomob\u00f6il istehsalma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 AB\u015e \u00f6z\u00fcnd\u0259 13 mln. \u0259d\u0259d230. Avtomobil istehsalmda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 AB\u015e, Yaponiya, AFR231. AB\u015e ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r avtomobil istehsal edir? \u2013 Xaricd\u0259ki f\u0131liallarla birlikd\u0259 19,0 mln. sayda.232. \u00abF\u0130AT\u00bb hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin avtomobil korporasiyasma aiddir? \u2013 \u0130taliyamn233. \u018fn \u00e7ox avtomobil ixrac ed\u0259n 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? Yaponiya, Almaniya, Fransa234. Kimya s\u0259nayesinin hans\u0131 sah\u0259l\u0259rini tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 \u00dczvi, qeyri \u00fczvi, da\u011f-m\u0259d\u0259n235. K\u0130mya m\u0259hsullar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 Tur\u015fu, k\u00fcbr\u0259, duz236. \u018fsas kimyanm m\u0259hsulu hans\u0131d\u0131r? \u2013 mineral k\u00fcbr\u0259237. Me\u015f\u0259 s\u0259nayesinin m\u0259hsulu. \u2013 sell\u00fcloz, ka\u011f\u0131z, mebel238. Toxuculu\u011fun sah\u0259si: yun par\u00e7a, pamb\u0131q par\u00e7a, ip\u0259k par\u00e7a239. D\u00fcnyada h\u0259r il istehsal olunan par\u00e7amn miqdar\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 126 mlrd. kv.m240. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259 illik pamb\u0131q par\u00e7a istehsal\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? \u2013 \u00c7in \u2013 24 mlrd.kv.metr241. Pamb\u0131q par\u00e7a istehsal\u0131nda d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n hans\u0131 2-ci yeri tutur? \u2013 Hindistan \u2013 17,4 mlrd. kv.m242. Pamb\u0131q par\u00e7a istehsalmda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 \u00c7in, Hindistan, AB\u015e243. Toxuculuq m\u0259hsullan ixracatma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r liderlik edirl\u0259r? \u2013 \u00c7in, T\u00fcrkiy\u0259, Hindistan, Tunis, M\u0259rake\u015f, \u0130ndoneziya.244. Maddi istehsahn 1-ci apar\u0131c\u0131 sah\u0259si: \u2013 S\u0259naye sah\u0259si245. Maddi istehsalm 2-ci apar\u0131c\u0131 sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259si246. D\u00fcnya \u00e7aylarm\u0131n n\u0259z\u0259ri hidroenerji potensialm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:- 50 trln.kvt.saat247. Sular\u0131n qabarma-\u00e7\u0259kilm\u0259l\u0259rinin enerji q\u00fcvv\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r-dir? \u2013 4 mlrd. kvt248. D\u00fcnyada qabarmanm \u0259n \u00e7ox h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc harada v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Atlantik okean\u0131n\u0131n Fandi k\u00f6rf\u0259zind\u0259, 18 m249. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si hans\u0131 sah\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfatmda, 1,3 mlrd. n\u0259f\u0259r250. Aqrar-s\u0259naye kompleksi \u00f6z\u00fcnd\u0259 hans\u0131 sferalar\u0131 birl\u0259\u015f-dirir? \u2013 K\\\/t-t\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istehsal vasit\u0259l\u0259ri istehsal\u0131m (ma\u015fm, kimy\u0259vi preparat, toxum), k\\\/t m\u0259hsullar\u0131 istehsalm\u0131, istehsal olunmu\u015f m\u0259h-sullarm n\u0259qlini, emalm\u0131, \u0259rzaq m\u0259hsullarm\u0131, k\\\/t-\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xammallar\u0131 t\u0259min edir.251. \u00abYa\u015f\u0131l inqilab\u00bbm ba\u015fl\u0131ca komponentl\u0259ri . \u2013 Yeni k\\\/t sortlarm\u0131n t\u0259tbiqi, irriqasiyanm geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, k\\\/t-nm s\u0259nayel\u0259\u015f-dirilm\u0259si.252. Bu\u011fdanm v\u0259t\u0259ni hara hesab olunur? \u2013 \u00d6n Asiya (Qabaq Asiya)253. \u015e\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmm v\u0259t\u0259ninin hara oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin \u2013 Hindistanm Benqal \u015ftat\u0131254. Kofenin v\u0259t\u0259ni: Da\u011fl\u0131q Efiopiya255. Kofenin 2-ci v\u0259t\u0259ninin hans\u0131 \u00f6lk\u0259 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Braziliya256. Qar\u011f\u0131dal\u0131nm v\u0259t\u0259ni: \u2013 M\u0259rk\u0259zi Amerika257. Kartofun v\u0259t\u0259ni hara hesab edilir? \u2013 And \u00f6lk\u0259l\u0259ri (Peru)258. Kakaonun v\u0259t\u0259nini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin: \u2013 Meksika yaylas\u0131259. Tax\u0131l\u00e7\u0131hq \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131lan \u0259kin sah\u0259si: \u2013 650 mln. ha260. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 bu\u011fda bec\u0259rilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn aynlm\u0131\u015f \u0259kin sah\u0259si: \u2013 215mln. ha261. \u00c7\u0259ltiyin \u0259kin sah\u0259si: -155mln. ha262. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 qar\u011f\u0131dalmm \u0259kin sah\u0259si: \u2013 140 mln. ha263. D\u00fcnyada illik tax\u0131l y\u0131\u011f\u0131m\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 2,1 mlrd. tondan \u00e7ox264. \u0130llik bu\u011fda m\u0259hsulu t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 600 mln. t265. Illik \u00e7\u0259ltik t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 600 mln. ton266. \u0130llik qar\u011f\u0131dah t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 600 mln. t267. \u0130llik tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 \u00c7in, 500 mln. ton268. \u00c7in XR-s\u0131n\u0131n illik tax\u0131l istehsah: \u2013 500 mln. ton269. Tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 2-ci d\u00f6vl\u0259t: \u2013 AB\u015e, 350 mln. 0. AB\u015e-da illik tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u00e4|dir? \u2013 350 mln. t271. Tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 d\u00fcnyada 3-c\u00fc yerd\u0259 duran d\u00f6vl\u0259t: \u2013 Hindistan, 225 mln. t272. Hindistan\u0131n illik tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 225 mln. t273. \u0130llik bu\u011fda t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur-v\u0259 onun miqdar\u0131n g\u00f6st\u0259rm\u0259li: \u00c7in \u2013 152 mln. ton274. D\u00fcnyada bu\u011fda ixrac ed\u0259n ba\u015fl\u0131ca d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 AB\u015e, Kanada, Avstraliya, Fransa275. Qar\u011f\u0131dal\u0131 m\u0259hsulu ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 AB\u015e, Fransa, Argentina276. \u00c7\u0259ltik ixrac ed\u0259n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupunu tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? -Tailand, AB\u015e, Hindistan, Pakistan, Vyetnam277. Soyanm v\u0259t\u0259ni: \u2013 \u00c7in278. H\u0259r il d\u00fcnyada toplanan zeytunun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -14 mln. ton279. \u0130llik \u015f\u0259k\u0259r istehsal\u0131nda xammahn n\u0259 q\u0259d\u0259rini \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131 t\u0259\u015fkil edir? \u2013 70 %ni280. \u018fsas\u0259n tropik v\u0259 subtropikanm musson iqlimli sah\u0259l\u0259rind\u0259 bec\u0259ril\u0259n \u00e7oxillik n\u00f6v olan \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131mn illik t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 1,2 mlrd. t281. \u018fsas\u0259n m\u00fclayim qur\u015fa\u011fm 1 illik bitkisi hesab edil\u0259n \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011fundurunun illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 270 mln. t282. \u018fn \u00e7ox \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131 bec\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 AB\u015e, \u00c7in, Hindis-tan, Kuba, Meksika, Pakistan, Avstraliya, Tailand, Kolumbiya283. \u015e\u0259k\u0259r \u00e7u\u011fundum bec\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri t\u0259yin edin: \u2013 Ukrayna, RF, Fransa, AB\u015e, AFR, \u0130taliya, Pol\u015fa, T\u00fcrkiy\u0259, \u00c7in, B\u00f6y\u00fck Britaniya, \u0130spaniya284. H\u0259r il n\u0259 q\u0259d\u0259r \u015f\u0259k\u0259r t\u0259dar\u00fck olunur? \u2013 135 mln. t285. H\u0259r il \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmdan \u0259n \u00e7ox \u015f\u0259k\u0259r istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 Braziliya \u2013 21 mln. ton, Hindistan \u2013 14,2 mln. t286. M\u00fclayim qur\u015fa\u011fm bitkisi hesab olunan kartofun \u0259kin sah\u0259sini v\u0259 illik istehsal\u0131n\u0131n k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 20 mln. ha, 300 mln. ton287. \u0130llik kartof t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u00c7in \u2013 56 mln. ton, RF-34 mln. t, Hindistan \u2013 23 mln. t288. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik kartof t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 ard\u0131c\u0131l m\u00fcvafiq olaraq f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupunu ard\u0131c\u0131l olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Belarusiya (800 kq), Pol\u015fa (520 kq), Niderland (500 kq),Ukrayna (300 kq)289. \u0130llik kartof ixracat\u0131nda 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? Niderland -1,5 mln. ton290. D\u00fcnyada illik kofe t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc bilirsinizmi? \u2013 6,5 mln. ton291. D\u00fcnyada illik kakao t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 2,8 mln. t292. D\u00fcnyada illik \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc yada salm: \u2013 2,8 mln. t293. \u0130llik kofe v\u0259 kakao t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t birinci yeri tutur? \u2013 Braziliya: kofe \u2013 1,6 mln. t, kakao \u2013 1,1 mln. t294. \u0130llik \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 Hindistan \u2013 0,8 mln. t295. \u0130llik \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 2-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: \u00c7in \u2013 0,7 mln. t296. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik kakao t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur v\u0259 onun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 Kot \u2013 d \u0130vuar -60 kq297. D\u00fcnyada illik meyv\u0259 t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 400 mln. t298. \u0130ld\u0259 65 mln. t t\u0259dar\u00fck olunan porta\u011fal toplanmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r f\u0259rql\u0259nir? \u2013 Braziliya, AB\u015e299. \u0130ld\u0259 10 mln. ton t\u0259dar\u00fck olunan limon toplanmasmda f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 \u0130ran, Meksika, Hindistan, AB\u015e300. \u0130ld\u0259 60 mln. ton t\u0259dar\u00fck oh\u0131nan banan toplanmasmda ard\u0131c\u0131l olaraq yer tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: Hindistan, Braziliya, Ekvador,Filippin, \u00c7in, \u0130ndoneziya, Kolumbiya, Kosta-Rika, Meksika, Tailand301. \u0130ld\u0259 \u0259kin sah\u0259si 10 mln. ha, t\u0259dar\u00fck\u00fc 60 mln.ton olan \u00fcz\u00fcm m\u0259hsulu toplanmasmda v\u0259 \u015f\u0259rab istehsah sah\u0259sind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7ilirl\u0259r? \u2013 \u0130taliya, Fransa302. \u018fsas\u0259n subtropik v\u0259 tropik zonan\u0131n bitkisi hesab edil\u0259n, \u0259kin sah\u0259si 35 mln. ha-ra \u00e7atan pamb\u0131\u011fm toplanmas\u0131nm illik k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 20,0 mln. ton303. Pamb\u0131q lif\u0131 \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u00c7in \u2013 4,0 mln. t, AB\u015e \u2013 4,0 mln. t, Hindistan \u2013 2,1 mln. t304. T\u0259bii kau\u00e7ukun bec\u0259rildiyi regionu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -C\u0259nubi- \u015e\u0259rqi Asiya305. \u0130llik t\u0259bii kau\u00e7uk t\u0259dar\u00fck\u00fc \u2013 7 mln. t306. T\u0259bii kau\u00e7ukun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: -Tailand, \u0130ndoneziya, Malayziya, Hindistan, \u00c7in, Filippin, \u015eri-Lanka, Nigeriya307. T\u00fct\u00fcn\u00fcn v\u0259t\u0259ni harad\u0131r? \u2013 AB\u015e308. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131 narkotik bitkil\u0259ridir? \u2013 T\u00fct\u00fcn, xa\u015fxa\u015f, k\u00fcnc\u00fct309. T\u00fct\u00fcn m\u0259hsulu toplanmasmda 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: \u2013 \u00c7in -2.5 mln. t310. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfatmm 2-ci apar\u0131c\u0131 sah\u0259si: \u2013 Heyvandarl\u0131q311. D\u00fcnyada saxlan\u0131lan b\u00fct\u00fcn heyvan n\u00f6vl\u0259riniri say\u0131: \u2013 4,5 mlrd. ba\u015f312. D\u00fcnyada iribuynuzlularm say\u0131: -1,4 mlrd. ba\u015f313. D\u00fcnyada x\u0131rdabuynuzlularm say\u0131: -1,1 mlrd. ba\u015f314. D\u00fcnyada saxlan\u0131lan donuzlarm say\u0131: -1,0 mlrd. ba\u015f315. \u0130ribuynuzlularm sayma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? \u2013 Hindistan316. Hindistanda iribuynuzlularm say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 510 mln. ba\u015f317. \u0130ribuynuzlularm sayma g\u00f6r\u0259 2-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: -Braziliya318. D\u00fcnyada illik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 220 mln. ton319. \u0130llik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: \u2013 \u00c7in \u2013 74,0 mln. ton320. D\u00fcnyada illik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 2-ci yeri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tutur? \u2013 AB\u015e \u2013 35 mln. ton321. \u0130llik s\u00fcd t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 560 mln. ton322. \u0130llik yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 700 mlrd. \u0259d\u0259d323. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: -AB\u015e \u2013 115 kq, Danimarka \u2013 115 kq324. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tammr v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Niderland \u2013 720 \u0259d\u0259d325. D\u0259niz heyvanlar\u0131 tutulmasmda 1-ci d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 \u00c7in 36.5 mln. ton326. \u0130ld\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r yun t\u0259dar\u00fck olunur? \u2013 2,5 mln. ton327. \u0130llik yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci- yeri tutur? \u2013 Avstraliya \u2013 0,2 mln. ton328. \u0130llik yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 2-cidir? \u2013 \u00c7in \u2013 290 min ton329. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n \u0259tin miqdar\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? -40kq330. \u0130llik yumurta \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n 5 d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u00c7in (280mlrd. \u0259d\u0259d), AB\u015e (85 mlrd. \u0259d\u0259d), Yaponiya (48 mlrd), RF (34 mlrd. \u0259d\u0259d), Hindistan (28 mlrd. \u0259d\u0259d)331. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: Niderland \u2013 720 \u0259d\u0259d, Bel\u00e7ika \u2013 390 \u0259d\u0259d, Yaponiya \u2013 370 \u0259d\u0259d, \u00c7exiya \u2013 350 \u0259d\u0259d, Belorusiya \u2013 340 \u0259d\u0259d, AB\u015e \u2013 315 \u0259d\u0259d, Fransa \u2013 300 \u0259d\u0259d332. Akvakultura n\u0259dir? \u2013 Su h\u00f6vz\u0259sind\u0259 heyvanlar\u0131n art\u0131nlmas\u0131, onlara n\u0259zar\u0259t v\u0259 qulluq edilm\u0259si.333. N\u0259qliyyat n\u0259dir? \u2013 Maddi istehsalm 3-c\u00fc apar\u0131c\u0131 sah\u0259sidir.334. N\u0259qliyyat sistemi n\u0259dir? \u2013 B\u00fct\u00fcn n\u0259qliyyat n\u00f6vl\u0259rinin v\u0259 vasit\u0259l\u0259rinin birliyi335. D\u00fcnya d\u0259mir yollar\u0131nm uzunlu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 1,3 mln. km336. D\u00fcnyada neft k\u0259m\u0259rl\u0259rinin uzunlu\u011funun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisi n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 760 min km337. Magistral qaz k\u0259m\u0259rl\u0259rinin d\u00fcnyada uzunlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -1,2 mln. km338. N\u0259qliyyat\u0131n y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si n\u0259dir? \u2013 M\u00fc\u0259yy\u0259n vaxt \u0259rzind\u0259 t\u0259yin olunmu\u015f m\u0259saf\u0259y\u0259 da\u015fman y\u00fck v\u0259 s\u0259rni\u015finl\u0259rin miqdar\u0131339. N\u0259qliyyatm y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259sinin \u00f6l\u00e7\u00fc vahidi n\u0259dir? \u2013 t\\\/km340. N\u0259qliyyat\u0131n hans\u0131 n\u00f6v\u00fcn\u00fcn y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si b\u00f6y\u00fckd\u00fcr? -D\u0259niz n\u0259qliyyat\u0131mn (62 %)341. D\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 buxarla i\u015fl\u0259y\u0259n d\u0259miryolu harada v\u0259 n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? \u2013 Liverpul \u2013 Man\u00e7ester (\u0130ngilt\u0259r\u0259) 1830-cu ild\u0259, \u00c7arlston \u2013 Oqasta (AB\u015e), 1930-cu ild\u0259.342. Hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t d\u0259miryollar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 son ill\u0259rd\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur v\u0259 onun uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 AB\u015e \u2013 240 minkm343. D\u0259mir yollar\u0131nm son ill\u0259rd\u0259 illik y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r olmu\u015fdur? 5,7 trln t\\\/km344. D\u00fcnyada d\u0259miryollar\u0131 tam elektrikl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 G\u00fcrc\u00fcstan \u2013 100 5. D\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 elektrikl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u0259miryolu yoxdur? \u2013 Kanada, Avstraliya346. D\u0259miryollar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm 2-ci d\u00f6vl\u0259ti: -RF \u2013 86min km347. D\u00fcnyada \u0259n h\u00fcnd\u00fcrd\u0259n ke\u00e7\u0259n d\u0259mir yolu x\u0259tti: \u2013 \u00c7ili \u2013 Argentina (4470 m)348. Tonnell\u0259r vasit\u0259sil\u0259 su altmdan ke\u00e7\u0259n d\u0259mir yollar\u0131 hans\u0131lard\u0131r? Xonsyu \u2013 Xokkaydo; B.Britaniya \u2013 Fransa (Avrotunnel)349. D\u00fcnyan\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 d\u0259mir yolu yoxdur? \u2013 60350. D\u00fcnyamn ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 d\u0259mir yolu x\u0259tti f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir? \u2013 140-dan \u00e7ox351. llk metro x\u0259tti harada istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? \u2013 1863-c\u00fc ild\u0259 Londonda, 1868-ci ild\u0259 Nyu-Yorkda352. D\u00fcnyanm ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 metro i\u015fl\u0259yir? \u2013 70 \u00f6lk\u0259d\u0259353. Az\u0259rbaycanda metro n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? -1967- ciild\u0259354. RF-d\u0259 metro x\u0259ttinin istifad\u0259y\u0259 verildiyi vaxt\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\u2013 1935-ciild\u0259355. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259 avtomobil yollar\u0131mn uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 1- ci yeri tutur v\u0259 onun uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 AB\u015e \u2013 6,3 mln. km356. Avtomobil yollar\u0131mn uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 2-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 Hindistan \u2013 3,4 mln. km357. D\u00fcnyada ilk neft k\u0259m\u0259ri n\u0259 vaxt hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 AB\u015e-da-1865-ciil358. Boru \u2013 k\u0259m\u0259r n\u0259qliyyatmm uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? \u2014AB\u015e \u2013 800 min km-\u0259 q\u0259d\u0259r359. Boru-k\u0259m\u0259r n\u0259qliyyat\u0131mn uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 2-ci yerd\u0259dir? \u2013 RF \u2013 213 km360. N\u0259qliyyat n\u0259dir? \u2013 \u0130qtisadiyyatm barometri361. S\u00fcvey\u015f kanal\u0131 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259n istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? -17.XI. 1869-cuild\u0259n362. Panama kanalmm \u00e7\u0259kildiyi ili bilirsinizmi? \u2013 1904-1914-c\u00fc ill\u0259r.363. D\u00fcnyada il \u0259rzind\u0259 80 mln. n\u0259f\u0259r s\u0259rni\u015fin q\u0259bul etm\u0259 imkanma malik olan hans\u0131 hava liman\u0131m \u2013 aeroportu tan\u0131y\u0131rsm\u0131z v\u0259 o hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 Atlanta (Xartilt) \u2013 AB\u015e364. Turizmin \u0259n \u00e7ox inki\u015faf etdiyi region hans\u0131d\u0131r? \u2013 Amerika makrorayonu, Q\u0259rbi Avropa365. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 qlobal problem vard\u0131r? \u2013 17366. Neft ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam \u2013 46,0 mlrd. t367. Neft ehtiyatma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 4-c\u00fc yeri tutur v\u0259 o ehtiyat\u0131 bilirsinizmi? \u2013 B\u018f\u018f \u2013 16,2 mlrd. t368. Neft ehtiyatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259 3-c\u00fc yeri tutur v\u0259 o ehtiyat\u0131 g\u00f6st\u0259rin: \u2013 \u0130raq \u2013 17,0 mlrd. tona q\u0259d\u0259r369. D\u00fcnyada neftin \u00fcmumi ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 800 mlrd. ton370. Vaxt\u0131 il\u0259 d\u00fcnyada me\u015f\u0259 sah\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r olmu\u015fdur? \u2013 75 mlrd. ha v\u0259 ya 75 mln. kv.km371. Hal-haz\u0131rda d\u00fcnyada me\u015f\u0259nin \u00fcmumi sah\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 51,2 mlrd. ha v\u0259ya51,2 mln. kv.km372. Hal-haz\u0131rda d\u00fcnyada me\u015f\u0259nin oduncaq ehtiyat\u0131n\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 385 mlrd.kub.metr373. Avropada sahil x\u0259tti uzunlu\u011funun n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? -143 min km374. Avropada T\u0259kl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 \u018fm\u0259kda\u015fhq T\u0259\u015fkilat\u0131 AT\u018fT n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b? \u2013 1975-ci ild\u0259375. AT\u018fT-in ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r? \u2013 55376. Avropa \u015euras\u0131 n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b? \u2013 1949-cu ild\u0259377. Ke\u00e7mi\u015f Yuqoslaviyamn t\u0259rkibind\u0259 ne\u00e7\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 5378. Avropa \u015euras\u0131mn ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc var? \u2013 45379. Niderlandm m\u0259nas\u0131 n\u0259dir7 \u2013 D\u00fcz\u0259nlik \u00f6lk\u0259 Avropada iki d\u00f6vl\u0259t dili olan \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Bel\u00e7ika380. Avropada iki d\u00f6vl\u0259t dili olan \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Bel\u00e7ika381. Avropada \u0259n b\u00f6y\u00fck aqlomerasiya hans\u0131d\u0131r? \u2013 London aqlomerasiyas\u0131382. Avropan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 3 b\u00f6y\u00fck aqlomerasiya vard\u0131r? \u2013 Pol\u015fa, Fransa383. Avropada hans\u0131 meqalopolisl\u0259r vard\u0131r? \u2013 \u0130ngilt\u0259r\u0259, Reyn-Rur384. \u015eimal d\u0259nizind\u0259 neftin v\u0259 qazm ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 3,0 mlrd. ton, 4,5 trln.kub.metr385. Avropada \u0259n \u00e7ox neft istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? Norve\u00e7 \u2013 162mln. ton386. Fransa il\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131 La-Man\u015f bo\u011faz\u0131ndan ke\u00e7m\u0259kl\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n tunelin \u2013 d\u0259mir yolunun uzunlu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 50 km387. D\u00fcnyanm \u0259n b\u00f6y\u00fck turist \u2013 rekreasiya regionunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Xarici Avropa388. Xarici Avropada \u00fcmumi sah\u0259si 11,8 mln. ha olan ne\u00e7\u0259 milli park vard\u0131r? \u2013 280389. Vatikan\u0131n sah\u0259sini v\u0259 \u0259halisinin k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 44 ha, 1000 n\u0259f\u0259r390. D\u00fcnyada \u015f\u0259h\u0259r-d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 Vatikan391. D\u00fcnyada dovl\u0259t-\u015f\u0259h\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Sinqapur392. Orta \u015e\u0259rq\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r daxildir? \u2013 \u0130ran, \u018ffqan\u0131stan393. Yaxm v\u0259 Orta \u015e\u0259rq\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 daxildir? \u2013 18 \u00f6lk\u0259394. Xarici Asiya hans\u0131 subregionlara ayr\u0131hr? \u2013 C\u0259nubi Q\u0259rbi Asiya, C\u0259nubi Asiya, C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi, \u015e\u0259rqi v\u0259 ya M\u0259rk\u0259zi \u2013 \u015e\u0259rqi Asiya395. Materikd\u0259 Yer k\u00fcr\u0259sinin \u0259n al\u00e7aq n\u00f6qt\u0259si hara hesab edilir v\u0259 o ne\u00e7\u0259 metr t\u0259\u015fkil edir? \u2013 \u00d6l\u00fc d\u0259nizi \u2013 395 metr396. Yer K\u00fcr\u0259sinin \u0259n h\u00fcnd\u00fcr n\u00f6qt\u0259sini v\u0259 adm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Comalunqma (Everest), 8848 metr397. C\u0259nubi Asiyada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir v\u0259 onun \u0259n b\u00f6y\u00fcy\u00fc hans\u0131d\u0131r? \u2013 7 d\u00f6vl\u0259t, ffindistan398. C\u0259nubi-\u015e\u0259rq\u0130 Asiyada yerl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131: \u2013 10 d\u00f6vl\u0259t399. \u015e\u0259rqi Asiyada yerl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131: \u2013 5 d\u00f6vl\u0259t400. X\u0259z\u0259r d\u0259nizi d\u00fcnya okeam s\u0259viyy\u0259sind\u0259n ne\u00e7\u0259 metr al\u00e7aql\u0131qda yerl\u0259\u015fir \u2013 28 metr401. Asiya \u201cp\u0259l\u0259ngi\u201d d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini g\u00f6st\u0259rin \u2013 Koreya,Sinqapur,Hon- Konq,Tayvan402. \u0130qtisadi v\u0259 siyasi c\u0259h\u0259td\u0259n qrupla\u015fma olan ASEAN n\u0259 vaxt yarad\u0131laraq ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259ti birl\u0259\u015fdirir? \u2013 1967-ci il, 10 d\u00f6vl\u0259ti403. \u00c7ay ixracat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-ci \u2013 2-ci yeri tutur? \u2013 \u015eri- Lanka,Hindistan404. \u00c7inin \u201c\u0130qtisadi paytaxt\u0131\u201d hans\u0131 \u015f\u0259h\u0259rdir?-\u015eanxay405. \u00c7in k\u00f6m\u00fcr,d\u0259mir\u00a0filizi,polad,\u00e7uqun,radio,televizor,velosiped,ayaqqab\u0131,papiros,yum urta,pamb\u0131q,bal\u0131q,tax\u0131l,meyv\u0259,\u0259t,kartof,sement,g\u00fcbr\u0259 istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tutur? \u2013 1-ci406. \u00c7in elektrik enerjisi,soyuducu,qar\u011f\u0131dal\u0131,\u00e7ay istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 yeri tutur?- 2-ci407. \u00c7ind\u0259 illik elektrik enerjisi hasilat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 1,3 trl.kvt.saat408. Qad\u0131nlar\u0131n \u0259n \u00e7ox orta \u00f6m\u00fcr s\u00fcrm\u0259si hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259dir v\u0259 o ne\u00e7\u0259 il t\u0259\u015fkil edir? \u2013 \u00c7in v\u0259 yaponiyada \u2013 85 il409. O hans\u0131 \u00f6lk\u0259dir ki, \u0259halisinin milli t\u0259rkibinin 99,5% eyni mill\u0259t t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Yaponiya410. Hindistan 200 il hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin \u0259sar\u0259tind\u0259 olub? \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya411. Hans\u0131 ili Afrika ili adland\u0131r\u0131rlar? \u2013 1960-c\u0131 ili412. Afrikada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259tin d\u00fcnya okean\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yoxdur? \u2013 15 d\u00f6vl\u0259tin413. Afrikada \u0259n \u00e7ox neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Nigeriya, 100 mln.ton414. O hans\u0131 \u00f6lk\u0259dir ki,\u0259n \u00e7ox q\u0131z\u0131l, uran,almaz istehsal\u0131 il\u0259 tan\u0131n\u0131r? \u2013 CAR415. AB\u015e ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 hans\u0131 m\u0259bl\u0259\u011f\u0259 Alyaskan\u0131 100 illiy\u0259 Russiyadan alm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1867-ci ild\u0259,7,2 mln.dollara416. AB\u015e-\u0131n d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131ndak\u0131 13 a\u011f v\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngli zolaqlar n\u0259yin r\u0259mzidir?- AB\u015e-\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil olan ilk m\u00fcst\u0259qin \u015ftatlar\u0131n417. AB\u015e-da illik demokratik konstitusiya n\u0259 vaxt q\u0259bul olunmu\u015fdur? \u2013 1776-c\u0131 ild\u0259418. Bu vaxta q\u0259d\u0259r AB\u015e-\u0131n bayra\u011f\u0131 ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 d\u0259yi\u015fmi\u015fdir?- 25 d\u0259f\u0259419. AB\u015e-\u0131n bayra\u011f\u0131nda ne\u00e7\u0259 ulduz vard\u0131r v\u0259 onlar n\u0259yi \u0259ks etdirir? \u2013 \u015ftatlar\u0131n saym\u0131 \u0259ks etdir\u0259n 50 ulduz vard\u0131r.420. AB\u015e-da hans\u0131 \u0259razil\u0259r 1959,1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u015ftat h\u00fcququ \u0259ld\u0259 etmi\u015fl\u0259r? \u2013 Alyaska, Havay adalar\u0131421. Meqalopolisl\u0259rin v\u0259t\u0259ni hara hesab edilir? \u2013 AB\u015e422. Bosva\u015f, \u00c7ipits, Sansan, KMSA meqalopolisl\u0259ri hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 AB\u015e-da423. \u018fn \u00e7ox AES hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 AB\u015e-da424. AB\u015e-da atom reaktorlarmm saym\u0131 d\u0259qiql\u0259\u015fdirin: -104425. Qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi elektrik enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? -GES, KES, Q\u00c7ES426. Ba\u015fl\u0131ca elektrik-enerjisi m\u0259nb\u0259l\u0259rini g\u00f6st\u0259rin: \u2013 AES,SES,\u0130ES427. AB\u015e ne\u00e7\u0259 iqtisadi rayona b\u00f6l\u00fcn\u00fcr? \u2013 9428. Kanadada beyn\u0259lxalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat n\u00f6v\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -me\u015f\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131429. Tropik qur\u015fa\u011fm n\u0259h\u0259ngi hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t hesab olunur? \u2013 Braziliya430. Latm Amerikas\u0131nda ne\u00e7\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? \u2013 33431. \u015e\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmdan al\u0131nan \u015f\u0259k\u0259r ixracatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupu 1-ci v\u0259 2-ci yeri tuturlar? \u2013 Braziliya, Kuba432. Avstraliya v\u0259 Okeaniyada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? \u2013 28433. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 paytaxt ad\u0259t\u0259n \u00e7ox da b\u00f6y\u00fck olmayan 2 \u015f\u0259h\u0259r se\u00e7ilir? \u2013 \u0259sas\u0259n Federativ d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259434. D\u00fcnyada \u0259n uzun neft k\u0259m\u0259ri hans\u0131d\u0131r v\u0259 uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 \u00abDostuq\u00bb \u2013 5500 km435. Toxuculu\u011fun m\u0259hsulu n\u0259dir? \u2013 Par\u00e7a436. Avropa \u0130ttifaq\u0131 n\u0259 vaxt yarad\u0131lmaqla ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r? -1951- ciil,- 15\u00fczv\u00fc.437. Hindistan idar\u0259etm\u0259nin hans\u0131 formasma mal\u0131kdir? \u2013 Parlamentli respublika;438. OAPEK n\u0259dir? \u2013 Neft ixrac ed\u0259n on bir (11) \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259si qrupu439. Az\u0259rbaycanda ilk tramvay n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 1924-c\u00fc ild\u0259440. Az\u0259rbaycanda funikulyor n\u0259vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 1960-c\u0131 \u0131ld\u0259441. Bak\u0131-T\u00fcrkm\u0259nba\u015f\u0131 g\u0259mi-b\u0259r\u0259si (343 km) n\u0259 v\u00e4xt i\u015f\u0259 salmm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1962-ci ild\u0259442. Bak\u0131-Batumi neft k\u0259m\u0259rinin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir v\u0259 o n\u0259 vaxt m\u00f6vcudla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1896-1907-ci ill\u0259rd\u0259, uzunlu\u011fu 888 km443. Neft Da\u015flar\u0131 eskadas\u0131nm uzunlu\u011fu: \u2013 76 km444. Bak\u0131-Novorossiysk neft k\u0259m\u0259ri n\u0259 vaxt b\u0259rpa edilmi\u015fdir v\u0259 onun uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 1997-ci ild\u0259, 1411 km445. 1-ci Bak\u0131-\u015eollar su k\u0259m\u0259ri kim t\u0259r\u0259fmd\u0259n v\u0259 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 in\u015fa edilmi\u015fdir? \u2013 1916-1917-ci ill\u0259rd\u0259, Z.Ta\u011f\u0131yev t\u0259r\u0259f\u0131nd\u0259n446. Aran iqtisadi rayonu Az\u0259rbaycanm hans\u0131 f\u0131ziki-co\u011fraf\u0131 b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fc \u0259hat\u0259 edir? \u2013 K\u00fcr-Araz447. Ab\u015feron iqtisadi rayonunda hans\u0131-inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcll\u0259ri illik m\u0259hsul istehsalmda se\u00e7ilirl\u0259r? \u2013 Bak\u0131, Sumqay\u0131t448. B\u00f6y\u00fck Qafqaz co\u011fraf\u0131i rayonunda hans\u0131 iqtisadi rayonlar ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 Ab\u015feron, Da\u011fl\u0131q \u015eirvan, \u015e\u0259ki-Zaqatala, Quba- Xa\u00e7maz449. Ki\u00e7ik Qafqaz t\u0259bii-co\u011fraf\u0131 rayonunda hans\u0131 iqtisadi rayonlar yerl\u0259\u015firl\u0259r? \u2013 G\u0259nc\u0259-Qazax, K\u0259lb\u0259c\u0259r \u2013 La\u00e7\u0131n, Yuxar\u0131 Qaraba\u011f450. Az\u0259rbaycan hans\u0131 b\u00f6y\u00fck co\u011fraf\u0131 rayonlara b\u00f6l\u00fcn\u00fcr? -B\u00f6y\u00fck Qafqaz, Ki\u00e7ik Qafqaz, K\u00fcr-Araz, L\u0259nk\u0259ran, Nax\u00e7\u0131van451. Avrotunelin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdi? \u2013 50 km452. Avrotunel hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri birl\u0259\u015fdirir? \u2013 Fransa v\u0259 B\u00f6yiik Britaniyam453. Avrotunel ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 i\u015f\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r?1994-c\u00fc ild\u0259454. Yax\u0131n \u015e\u0259rq \u00f6lk\u0259l\u0259ri hans\u0131 regionu \u0259hat\u0259 edir? \u2013 CQ Asiyan\u0131455. Orta \u015e\u0259rq hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir? \u2013 \u0130ran, \u018ffqamstan456. \u015eimali Kipr T\u00fcrk Respublikas\u0131 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1983-c\u00fc ild\u0259457. D\u00fcnyada 2-ci yerd\u0259 duran maksimal \u0259hali s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 harada m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Sinqapurda \u2013 6100 n\u0259f\u0259r458. D\u00fcnyada maksimal \u0259hali s\u0131xl\u0131\u011fma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yer tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Monako \u2013 21 min n\u0259f\u0259r459. Polad istehsalma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 \u00c7in \u2013 182 mln. t460. D\u0259mir filizi hasilat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyanm 1 -cisidir v\u0259 onun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 \u00c7in, 210 mln. t461. \u00c7ind\u0259 ne\u00e7\u0259 metallurgiya bazas\u0131 vard\u0131r? \u2013 5462. Qara metallurgiyan\u0131n illik m\u0259hsul istehsalma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 \u00c7in463. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ild\u0259 3 d\u0259f\u0259 \u00e7\u0259ltik m\u0259hsulu g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr? -\u00c7in, Vyetnam464. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnd\u0259 ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t, ne\u00e7\u0259 neft \u015firk\u0259ti i\u015ftirak etmi\u015fdir? \u2013 6 d\u00f6vl\u0259tin 10 neft \u015firk\u0259ti s465. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnd\u0259 hans\u0131 neft \u015firk\u0259tl\u0259ri i\u015ftirak etmi\u015fl\u0259r? \u2013 ARDN\u015e 10 %, BP 34,4 %, \u0130nokal 10,28 %, , \u0130npeks-10 %, Statoyl-8,56 %, Eksson Mobil-8 %, TRAO-6,75 %, Deyon Enerqu-5,63 %, \u0130to\u00e7i-3,92 %, Amerada Hess-2,72 %.466. C\u0259nubi Az\u0259rbaycanm sah\u0259si n\u0259 qs\u0131d\u0259rdir? \u2013 280 min kv.km467. Az\u0259rbaycan Demokratik C\u00fcmhuriyy\u0259ti qurulanda \u0259razisi n\u0259 q\u0259d\u0259r idi? \u2013 114 min kv.km468. T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si n\u0259 vaxt imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1828-ci ild\u0259469. G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259sinin ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 ili m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -1813- c\u00fcil470. Erm\u0259nistan q\u0259sbkar ordusu son vaxtlar Az\u0259rbaycamn n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259razisini z\u0259bt etmi\u015fdir? \u2013 17 min kv.km471. Manna, Midiya, Atropatena d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Az\u0259rbaycanm hans\u0131 hiss\u0259sind\u0259 v\u0259 n\u0259 vaxt yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 C\u0259nubunda, IX \u0259srd\u0259472. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin paytaxt\u0131 Q\u0259b\u0259l\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri olmu\u015fdur? \u2013 Albaniyamn473. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin paytaxt\u0131 B\u0259rd\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri olmu\u015fdur? \u2013 Girdiman\u0131n474. T\u0259bii \u015f\u0259raitin elementini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 iqlim, relyef475. G\u00f6y-g\u00f6l n\u0259 vaxt yaranm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1139-cu ild\u0259476. Az\u0259rbaycanda qaz ehtiyatm\u0131n ne\u00e7\u0259 faizi X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin pay\u0131na dii\u015f\u00fcr? \u2013 30 %-\u0259 q\u0259d\u0259ri477. Az\u0259rbaycanda s\u0259naye \u00fcsulu il\u0259 neft istehsalma n\u0259 vaxt ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1847-ci ild\u0259478. Z\u0259ylik alunitind\u0259n harada istifad\u0259 olunur? \u2013 G\u0259nc\u0259d\u0259 al\u00fcminium oksidi almmasmda479. Nax\u00e7\u0131vanda da\u015f duz yata\u011fmm ad\u0131 n\u0259dir? \u2013 Nehr\u0259m480. Az\u0259rbaycanda Bentonit gill\u0259ri harada a\u015fkar edilmi\u015fdir? \u2013 Da\u015f Salahhda481. Sirab, Vayx\u0131r, Badaml\u0131 mineral bulaqlar\u0131 harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 Nax\u00e7\u0131van MR-da482. M\u0259\u015fhur \u0130stisu bula\u011f\u0131 haradad\u0131r? \u2013 K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259483. Siy\u0259z\u0259n rayonunda a\u015fkar edil\u0259n m\u00fcalic\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli mineral su nec\u0259 adlan\u0131r? \u2013 Qalaalt\u0131484. \u015eirin su ehtiyat\u0131nda hans\u0131 qrup d\u00f6vl\u0259tl\u0259r 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 Braziliya (6950 kub.km), RF (450 kub.km), Kanada (2900 kub.km)485. Axar sular\u0131n \u2013 \u00e7aylarm su h\u0259cmini bilirsinizmi n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?- 2000 kub.km486. D\u00fcnyada n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u00fcni su h\u00f6vz\u0259l\u0259ri yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 onlar\u0131n sah\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 60 min, 400 min kv.km.487. \u015eirin su ehtiyatmda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 Braziliya \u2013 6950 kub.km., Danimarka488. \u015eirin su ehtiyatma g\u00f6r\u0259 2-ci d\u00f6vl\u0259ti tamy\u0131rs\u0131mzm\u0131? -Rusiya \u2013 4500 kub km489. Hans\u0131 me\u015f\u0259 qur\u015fa\u011fmda oduncaq ehtiyat\u0131 \u00e7oxdur? -C\u0259nub me\u015f\u0259 qur\u015fa\u011fmda490. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck enerji m\u0259nb\u0259yi: \u2013 G\u00fcn\u0259\u015f491. Az\u0259rbaycanda \u0259n ucuz, s\u0259rf\u0259li yanacaq n\u00f6v\u00fc hans\u0131d\u0131r? -Qaz492. Az\u0259rbaycanda qaz hasilat\u0131 n\u0259 vaxtdan s\u0259naye \u0259h\u0259miyy\u0259ti k\u0259sb etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1928-ci ild\u0259n493. Az\u0259rbaycanda neftl\u0259 birlikd\u0259 hasil olunan qaz nec\u0259 adlan\u0131r? S\u0259mt qaz\u0131494. Neftin emalmdan alman qaz\u0131 nec\u0259 adland\u0131r\u0131rlar? \u2013 Zavod qaz\u0131495. B\u00f6y\u00fck Qafqaz t\u0259bii co\u011fraf\u0131 rayonunda hans\u0131 iqtisadi rayon t\u0259r\u0259v\u0259z\u00e7ilikl\u0259 tanm\u0131r? \u2013 Quba-Xacmaz496. Az\u0259rbaycanm hans\u0131 t\u0259bii co\u011frafi rayonunda 1 iqtisadi rayon ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 K\u00fcr-Arazda497. Az\u0259rbaycanda ilk neft boru k\u0259m\u0259ri x\u0259tti harada v\u0259 n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? 1878-ci ild\u0259, Balaxan\u0131 \u2013 Qara\u015f\u0259h\u0259r arasmda498. Az\u0259rbaycanda neft s\u0259nayesinin inki\u015fafma t\u0259sir ed\u0259n hans\u0131 neft k\u0259m\u0259rl\u0259rinin adm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 1. Balaxan\u0131-Qara \u015f\u0259h\u0259r Bak\u0131-Batumi, Bak\u0131 \u2013 Novorossiysk, \u018fli-Bayraml\u0131 \u2013 Bak\u0131 NeftDa\u015flar\u0131 \u2013 Bak\u0131, Siy\u0259z\u0259n \u2013 Bak\u0131, Qrozn\u0131 -Bak\u0131, Bak\u0131 \u2013 Supsa, Bak\u0131 \u2013 Tbilisi \u2013 Ceyhan, \u00c7\u0131raq \u2013 S\u0259ng\u0259\u00e7al, D\u00fcb\u0259ndi \u2013 \u018fii-Bayramh (Qazax\u0131standan X\u0259z\u0259r vasit\u0259sil\u0259 g\u0259l\u0259n nefti xaric\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn)499. Hans\u0131 k\u0259m\u0259rl\u0259r Az\u0259rbaycanda qaz s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131ma t\u0259kan vermi\u015fdir? Qarada\u011f \u2013 A\u011fstafa \u2013 Tbilisi, Mozdok \u2013 Qaz\u0131m\u0259m-m\u0259d, \u0130ran \u2013 Astara \u2013 Qaz\u0131m\u0259mm\u0259d, Zir\u0259 \u2013 Bak\u0131, Neft \u2013 Da\u015flar\u0131 -Bak\u0131, \u00c7\u0131raq \u2013 1 \u2013 Neft Da\u015flar\u0131, Bak\u0131 \u2013 \u018frzurum (\u00e7\u0259kilir)500. Az\u0259rbaycan Respublikasmm 1991-ci il 18 oktyabrdan m\u00fcst\u0259qilliyini tan\u0131yan ilk d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 T\u00fcrkiy\u0259, Rummiya501. Az\u0259rbaycanda s\u00fcni qaz anbar\u0131 harada yerl\u0259\u015fmi\u015fdir? \u2013 Kalmazda (1974-c\u00fc ild\u0259), Qarada\u011fda (1986-c\u0131 ild\u0259)502. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00abAz\u0259ri\u00bb yata\u011f\u0131nda ne\u00e7\u0259 quyu qaz\u0131lmahd\u0131r? \u2013 48503. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 \u0259sas\u0259n \u00ab\u00c7\u0131r\u0131q-l\u00bb neft yata\u011fmda ne\u00e7\u0259 quyu qaz\u0131lmahd\u0131r? \u2013 24 quyu504. S\u0259ttarxan adma zavodun ixtisasla\u015fm\u0131\u015f sah\u0259si: neft -m\u0259d\u0259ni avadanl\u0131qlar\u0131 sah\u0259si; \u2013 fontan armaturlan istehsah: t\u00f6km\u0259 polad istehsal\u0131; k\u0259\u015ff\u0131yyat quyular\u0131 qazmaq \u00fc\u00e7\u00fcn rotorlar.505. RF-d\u0259 449 \u0130ES, SES,AES vard\u0131r ki, onlar\u0131n da g\u00fcc\u00fc 198 mln. kvt-dir. (\u0130ES \u2013 132 mln.kvt., SES \u2013 44 mln. kvt, AES \u2013 9 sayda -22 mln. kvt).506. D\u00fcnyada AES-l\u0259rd\u0259n 2,5 trln. kvt saat (15 %) elektrik enerjisi al\u0131mr, g\u00fcc\u00fc \u2013 400 mln. kvt-a q\u0259d\u0259rdir.507. \u00c7ernobl AES-\u0130 1986-c\u0131 ild\u0259ki f\u0259lak\u0259td\u0259 RF, Ukrayna v\u0259 Belarusiyan\u0131n 11 vilay\u0259tinin 171 mln. \u0259halisini radiasiyaya m\u0259ruz qoyaraq 2000 km radiusunda d\u00fcnyan\u0131n 20 \u00f6lk\u0259sind\u0259 radiasiyamn artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.508. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 AES-in illik elektrik enerjisi hasilat\u0131nda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr? Litva \u2013 85 %, Fransa \u2013 78 %, Bel\u00e7ika \u2013 55 %, \u0130sve\u00e7 \u2013 53 %, Ukrayna \u2013 47 %, Koreya Respublikas\u0131 \u2013 46 % Bolqar\u0131stan \u2013 45 %, \u0130sve\u00e7r\u0259 \u2013 43 %, Macar\u0131stan \u2013 42 %, Yaponiya -369. K\u00fcl\u0259k elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-4- ci yerl\u0259ri b\u00f6l\u00fcrl\u0259r? AB\u015e, AFR, Hindistan, Danimarka510. D\u00fcnyada KES-in g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 13,0 mln. kvt.511. D\u00fcnyada geotermal elektrik stansiyas\u0131 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 olmaqla onlar\u0131n g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 20 \u00f6lk\u0259d\u0259, 8,8 mln. kvt512. QES-\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r qabaqc\u0131l yer tuturlar? -Yaponiya, AB\u015e, AFR, \u0130srail513. D\u00fcnyamn ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 t\u0259yyar\u0259, vertolyot istehsal olunur v\u0259 onun qabaqc\u0131l \u00f6lk\u0259l\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 20 \u00f6lk\u0259d\u0259, AB\u015e, RF, Fransa, Braziliya v\u0259 s.514. Q\u0259bi Avropada illik avtomobil istehsah: \u2013 17,0 mln. \u0259d\u0259d515. Avtomobil istehsalmda qabaqc\u0131l d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri g\u00f6st\u0259rin: AB\u015e, Yaponiya, AFR, Fransa516. Vatikan harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 Avropanm karliki (mikro) olmaqla Romamn q\u0259rb hiss\u0259sind\u0259 Tibr \u00e7aymm sa\u011f sahilind\u0259ki Monte- Vatikano t\u0259p\u0259liyind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n, sah\u0259si 0,44 kv.km (44 ha), sahil x\u0259ttinin uzunlu\u011fu 2600 metr\u0259 \u00e7atan, \u0259halisinin say\u0131 1-2,5. min n\u0259f\u0259r (700 n\u0259f\u0259r dini \u015f\u0259xsl\u0259rdir) m\u0259lumatland\u0131r\u0131lan, latm v\u0259 italyan dilli, m\u00fctl\u0259q monarxiya qurulu\u015flu, katolik kils\u0259sinin beyn\u0259lxalq inzibati v\u0259 ideoloji m\u0259rk\u0259zi hesab edil\u0259n, \u015f\u0259h\u0259r- d\u00f6vl\u0259tidir.517. Avropada ki\u015fil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn k\u0259bin k\u0259silm\u0259sind\u0259 orta ya\u015f h\u0259ddi ne\u00e7\u0259 il g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr? \u2013 27 il518. D\u00fcnyada ki\u015fi-qadm ya\u015f nisb\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -50,3:49,7519. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 apar\u0131c\u0131 din var v\u0259 onlar hans\u0131lard\u0131r? \u2013 3; xristian, m\u00fcs\u0259lman, buddizm520. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 islam \u00f6lk\u0259si var? \u2013 50521. GUAM \u0130qtisadi Birliyi n\u0259 vaxt yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1999-cu il 24 apreld\u0259522. Neft ixrac ed\u0259n \u018fr\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259ri birliyi (OAPEK) :hans\u0131 vaxtda yaranm\u0131\u015f v\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdirir? \u2013 1960-c\u0131 ild\u0259n, 10 \u00f6lk\u0259ni523. D\u00fcnya okeamnda ba\u015f ver\u0259n dal\u011falarm illik enerji g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259r hesablanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 2,7 mlrd. kvt524. D\u00fcnyada tanmm\u0131\u015f amerikan avtomobil korporasiyalar\u0131 hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Djeneral Motors, Ford Motor.525. D\u00fcnyada m\u0259\u015fhur yapon avtomobil korporasiyalar\u0131n\u0131 tamy\u0131rsm\u0131zm\u0131? \u00abToyota\u00bb, \u00abNissan\u00bb, \u00abXonda\u00bb526. Hans\u0131 frans\u0131z avtomobil korporasiyalar\u0131mn adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 \u00abReno\u00bb, \u00abPeyo \u2013 Sitroyen\u00bb527. Alman-amerikan avtomobil korporasiyas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 \u00abDaymler Kraysler\u00bb528. D\u00fcnyada illik mineral k\u00fcbr\u0259 istehsalm\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 150 mln. ton529. Mineral k\u00fcbr\u0259 istehsal\u0131nda m\u00fcvafiq olaraq 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u00c7in \u2013 28,0 mln. ton, AB\u015e \u2013 27,0 mln.ton, Kanada \u2013 12,5 mln. ton530. D\u00fcnyada h\u0259r il n\u0259 q\u0259d\u0259r ip\u0259k par\u00e7a toxunuldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 22,0 mlrd.kv.metr531. \u0130llik par\u00e7a toxunmasmda \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc hans\u0131 n\u00f6v t\u0259\u015fkil edir v\u0259 onun illik k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini g\u00f6st\u0259rin: \u2013 Pamb\u0131q par\u00e7a \u2013 75 mln.kv.m.532. \u0130llik pamb\u0131q par\u00e7a \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259tin hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u00c7in \u2013 24,0 mldr kv.metr, Hindistan \u2013 17,4 mlrd.kv.m., AB\u015e \u2013 4,0 mlrd. kv.m.533. D\u00fcnya s\u0259nayesind\u0259 \u00e7ah\u015fanlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisini bilirsinizmi? \u2013 17,0 % \u2013 500 mln.n\u0259f\u0259r534. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n 2-ci sah\u0259si hesab edil\u0259n heyvandarl\u0131qda saxlan\u0131lan ev qu\u015flar\u0131n\u0131n ne\u00e7\u0259 ba\u015f oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 14,0 mlrd. ba\u015f535. Afrikada iribuynuzlular\u0131n say\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 210 mln.ba\u015f536. RF-d\u0259 illik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\u2013 2,3 mln.ton537. \u0130llik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259ti m\u00fcvaf\u0131q olaraq s\u0131ra il\u0259 d\u00fcz\u00fcn: \u00c7in, AB\u015e, Braziliya538. D\u00fcnyada h\u0259r il 700 mlrd. \u0259d\u0259d yumurta \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259tin hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u00c7in \u2013 380 mlrd. \u0259d\u0259d, AB\u015e \u2013 85 mlrd. \u0259d\u0259d, Yaponiya \u2013 45 mlrd. \u0259d\u0259d539. D\u00fcnyada illik yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 se\u00e7il\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? Avstraliya \u2013 0,7 mln.ton, \u00c7in \u2013 0,3 mln.ton, Yeni Zelandiya \u2013 0,3 mln. ton540. Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 200 mln. ba\u015f donuz, 170 mln. ba\u015f x\u0131rdabuynuzlu, 135 mln. ba\u015f iribuynuzlu saxlan\u0131ld\u0131\u011fm\u0131 bilirsinizmi?541. Sinqapura ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r turist g\u0259lir? \u2013 6,0 mln. n\u0259f\u0259r542. C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri Assosiasiyas\u0131 qrupu (ASEAN) 1967-ci ild\u0259n \u00f6z\u00fcnd\u0259 10 \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259raziy\u0259 v\u0259 \u0259haliy\u0259 malikdir? 4,5 mln.kv.km. \u0259raziy\u0259 v\u0259 540 mln. \u0259haliy\u0259 malikdir.543. D\u00fcnyada hans\u0131 neftli \u2013 qazl\u0131 yataqlar\u0131n oldu\u011fu su h\u00f6vz\u0259l\u0259rinin adlarm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? Meksika k\u00f6rf\u0259zi; \u015eimal d\u0259nizi; X\u0259z\u0259r d\u0259nizi; \u0130ran k\u00f6rf\u0259zi;544. \u00c7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259ki \u00e7\u0259kil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcn: Hindistan, \u00c7in, Yaponiya, \u015eri-Lanka, G\u00fcrc\u00fcstan545. 700 km m\u0259saf\u0259d\u0259 uzanan v\u0259 70 min.kv.km sah\u0259si olan Tokaydo meqalopolisinin \u0259halisinin saym\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 70 mln. n\u0259f\u0259r546. RF ild\u0259 m\u00fcvafiq olaraq Q\u0259rbi Avropaya, M\u0259rk\u0259zi -\u015e\u0259rqi Avropaya, Almaniyaya, \u0130taliyaya, Fransaya, \u00c7exiyaya, Pol\u015faya, Macar\u0131stana, Sloveniyaya, Ukraynaya, Belorusiyaya, T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r qaz ixrac edir? \u2013 Q\u0259rbi Avropaya \u2013 80 mlrd.kub.m; M\u0259rk\u0259zi-\u015e\u0259rqi Avropaya \u2013 40; Almaniyaya \u2013 33 mlrd. kub.m.; \u0130taliyaya \u2013 17 mlrd.kub.m. Fransaya \u2013 11 mlrd. kub. m, Pol\u015fa, Macar\u0131stan v\u0259 Sloveniyaya ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda 7 mlrd. kubmetr; Ukraynaya \u2013 55 mlrd.kum.m; Belorusiyaya \u2013 17 mlrd.kub.m; T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 \u2013 8 mlrd. kub.m;547. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan \u0259sas ixrac neft-boru k\u0259m\u0259rinin \u00e7\u0259kilm\u0259si haqda m\u00fcqavil\u0259 n\u0259 vaxt v\u0259 harada imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? 1999-cu il AT\u018fT-in \u0130stanbul Sammitind\u0259548. Elmi i\u015f\u00e7il\u0259rin v\u0259 m\u00fch\u0259ndisl\u0259rin sayma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u00fcnyada l-2-ciyerl\u0259ritutmu\u015flar?-AB\u015e, Yaponiya549. Xarici mal d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? AB\u015e, AFR, Yaponiya (850 mlrd. dollar).550. Federativ d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015funa, parlamentli idar\u0259etm\u0259y\u0259 malik olan Hindistanda hans\u0131 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir? \u2013 D\u0259mir filizi.551. D\u00fcnyanm \u0259n isti qit\u0259si hesab edil\u0259n Afrikada ne\u00e7\u0259 suveren d\u00f6vl\u0259t vard\u0131r? \u2013 54 d\u00f6vl\u0259t.552. AB\u015e-da ne\u00e7\u0259 n\u0259h\u0259ng aqlomerasiya tan\u0131y\u0131rs\u0131mz? \u2013 10 n\u0259h\u0259ng aqlomerasiya553. \u015eimal-\u015e\u0259rq, G\u00f6ll\u0259r\u0259traf\u0131, Kaliforniya meqalopolisl\u0259ri haradad\u0131r, ne\u00e7\u0259 aqlomerasiyam v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259halini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirirl\u0259r? \u2013 AB\u015e-da, 90 aqlomerasiyam, 205 mln. \u0259halini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir.554. Az\u0259rbaycanda n\u0259 q\u0259d\u0259r i\u015fsiz vard\u0131r? \u2013 600 min555. \u0130llik \u00fcmumi s\u0259naye m\u0259hsulu istehsalmda qabaqc\u0131l 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri tan\u0131y\u0131rsm\u0131zm\u0131? \u2013 AB\u015e \u2013 2,1 trln.dollar, \u00c7in -1,2 trln. dollar, Yaponiya \u2013 0,8 trln dollar556. Avropada \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u0259niz limanlar\u0131nm ad\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rin: \u2013 Rotterdam, London, Qavr, Antverpen, Liverpul, Qamburq557. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya dinl\u0259rinin v\u0259t\u0259ni hara hesab olunur? \u2013 Asiya558. \u018fn az u\u015faq \u00f6l\u00fcm\u00fc hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir? \u2013 Yaponiyada559. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 iqtisadiyyatm apar\u0131c\u0131 sah\u0259sini g\u00f6st\u0259rin: \u2013 Ma\u015f\u0131nqay\u0131rma560. Avropa s\u0259nayesin\u0259 liderliyi hans\u0131 \u00f6ik\u0259 edir? \u2013 Almaniya561. C\u0259nubi-Q\u0259rbi Avropa regionunun ba\u015fl\u0131ca t\u0259bii s\u0259rv\u0259ti: -Neft562. \u0130ri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin sayma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 liderlik edir? \u2013 \u00c7in563. Qar\u011f\u0131dal\u0131nm v\u0259t\u0259ni harad\u0131r? \u2013 Meksika564. Ba\u015fl\u0131ca neft ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131 regionda yerl\u0259\u015fir? \u2013 Yaxm v\u0259 Orta \u015e\u0259rq regionunda565. Elektrik enerjisi ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 Fransa (73 mlrd. kvt.saat); RF \u2013 50 mlrd.kvt.saat; Ukrayna, \u0130sve\u00e7r\u0259 36 mlrd.kvt.saat566. \u0130llik bu\u011fda t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 qabaqc\u0131l yer tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: -\u00c7in, AB\u015e, Avstraliya, Kanada, RF, Qazax\u0131stan, Ukrayna567. Beyn\u0259lxalq turizmin ba\u015fl\u0131ca m\u0259rk\u0259zi hans\u0131 region say\u0131l\u0131r? \u2013 Avropa568. \u0130llik elektrik enerjisin\u0259 \u0259n \u00e7ox istehlak\u0131 olan d\u00f6vl\u0259ti g\u00f6st\u0259rin:\u2013 AB\u015e569. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 elektrik enerji hasilatmda apar\u0131c\u0131 yeri SES-l\u0259r tutur? \u2013 Norve\u00e7570. \u00abK\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 kapitalizm\u00bb hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 aiddir? \u2013 Avstraliya, Yeni Zelandiya, \u0130srail, Kanada, CAR.571. \u018fn \u00e7ox inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r harada yerl\u0259\u015firl\u0259r? \u2013 Asiyada, Afrikada, Latm Amerikas\u0131nda v\u0259 Okeaniyada572. Me\u015f\u0259 s\u0259rv\u0259ti il\u0259 z\u0259ngin olan \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 RF, Kanada, Braziliya, Finlandiya, \u0130sve\u00e7, Norve\u00e7573. Qabarma enerji ehtiyat\u0131 hans\u0131 okeanda daha \u00e7oxdur? -Atlantik574. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00abdemoqraf\u0131k partlay\u0131\u015f\u00bb xarakterdir? \u2013 Asiya, Afrika, Lat\u0131m Amerikas\u0131575. D\u00fcnyanm \u0259n \u00abac\u00bb regionu hans\u0131d\u0131r? \u2013 Afrika576. D\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ki\u015fil\u0259rin say\u0131 qadmlardan \u00fcst\u00fcnd\u00fcr? \u2013 \u00c7ind\u0259, Hindistanda577. K\u0259nd \u0259halisi s\u0131x olan regionlar: \u2013 \u015e\u0259rqi v\u0259 C\u0259nubi Asiya578. Elektrik enerjisi idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri bilirsinizmi? \u2013 \u0130taliya, Niderland, AB\u015e579. D\u00fcnya ticar\u0259tind\u0259 1-ci yeri tutan region hans\u0131d\u0131r? \u2013 Q\u0259rbi Avropa (40 %)580. \u0130llik s\u0259rni\u015fin da\u015fmmasmda 1-ci yeri tutan \u015f\u0259h\u0259r: \u2013 Moskva581. D\u00fcnya bazarma banan ixracatmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupu 1-ci yeri tutur? \u2013 Kosta-Rika, Kolumbiya, Ekvador582. \u0130qtisadiyyat\u0131 \u015firin su il\u0259 maksimum t\u0259min olunan d\u00f6vl\u0259t: \u2013 Braziliya583. RF hans\u0131 k\u0259m\u0259rl\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 ild\u0259 8,0 mlrd. kubmetr qaz ixrac edir? \u2013 \u00abTransbalkan\u00bb584. Orta Asiya m\u0259kanmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 illik t\u0259bii qaz hasilatmda 1- ci yerd\u0259 durur v\u0259 onun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisi n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 T\u00fcrkm\u0259nistan \u2013 79,0 mlrd.kub.metr585. Avtomobil istehsalmda 2-ci yeri hans\u0131 region tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Q\u0259rbi Avropa \u2013 17,0 mln. \u0259d\u0259d586. Zeytun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259si 1-ci hesab ediiir? \u2013 \u0130spaniya587. D\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259 illik \u00fcz\u00fcm t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 birinci yeri tutur? \u2013 \u0130taliya \u2013 12,0 mln.t, Fransa \u2013 10,0 mln.t588. Qara gaval\u0131 toplanmasmda d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259sinin 1-ci yeri tutdu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 \u00c7ernoqoriya589. Elektrik stansiyalar\u0131nm \u00fcmumi g\u00fcc\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u00fcnyada 1-ci v\u0259 2-ci yeri tuturlar? \u2013 AB\u015e, RF.590. M\u00fcasir d\u00fcnyan\u0131n iqtisadi, siyasi, h\u0259rbi m\u0259rk\u0259zi hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t say\u0131hr? \u2013 AB\u015e \u2013591. AB\u015e-da b\u00fct\u00fcn n\u00f6v elektrik stansiyalarm g\u00fcc\u00fcn\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 800 mln.kvt.592. AB\u015e-da ild\u0259 4,0 trln.kvt.saat.elektrik enerjisi hasil olunur, bu da adamba\u015fma 14,5 min kvt saat elektrik enerjisi d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b olur. \u018fld\u0259 olunmu\u015f illik elektrik enerjisinin 70 %-ni k\u00f6m\u00fcrl\u0259 (56 %), qazla, mazutla i\u015fl\u0259y\u0259n \u0130ES-l\u0259r, 20 %-ni \u2013 740 mlrd.kvt.saatm\u0131 104 reaktoru, \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 300 mln.kvt olan AES-l\u0259r v\u0259lO %-ni 1300-d\u0259n art\u0131q saya malik olan SES-l\u0259r verirl\u0259r. Kolumbiya h\u00f6vz\u0259sind\u0259 \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 21,0 mln. kvt olan d\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck hidroenerji kaskad\u0131 80 SES-i \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir.593. AB\u015e xaricd\u0259ki m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 h\u0259r \u0131l 19,0 mln. \u0259d\u0259d avtomobil d\u00fcz\u0259ldir \u00abDjeneral motors\u00bb \u2013 8,0 mln, \u00abFord Motor\u00bb \u2013 6,6 mln, \u00abDaymler Kraysler\u00bb \u2013 4,5 mln. AB\u015e-da m\u0259hsulun bu v\u0259 ya dig\u0259r n\u00f6v\u00fc enin\u0259 v\u0259 uzununa inki\u015faf ed\u0259r\u0259k o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck sah\u0259ni tuturlar ki, bir n\u00f6v qur\u015faq \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirirl\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 avtomobil, metallurgiya, s\u00fcd, qar\u011f\u0131dal\u0131, bu\u011fda, pamb\u0131q\u00e7\u0131hq, g\u00fcn\u0259\u015f qur\u015faqlar\u0131 yaranm\u0131\u015f olur.594. AB\u015e-m n\u0259qliyyat strukturunda d\u0259mir yolu \u2013 32 %, avto- Imobil \u2013 24,5 %, d\u0259niz \u2013 18 %, boru-k\u0259m\u0259r \u2013 14 %, daxili su yolu -11 %, hava n\u0259qliyyat\u0131 \u2013 0,5 % y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 malikdir.S\u0259rni\u015fin d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259 is\u0259 avtomobil n\u0259qliyyat\u0131 82 %, hava n\u0259qliyyat\u0131 \u2013 17,5 %, d\u0259mir yolu n\u0259qliyyat\u0131 \u2013 0,5% x\u00fcsusi \u00e7\u0259ki il\u0259 tanm\u0131rlar. Bunlarla b\u0259rab\u0259r avtomobil n\u0259qliyyat\u0131 \u015f\u0259h\u0259r da\u015f\u0131malarmda 98 %, beyn\u0259lxaq da\u015f\u0131malarda 85 %, s\u0259rni\u015finl\u0259rin i\u015f yerl\u0259rin\u0259 apar\u0131lmas\u0131 \u2013 g\u0259tirilm\u0259si da\u015f\u0131malar\u0131nda 84 % x\u00fcsusi \u00e7\u0259ki il\u0259 tan\u0131mr. Vaxt\u0131 il\u0259 d\u0259mir yollarm\u0131n uzunlu\u011fu 360 min km-\u0259 \u00e7atm\u0131\u015f hal-haz\u0131rda onun uzunlu\u011fu xeyli azalsa da d\u00fcnyada bu yen\u0259 d\u0259 1-ci yerd\u0259 durur.595. \u0130qtisadi paytaxt\u0131 Nyu-York hesab edil\u0259n AB\u015e \u015eimal, C\u0259nub, Q\u0259rb iqtisadi rayonlara ayr\u0131l\u0131r.596. \u018frazisi 411,0 min kv.km, \u0259halisi 34,0 mln. n\u0259f\u0259r olan 1848-ci ild\u0259 Meksikadan alman, 1860-ci ild\u0259n 31-ci \u015ftat h\u00fcququ qazanan Kaliforniyan\u0131 ona g\u00f6r\u0259 AB\u015e-m \u00abq\u0131z\u0131l \u015ftat\u0131\u00bb adland\u0131r\u0131rlar ki, o b\u00fct\u00fcn \u015ftatlar\u0131n h\u0259r birind\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7ox \u2013 1,1 trln. Dollarhq m\u0259hsul istehsal edir, adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n \u00fcmumi m\u0259hsul istehsahnda (22 min dollar) B\u00f6y\u00fck Britaniya, Fransa il\u0259 eyni \u00e7\u0259kiy\u0259 malik olmaqla AB\u015e-da 1-ci yeri \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259min edir, ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 2,0 mln-dan \u00e7ox t\u0259l\u0259b\u0259si var, b\u00f6y\u00fck v\u0259 tamnm\u0131\u015f Los-Andjeles, San-Fransisko \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri, d\u00fcnyanm b\u00f6y\u00fck k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 rayonu hesab edil\u0259n B\u00f6y\u00fck Kaliforniya d\u0259r\u0259si burada yerl\u0259\u015fir, alternativ enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri olan \u00e7oxlu sayda k\u00fcl\u0259k, g\u00fcn\u0259\u015f, geotermik elektrik stansiyalar\u0131na malikdir, elmi- t\u0259dqiqat v\u0259 h\u0259rbi s\u0259naye kompleksinin qalan g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn \u015ftatlardan qabaqdad\u0131r.597. AB\u015e-da illik mal d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259 ixrac m\u0259hsullar\u0131nm d\u0259y\u0259ri 773,0 mlrd. dollar, idxal m\u0259hsullar\u0131nm d\u0259y\u0259ri is\u0259 1222,0 mlrd. dollart\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 sat\u0131\u015f balansmm saldosu \u2013 450-mlrd. dollard\u0131r.598. D\u00fcnyada formala\u015fm\u0131\u015f v\u0259 formala\u015fmaqda olan 66 meqalopolisd\u0259n 5-i AB\u015e-dad\u0131r. Bunlardan: Atlantik sahili: Boston-Va\u015finqton v\u0259 ya Bosva\u015f \u00f6z\u00fcnd\u0259 60 mln. \u0259halini birl\u0259\u015fdirir. G\u00f6ll\u0259rsahili: \u00c7ikaqo \u2013 Detroyt \u2013 Pitsburq v\u0259 ya \u00c7ipits;Kaliforniya:San-Fransisko-San-Dieqo v\u0259 ya Sansan; \u015e\u0259rqi Florida: Meksinoyani: Xyuston-yeni Orlean Formala\u015fm\u0131\u015f meqalopolisl\u0259rd\u0259AB\u015e \u0259halisinin 50 %-d\u0259n \u00e7oxu ya\u015fay\u0131r.599. AB\u015e d\u00fcnyada illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131nda, s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131 istehsalmda, ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259, elm\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259n x\u0259rcl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 1-ci yeri tutur, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox kapital ixrac v\u0259 idxal ed\u0259n, d\u00fcnya bazar\u0131na daha \u00e7ox s\u0259naye v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 n\u0259ql ed\u0259n n\u0259h\u0259ng xammal, yar\u0131mfabrikat v\u0259 dig\u0259r yar\u0131haz\u0131r olan m\u0259hsullar idxal edir.600. Avtomobil yollarmm uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259si 1-ci yeri tutur? \u2013 AB\u015e (6,3 mln. km)601. \u018fn \u00e7ox milli park d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 olmaqla onun say\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 AB\u015e \u2013 54 sayda602. Komp\u00fcter d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259ni birinci hesab edirsiniz? \u2013 AB\u015e -\u0131603. D\u00fcnyada robot, videomaqnitofon, videokamera, video-kaset d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin liderlik etdiyini bilirsinizmi? \u2013 Yaponiya604. Elektron m\u0259hsullar\u0131 istehsahnda hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-ci, 2-ci yerl\u0259ri tuturlar? -AB\u015e\u2013 Yaponiya605. Yaponiyan\u0131n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda apar\u0131c\u0131 sah\u0259 n\u0259 hesab edilir?- \u0130ld\u0259 2-3 d\u0259f\u0259 m\u0259hsul ver\u0259n v\u0259 h\u0259r yerd\u0259 bec\u0259ril\u0259n \u00e7\u0259ltik606. \u00c7in ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r bal\u0131q ovlay\u0131r? \u2013 24,0 mln.ton607. Asiya-relyefmin \u0259n \u00e7ox orta h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc \u2013 950 metr olan, d\u00fcnyan\u0131n maksimal h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fcn\u0259 malik olan \u2013 8848 m (Comolunqma), d\u00fcnyamn \u0259n \u00e7\u00f6k\u0259k yerin\u0259- 11022 m (Marian), d\u00fcnyada \u0259n cox v\u0259 qahn buzla\u011fa, quruda \u0259n d\u0259rin \u00e7\u00f6k\u0259kliy\u0259 \u2013 395 m (\u00d6l\u00fc d\u0259niz), d\u00fcnyan\u0131n \u0259n d\u0259rin g\u00f6l\u00fcn\u0259 \u2013 1620 m (Baykal), d\u00fcnyanm maksimum ya\u011f\u0131nt\u0131 d\u00fc\u015f\u0259n m\u0259nt\u0259q\u0259sin\u0259 \u2013 22000 mm (\u00c7ernapunca), \u0259n \u00e7ox torpaq fonduna, \u0259n \u00e7ox \u0259razi v\u0259 \u0259halisi olan (3,5 mlrd. n\u0259f\u0259r) 6 qit\u0259d\u0259n birincisidir.608. D\u00fcnyanm ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u00e7ay bec\u0259rilir? \u2013 49 \u00f6lk\u0259d\u0259609. Bal\u0131q ovlanmasmda 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri bilirsinizmi? \u00c7in \u2013 25 mln.ton, \u00c7ili \u2013 16 mln.ton, Yaponiya \u2013 11,5 mln. ton610. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7ilirl\u0259r v\u0259 onun miqdar\u0131m bilirsinizmi? \u2013 Yeni Zelandiya, Niderland, Fransa ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 400 kq \u0259t t\u0259dar\u00fck edirl\u0259r.611. \u0130ld\u0259 h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n s\u00fcd t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7iiirl\u0259r? \u2013 Danimarka, Niderland, Fransa \u2013 h\u0259r birind\u0259 h\u0259r n\u0259f\u0259r \u00fcc\u00fcn 1100 kq s\u00fcd t\u0259dar\u00fck olunur.612. Adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 se\u00e7ilir? \u2013 Niderland \u2013 800 \u0259d\u0259d613. \u0130llik siqaret burax\u0131lmasmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yeri \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259min etmi\u015fdir? \u2013 AB\u015e \u2013 700 mlrd.\u0259d\u0259d614. Afrikanm ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 pamb\u0131q bec\u0259rilir? \u2013 10: Misir,Sudan, H\u0259b\u0259\u015fistan, Uqanda, Tanzaniya, Nigeriya, Kamerun, Zair, Mozambik, Madaqaskar.615. \u018fsrin sonuna q\u0259d\u0259r d\u00fcnyada 160 meqalopolisin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yini biiirsinizmi?616. T\u00fct\u00fcn\u00fcn v\u0259t\u0259ninin hara oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Kuba \u2013 1424-c\u00fcild\u0259n617. Pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n ilk inki\u015faf etdiyi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n hans\u0131larm\u0131n adm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 Hindistanm, Meksikanm618. 15 \u00f6lk\u0259nin \u0259razisind\u0259n ke\u00e7m\u0259kl\u0259 uzunlu\u011fu 64 min km olacaq Transasiya avtomobil magistrahnm \u00e7\u0259kilm\u0259si layih\u0259sinin haz\u0131r oldu\u011funu bilirsinizmi?619. AB\u015e-m avtomobil parklarmda 200 mln-dan \u00e7ox avtomobil vard\u0131r.620. D\u00fcnyada ilk-neft k\u0259m\u0259ri 1865-ci ild\u0259 AB\u015e-da \u00e7\u0259kilmi\u015fdir (6km).621. D\u0259mir yollar\u0131nm .uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: AB\u015e, Kanada, RF622. Son iil\u0259r Az\u0259rbaycanm \u015fimaTrayonlan \u0259razisind\u0259 hans\u0131 zavod i\u015f\u0259 sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 Xa\u00e7mazda \u00abQafqaz\u00bb meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259z konserl\u0259ri zavodu623. K\u00fcr-Bak\u0131 su k\u0259m\u0259rinin n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verildiyini bilirsinizmi? \u2013 1970-ci ild\u0259624. Mis almmasmda hans\u0131 xammallardan istifad\u0259 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Mis filizind\u0259n625. G\u00f6y-g\u00f6l\u00fcn 1139-cu ild\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yarand\u0131\u011f\u0131m bilirsinizmi?626. Az\u0259rbaycanda \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin t\u0259bii-iqlim kurortu oldu\u011funu unutmaym.627. Metal tutumlu sah\u0259nin ma\u015fmqay\u0131rma oldu\u011funu bilirsinizmi?628. D\u00fcnya neftinin 65 % ehtiyat\u0131 Asiya qit\u0259sind\u0259dir.629. D\u00fcnya neftinin 25 %-ehtiyat\u0131 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam \u0259razisind\u0259dir.630. D\u00fcnyada qaz ehtiyatma g\u00f6r\u0259 birinci 5 yeri tutan \u00f6lk\u0259l\u0259ri ard\u0131c\u0131lhqla d\u00fcz\u00fcn: \u2013 RF, \u0130ran, Q\u0259t\u0259r, B\u018f\u018f, S.\u018fr\u0259bistam631. \u00c7ind\u0259 \u00e7aylarm hidroenerji potensialmm 680 mln.kvt, Hindistanda 75 mln. kvt oldu\u011funu, bundan \u00c7ind\u0259 10 %, Hindistanda is\u0259 14 % istifad\u0259 olundu\u011funu yadda saxlaym.632. \u00c7inin d\u00fcnya m\u0259hsulu istehsalmda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 10,1% t\u0259\u015fkil edir. O, d\u00fcnya k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131nm 24 %-ni verm\u0259kl\u0259 1-ci yeri \u00f6z\u00fcnd\u0259 saxlay\u0131r. \u00c7in eyni zamanda \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmdan \u015f\u0259k\u0259r al\u0131nmasmda, \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fc v\u0259 ixracatmda d\u00fcnyada 3-c\u00fc yeri tutur. T\u00fct\u00fcn yarpa\u011f\u0131 t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 pamb\u0131q toplanmasmda d\u00fcnyada 1-cidir. \u00c7in Kommunist Partiyas\u0131nm 55 mln. \u00fczv\u00fc vard\u0131r.633. D\u00fcnyada birmill\u0259tli d\u00f6vl\u0259tin (99,9 %) Yaponiya oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz. O, \u00fcmumi iqtisadi inki\u015faf q\u00fcvv\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 ni verm\u0259kl\u0259 yer k\u00fcr\u0259si \u0259halisinin 1,5 %-n\u0259 malikdirl\u0259r.641. RF illik \u00fcmumd\u00fcnya m\u0259hsulunun n\u0259 q\u0259d\u0259rini verir? \u2013 2,6 %-ni642. \u0130nki\u015fafda olan \u00f6lk\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdir\u0259n c\u0259h\u0259tl\u0259r hans\u00fcard\u0131r? -tarixi inki\u015fafiarmm (s\u0259naye, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, elm, texnika v\u0259 s.) geri qalmas\u0131; sosial \u2013 iqtisadi qurulu\u015flanmn \u00e7oxukladhl\u0131\u011f\u0131; demoqrafik proses v\u0259 probleml\u0259rin eyniliyi v\u0259 s.643. Son ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf baxrmmdan qazamlan nailiyy\u0259tl\u0259rd\u0259 \u0259n dinamik olan Yeni S\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259 D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 hans\u0131larm oldu\u011f\u00fcnu yada salm: -1 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259: 4 Asiya \u00ab\u0259jdaha\u00bbs\u0131 Koreya Respublikas\u0131, Tayvan, Sinqapur, Honkonq; Meksika, Braziliya, Argentina; II m\u0259rh\u0259l\u0259: Malayziya, Tailand, Hindistan, \u00c7ili; III m\u0259rh\u0259l\u0259: T\u00fcrkiy\u0259, Kipr, Tunis, \u0130ndoneziya; IV m\u0259rh\u0259l\u0259: \u00c7in, Filippin, Mavriki, Venesuela, Vyetnam, Misir. Son vaxtlar Meksikam, C\u0259nubi Koreyan\u0131, Sinqapuru, Tayvan\u0131, T\u00fcrkiy\u0259ni, Kipri, \u00c7ilmi inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131rasma aid edirl\u0259r.644. M\u00fcasir d\u00fcnyada 43 monarxiya d\u00f6vl\u0259tinin olmas\u0131m bilirsinizmi? Bunlar\u0131n say\u0131 Avropada -12, Asiyada \u2013 10, Afrikada -3, Amerikada \u2013 9, Avstraliya v\u0259 Okeaniyada \u2013 9-dur.645. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r qurulu\u015funa v\u0259 ya inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259: Unitar, federativ, konfederativ olurlar.646. Avropa il\u0259 Asiyanm birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n Avrasiya materikinin m\u00f6vcudlu\u011funu bilirsinizmi?647.290 mln-a q\u0259d\u0259r \u0259halisi olan MDB-d\u0259 son ill\u0259r \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131 2,0 trln. dollar t\u0259\u015fkil etdiyini yadda saxlay\u0131n.648. Y\u0259qin ki, MDB t\u0259rkibind\u0259 RF-ni, Belorusiyam, Qazax\u0131stan\u0131, Taeikistam birl\u0259\u015fdir\u0259n Avrasiya, ei\u0259c\u0259 d\u0259 G\u00fcre\u00fcstan\u0131,\u00a0Ukraynam, Az\u0259rbaycam v\u0259 Moldaviyan\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n GUAM iqtisadi birlikl\u0259rinin yarad\u0131ld\u0131\u011fm\u0131 bilirsiniz.649. RF-nin \u015f\u0259rq rayonlar\u0131 \u00e7aylarmm hans\u0131 h\u00f6vz\u0259y\u0259 aid oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 \u015eimal Buzlu okean\u0131 v\u0259 Sakit okeam h\u00f6vz\u0259l\u0259rin\u0259650. D\u00fcnya n\u0259qliyyatm\u0131n 2003-c\u00fc il \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rni\u015fin d\u00f6vriyy\u0259sinin 19,0 trln. s\u0259rni\u015fin-kilometr oldu\u011funu yadda saxlaym.651. D\u00fcnya n\u0259qliyyat\u0131nm son ill\u0259rd\u0259 \u00fcmumi y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si 50 trln.ton kilometrd\u0259n.\u00e7ox old\u00fc\u011funu bilirsinizmi?652. Xarici iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259r-dey\u0259nd\u0259 h\u0259r hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin idxal-ixrac m\u0259hsullarmm, xidm\u0259t sah\u0259sinin, kapitalm s\u0259rfe\u0259d\u2019 x\u0259ttini ke\u00e7m\u0259sini ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fck.653. Beyn\u0259lxalq turizm \u00f6lk\u0259l\u0259r arasmda xidm\u0259tJim\u00fcb\u00e4dil\u0259l\u0259rini formala\u015fdmr. AA.) :;654. Beyn\u0259lxalq turizmin 6 makroregionunun: Avropa, Amerika, Asiya \u2013 Sakit okean, Orta \u015e\u0259rq, Afrika, \u20ac\u0259btlbi: Asiya oldu\u011funu unutmaym.655. Yeni Zelandiyada ild\u0259 h\u0259r adama 2800 kq;\u2019sud d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fch\u00fc y\u0259qin ki, bilirsiniz.656. Niderland adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n illik yumurtaffln miqd\u00c4rihda \u2013 720 \u0259d\u0259d d\u00fcnyamn birincisidir.657. Bal\u0131qlar\u0131n, molyuskalar\u0131n, x\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259rin,d\u0259niz yosunlar\u0131n\u0131n, akvarium bal\u0131qlar\u0131n\u0131n, insanlar\u0131n n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda x\u00fcsusi sah\u0259l\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fcd\u00fclm\u0259si v\u0259 art\u0131r\u0131lmasmm akvakultural adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 d\u0259niz akvakulturas\u0131n\u0131n marikultura adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaddan\u00a0\u00e7\u0131xarmay\u0131n.658. D\u00fcnyada ilk t\u0259bii yanar qaz quyusu 1821 ;j ci iM\u0259rABA\u2019da istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir.659. S\u0259naye \u00fcsulu il\u0259 ilk neft quyusu 1847-ci \u00e4d\u0259rAzsrbay-canda, 1857-ci ild\u0259 Rummiyada, 1859-da AB\u015e-da qaz\u0131hfi\u0131\u015fdi\u00a0660. \u0130lk \u015fist hasilat\u0131 1830-cu ild\u0259 Fransa v\u0259,- \u015eQtlahdiyada m\u00f6vcud olmu\u015fdur. \u0131 c .\u0131.:;-661. D\u00fcnya okeanma h\u0259r il 30 mln. tona q\u0259d\u0259E??a\u00f6!an.\u2019a\u0131eft:V\u0259 neft m\u0259hsullar\u0131 onun ekoloji varl\u0131\u011f\u0131m pozur. Bu sabid\u0259: .am-\u00e7ox \u00e7irkl\u0259n\u0259n Atlantik okeamd\u0131r. Okean sular\u0131n\u0131n orta \u00e7kkhxmmi\u01315- 10\u00a0mq\\\/1 t\u0259\u015fkil edir. -oqhi662. Atmosferi \u0259n \u00e7ox karbon qaz\u0131 il\u0259 \u00e7irkl\u0259ndir\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: -AB\u015e \u2013 1,4 mlrd.t, \u00c7in \u2013 80 mln. t, RF \u2013 440 mln. t, Yaponiya*-. 300 mln.\u00a0t, Almaniya \u2013 235 mln. t, Hindistan \u2013 230 mln. t, BB -160mln. t, CAR \u2013 160 mln. ton, Kanada \u2013 160 mln. t, \u0130taliya A\u0131i20\u2026663. Son 100 ild\u0259 ekoioji tarazl\u0131\u011fm pozulmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 1000 n\u00f6vd\u0259n \u00e7ox heyvan, 25 mind\u0259n \u00e7ox bitki n\u00f6v\u00fc m\u0259hv aM\u0131\u00fc\u015fdur.664. Tibbi co\u011frafiya \u0259traf m\u00fchitin t\u0259siri il\u02591 i-X\u0259,st\u0259likl\u0259rin yay\u0131lma m\u0259rk\u0259zl\u0259rini, areallar\u0131m, \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259rini \u00f6yr\u0259nir.665. Az\u0259rbaycanm sah\u0259sinin 86,6 min kv.km|\u00f6halisinih 8,4 mln.n\u0259f\u0259r, illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsalm\u0131n 12,0 mlrd. dollar, adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul istehsalmi.ni4,60\u00f6- dollar t\u0259\u015fkil etdiyini bilirsinizmi?666. Erm\u0259nistanda 29,8 min kv.km \u0259razinin, 3,8 mln. n\u0259f\u0259r \u0259halinin, 7,2 mlrd. dollarl\u0131q illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsalmm, el\u0259c\u0259 d\u0259, h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131mn 1600 dollar oldu\u011funu yadda saxlamal\u0131y\u0131q.667. Litvada illik elektrik enerjisi hasilatmm 85 %-d\u0259n \u00e7oxunu ver\u0259n \u0130qnalin AES-inin oldu\u011funu unutmaym. \u00c7\u00fcnki \u00f6lk\u0259 bu sah\u0259d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n yegan\u0259sidir.668. \u0130qtisadi q\u00fcvv\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm 1-4-c\u00fc yerl\u0259fini tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 AB\u015e, \u00c7in, Yaponiya, AFR669. Moskva vilay\u0259tinin \u0259razisini yada sal\u0131n: \u2013 47 min kv.km670. \u00abBenily\u00fcks\u00bb \u00f6lk\u0259l\u0259rini tan\u0131y\u0131rsm\u0131zm\u0131? Q\u0259rbi Avropanm inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir. Bu, Bel\u00e7ika, Niderland, L\u00fcksemburq adlannm ba\u015f h\u0259rfl\u0259rinin birliyini \u0259ks etdirir.671. Macar\u0131stan, \u00c7exiya, Pol\u015fa NATO-nun n\u0259 vaxt \u00fczv\u00fc olduqlar\u0131m yada sal\u0131n: -12 mart 1999-cu il672. G\u00fcrc\u00fcstan n\u0259 vaxtdan Avropa \u015euras\u0131mn \u00fczv\u00fcd\u00fcr? \u2013 22 fevral 1999-cuild\u0259n673. GUAM birliyinin yaranma tarixi: Strasburqda: \u2013 1997-ci ilin oktyabrmda,674. GU\u00d6AM \u2013 m yaranmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 24 fevral 1999-cu il, Va\u015finqtonda, NATO-nun 50 illik zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ke\u00e7iril\u0259n zaman675. Afrikada 17 \u00f6lk\u0259nin m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri vaxt\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 1960-c\u0131 il676. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r Afrikada ne\u00e7\u0259 v\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r m\u00fcst\u0259qillik qazanm\u0131\u015fiar? \u2013 4 d\u00f6vl\u0259t: Misir, Liberiya, Efopiya, CA\u0130 (indiki CAR)677. Afrika Birliyi T\u0259\u015fkilat\u0131 ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259ti birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 n\u0259 vaxt yarad\u00fcm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1963- c\u00fc ilin maymda, 43 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n yaranm\u0131\u015fd\u0131r.678. Amerika qit\u0259sind\u0259 sosialist d\u00f6vl\u0259ti hans\u0131d\u0131r v\u0259 onun yaranma tarixi \u2013 Kuba, 1959-cu ild\u0259679. YUNESKO-nun ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc oldu\u011funu yada salm: \u2013 140-dan \u00e7ox680. T\u00fcrkiy\u0259 Respublikasmm yaranma tarixini bilirsinizmi? -29 oktyabr 1923-c\u00fc il681. Baltikyan\u0131 respublikalar n\u0259 vaxtdan \u00f6z m\u00fcst\u0259qillikl\u0259rini yenid\u0259n b\u0259rpa etmi\u015fl\u0259r? \u2013 4 may 1990-c\u0131 ild\u0259n682. Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259si il\u0259 ticar\u0259t \u0259laq\u0259sin\u0259 malikdir?\u00a0\u2013 96 \u00f6lk\u0259 il\u0259683.0PEK v\u0259 OAPEK n\u0259 vaxt yarad\u0131laraq ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda ne\u00e7\u0259\u00a0d\u00f6vl\u0259tin birliyidir v\u0259 n\u0259 m\u0259qs\u0259d \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vcudla\u015fm\u0131\u015flar? \u2013 1960- c\u0131 ild\u0259, m\u00fcvaf\u0131q olaraq 16 v\u0259 10 d\u00f6vl\u0259ti birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k neft ixrac ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupu. OAPEK-neft ixrac ed\u0259n \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259ri birliyidir.684. \u00c7exiya v\u0259 Slovakiya m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi m\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259d\u0259 \u00f6z yerl\u0259rini n\u0259 vaxt tapm\u0131\u015flar? \u2013 01 yanvar, 1993-c\u00fc il685. Almaniya \u00f6z vahidliyini n\u0259 vaxtdan b\u0259rpa etmi\u015fdir? \u2013 03 oktyabr 1990-c\u0131 ild\u0259n686. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ba\u015flanana q\u0259d\u0259r B\u00f6y\u00fck Britaniyanm m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259rinin hesabma \u0259razisi v\u0259 \u0259halisinin n\u0259 q\u0259d\u0259r olmasm\u0131 yada salm: \u2013 sah\u0259si 35 mln.kv.km, \u0259halisi 700 mln. n\u0259f\u0259r687. Xarici Avropada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259tin oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 39 d\u00f6vl\u0259t688. Q\u0259rbi Avropa ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259ti \u0259hat\u0259 edir? \u2013 24 d\u00f6vl\u0259ti: \u2013 Alma-niya, Fransa, Bel\u00e7ika, Niderland, Ly\u00fcksemburq, \u0130sve\u00e7r\u0259, Avstriya v\u0259 s.689. \u015e\u0259rqi Avropada 10 d\u00f6vl\u0259t: RF, Ukrayna, Belorusiya. Moldova, Pol\u015fa, Sexiya, Slovakiya, Macar\u0131stan, Rumuniya, Bolqa-r\u0131stan yerl\u0259\u015fir.690. Xarici Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n hansmda 2 d\u00f6vl\u0259t dili m\u00f6vcuddur? \u2013 Bel\u00e7ikada691. Xarici Avropada \u00e7oxmill\u0259tli hans\u0131 d\u00f6vl\u0259ti g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 \u0130sve\u00e7r\u0259ni692. Yuqoslaviyan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 yaranan m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri tan\u0131y\u0131rsm\u0131zm\u0131? \u2013 Sloveniya, Makedoniya v\u0259 \u00c7ernoqoriya, Xorvatiya, Serbiya, Bosniya v\u0259 Herseqovina693. \u015e\u0259h\u0259r aqlomerasiyas\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259ninin hans\u0131 region oldu\u011funu yada salm: \u2013 Xarici Avropa, 400 aqlomerasiya694. Konfederativ d\u00f6vl\u0259t\u0259 misal g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 \u0130sve\u00e7r\u0259 \u015eimal d\u0259nizind\u0259n neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? -: B\u00f6y\u00fck Britaniya, Norve\u00e7, Danimarka, Hollandiya695. \u015eimal d\u0259nizind\u0259n neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya, Norve\u00e7, Danimarka, Hollandiya696. \u015eimal d\u0259nizind\u0259n \u0259n \u00e7ox illik qaz hasilatma malik olan. \u00f6lk\u0259l\u0259ri m\u0131i\u0259yy\u0259n edin: \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya \u2013 106 mlrd.kubmetr (2004-c\u00fc il), Norve\u00e7 \u2013 58 mlrd.kubmetr697. Neft ixracatmda f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri (1-4) yada salm. -S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam, RF, \u0130ran, Norve\u00e7 (125 mln.ton)698. Yerli yataqlar hesabma ild\u0259 350 mln.ton neft.hasil ed\u0259n. Q\u0259rbi Avropanm illik neft istehiak\u0131 800 mln. ton t\u0259\u015fkil edir.699. Xarici Avropanm illik qaz hasilatmm 500 mlrd;.kubmetr,. oldu\u011funu yadda saxlaym.700.2005-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycanda neft hasilatmm 55. mln.ton, 2010-cu ild\u0259 is\u0259 100 mln.ton olaca\u011f\u0131m yadda saxlay\u0131n.701. D\u00fcnyada t\u0259bii qaz m\u0259hsulu t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 2-ci yeri tutur? \u2013 \u0130taiiya702. Vatikanda apanc\u0131 dill\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Lat\u0131n, italyan beyn\u0259lxalq turizmin m\u0259rk\u0259zi olmaqla ild\u0259:700 min turist q\u0259bul edir.703. Monako beyn\u0259lxalq turizmin m\u0259rk\u0259zi olmaqla ild\u0259 700 min turist q\u0259bul edir.704. Monakonun \u0259sas g\u0259lir m\u0259nb\u0259yi n\u0259dir? \u2013 turizm, kazino, gec\u0259 barlan, po\u00e7t markalar\u0131, s\u0259naye, ticar\u0259t, \u0259cza\u00e7\u0131l\u0131q, keramikan, qad\u0131n paltar\u0131, suvenirl\u0259r sat\u0131\u015f\u0131,705. Xarici Asiyan\u0131n 38 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tind\u0259n 33-\u00fc unitar, 5-i (Hindistan, Pakistan, Malayziya, Myanma, B\u018f\u018f) federativ.d\u00f6vl\u0259t 1 qurulu\u015funa malikdir,706. Hansi \u00f6lk\u0259d\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f beyn\u0259lxalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259si m\u00f6vcuddur? \u2013 Kanadada, a\u011fac v\u0259 me\u015f\u0259 emal\u0131 s\u0259nayesi,- Yaponiyada \u2013 avtomobil sah\u0259si.707. Me\u015f\u0259 materiallar\u0131 ixracat\u0131nda hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-4-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 Kanada \u2013 2,3%, AB\u015e.- 13 %, Finlandiya \u2013 10%, \u0130sve\u00e7- 98. Q\u0259zet ka\u011f\u0131z\u0131ixracat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t d\u00fcnyada 1-ciyeri tutur?\u2013 Kanada \u2013 60 %, d\u00fcnya. ixracat\u0131n\u0131n709. \u015eirin su ehtiyat\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 daha z\u0259ngindir?- Danimarka, Lat\u0131n Amerikas\u0131 regionu, Kanada. (20 % d\u00fcnya ehtiyat\u0131n\u0131n).710. Tropik v\u0259 subtropik zonan\u0131n bitkisi olan \u00e7\u0259ltik toplanmas\u0131n\u0131n 9\\\/10 hiss\u0259si Asiyan\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr.711. \u0130ld\u0259 600 mln. tona q\u0259d\u0259r (576 mln.t) toplanan \u00e7\u0259ltik m\u0259hsulunun 182,0 mln.tonunu \u00c7in, 121,0 mln.tonunu Hindistan, qalan\u0131n\u0131 is\u0259 \u0130ndoneziya, Banqlade\u015f, Vyetnam, Tailand, Myanma, Yaponiya, Braziliya, AB\u015e v\u0259 ba\u015fqa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin t\u0259dar\u00fck etdikl\u0259rini unutmay\u0131n.712. \u018fn \u00e7ox \u00e7\u0259ltik ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri bilirsinizmi?-Tailand, AB\u015e (yar\u0131dan \u00e7oxunu), Hindistan, Pakistan, Vyetnam, \u00c7in713. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox \u00e7\u0259ltik idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri yada sal\u0131n-\u0130ndoneziya, Filippin, S.\u018fr\u0259bistan\u0131, B\u018f\u018f, Brazliya, Kuba, CAR714. \u0130ld\u0259 140 mln.ha \u0259kin sah\u0259si ayr\u0131lan, tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n 2-ci sah\u0259si hesab edil\u0259n qar\u011f\u0131dal\u0131 toplanmas\u0131n\u0131n miqdar\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259n \u00e7ox hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin se\u00e7ildiyini bilirsinizmi?-600 mln. tona q\u0259d\u0259r, AB\u015e,\u00c7in, Braziliya,715. \u018fn \u00e7ox qar\u011f\u0131dal\u0131 ixrac nd\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. Yaponiya, Koreya Respublikas\u0131, \u00c7in, Malayziya, \u0130spaniya, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Bel\u00e7ika, Niderland716. M\u00fclayim qur\u015fa\u011f\u0131n\u0131n C\u0259nubi Amerika bitkisi hesab edil\u0259n kartof bec\u0259rilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 18 mln.ha \u0259kin sah\u0259si ayr\u0131lsa da, illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fc 300 mln. t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 \u0259n \u00e7ox RF-d\u0259 Pol\u015fada, \u00c7ind\u0259, AB\u015e-da, Hindistanda bec\u0259rilir. V\u0259t\u0259ni Peru-Ekvador-Boliviya t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fck qur\u015fa\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n Peru hesab edilir.717. M\u00fclayim qur\u015fa\u011f\u0131n\u0131n \u2013 Avropan\u0131n\u0131n bitkisi hesab edil\u0259n \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011funduru \u00e7ox miqdarda i\u015f\u0131q, r\u00fctub\u0259t sev\u0259r\u0259k Aral\u0131q d\u0259nizi h\u00f6vz\u0259sini \u00f6z\u00fcn\u0259 v\u0259t\u0259n se\u00e7mi\u015fdir. \u018fkin sah\u0259si 7,0 mln.ha olmaqla Ukraynada, RF-d\u0259, Fransada, AFR-d\u0259, AB\u015e-da bec\u0259rilm\u0259kl\u0259 illik m\u0259hsui toplant\u0131s\u0131 300 mln. ton t\u0259\u015fkil edir.718. Subtropik v\u0259 tropik zonan\u0131n \u00e7oxillik m\u0259d\u0259ni bitkil\u0259rind\u0259n hesab edil\u0259n \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259ni Hindistan\u0131n Benqal \u015ftat\u0131d\u0131r. \u0130ld\u0259 hasil olunan 125 mln. ton \u015f\u0259k\u0259rin 10 % xammal\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259r\u0259kBraziliyada (250 mln. ton), Hindistanda (170 mln.t), Kubada (70 mln.ton) v\u0259 ba\u015fqa b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 bec\u0259rilm\u0259kl\u0259 illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fc 1,2 mlrd. ton hesablan\u0131r. Hal-haz\u0131rda m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-7-ci yerl\u0259ri m\u00fcvafiq olaraq Braziliya, Hindistan, \u00c7in, Tailand, Pakistan, Meksika, Kuba tuturlar.719. Pamb\u0131q m\u0259d\u0259ni bitki kimi ilk d\u0259f\u0259 Hindistan-Misir-Meksikada bec\u0259ril\u0259r\u0259k \u00e7oxlu miqdarda su,isti t\u0259l\u0259b etm\u0259kl\u0259 m\u00fclayim iqlim qur\u015fa\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir. D\u00fcnyan\u0131n 30-dan art\u0131q \u00f6lk\u0259sind\u0259 35 mln. ha \u0259kin sah\u0259sind\u0259n h\u0259r il 20,0 mln.tondan art\u0131q m\u0259hsul toplan\u0131r. Pamb\u0131q bec\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r Afrikada daha \u00e7ox olmaqla onlar\u0131n say\u0131 10-dur (Misir, Sudan, Ef\u0131opiya, Uqanda, Nigeriya, Kamerun, Zair, Madaqaskar, Tanzaniya, Mozambik). 1-5-ci yerl\u0259ri \u00c7in (4,5 mln. ton), AB\u015e (3,4 mln. t), \u00d6zb\u0259kistan (3,2 mln.ton), Hindistan (1,7 mln.t), Pakistan (1,5 mln. t) tuturlar.720. M\u00fclayim qur\u015faqda, istilik sev\u0259n, C\u0259nubi Amerika bitkisi say\u0131lan t\u00fct\u00fcn bec\u0259rilm\u0259sind\u0259 amerikan, ingilis kompaniyalar\u0131 beyn\u0259lxalq ticar\u0259td\u0259 himay\u0259darl\u0131q edirl\u0259r. An\u0131erikan\u0131n \u00abFilip Morris\u00bb kompaniyas\u0131 bu sah\u0259d\u0259 qabaqc\u0131l yer tutur. Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri d\u00fcnya t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fcn 3\\\/5-n\u00fc verm\u0259kl\u0259 \u015e\u0259rqi v\u0259 Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri d\u0259 t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fckl\u0259 tan\u0131n\u0131rlar. M\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 \u00c7in (2,7 mln.ton) d\u00fcnyada 1-ci yeri tutsa da AB\u015e, Hindistan, Braziliya, \u0130taliya, MDB, T\u00fcrkiy\u0259, Yunan\u0131stan, \u0130ndoneziya v\u0259 Kuba bu sah\u0259d\u0259 tan\u0131n\u0131rlar. D\u00fcnyada illik t\u0259dar\u00fck\u00fc 7,0 mln.tondan \u00e7oxdur. Onun v\u0259t\u0259ni 1424-c\u00fc ild\u0259n Kuba hesab edilir. \u0130xracatda AB\u015e 1-ci yerd\u0259dir.721. H\u0259r il d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri 450 mln.tona q\u0259d\u0259r meyv\u0259 t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 malikdirl\u0259r ki, burada da \u00c7in 12 %, Hindistan 10 %, Braziliya 8 %, AB\u015e 7,5 %, \u0130taliya 0,8 %, RF-0,8 %, x\u00fcsusi \u00e7\u0259kiy\u0259 malikdirl\u0259r.722. Subtropik iqlimin bitki\u00e7iliyin\u0259 daxil olan sitrus meyv\u0259\u00e7iliyi \u2013 porta\u011fal, mandarin, limon, qreyfrut v\u0259 s-nin illik m\u0259hsulu d\u00fcnyada 400 mln-dan \u00e7ox olmaqla Braziliya, \u015eimali Amerika, Q\u0259rbi Avropa (\u0130spaniya, \u0130taliya). \u00c7in, Yaponiya, el\u0259c\u0259 d\u0259 C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00e7ox m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck edirl\u0259r. H\u0259r il 70 mln. tona q\u0259d\u0259r (640 mln.ton) porta\u011fal t\u0259dar\u00fck olunur. Mandarin toplanmas\u0131nda Yaponiya d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur.723. Tropik iqlim zonas\u0131nda \u00e7ox istilik v\u0259 r\u00fctub\u0259t sev\u0259n bitkil\u0259rd\u0259n biri d\u0259 illik t\u0259dar\u00fck\u00fc 60 mln. tona \u00e7atan banan sah\u0259sidir. V\u0259t\u0259ni M\u0259rk\u0259zi Amerika: Kosta-Rika, Kolumbiya, Salvador, Qonduras,\u00a0Panama, Ekvador hesab edildiyind\u0259n onlar \u00abbanan respublikalar\u0131\u00bb adland\u0131r\u0131rlar. Bundan ba\u015fqa, illik m\u0259hsulun 2\\\/5- ni t\u0259dar\u00fck ed\u0259n Asiya, 1\\\/4-ni ver\u0259n C\u0259nubi Amerika, el\u0259c\u0259 d\u0259 Afrika d\u00fcnya bazar\u0131na banan m\u0259hsulu ixrac etm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldurlar. Son ill\u0259r apar\u0131c\u0131 yerl\u0259r\u0259 Hindistan\u0131n, Braziliyan\u0131n, Flippini, Meksikan\u0131n da aid etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.724. \u0130nsanlar\u0131n h\u0259yat tonusunun daha da y\u00fcks\u0259kdilm\u0259sind\u0259 v\u0259t\u0259ni Meksika say\u0131lan kakao m\u0259hsulu toplanmas\u0131nda d\u00fcnyada 1 -ci yeri Kot-D \u0130vuar (d\u00fcnya m\u0259hsulunun 1\\\/4) tutur. Sonrak\u0131 yerl\u0259r Braziliyaya, Qanaya, \u0130ndoneziyaya, Malayziyaya, Nigeriyaya aiddir. \u0130dxalatda AB\u015e, Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri qabaqc\u0131ld\u0131rlar. \u0130ld\u0259 3,0 mln.ton m\u0259hsul toplan\u0131l\u0131r.725. Subtropik v\u0259 tropik zonalar\u0131n m\u0259hsullar\u0131ndan biri d\u0259 \u00e7ayd\u0131r. Asiya t\u0259dar\u00fck olunan \u00e7ay m\u0259hsulunun 4\\\/5-ni, Afrika 1\\\/7-ni verirl\u0259r. D\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n Hindistan 810 min t, (1\\\/3), \u00c7in 616 min ton Keniya, \u015eri-Lanka bu sah\u0259d\u0259 1-4-c\u00fc yerl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r. \u018fn \u00e7ox \u00e7ay istifad\u0259 ed\u0259n B\u00f6y\u00fck Britaniya v\u0259 \u015eimali Amerika \u00f6lk\u0259l\u0259ridir.726. Donuz\u00e7ulu\u011fa g\u00f6r\u0259 \u00c7in 1-cidir. AB\u015e, Braziliya, Meksika, AFR, \u0130spaniya, Fransa, RF, Pol\u015fa, Belorusiya, Estoniya se\u00e7ilirl\u0259r.727. Qoyun\u00e7uluqda Asiya (\u00c7in d\u00fcnyada 1-cidir) Afrika, Avstraliya \u2013 Okeaniya yerl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r.728. X\u0131rdabuynuzlulardan 700 mln. ba\u015f ke\u00e7i saxlan\u0131l\u0131r ki, burada da \u00c7in (1-cidir), Hindistan, Pakistan, Somali, Sudan, Efiopiya, Nigeriya, Banqlade\u015f, AB\u015e say hesab\u0131 il\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011fa malikdirl\u0259r. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 3,0 mln.ba\u015fdan \u00e7ox saya malik anqor ke\u00e7il\u0259ri saxlan\u0131l\u0131r ki, onun da verdiyi xammaldan maxer, ip\u0259k par\u00e7a keyf\u0131yy\u0259tin\u0259 yax\u0131n par\u00e7a \u0259ld\u0259 edilir.729. D\u00fcnyada 14,0 mlrd-a q\u0259d\u0259r ev qu\u015flar\u0131 saxlan\u0131l\u0131r ki, burada da \u00c7in (3, 1 mlrd) liderlik edir. Sonrak\u0131 yerl\u0259r AB\u015e-a, Braziliyaya, \u0130ndoneziyaya, Hindistana, Yaponiyaya, RF-y\u0259, Meksikaya, AFR-\u0259, Fransaya, B.Britaniyaya, \u0130spaniyaya, Macar\u0131stana aiddir. \u0130llik yumurta m\u0259hsulunun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisi 47-50 mln.t t\u0259\u015fkil edir. \u0130ld\u0259 bir toyu\u011fun verdiyi yumurtan\u0131n say\u0131na (260 \u0259d\u0259d) g\u00f6r\u0259 AFR d\u00fcnyada 1 -ci yeri \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259min etmi\u015fdir.730. SES-l\u0259rd\u0259n al\u0131nan elektrik enerjisinin illik miqdar\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 Kanada731. D\u00fcnyan\u0131n n\u0259h\u0259ng k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 regionunun hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? -Asiya regionu732. D\u00fcnyada adamba\u015f\u0131na n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259t t\u0259dar\u00fck olundu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin \u2013 36,0 kq733. D\u00fcnyada \u0259n az \u0259t istehlak ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Hindistan adamba\u015f\u0131na ild\u0259 5,0 kq734. Adamba\u015f\u0131na \u0259n \u00e7ox \u0259t istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259nin hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Danimarka \u2013 365 kq AB\u015e-da adamba\u015f\u0131na 31 kq donuz \u0259ti, 53 kq qu\u015f \u0259ti d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc yadda saxlay\u0131n.735. AB\u015e-da adam ba\u015f\u0131na 31 kq donuz \u0259ti 53 kq qu\u015f \u0259ti d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc yadda saxlay\u0131n736. \u0130ld\u0259 d\u00fcnyada h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n donuz \u0259tinin miqdar\u0131 15 kq, qu\u015f \u0259tinin miqdar\u0131 is\u0259 9,0 kq-dan \u00e7ox oldu\u011funu unutmaym.737. \u0130llik \u0259t ixracat\u0131nda hans\u0131 region \u00f6lk\u0259l\u0259ri qabaqc\u0131l yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 Q\u0259rbi Avropa (Niderland, Fransa, Danimarka) 47,0 %-i, \u015eimali Amerika 20 %, Okeaniya 12 % t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 1-737. 3-c\u00fc yerl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r.738. \u0130lltik \u00fcz\u00fcm \u015f\u0259rab\u0131 (25 mlrd. litr) \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 \u0130taliya, Fransa, \u0130spaniya d\u00fcnya hasilat\u0131n\u0131n 50 %-d\u0259n \u00e7oxunu verirl\u0259r.739. \u0130llik piv\u0259 \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 \u2013 126,0 mlrd. ton AB\u015e v\u0259 Q\u0259rbi Avropa \u00f6llc\u0259l\u0259rinin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisinin 1\\\/4 t\u0259\u015fkil etdiyini bilirsinizmi?740. Planetin \u0259halisinin h\u0259r n\u0259f\u0259rin\u0259 ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r siqaret d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 1000 \u0259d\u0259d741. Planetimizd\u0259 ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r siqaret \u0259ld\u0259 edildiyini bilirsinizmi? \u2013 5410 mlrd. \u0259d\u0259d742. \u0130llik siqaret t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin qabaqc\u0131l yer tutdu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin \u2013 \u00c7in liderlik edir.743. \u0130iiik siqaret t\u0259dar\u00fck\u00fc istehlak\u0131nda liderlik ed\u0259n d\u00f6vl\u0259t: -RF- 12,04. \u0130llik ayaqqab\u0131 \u0259ld\u0259 edilm\u0259sinin k\u0259miyy\u0259f g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 4,0 mlrd. c\u00fct745. D\u00fcnyada illik ayaqqab\u0131 burax\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 liderlik edir? \u2013 \u00c7in. Xalq Respublikas\u0131 (40 %)746. \u0130llik ayaqqab\u0131 burax\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 region \u00f6lk\u0259l\u0259ri 1-cidir? \u2013 Asiya \u2013 50 %-d\u0259n art\u0131q747. D\u00fcnya bazar\u0131na g\u00f6nd\u0259ril\u0259n idman v\u0259 ev ayaqqab\u0131lar\u0131 (doma\u015fnik) burax\u0131lmas\u0131nda f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 \u00c7in 25 % d\u00fcnya bazarn\u0131 t\u0259min edir.748. \u018fn qiym\u0259tli xammalardan haz\u0131rlanan ayaqqab\u0131lar\u0131n illik k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 1,0 mird. c\u00fct (bu sah\u0259d\u0259 \u0259sas\u0259n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r)749. \u018fn qiym\u0259tli xammallardan haz\u0131rlanan ayaqqab\u0131 burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t liderlik edir? \u2013 \u0130taliya \u2013 480 mln. c\u00fct (AB\u015e-a, Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259, Kanadaya ixrac edir).750. \u0130qtisadi inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259ri qrupla\u015fd\u0131r\u0131n: \u2013 y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f (13 sayda), inki\u015faf etmi\u015f \u2013 21 d\u00f6vl\u0259t, orta inki\u015faf etmi\u015f \u2013 36 d\u00f6vl\u0259t, z\u0259if inki\u015faf etmi\u015f \u2013 21 d\u00f6vl\u0259t, \u0259n geri qalm\u0131\u015f \u2013 36 d\u00f6vl\u0259t751. \u018fhalisinin orta s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 daha \u00e7ox olan regionlar hans\u0131lard\u0131r?-Asiya-1 kv.km-d\u0259 114 n\u0259f\u0259r752. MDB m\u0259kan\u0131nda olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259hali ya\u015fay\u0131r? -290,0 mln. n\u0259f\u0259r753. MDB-d\u0259 ya\u015fayan \u0259halinin 50 %-d\u0259n art\u0131\u011f\u0131n\u0131n xristian dinin\u0259, 40 %-\u0259 q\u0259d\u0259ri is\u0259 islam dinin\u0259 sitayi\u015f etdikl\u0259rini yadda saxlay\u0131n.754. \u00c7ind\u0259 ail\u0259d\u0259 bir u\u015faqdan art\u0131q d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n olarsa ail\u0259 art\u0131q u\u015fa\u011f\u0131n h\u0259r birin\u0259 d\u00f6vri olaraq y\u00fcks\u0259k miqdarda c\u0259rim\u0259 verdiyini bilirsinizmi?755. Beyn\u0259lxalq miqrasiya n\u0259dir? \u2013 emiqrasiya v\u0259 immiqrasiyan\u0131n birliyi756. D\u00fcnyada ilk \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r n\u0259 vaxtdan yaranm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 Eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l, III -1 minillikl\u0259rd\u0259, Misird\u0259, Mesopotamiyada, \u00c7ind\u0259757. \u015e\u0259h\u0259r \u0259halisi hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir? -\u0130qtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 (Fransada \u2013 75 %, \u0130sraild\u0259-90 %, Yaponiyada \u2013 77,5 %, AB\u015e-da 77,5 %, Norve\u00e7d\u0259 \u2013 75 %,\u00c7ind\u0259 \u2013 26,2 %, Hindistanda \u2013 25,7 %)758. D\u00fcnyada ilk AES, ilk reaktiv s\u0259rni\u015fin t\u0259yyar\u0259si, yerin ilk s\u00fcni peyki, s\u0259sd\u0259n iti s\u00fcr\u0259t\u0259 malik reaktorlu ilk s\u0259rni\u015fin t\u0259yyar\u0259sinin n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verildiyinin suala m\u00fcvaf\u0131q ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 bel\u0259dir: \u2013 1954-c\u00fcild\u0259, 1955-ciild\u0259, 1957-ciild\u0259, 1969-c\u00fc ild\u0259759. Elm tutumlu sah\u0259l\u0259rin hans\u0131lar oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 ma\u015f\u0131nqay\u0131rma (mikroelektronika, hesablama texnikas\u0131, robot texnikas\u0131, elmi cihazlar, aviakosmik texniki vasit\u0259l\u0259r), kimy\u0259vi polimerl\u0259rin al\u0131nmas\u0131.760. D\u00fcnya elminin inki\u015faf etmi\u015f 6 apar\u0131c\u0131 regionu hans\u0131lard\u0131r?-AB\u015e, MDB, Yaponiya, AFR, Fransa, B\u00f6y\u00fck Britaniya761. \u0130nformasiya s\u0259nayesi (endustriya) n\u0259dir? \u2013 Ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n yeni t\u0259s\u0259rr\u00fcfat n\u00f6v\u00fcd\u00fcr.762. \u0130nformasiya s\u0259nayesinin ba\u015fl\u0131ca regionlar\u0131n\u0131n AB, Q\u0259rbi Avropa, Yaponiya, \u015e\u0259rqi Avropa oldu\u011funu yaddan \u00e7\u0131xarmay\u0131n.763. Rabit\u0259 n\u0259dir? \u2013 T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qil co\u011frafi sah\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.764. \u0130nternet n\u0259dir? \u2013 ETT-nin h\u0259r hans\u0131 m\u0259lumat\u0131 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259h\u0259ng komp\u00fcter telekommunikasiya sistemidir.765. Elektron s\u0259nayesi n\u0259dir? \u2013 ETT say\u0259sind\u0259 d\u00fcnya s\u0259nayesinin elm tutumlu \u0259n yeni sah\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.766. Elektron t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n strukturunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Texniki t\u0259chizat vasit\u0259si \u2013 komp\u00fcter, f\u0259al elektron komponentl\u0259ri, m\u0259i\u015f\u0259t-elektron texnikas\u0131 (televizor, videomaqnitofon, audioapparatlar, videokameralar.767. Televizor burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda \u00c7inin, Koreya Respublikas\u0131n\u0131n, AB\u015e- n\u0131n, Yaponiyan\u0131n y\u00fcks\u0259k \u00e7\u0259kil\u0259r\u0259 malik olduqlar\u0131m\u0131 yadda saxlay\u0131n.768. Elektron-m\u0259i\u015f\u0259t aparatlar\u0131na g\u00f6r\u0259 Yaponiyan\u0131n (40%) lider oldu\u011funu b\u0131lirsinizmi?769. Elektron s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131na g\u00f6r\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n regionlan ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcn: \u2013 AB\u015e, Yaponiya, Q\u0259rbi Avropa, Asiya, \u015e\u0259rqi Avropa770. Komp\u00fcterl\u0259 t\u0259hiz olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259 AB\u015e-n\u0131n liderlik etdiyini, Yaponiyan\u0131n 2-ci yer tutdu\u011funu bilirsinizmi?771. M\u0259i\u015f\u0259t soyuducular\u0131, dondurucular\u0131 qura\u015fd\u0131nlmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7ilirl\u0259r? \u2013 AB\u015e, \u00c7XR, \u0130taliya772. Paltaryuyan ma\u015f\u0131nlar burax\u0131lmas\u0131nda liderlik ed\u0259n d\u00f6vl\u0259t:AB\u015e, AFR, \u0130taliya773. M\u0259i\u015f\u0259td\u0259 istifad\u0259 olunan qabyuyan ma\u015f\u0131nlar qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda liderlik ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 AB\u015e, AFR774. M\u0259i\u015f\u0259td\u0259 g\u0259r\u0259k olan tozsoran ma\u015f\u0131nlar qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin 1-ci yer tutdu\u011funu bilirsiniz? \u2013 AB\u015e, Yaponiya, AFR775. X\u0131rda \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc q\u0131zd\u0131r\u0131c\u0131 pe\u00e7l\u0259r qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u00f6zl\u0259rini tan\u0131tm\u0131\u015flar? \u2013 AB\u015e, Yaponiya776. \u00c7in Xalq Respublikas\u0131n\u0131n ventilyatorlar qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda qabaqc\u0131l yer tutdu\u011funu bilirsinizmi?777. D\u00fcnyada d\u00fcz\u0259ldil\u0259n illik avtomobilin 86 %-ni 10 \u00f6lk\u0259nin avtomobil korporasiyalar\u0131 verir.778. Adlan \u00e7\u0259kil\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 parovoz qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r: \u2013 AB\u015e-da \u2013 1955-ci ild\u0259n, Fransada \u2013 1956-c\u0131ild\u0259n, SSR\u0130-d\u0259 \u2013 1957-ci \u0131ld\u0259n, AFR-d\u0259 \u2013 1959-cu ild\u0259n, B\u00f6y\u00fck Britaniyada \u2013 1961-ci ild\u0259n.779. Mineral k\u00fcbr\u0259 t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 \u00c7XR- d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur.780. D\u00fcnyada kimya s\u0259nayesinin inki\u015faf etdiyi rayonlar\u0131 bildirin: \u2013 Q\u0259rbi Avropa, \u015eimali Amerika, Asiya, \u015e\u0259rqi Avropa781. D\u00fcnyada kimya s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131na g\u00f6r\u0259 1-ci yeri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tutur? \u2013 AB\u015e782. Kimya s\u0259nayesinin illik m\u0259hsul istehsal\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 2-ci yerd\u0259dir? \u2013 Yaponiya \u2013 18 % d\u00fcnya kimya s\u0259nayesi m\u0259hsullar\u0131n\u0131 verir.783. Yer K\u00fcr\u0259sinin \u0259n isti materiki hans\u0131d\u0131r? \u2013 Afrika784. Afrika qit\u0259sind\u0259 55 \u00f6lk\u0259nin oldu\u011funu bilirsinizmi?785. Su ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 region d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? -Lat\u0131n Amerikas\u0131786. D\u00fcnyada adamba\u015f\u0131na \u0259n az elektrik enerjisi hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259ni tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 Mali (13,0 kvt.saat)787. D\u00fcnyada g\u00fcl\u00e7\u00fcl\u00fck t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 daha yax\u015f\u0131 inki\u015faf etmi\u015fdir? \u2013 Niderlandda788. Suvarma \u0259kin\u00e7iliyi hans\u0131 regionda daha \u00e7oxdur? \u2013 Asiya regionunda789. Ming\u0259\u00e7evir \u015f\u0259h\u0259rinin ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259sinin elektroenergetikadan ibar\u0259t oldu\u011funu yadda\u015flarda saxlay\u0131n.790. Yay v\u0259 q\u0131\u015f f\u0259sill\u0259rinin ba\u015f verm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b n\u0259dir? \u2013 Yerin G\u00fcn\u0259\u015f \u0259traf\u0131nda f\u0131rlanmas\u0131791. Avropan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u0259niz liman\u0131n\u0131n Rotterdan oldu\u011funu bildirin.792. AB\u015e-n\u0131n 1776-c\u0131 ild\u0259 m\u00fcst\u0259qillik qazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ham\u0131 bilirmi?793. AB\u015e-da n\u0259 q\u0259d\u0259r SES eletrik enerjisi hasil edir? \u2013 1300.794. Kaliforniyan\u0131n AB\u015e-\u0131n \u00abq\u0131z\u0131l \u015ftat\u0131\u00bb oldu\u011funu yada sal\u0131n.795. \u018fn d\u0259rin k\u00f6m\u00fcr \u015faxtas\u0131 harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 AFR-d\u0259, Rur796. M\u0259rk\u0259zi Asiyada yegan\u0259 avtomobil zavodu harada yerl\u0259\u015fir v\u0259 o n\u0259 vaxt\u0131 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? \u2013 \u00d6zb\u0259kistanda 1997-ci ild\u0259797. MDB m\u0259kan\u0131nda yegan\u0259 pamb\u0131qy\u0131\u011fan kombayn zavodunun Da\u015fk\u0259ndd\u0259 oldu\u011funu unutmay\u0131n.798. MDB m\u0259kan\u0131nda adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u00fcmumm\u0259hsul istehsal\u0131nda 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri bilirsinizmi?-RF-4 min dollar, Ukrayna-2,049 min dollar, Qazax\u0131stan-2,75 min dollar799. Az\u0259rbaycanda pamb\u0131q par\u00e7a fabrikl\u0259ri harada yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r?Bak\u0131da, G\u0259nc\u0259d\u0259, Ming\u0259\u00e7evird\u0259800. D\u00fcnyada bu\u011fda \u0259kil\u0259n hans\u0131 qur\u015faqlar vard\u0131r? \u2013 \u015eimal,C\u0259nub801. \u015e\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131ndan ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u015f\u0259k\u0259r tozu almaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr?- D\u00fcnyada \u0259ld\u0259 olunan 125 mln. ton \u015f\u0259k\u0259r tozunun 70 %-d\u0259n \u00e7oxu \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131ndan \u0259ld\u0259 edilir.802. Hans\u0131 okean da\u015f\u0131malarda 1-ci yeri tutur? \u2013 Atlantik okean\u0131803. Sakit, Hind, \u015e.Buzlu okeanlar\u0131 y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131nda 2-4 yerl\u0259ri tutduqlar\u0131n\u0131 oxuculara bildirin.804. Afrikada inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259nin CAR oldu\u011funu kim bilmir?805. AB\u015e-da ilk d\u0259f\u0259 ne\u00e7\u0259 \u015ftat m\u00fcst\u0259qillik qazanm\u0131\u015fd\u0131r?-13 \u015ftat806. \u0130llik sell\u00fcloz \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur?-AB\u015e807. Benilyuks\u0131n t\u0259rkibind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi?- Bel\u00e7ika, Niderland, L\u00fcksemburq, Norve\u00e7, \u0130sve\u00e7, Danimarka, \u0130slandiya, \u0130spaniya, Portuqaiiya, \u0130sve\u00e7r\u0259, Avstriya, Yunan\u0131stan, Finlandiya, \u0130rlandiya, Malta808. Hans\u0131 sayda metal filizi\u0259rind\u0259n al\u00fcminium al\u0131n\u0131r?-6 sayda809. \u018fn ucuz n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fcn\u00fcn su n\u0259qliyyat\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi?810. \u018fhaiinin t\u0259bii art\u0131m\u0131n\u0131n 1-ci tipi hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir?\u2013 \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 AFR \u00fc\u00e7\u00fcn811. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n q\u0131\u0131ru iqlimli materiki hans\u0131d\u0131r? \u2013 Avstraliya812. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n r\u00fctub\u0259tli materikini tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 C\u0259nubi Amerika813. Az\u0259rbaycanda me\u015f\u0259 sah\u0259sinin n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsin\u0131zmi? \u2013 1,038 min ha814. Uran\u0131n d\u00fcnyada ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 10 mln. tondan \u00e7ox815. \u018fn bahal\u0131 n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fcn\u00fcn hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Hava n\u0259qiiyyat\u0131816. C\u0259nubi \u2013 \u015e\u0259rqi Asiyan\u0131n ba\u015fl\u0131ca yeralt\u0131 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tinin n\u0259 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 neft817. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 hans\u0131 din h\u00f6kmranl\u0131q edir? \u2013 Xristian dini818. \u018fn \u00e7ox qabarma-\u00e7\u0259kilm\u0259 enerjisi hans\u0131 okeandad\u0131r? \u2013 Atlantik okean\u0131nda819. AB\u015e-da ild\u0259 700 mlrd. \u0259d\u0259d siqaret hasil oldu\u011funu bilirsinizmi?820. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u00e7ay bec\u0259rilir?-Keniya d\u00f6vl\u0259tind\u0259821. \u018fn keyfiyy\u0259tli \u00e7ay hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259ld\u0259 edilir? \u2013 \u015eri-Lankada822. Az\u0259rbaycan\u0131n ne\u00e7\u0259 rayonunda pamb\u0131q bec\u0259rilir? \u2013 22 rayonunda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u2013 B\u0259rd\u0259, Sabirabad, Saatl\u0131, S\u0259lyan v\u0259 s.823. Az\u0259rbaycanda apar\u0131c\u0131 paritya hans\u0131 hesab edilir? \u2013 YAP824. M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131n hans\u0131nda daha \u00e7ox pamb\u0131q m\u0259hsulu toplan\u0131l\u0131r? \u2013 \u00d6zb\u0259kistanda, 3,4 mln. ton825. B\u0259rk bu\u011fda n\u00f6v\u00fcnd\u0259n xammal kimi \u0259n \u00e7ox n\u0259d\u0259 istifad\u0259 edirl\u0259r? \u2013 Makaron, vermi\u015fel, d\u00fc\u015fb\u0259r\u0259, \u0259ri\u015ft\u0259, xingal haz\u0131rlanmas\u0131nda826. \u018fkin\u00e7iliyin \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli sah\u0259sini bilirsinizmi? \u2013 Tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131q t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131827. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 u\u015faqlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi azd\u0131r? \u2013 AFR, L\u00fcksemburq828. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 u\u015faqlar\u0131n \u00e7ay\u0131 daha \u00e7oxdur? \u2013 Koreya, Botsvana829. Emiqrasiyan\u0131n klassik n\u00fcmay\u0259nd\u0259sin\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259ni aid etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr? \u2013 \u0130rlandiyan\u0131n830. Afrika qit\u0259sind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin h\u0259r birinin 100 mln. n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox \u0259halisi vard\u0131r? \u2013 Nigeriyan\u0131n831. D\u00fcnyada \u0259n uzun avtomobil yolunun hans\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 Panamerika \u2013 33,6 min km832. \u018fn soyuq materikin Antarktida oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz.833. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n d\u0259rin okean\u0131 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Sakit okean834. \u0130llik bal\u0131q ovlanmas\u0131nda hans\u0131 okean\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 50 % t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Sakit okean\u0131n835. Hans\u0131 yar\u0131m k\u00fcr\u0259d\u0259 quru sah\u0259si \u00e7oxdur? \u2013 \u015eimal yar\u0131mk\u00fcr\u0259sind\u0259836. Mineral t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olan \u00f6lk\u0259l\u0259r:- RF, AB\u015e; Kanada, Avstraliya, \u00c7in837. \u018fn.\u00e7ox suvarma \u0259kin\u00e7iliyi inki\u015faf ed\u0259n region: \u2013 Asiya838. Beyn\u0259lxalq m\u00fcbahis\u0259i\u0259rin t\u0259nziml\u0259nm\u0259sind\u0259 rol oynayan t\u0259\u015fkilat: \u2013 BMT839. Maye tullant\u0131lar\u0131n\u0131n birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 litosferi v\u0259 hidrosferi \u00e7irkl\u0259ndikl\u0259rini yadda saxlay\u0131n.840. \u00abDemoqraf\u0131k partlay\u0131\u015f\u00bb hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r-\u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir?-Asiya841. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin iqtisadiyyat\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca sah\u0259si: \u2013 Ma\u015f\u0131nqay\u0131rma842. Avstraliya hans\u0131 m\u0259hsul \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 Yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259843. Afrikan\u0131n \u0259razic\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u00f6yl\u0259ti hans\u0131d\u0131r? \u2013 Sudan844. Amazoniyan\u0131n ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259n \u00e7ox pozulmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi n\u0259dir? \u2013 Tropik me\u015f\u0259l\u0259rin q\u0131r\u0131lmas\u0131845. D\u00fcnya bazar\u0131na \u0259n \u00e7ox \u0259t ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? -Angentina846. \u018fn \u00e7ox elektrik enerjisi idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259\u0130\u0259r: \u2013 \u0130taliya, Niderland, AB\u015e847. \u018fn \u00e7ox liman \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin\u0259 malik olan b\u00f6lg\u0259. \u2013 \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin sahil zonalar\u0131848. Elektrik enerjisi ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 RF, Ukrayna, Macar\u0131stan849. Avropada q\u0259dim s\u0259naye rayonlar\u0131na hans\u0131f\u00f6r daxildir? -Rur, Yuxar\u0131 Sileziya850. \u015e\u0259rqi Avropada ba\u015fl\u0131ca kimya s\u0259nayesi m\u0259rk\u0259l\u0259ri harada yerl\u0259\u015firl\u0259r?-Beyn\u0259lxalq neft-qaz k\u0259m\u0259rl\u0259ri boyu uzuntn851. Asiyada \u00ab\u00e7\u0259ltik\u00bb qur\u015fa\u011f\u0131ba\u015fl\u0131ca olaraq harad\u00e4 yerl\u0259\u015firl\u0259r? \u2013 \u00c7ay d\u0259r\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 deltalar\u0131nda852. \u00abTicar\u0259t etm\u0259k v\u0259 ya \u00f6lm\u0259k\u00bb epiqraf\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir? \u2013 Yaponiya853. Torpaqlar\u0131n \u00e7irkl\u0259ndirilm\u0259sinin ba\u015fl\u0131ca m\u0259nb\u0259l\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u2013 K\u00fcbr\u0259, z\u0259h\u0259rl\u0259yici kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin t\u0259tbiqi, radioaktiv madd\u0259l\u0259r, neft tullant\u0131lar\u0131854. Okean materik t\u0259bii kompleks hesab edilif f\u0259rmi? \u2013 B\u0259li855. Hans\u0131 cihazm k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259 istiqam\u0259t m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir? a Kompasm856. B\u00f6y\u00fck co\u011fraf\u0131 k\u0259\u015ffl\u0259r hans\u0131 d\u00f6vrl\u0259ri \u0259hat\u0259 etdiyini bilirsinizmi? \u2013 XV \u2013 XVII \u0259srl\u0259ri857. K\u00fcl\u0259kl\u0259rin hans\u0131 d\u00f6vr\u00fc xarakter da\u015f\u0131y\u0131r? \u2013 Musson k\u00fcl\u0259kl\u0259ri858. Q\u0131rm\u0131z\u0131 d\u0259nizin duzlulu\u011funun \u00e7oxlu\u011fu n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? -Tropik s\u0259hra iqlimi \u015f\u0259raitind\u0259 buxarlanman\u0131n \u00e7oxlu\u011fu il\u0259.859. NATO-nun \u015f\u0259rq\u0259 do\u011fru ir\u0259lil\u0259m\u0259si hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rbi- siyasi probleml\u0259r yarad\u0131r? \u2013 RF860. \u00d6lk\u0259nin y\u00fcks\u0259k iqtisadi-sosial inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sinin g\u00f6st\u0259ricisi n\u0259dir? \u2013 H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u00dcmumi Daxili M\u0259hsulun dollarla illik miqdar\u0131861. Torpaqlar\u0131n \u0259n \u00e7ox deqradasiyaya m\u0259ruz qalmas\u0131 hans\u0131 regionda daha intensiv gedir? \u2013 Asiya, Afrika862. H\u0259r hans\u0131 bir regionda ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131, b\u0259rpa olunmas\u0131 1-ci n\u00f6vb\u0259d\u0259 hans\u0131 sistemin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r?-\u0130nsan-t\u0259bi\u0259t863. Mili azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u0259 ayr\u0131lm\u0131\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 misal \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 \u00c7exoslovakiya, Yuqoslaviya, SSR\u0130864. \u018fn b\u00f6y\u00fck ozon de\u015fiyi-d\u0259liyi hans\u0131 region \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olundu\u011funu yada salm. \u2013 Antarktida, Arktika865. \u018fn \u00e7ox ya\u015fh \u0259hali d\u00fcnyamn hans\u0131, regionunda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur? \u2013 Q\u0259rbi Avropada (60 ya\u015fdan \u00e7ox).866. D\u00fcnyada n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259halini illik \u0259rzaq m\u0259hsulu il\u0259 t\u0259min etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr? \u2013 10-15 mlrd. n\u0259f\u0259r867. \u0130slam dininin yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bini bilirsinizmi? \u2013 Ticar\u0259tin s\u00fcr\u0259tl\u0259 getm\u0259si868. \u018fhali s\u0131xl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011fu il\u0259 iqtisadi inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k olarm\u0131? \u2013 Yox869. Co\u011fraf\u0131 \u0259m\u0259k b\u00f6lg\u00fcs\u00fc hans\u0131 g\u00f6st\u0259rici il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir? \u2013 \u00d6lk\u0259l\u0259rin, regionlar\u0131n ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259rinin olmas\u0131 il\u0259.870. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u0259razisind\u0259+14\u00b0S-18\u00b0S temperatura malik \u00abdaima yaz\u00bb iqlimi m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur? \u2013 Ef\u0131opiya yaylas\u0131nda871. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sinin d\u00fcnyan\u0131n 2 okean\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 ,m\u00f6vcuddur v\u0259 n\u0259yin k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259? \u2013 MTs\u0131r\u0131nT\u2019S\u00fcvey\u015f \u201ckanal\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259kliyi say\u0259sind\u0259.872. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n q\u0131sa boylu xalq\u0131 kiml\u0259rdir v\u0259 onlar harada ya\u015fay\u0131rlar? \u2013 Afrikada piqmei xalqlar\u0131873. Nil hans\u0131 okean h\u00f6vz\u0259sin\u0259 aiddir? \u2013 Atlantik okean874. Krik \u00e7aylar hans\u0131lard\u0131r? \u2013 D\u00f6vri axara malik, az sulu, yayda quruyan875. Okeaniyan\u0131n hans\u0131 bitkisidir ki, onun meyv\u0259sind\u0259n yeyinti, yarpaq v\u0259 g\u00f6vd\u0259sind\u0259n ya\u015fay\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn ki\u00e7ik koma-ev v\u0259 qay\u0131qlar d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 istifad\u0259 edirl\u0259r?-Kokos palmas\u0131876. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n sulu \u00e7ay\u0131n\u0131n hans\u0131 oldu\u011funu bilirsin\u0131zmi? \u2013 Amazonka, orta illik su ax\u0131n\u0131 7 min kub. km, enerji potensial\u0131 280 mln. kvt-dan \u00e7oxdur?877. D\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif r\u0259ngl\u0259rl\u0259 n\u0259yi \u0259ks etdirirl\u0259r? \u2013 D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri878. Hal- haz\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 \u00abiqtisadi m\u00f6c\u00fcz\u0259\u00bb ba\u015f verdiyini bilirsinizmi? \u2013 \u00c7ind\u0259, Koreya Respublikas\u0131da, Sinqapurda879. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn Skandinaviya \u00f6lk\u0259l\u0259ri r\u0259ngli v\u0259 tur\u015f ya\u011f\u0131\u015flardan \u0259ziyy\u0259ti \u00e7\u0259kirl\u0259r? \u2013 Q\u0259rb k\u00fcl\u0259kl\u0259rinin B.Britaniya v\u0259 AFR-d\u0259ki metallurgiya v\u0259 kimya zavodlar\u0131n\u0131n atmosfer\u0259 atm\u0131\u015f tullant\u0131lar\u0131n\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259tirm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n880. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 daha \u00e7ox xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin f\u0259hl\u0259l\u0259ri \u00e7ah\u015f\u0131r? \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259.881. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q beyn\u0259lxalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat n\u00f6v\u00fc say\u0131l\u0131r?- \u0130slandiyada882. Asiyan\u0131n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259sini bilirsinizmi? -Yaponiya883. \u00ab\u00c7ay land\u015faft\u0131\u00bb \u0259n \u00e7ox hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir? \u2013 Yaponiya, Hindistan, \u00c7in XR884. AB\u015e-da k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait\u0259 malik olmas\u0131 n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? \u2013 Co\u011frafi m\u00f6vqeyi il\u0259.885. Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u0259halisinin yar\u0131dan \u00e7oxunu kiml\u0259r t\u0259\u015fkil edirl\u0259r? \u2013 Metisl\u0259r, mulatlar886. Afrikan\u0131n ba\u015fl\u0131ca ixrac m\u0259hsullar\u0131n\u0131 n\u0259 t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Da\u011f-m\u0259d\u0259n v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131887. AB\u015e-da \u00abqar\u011f\u0131dal\u0131 qur\u015fa\u011f\u0131\u00bb \u00abpamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q qur\u015fa\u011f\u0131\u00bbndan hans\u0131 istiqam\u0259td\u0259 yerl\u0259\u015fdiyini h\u0259r k\u0259s\u0259 bildirin -\u015eimalda888. Adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n odunca\u011fa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada liderlik edir? \u2013 Braziliya889. D\u00fcnyada, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259 Lat\u0131n Amerikas\u0131nda iri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin ekoloji probleml\u0259rinin ba\u015f verm\u0259si n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? -\u018fhalinin ild\u0259-il\u0259 artmas\u0131 il\u0259890. Planetin ekoloji v\u0259ziyy\u0259tinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259si hans\u0131 \u00fcsullarla h\u0259yata ke\u00e7irilir? \u2013 Aerokosmik metodlarla891. D\u00fcnya t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca z\u0259minl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 D\u00fcnya bazar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131, n\u0259h\u0259ng ma\u015f\u0131nqay\u0131rman\u0131n inki\u015faf\u0131, n\u0259qliyyat n\u00f6vl\u0259rinin inki\u015faf\u0131892. D\u00fcnyada illik elektrik enerji hasilat\u0131nda elektrik stansiyalar\u0131n\u0131 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kil\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcn: \u2013 \u0130ES, SES, AES893. AB\u015e-\u0131n iri limanlan \u0259n \u00e7ox hans\u0131 okean sahilind\u0259 yerl\u0259\u015fir? \u2013 Atlantik894. D\u00fcnyada quruda \u0259n \u00e7ox d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259\u015f\u0259n hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin adm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 Rusiya Federasiyas\u0131nm \u2013 14 d\u00f6vl\u0259tl\u0259895. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox sayda d\u0259nizl\u0259rl\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tin hans\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 Rusiya Federasiyas\u0131, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi il\u0259 birlikd\u0259 13 d\u0259nizl\u0259896. RF postsovet m\u0259kanmda olan ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 il\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259din\u0259 malik deyildir? \u20146 d\u00f6vl\u0259tl\u0259 (Moldova, Erm\u0259nistan, T\u00fcrkm\u0259nistan, \u00d6zb\u0259kistan, Tacikistan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan)897. RF \u0259razisinin ne\u00e7\u0259 faizi me\u015f\u0259 il\u0259 \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr v\u0259 onun d\u00fcnya me\u015f\u0259 ehtiyat\u0131nda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisini bilirsinizmi? \u2013 M\u00fcvafiq olaraq \u2013 45 % v\u0259 22 8. Aqrar S\u0259naye Kompleksinin (ASK) hans\u0131 sah\u0259l\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirdiyini m\u00fc\u0259yy\u0259n edir: \u2013 4 \u0259sas sah\u0259ni: k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259rini, emal sah\u0259l\u0259rini, m\u0259hsul ver\u0259n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259l\u0259rini, infrasturktur sah\u0259l\u0259rini.899. Rusiya Federasiyas\u0131nda, Ukraynada, Belarusiyada,Qazax\u0131standa, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131standa k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n heyvandarl\u0131q sah\u0259sinin illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi \u0259kin\u00e7ilik sah\u0259sind\u0259n \u00e7oxdur.900. \u018frazisinin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 1-5-ci yerl\u0259ri tutan \u00f6lk\u0259l\u0259ri ard\u0131c\u0131ll\u0131qla d\u00fcz\u00fcn: \u2013 RF, Kanada, \u00c7in, AB\u015e, Braziliya901. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rini Yax\u0131n \u015e\u0259rq\u0259 aid edirl\u0259r? \u2013 Misir,Sudan902. Avropan\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sinin d\u00fcnya okean\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yoxdur? -13 \u00f6lk\u0259nin: Moldova, Belarusiya, Macanstan, Slovakiya, \u00c7exiya, Makedoniya, Avstriya, \u0130sve\u00e7r\u0259, Andorra, L\u00fcksemburq, Lixten\u015fteyn, San-Marino, Vatikan903. Skandinaviya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kin: \u2013 \u0130sve\u00e7, Norve\u00e7, Danimarka, \u0130slandiya904. Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin ham\u0131s\u0131n\u0131n respublika idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malik olduqlar\u0131n\u0131 bilm\u0259k yax\u015f\u0131 olard\u0131.905. Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malik olan\u0131 yoxdur.906. D\u00fcnyada t\u0259bii qaz ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-2-ci yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 RF, \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131907. D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri i\u00e7\u0259risind\u0259 Avstraliyan\u0131n adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u0259kin sah\u0259sinin miqdar\u0131na g\u00f6r\u0259 (3,0 ha) 1-ci yerd\u0259 oldu\u011funu m\u0259lumatland\u0131r\u0131n.908. D\u00fcnya okean\u0131n\u0131n hans\u0131 d\u0259nizl\u0259ri \u0259n m\u0259hsuldar hesab olunurlar? \u2013 Norve\u00e7, Berinq, Oxot, Yapon909. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sidir ki, d\u0259niz sular\u0131ndan \u015firin su al\u0131nmas\u0131nda liderlik edir? \u2013 K\u00fcveyt910. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri neft ixracat\u0131nda tan\u0131n\u0131rlar? \u2013 \u0130ran k\u00f6rf\u0259zi sahili \u00f6lk\u0259l\u0259ri, Liviya, Venesuela, Meksika, Nigeriya, \u018flc\u0259zair, \u0130ndoneziya, Norve\u00e7, B\u00f6y\u00fck Britaniya911. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n \u00e7ox neft idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rini sadalay\u0131n: -AB\u015e, Yaponiya, \u0130taliya, Almaniya, Fransa, Niderland, Sinqapur- \u0259sas\u0259n emal etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, Braziliya912. D\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 hans\u0131 \u00e7ay h\u00f6vz\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u0259 malik SES-l\u0259r yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 \u0130taypu- 12,6 mln.kvt. g\u00fcc\u00fcnd\u0259, 1983-c\u00fc ild\u0259 Parana \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 tikilmi\u015f, Braziliya, Paraqvay d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n; Qrand \u2013 Kuli \u2013 g\u00fcc\u00fc 10,8 mln.kvt., 1942-ci ild\u0259, Kolumbiya \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 tikilmi\u015f, AB\u015e- da, Quri 10,3 mln. kvt., 1968-ci ild\u0259 Tokantins \u00e7ay\u0131 d\u0259r\u0259sind\u0259, Braziliyada, Sayano \u2013 \u015eu\u015fensk \u2013 6,4 mln. kvt. g\u00fcc\u00fcnd\u0259, 1984-c\u00fc ild\u0259 tikilmi\u015f, Yenisey \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259, Rusiya Federasiyas\u0131nda.913. Traktor d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n qabaqc\u0131l d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin adlar\u0131n\u0131 yada sal\u0131n: \u2013 Yaponiya, RF, Hindistan, Belarusiya, AB\u015e914. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox qar\u011f\u0131dal\u0131 m\u0259hsulu toplayan v\u0259 ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259nin AB\u015e oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz.915. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox \u00e7\u0259ltik ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin AB\u015e, Myanma, Vyetnam, \u00c7in oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz.916. D\u00fcnya okeanlar\u0131n\u0131n sah\u0259l\u0259rini yaddan \u00e7\u0131xarmay\u0131n: Sakit okean\u0131 \u2013 179 mln.kv.km, Atlantik okean\u0131 \u2013 92 mln.kv.km, Hind okean\u0131-76 mln. kv km, \u015eimal Buzlu okean\u0131 \u2013 14 mln.kv.km.917. K\u00f6hn\u0259 d\u00fcnyan\u0131n Avropadan, Asiyadan, Afrikadan ibar\u0259t oldu\u011funu bilirsinizmi?918. D\u00fcnyada quru sah\u0259sinin d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n al\u00e7aqda yerl\u0259\u015f\u0259n \u0259razil\u0259rini d\u0259 bilm\u0259k yax\u015f\u0131 olard\u0131: \u00d6l\u00fc d\u0259niz \u2013 395 m (Avroasiyada), Assal g\u00f6l\u00fc \u2013 150 m (Afrikada), \u00d6lum d\u0259r\u0259si \u2013 85 m (\u015e.Amerika), Valdes yar\u0131madas\u0131 \u2013 40 m (C.Amerika), Eyr g\u00f6l\u00fc \u2013 12 m (Avstraliya)919. D\u00fcnyada \u0259n uzun avtomobil yolunun uzunlu\u011funun 33,6 min km oldu\u011funu bilirsinizmi?920. AB\u015e-da hans\u0131 \u015ftat\u0131 \u00abd\u00f6vl\u0259t i\u00e7\u0259risind\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00bb adland\u0131r\u0131rlar? \u2013 Kaliforniyan\u0131921. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259si q\u0131z\u0131l hasilat\u0131na g\u00f6r\u0259 birinci yerd\u0259 durur? \u2013 CAR922. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u0259n d\u0259rin neft quyusu qaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 AB\u015e-da923. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck aeroportlar harada yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? -AB\u015e-da: \u00c7ikaqo, Nyu-York924. D\u00fcnya n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n \u00fcmumi uzunlu\u011funun 40 mln.km oldu\u011funu bilirsinizmi?925. Zeytun ba\u011flar\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 regionun 1-ci yer tutdu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 Aral\u0131q d\u0259nizi h\u00f6vz\u0259si regionu926. Yanacaq-energetika kompleksi n\u0259dir? \u2013 Yanacaq v\u0259 elektroenergetikan\u0131n birliyi olmaqla \u00f6lk\u0259nin onur\u011fa s\u00fctununu t\u0259\u015fkil edir.927. \u018fhalinin cins, ya\u015f, etnik, sosial, dini t\u0259rkibinin olmas\u0131n\u0131 y\u0259qin ki, bilirsiniz.928. \u0130nki\u015faf etmk\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259n \u00e7ox Afrikada oldu\u011funu bilirsinizmi?929. B\u00f6y\u00fck Co\u011frafi K\u0259\u015ffl\u0259rin d\u00fcnya bazar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259ki rolunu y\u0259qin ki, bilirsiniz.930. AB\u015e-da illik y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 avtomobil n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n 1- ci, d\u0259mir yolu n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n 2-ci, boru-k\u0259m\u0259r n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n 3-c\u00fc yeri tutdu\u011funu yadda saxlay\u0131n.931. D\u00fcnya torpaq fondunun n\u0259 q\u0259d\u0259rind\u0259n \u0259kin\u00e7ilikd\u0259 istifad\u0259 edilir? \u2013 11 faizind\u0259n932. Hidrosferin ne\u00e7\u0259 faizini \u015firin su t\u0259\u015fkil edir? \u2013 2,5 faizini933. \u0130llik haz\u0131rlanm\u0131\u015f me\u015f\u0259 materiallar\u0131n\u0131n 50 %-i odun yanaca\u011f\u0131 kimi istifad\u0259 olundu\u011funu da y\u0259qin ki, bilirsiniz.934. Turistl\u0259rin Misir\u0259 illik ax\u0131n\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bini bilirsinizmi? \u2013 Rekreasiya resurslar\u0131n\u0131n \u0259n \u00e7ox bollu\u011fu935. \u00dcmumi \u0259halinin 80 %-ni \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisi t\u0259\u015fkil edirs\u0259 h\u0259min \u00f6lk\u0259 y\u00fcks\u0259k urbanizasiyal\u0131, yox, bu 20 %-d\u0259n azd\u0131rsa z\u0259if urbanizasiyal\u0131 \u00f6lk\u0259 hesab edilir.936. D\u00fcnyada \u0259n h\u00fcnd\u00fcr g\u00f6yd\u0259l\u0259n ev Malayziyan\u0131n paytaxt\u0131 Kuala \u2013 Lumpurda 1996-c\u0131 ild\u0259 neft kompaniyas\u0131 \u00abPetronas\u00bbm istifad\u0259y\u0259 verildiyi 88 m\u0259rt\u0259b\u0259li 450 m h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc olan 2 ekiz binad\u0131r.937. D\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n \u0259n h\u00fcnd\u00fcrd\u0259 \u2013 5000 metd\u0259n \u00e7ox Boliviyada, Peruda, \u00c7ind\u0259 \u0259hali m\u0259skunla\u015fmalar\u0131 vard\u0131r.938. B\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 d\u00fcnyada bu vaxta q\u0259d\u0259r 130 min ton q\u0131z\u0131l hasil olundu\u011funu bilirsinizmi?939. D\u00fcnyada saatda 515 km m\u0259saf\u0259 q\u0259t ed\u0259n qatar Fransaya m\u0259xsusdur.940. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck hava liman\u0131 \u00c7ikaqodak\u0131, Oy Xeyr hesab edilir ki, o da ild\u0259 70 mln. s\u0259rni\u015fin q\u0259bul edir. Lakin Q\u0259rbi Avropan\u0131n London \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki Xitraou hava liman\u0131 ild\u0259 55 mln, Frankfurt-na-Mayndak\u0131 hava liman\u0131 is\u0259 40 mln. s\u0259rni\u015fin q\u0259bul ed\u0259 bilir.941. \u015eri-Lanka Respublikas\u0131 ild\u0259 200 min ton keyfiyy\u0259tli \u00e7ay t\u0259dar\u00fck edir.942. \u015e\u0259rqi v\u0259 C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u0259halisinin h\u0259r biri ild\u0259 300 kq \u00e7\u0259ltik i\u015fl\u0259dir.943. Baxmayaraq ki, Konqo \u00e7ay\u0131n\u0131n okeana ax\u0131td\u0131\u011f\u0131 suyun illik miqdar\u0131 5 d\u0259f\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n sulu \u00e7ay\u0131 hesab edil\u0259n Amazonkadan azd\u0131r, lakin hidroenerji potensial\u0131 ondan qat-qat art\u0131qd\u0131r.944. AB\u015e-\u0131n Kanadadan \u015firin su da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilirsinizmi?945. D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n \u00c7in v\u0259 Hindistanda u\u015faqlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi daha \u00e7oxdur v\u0259 onun say\u0131n\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu d\u0259qiql\u0259\u015fdirin: \u2013 H\u0259r birind\u0259 350 mln. n\u0259f\u0259r u\u015faq vard\u0131r.946. AB\u015e-da bu vaxta q\u0259d\u0259r ne\u00e7\u0259 prezident se\u00e7kil\u0259ri ke\u00e7irilmi\u015fdir? \u2013 44947. \u018fhalisinin say\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla d\u00fcnyada vahid \u015f\u0259h\u0259r m\u0259fhumu varm\u0131? \u2013 Yox. (bu ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 200 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u2013 40 min n\u0259f\u0259r aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir).948. D\u00fcnyada ilk d\u0259mir yolu x\u0259tl\u0259rinin ayn-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kildiyini bilirsinizmi? \u2013 1825-1830-cu ill\u0259rd\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259; 1830-cu ild\u0259 AB\u015e-da; 1832-ci ild\u0259 Fransada; 1835-ci ild\u0259 Bel\u00e7ikada, AFR-d\u0259; 1837-ci ild\u0259 Rusiya v\u0259 Avstriya;949. Monako d\u00f6vl\u0259tind\u0259, Baham, Befm\u00fcd, M\u00e4ldiv, Ki\u00e7ik Antil adalar\u0131nda \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131nda xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rinin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisinin n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 80 %-d\u0259n \u00e7ox950. \u0130llik s\u0259rni\u015fin da\u015f\u0131malar\u0131nda hans\u0131 olk\u0259nin hans\u0131 metropoliteni 1- ci yer tutur? \u2013 RF-nin Moskva metropoliteni, ild\u0259 3,0 mlrd. n\u0259f\u0259r s\u0259rni\u015fin da\u015f\u0131n\u0131r.951. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 yegan\u0259 \u00f6lk\u0259sidir ki, istixanalar hesab\u0131na \u00f6lk\u0259nin illik alma, pamidor (tomat), yemi\u015f, banan m\u0259hsullar\u0131na olan t\u0259l\u0259batm\u0131 \u00f6d\u0259yir? \u2013 \u0130slandiya952. \u0130llik q\u0131z\u0131l hasilat\u0131nda tanman d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 CAR \u2013 600 ton; Avstraliya \u2013 350 ton; AB\u015e \u2013 330 ton; \u00c7XR \u2013 170 ton; Kanada \u2013 150 ton;RF-130 ton;953. D\u00fcnyada s\u0259sd\u0259n iti s\u00fcr\u0259t\u0259 malik ingilis-frans\u0131z \u00abKon-kord\u00bbunu, Sovet Tu-144, Tu-244 tipli hava ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n-t\u0259yyar\u0259l\u0259rinin 1995-ci ild\u0259n etibar\u0259n 2300-2500 km saat s\u00fcr\u0259t\u0259 malik oldu\u011funu bilirsinizmi?954. Niderland\u0131n g\u00fcl\u00e7\u00fcl\u00fck t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada \u0259n qabaqc\u0131l yer tutdu\u011funu, \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcl auksionunun Alsmered\u0259 oldu\u011funu, h\u0259ril 1 mlrd. \u0259d\u0259d gil sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, onun d\u00fcnyan\u0131n 140-dan art\u0131q \u00f6lk\u0259sin\u0259 n\u0259ql olundu\u011funu bilirsinizmi?955. Almaniyada h\u0259r il adamba\u015f\u0131na 160 litr piv\u0259 istehsal olundu\u011funu da yaddan \u00e7\u0131xarmay\u0131n. Bu sah\u0259d\u0259 \u00c7exiya Respublikas\u0131 da f\u0259rql\u0259nir.956. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 Bosfor bo\u011faz\u0131ndan \u0130stanbula ke\u00e7m\u0259kl\u0259 uzunlu\u011fu 1,0 km 6 x\u0259ttli, sutkada 20 mind\u0259n \u00e7ox ma\u015f\u0131n buraxma qabiliyy\u0259tli, Avropada \u0259n b\u00f6y\u00fck k\u00f6rp\u00fcn\u00fcn 1973-c\u00fc ild\u0259n istifad\u0259y\u0259 verildiyini yadda saxlay\u0131n.957. 1994-c\u00fc ild\u0259n istifad\u0259d\u0259 olan, 2 qo\u015fa x\u0259tli La-Man\u015f bo\u011faz\u0131n\u0131n d\u0259rinlikl\u0259rind\u0259n ke\u00e7m\u0259kl\u0259 d\u0259miryolu Londonla-Parisi 3 saat m\u00fcdd\u0259tind\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndir\u0259 bilir,958. Niderlandda, Danimarkada insanlar\u0131 bir yerd\u0259n dig\u0259r yer\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rinin ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u00e7ox populyar olan velosipedd\u0259n geni\u015f istifad\u0259 olundu\u011funu yada sal\u0131n.959. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n \u00e7ox \u2013 200-d\u0259n art\u0131q siyasi, iqtisadi, ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n (YUNESKO, \u0130nterpol, OESR v\u0259 s.) Fransan\u0131n paytaxt\u0131 Parisd\u0259 yerl\u0259\u015fdiyini d\u0259 yadda\u015flarda saxlamal\u0131s\u0131n\u0131z.960. Rekreasiya resurslar\u0131 \u0259sas\u0259n istirah\u0259t v\u0259 turizm \u00fc\u00e7\u00fcn yararl\u0131 olan t\u0259bii v\u0259 antropogen m\u0259n\u015f\u0259li ehtiyatlard\u0131r.961. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n varl\u0131 adamlar\u0131n\u0131n kiml\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Bill Qeyts \u2013 AB\u015e \u2013 51,0 mlrd. dollar, Sultan Xassanal Bolkiax \u2013 Bruney \u2013 36 mlrd. dollar, Semya Uolton \u2013 AB\u015e \u2013 48,0 mlrd.dollar, Uorren Y.Raffet \u2013 AB\u015e \u2013 33,0 mlrd.dollar, Korol Faud Ben Abdul \u018fziz \u2013 S.\u018fr\u0259bistan\u0131 \u2013 25,0 mlrd. dollar, Poll Allen \u2013 AB\u015e 21,0 mlrd. dollar, \u015eeyx Zayed Bin Bin Sultan Al- Nakyan \u2013 B\u018f\u018f 15,0 mlrd.dollar, \u015eeyx Cabir \u018fl \u018fhm\u0259d, \u018fl \u2013 Cabir \u018fl Sabah \u2013 K\u00fcveyt \u2013 15,0 mlrd. dollar, Kennet Tomson \u2013 Kanada \u2013 14,4 mlrd. dollar, Cey i Robert Pritsker \u2013 AB\u015e \u2013 13,5 mlrd.dollar, Forresta Edvardd ail\u0259si v\u0259 Marsa \u2013 AB\u015e \u2013 13,5 mlrd. dollar h\u0259cmind\u0259962. Yer k\u00fcrr\u0259sind\u0259 hans\u0131 SES 25 il\u0259 tikilmi\u015fdir v\u0259 o hans\u0131 ill\u0259ri \u0259hat\u0259 edir? \u2013 Sayano \u2013 \u015eu\u015fenski \u2013 1964-1988-ci ill\u0259rd\u0259963. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 mineral xammal n\u00f6v\u00fc hasilata m\u0259ruz qal\u0131r? -160 n\u00f6v964. Sizl\u0259r\u0259 ne\u00e7\u0259 n\u00f6v faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 v\u0259 ne\u00e7\u0259 n\u00f6v qiym\u0259tli da\u015flar m\u0259lumdur? \u2013 250 faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 n\u00f6v\u00fc-200 qiym\u0259tli da\u015flar n\u00f6v\u00fc965. Qara metallurgiya xammallar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 d\u0259mir, manqan, xrom, nikel, kobalt, titan, volfram, molibden, vanadium, tantal, niobi966. \u018flvan metallurgiya xammallar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -al\u00fcminium, mis, sink, qur\u011fu\u015fun, civ\u0259, qalay, s\u00fcrm\u0259 filizl\u0259ri, Nadir metallar: Selen, verillium, Litium, qallium, uran, tallium, stronsium, renium, germanium, tellur, rubidium, litium, N\u0259cib v\u0259 ya qiym\u0259tli materiallar: q\u0131z\u0131l, g\u00fcm\u00fc\u015f, platin967. Neftin hans\u0131 temperaturada qat\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131, dondu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 11-19\u00b0S968. Neftin emal\u0131ndan al\u0131nan m\u0259hsullar\u0131n hans\u0131 m\u0259nfi temperaturda qat\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131, dondu\u011funu g\u00f6st\u0259rin:-60-70\u00b0 S aras\u0131nda969. Neft s\u0259rb\u0259st sur\u0259td\u0259 quyulardan yerin s\u0259thin\u0259 \u00e7\u0131xa b\u0131lm\u0259dikd\u0259 onda laylara istisu, buxar, qaz vuraraq nefti islad\u0131rlar970. Neftin hasilat\u0131n\u0131n fontan, kompressor, nasos \u00fcsullan m\u00f6vcuddur.971. Neft hasilat\u0131nda 1-5-ci yerl\u0259ri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r tutur? \u2013 S.\u018fr\u0259bistan\u0131 \u2013 450,0 mln.ton, AB\u015e \u2013 435,0 mln.ton, Venesuela \u2013 333,0mln.ton, Rusiya Federasiyas\u0131 \u2013 324,0 mln.ton, \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131 \u2013 185,0 mln.ton972. Qaz\u0131n emal\u0131ndan 1000-d\u0259n art\u0131q yeni m\u0259hsullar\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u0259qin ki, bilirsiniz.973. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259n qazdan ancaq m\u0259i\u015f\u0259td\u0259 istifad\u0259 olunur? \u2013 Yaponiyada974. 1 km m\u0259saf\u0259y\u0259 qaz boru x\u0259tti \u00e7\u0259kilm\u0259sind\u0259 1450 mm diametr\u0259 malik boru \u00fc\u00e7\u00fcn 1000 ton metal, habel\u0259 1,5 mln.dollar g\u0259r\u0259kdir.975. Nefti ancaq 2000 km m\u0259saf\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r boru-k\u0259m\u0259r-n\u0259qliyyat\u0131 il\u0259 n\u0259ql etm\u0259k iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n rentabelli hesab edilir. Daha uzaq m\u0259saf\u0259l\u0259r\u0259 neftin tankerl\u0259rl\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259 uy\u011fundur.976. Frans\u0131z v\u0259 Kanada tipli reaktorlar d\u00fcnyada \u0259n etibarl\u0131-s\u0131nanm\u0131\u015f atom reaktorlar\u0131 hesab olunur. Hans\u0131 ki, 250-300 min kvt g\u00fcc\u00fcnd\u0259 olan h\u0259r reaktorun d\u0259y\u0259ri 500-700 min dollar t\u0259\u015fkil edir.977. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 torpaq \u00e7at\u0131\u015fmamazl\u0131\u011f\u0131ndan AES-l\u0259r d\u0259nizd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f s\u00fcni adalarda yerl\u0259\u015fdirilirl\u0259r? \u2013 Yaponiyada978. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 AES-l\u0259r yeralt\u0131nda yerl\u0259\u015fdirilirl\u0259r? -Torpaq ehtiyat\u0131 az olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259979. Al\u00fcminium 933,5\u00b0S-d\u0259 \u0259riyir, 2740\u00b0S-d\u0259 is\u0259 qaynay\u0131r. 980980. 70 kq \u00e7\u0259kiy\u0259 malik olan h\u0259r bir insan\u0131n b\u0259d\u0259nind\u0259 6 mq al\u00fcminiumun olmas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.981. Q\u0131z\u0131l ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 1-5-ci yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin: \u2013 CAR \u2013 ehtiyat\u0131 103 min ton, AB\u015e-100 min ton, Kanada-7,4 min ton, Avstraliya-6,4 min ton, RF-6,0 min ton982. D\u00fcnyada olan ba\u015fl\u0131ca kanallar\u0131n texniki g\u00f6st\u0259ricil\u0259rini yada sal\u0131n:-S\u00fcvey\u015f-1869-cu ild\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, uzunlu\u011fu 193 km, maksimal eni 365 metr, orta d\u0259rinliyi 20 m; Panama-1914-c\u00fc ild\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, uzunlu\u011fu 81,6 km, eni 150 m, d\u0259rinliyi 12,5 m983. Hans\u0131 n\u0259qliyyat\u0131n y\u00fckda\u015f\u0131mada x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 10 %, s\u0259rni\u015fin da\u015f\u0131mada is\u0259 89 % t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Avtomobil n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n984. D\u00fcnyada \u0259n h\u00fcnd\u00fcr g\u00f6yd\u0259l\u0259nin Kuala \u2013 Lumpurda oldu\u011funu yadda saxlay\u0131n.985. D\u00fcnyada daxili su yollar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funun 550 min km oldu\u011funu bilirsinizmi?986. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n soyuq n\u00f6qt\u0259si harada v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Antarktidada, Vostok m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259 \u2013 89,2\u00b0S987. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00f6l-d\u0259nizin X\u0259z\u0259r d\u0259nizi \u2013 (sah\u0259si 371 min kv.km) oldu\u011funu bilirsinizmi?988. \u018frazisinin \u00e7ox hiss\u0259si yar\u0131madada, paytaxt\u0131 is\u0259 adada yerl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tin Danimarka oldu\u011funu yadda saxlay\u0131n.989. Yer K\u00fcr\u0259sind\u0259 7 \u0259sas iqlim qur\u015fa\u011fmm olmas\u0131n\u0131 yadda saxlay\u0131n.990. He\u00e7 bir d\u00f6vl\u0259ti olmayan materikin Antarktida oldu\u011funu oxuculara \u00e7atd\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r.991. D\u00fcnyada 40 mln-dan art\u0131q \u0130rlandiya m\u0259n\u015f\u0259li \u0259halinin AB\u015e-da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da unutmay\u0131n.992. D\u00fcnyada m\u00fcasir \u015f\u0259raitd\u0259 ingilis dilinin beyn\u0259lxalq \u00fcnsiyy\u0259t yaradan dil oldu\u011funu bilirsinizmi?993. D\u00fcnyada \u0259halinin siyah\u0131ya al\u0131nmamas\u0131nda Omon v\u0259 Q\u0259t\u0259rin yegan\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r oldu\u011funu bildirin.994. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7oxu\u015faql\u0131 anan\u0131n 60-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u00c7ilid\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 55 \u00f6vlad\u0131n d\u00fcnyaya g\u0259tirdiyini d\u0259 yadda saxlamal\u0131y\u0131q.995. Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin \u00fcmumi uzunlu\u011funun 3742 km: \u0130ranla 765 km, T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 13 km, Rusiya il\u0259 391 km, G\u00fcrc\u00fcstanla 471 km, Erm\u0259nistanla 1007 km, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi il\u0259 825 k\u0131n, auaiana 27G km uldu\u011funu, \u0259razisinin is\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r 410 min kv.km t\u0259\u015fkil etdiyini yadda saxlay\u0131n.996. Az\u0259rbaycan\u0131n unitar d\u00f6vl\u0259t v\u0259 Prezident \u00fcsul \u2013 idar\u0259sin\u0259 malik oldu\u011funu oxucular bilm\u0259lidir.997. 1960-c\u0131 ild\u0259 yaranm\u0131\u015f neft ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r birliyinin-OPEK-in t\u0259rkibind\u0259 12 \u00f6lk\u0259nin: \u018flc\u0259zair, Venesuela, Qabon, \u0130ndoneziya,\u0130raq, \u0130ran, Q\u0259t\u0259r, K\u00fcveyt, Liviya, Nigeriya, B\u018f\u018f v\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n olmas\u0131n\u0131 unutmay\u0131n.998. \u00ab\u0130slam Konfrans\u0131\u00bb t\u0259\u015fkilat\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 50-d\u0259n art\u0131q \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k 1972-ci ild\u0259 \u015e\u0259rqin m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259rinin Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirl\u0259rinin 3-c\u00fc konfrans\u0131nda t\u0259sis olunaraq m\u0259qs\u0259di \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n daha da y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259, h\u0259r c\u00fcr dini ayr\u0131-se\u00e7kiliyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na, m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyin \u0259leyhin\u0259, s\u00fclh\u00fcn v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 nail olmaqdad\u0131r.999. D\u00fcnyada 2 paytaxtl\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 misal \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 Niderland: Amsterdam, Haaqa; CAR: Pretoriya, Keyptaun; Boliviya: Sukra, La-Pas1000. \u018fhalinin 1-ci tip art\u0131m\u0131: h\u0259r 1000 n\u0259f\u0259r hesab\u0131 il\u0259 15 promil do\u011fum, 10 promil \u00f6l\u00fcm, t\u0259bii art\u0131m is\u0259 5 promil olmaqla y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f, yeni inki\u015faf etmi\u015f, ke\u00e7id iqtisadiyyat\u0131na malik olan v\u0259 b\u0259zi inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 aiddir.1001. \u018fhali art\u0131m\u0131n\u0131n 2-ci tipi do\u011fumun y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 il\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259nir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r 1000 n\u0259f\u0259r hesab\u0131 il\u0259 do\u011fum 50 promil, \u00f6l\u00fcm 25 promil, t\u0259bii art\u0131m 25 promil t\u0259\u015fkil edir ki, bu da \u0259sas\u0259n Y\u0259m\u0259n\u0259, Zambiyaya, Keniyaya, Mozambik\u0259 aiddir.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/?p=6435#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/?p=6435\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/?p=6435#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/11\\\/yunus-emre-dunya-gorusu.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/11\\\/yunus-emre-dunya-gorusu.jpg\",\"width\":474,\"height\":316},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/?p=6435#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u00dcmumi D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 aid 1001 Sual-Cavab\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/\",\"name\":\"www.YUSIF.az\",\"description\":\"Birlikd\u0259 Y\u00fcks\u0259li\u015f\u0259 Do\u011fru!!!\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/904da2c1a1bbe7e501df95c2bc38d146\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/yusif.az\\\/main\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/904da2c1a1bbe7e501df95c2bc38d146\",\"name\":\"auto61\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/206904355e04c426b5ca443938aabf7f3ee8e177abeb155e7567388fa9c208a3?s=96&d=wavatar&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/206904355e04c426b5ca443938aabf7f3ee8e177abeb155e7567388fa9c208a3?s=96&d=wavatar&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/206904355e04c426b5ca443938aabf7f3ee8e177abeb155e7567388fa9c208a3?s=96&d=wavatar&r=g\",\"caption\":\"auto61\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/206904355e04c426b5ca443938aabf7f3ee8e177abeb155e7567388fa9c208a3?s=96&d=wavatar&r=g\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u00dcmumi D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 aid 1001 Sual-Cavab - www.YUSIF.az D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc v\u0259 Az\u0259rbycan","description":"\u00dcmumi D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 aid Sual-Cavab1. \u0130lk \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycanda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r yaranm\u0131\u015fd\u0131r? 1 -Manna, Midiya2. Eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l \u015eimali Az\u0259rbaycanda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t yaranm\u0131 \u015fd\u0131r? \u2013 Albaniya3. Vaxt\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 paytaxt\u0131 B\u0259rd\u0259 olan hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t m\u00f6vcud idi?-Girdiman4. 1828-ci ild\u0259 Rusiya il\u0259 \u0130ran aras\u0131nda hans\u0131 m\u00fcqavil\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r?-T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay5. Rusiya il\u0259 \u0130ran aras\u0131ndak\u0131 G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259si n\u0259 vaxt imzalanm\u0131\u015fd\u0131r?-1813-c\u00fc ild\u02596. Az\u0259rbaycan Demokratik C\u00fcmhuriyy\u0259ti n\u0259 vaxt yaranm\u0131\u015fd\u0131r?- 1918-ci il 28 mayda.7. Az\u0259rbaycan \u0259razisi \u0259vv\u0259ll\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r olmu\u015fdur?-410 min kv.km8. Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 s\u0259rh\u0259dinin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?- 15km9. Az\u0259rbaycan\u0131n Erm\u0259nistanla s\u0259rh\u0259dinin uzunlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin-1007 km10. Az\u0259rbaycan relyef x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 ne\u00e7\u0259 hiss\u0259y\u0259 ayr\u0131l\u0131r? \u2013 511. Az\u0259rbaycan \u0259razisinin 65 %-d\u0259n \u00e7oxunu hans\u0131 iqlim \u0259hat\u0259 edir? \u2013 Subtropik12. Az\u0259rbaycan relyefinin orta h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?-657 m13. Az\u0259rbaycanda maksimal atmosfer ya\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131 hans\u0131 b\u00f6lg\u0259y\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr?-L\u0259nk\u0259ran-Astara, 1959-cu ild\u0259, \u00c7\u0259rg\u0259lana-2761 mm14. Az\u0259rbaycanda neft ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?-10 mlrd. t15. Bu vaxta q\u0259d\u0259r xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 ne\u00e7\u0259 m\u00fcqavil\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r?-2416. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb n\u0259 vaxt imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? -20 sentyabrl994- c\u00fcild\u025917. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbni ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t imzalam\u0131\u015fd\u0131r?-618. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnin imzalanmas\u0131nda ne\u00e7\u0259 neft \u015firk\u0259ti i\u015ftirak etmi\u015fdir?-1019. Az\u0259rbaycan me\u015f\u0259 rayonu hesab edilirmi?-yox20. \u00abBak\u0131-Supsa\u00bb neft k\u0259m\u0259rinin istifad\u0259y\u0259 verildiyi vaxt-9 iyun 1999-cuil21. \u00abBak\u0131-Tbilisi-Ceyhan\u00bb neft-boru k\u0259m\u0259rinin uzunlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin-1767 km22. \u00abBak\u0131-Tbilisi-Ceyhan\u00bb neft-boru k\u0259m\u0259rinin \u0259n \u00e7ox hiss\u0259si hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin \u0259razisind\u0259n ke\u00e7m\u0259lidir? \u2013 T\u00fcrkiy\u0259nin23. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0259halisinin say\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin -10 mln. n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n.24. \u018fm\u0259k ehtiyat\u0131 n\u0259dir? \u2013 i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si25. BMT n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b? 24 oktyabr 1945-ci ild\u025926. Az\u0259rbaycan s\u0259naye sah\u0259l\u0259rinin hans\u0131n\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr? \u2013 Yanacaq27. Yanacaq-energetika kompleksi n\u0259dir?-Yanacaq + elektroenergetika28. Neft Da\u015flar\u0131nda ilk neft hasilat\u0131 hans\u0131 il\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir? -1949-cu il\u025929. \u018fn \u00e7ox neft hasilat\u0131 Az\u0259rbaycanda ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 olmu\u015fdur?-1941- ciild\u025930. Az\u0259rbaycanda \u0259n \u00e7ox illik neft hasilat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -23,5 mln. t31. Az\u0259rbaycanda ild\u0259 hasil olunan neftin ne\u00e7\u0259 faizini X\u0259z\u0259r verir? \u2013 89 %-ni32. Az\u0259rbaycanda il \u0259rzind\u0259 \u0259n \u00e7ox elektrik enerjisi hasilat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 23,6 mlrd. kvt.saat33. Az\u0259rbaycanda \u0259n \u00e7ox elektrik enerjisi hasilat\u0131n\u0131n hans\u0131 il\u0259 t\u0259sad\u00fcf etdiyini bilirsinizmi? \u2013 1988-ci il34. Az\u0259rbaycanda son ill\u0259rd\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f SES: -Yenik\u0259nd SES-i.35. Ming\u0259\u00e7evir SES-i n\u0259 vaxt tikilmi\u015fdir?-1954-c\u00fc ild\u025936. Az\u0259rbaycanda ilk SES harada v\u0259 n\u0259 vaxt tikilmi\u015fdir? -1890-c\u0131il, G\u0259d\u0259b\u0259yd\u025937. Az\u0259rbaycanda ilk \u0130ES harada v\u0259 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 tikilmi\u015fdir? \u2013 Bak\u0131da, 1897-ciild\u025938. Az\u0259rbaycanda m\u00fcalic\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli neft harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 Naftalan \u015f\u0259h\u0259rind\u025939. Az\u0259rbaycanda ixtisasla\u015fm\u0131\u015f ma\u015f\u0131nqay\u0131rma sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 neft-qaz ma\u015f\u0131nqay\u0131rmas\u013140. Az\u0259rbaycanda qara metallurgiyan\u0131n m\u0259rk\u0259zi: Sumqay\u0131t41. Az\u0259rbaycanda kimya s\u0259nayesi m\u0259rk\u0259zi \u2013 Sumqay\u0131t42. Az\u0259rbaycanda \u0259n b\u00f6y\u00fck sement zavodu: Qarada\u011f43. Xalq istehlak\u0131 mallar\u0131 istehsal\u0131na n\u0259 daxildir?-G\u00fcnd\u0259lik t\u0259l\u0259bat m\u0259hsullar\u013144. Xalq istehlak\u0131 mallar\u0131 istehsal\u0131 sah\u0259l\u0259rinin ba\u015fl\u0131ca yerl\u0259\u015fdirilm\u0259 prinsipi: istehlaka meyilliliyi45. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 n\u0259dir? \u2013 \u018fkin\u00e7ilik, heyvandarl\u0131q46. Az\u0259rbaycanda texniki bitkil\u0259rd\u0259n n\u0259 bec\u0259rilir? \u2013 Pamb\u0131q, \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011funduru, kartof47. Fara\u015f t\u0259r\u0259v\u0259z\u00e7ilik Az\u0259rbaycan\u0131n hans\u0131 b\u00f6lg\u0259sind\u0259 inki\u015faf etdirilir? -L\u0259nk\u0259ran-Astara48. Az\u0259rbaycan\u0131n cay bec\u0259r\u0259n rayonlar\u0131-L\u0259nk\u0259ran, Astara, Masall\u013149. Heyvandarl\u0131\u011f\u0131n \u015f\u0259h\u0259r\u0259traf\u0131 \u0259n \u00e7ox inki\u015faf etdiril\u0259n sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:-qu\u015f\u00e7uluq50. Z\u0259f\u0259ran \u0259n \u00e7ox hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 bec\u0259rilir? \u2013 \u0130randa51. Xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rin\u0259 n\u0259 daxildir? \u2013 Ticar\u0259t, rabit\u025952. Az\u0259rbaycanda s\u0259rni\u015finda\u015f\u0131mada n\u0259qliyyat\u0131n hans\u0131 n\u00f6v\u00fc 1-ci yeri tutur? \u2013 Avtomobil n\u0259qliyyat\u013153. Az\u0259rbaycanda y\u00fckda\u015f\u0131mada 1-ci yeri tutan n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 D\u0259miryolu n\u0259qliyyat\u013154. Az\u0259rbaycanda \u0259n z\u0259if inki\u015faf ed\u0259n n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fc:-\u00e7ay n\u0259qliyyat\u013155. Az\u0259rbaycanda ilk elektrikl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u0259miryolu n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 1926-c\u0131 ild\u025956. Az\u0259rbaycanda ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t qoru\u011fu yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131?-1657. Az\u0259rbaycanda son vaxtlar ne\u00e7\u0259 iqtisadi rayon ayr\u0131l\u0131r?-10 iqtisadi rayon58. Az\u0259rbaycanda illik m\u0259hsul istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 iqtisadi rayon 1-ci yeri tutur? \u2013 Ab\u015feron iqtisadi rayonu59. Az\u0259rbaycan\u0131n 1988-1993-c\u00fc ill\u0259r \u0259rzind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259razisi Erm\u0259nistan ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n z\u0259bt edilmi\u015fdir? 17,0 min kv.km (20 %)60. Az\u0259rbaycan\u0131n Yuxar\u0131 Qaraba\u011f \u0259razisinin Erm\u0259nistan qo\u015funlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n z\u0259bt olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 BMT-nin ne\u00e7\u0259 q\u0259tnam\u0259sinin oldu\u011funu bilirsiniz?-4-822, 853, 874, 884 sayl\u013161. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131 monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malikdir?\u2013 Monako, Bel\u00e7ika.62. D\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n hans\u0131 respublika idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malikdir? \u2013 Az\u0259rbaycan, AB\u015e63. M\u00fctl\u0259q monarxiyal\u0131 d\u00f6vl\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n edin-S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u013164. \u00dc\u00e7qat monarxiyal\u0131 d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r?-Vatikan65. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na g\u00f6r\u0259 ne\u00e7\u0259 qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcr?.-2 qrupa66. D\u00fcnyada inzibati \u2013 \u0259razi b\u00f6lg\u00fcl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r ne\u00e7\u0259 qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r? \u2013 2 qrupa67. Federasiya n\u0259dir? \u2013 Daxilind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259etm\u0259 h\u00fcququna malik inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fc olan d\u00f6vl\u0259t68. Respublika idar\u0259etm\u0259 formas\u0131 n\u0259dir?-Ali qanunverici hakimiyy\u0259t se\u00e7kili Parlament\u0259, icraedici hakimiyy\u0259t h\u00f6kum\u0259t\u0259 m\u0259xsusdur.69. Respublika \u00fcsul-idar\u0259sinin ne\u00e7\u0259 formas\u0131 vard\u0131r?-270. Prezidentlik idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t aiddir? \u2013 Belorusiya, Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan71. Respublika idaretm\u0259 formas\u0131na ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t daxildir?-16072. D\u00fcnyada federativ d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131n\u0131 bilirsinizmi?-2473. D\u00fcnyada monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t daxildir? \u2013 3074. Siyasi co\u011frafiyan\u0131n predmeti n\u0259dir? \u2013 D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259si75. Siyasi co\u011frafiya n\u0259yi \u00f6yr\u0259dir?-\u018frazi \u00fczr\u0259 siyasi partiyalar\u0131n, siyasi hadis\u0259 v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin diferensasiyas\u0131n\u0131.76. D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 ne\u00e7\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t vard\u0131r?- 19377. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan \u0259sas ixrac neft-boru x\u0259ttinin Az\u0259rbaycan hiss\u0259sin\u0259 ilk neft n\u0259 vaxt doldurulmu\u015fdur?-25 may 2005-ci ild\u025978. M\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259d\u0259 ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 \u0259razi yerl\u0259\u015fir? \u2013 23779. H\u0259r birinin ayr\u0131l\u0131qda 100 mln-dan \u00e7ox \u0259halisi olan ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z?-n d\u00f6vl\u0259t80. Konstitusiyal\u0131 monarxiya d\u00f6vl\u0259tinin hans\u0131 olmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya81. Az\u0259rbaycan idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupuna daxildir? \u2013 Respublika82. \u018fn b\u00f6y\u00fck arxipelaq d\u00f6vl\u0259tinin hans\u0131 oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:- \u0130ndoneziya (13000 ada)83. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259si oldu\u011funu bilirsinizmi?-22 d\u00f6vl\u0259t84. BMT-nin ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc var?-19385. Avropada ne\u00e7\u0259 mikro-\u00abc\u0131rtdan\u00bb-d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? -5: Andorra, Lixten\u015fteyn, Monako, San-Marino, Vatikan86. D\u00fcnyada k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 kapitalist d\u00f6vl\u0259tin\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131lar daxildir?-CAR, Avstraliya, Yeni Zelandiya, Kanada, \u0130srail87. OPEK n\u0259dir, n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b v\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc var? \u2013 Neft ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupu, 1960-c\u0131 ild\u0259, 16 \u00fczv\u00fc vard\u0131r.88. D\u00fcnya \u0259halisinin say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 6,4 mlrd. n\u0259f\u0259r89. H\u0259r birisinin \u0259razisi 2,5 mln. kv.km-d\u0259n az olmayan ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 10 d\u00f6vl\u0259t90. \u00c7inin n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259halisi vard\u0131r? \u2013 1,3 mlrd. n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox91. \u018fhalisinin say\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 3-c\u00fc d\u00f6vl\u0259ti tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 AB\u015e \u2013 298 mln. n\u0259f\u0259r92. \u018fhalisinin say\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin? \u2013 \u00c7in, Hindistan, AB\u015e93. \u018fhali n\u0259dir? \u2013 m\u0259hsuldar q\u00fcvv\u0259l\u0259rin apar\u0131c\u0131 sah\u0259si94. BMT-nin T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n daimi \u00fczvl\u0259rinin say\u0131-5-AB\u015e, \u00c7in, RF, Fransa, B.Britaniya95. MDB n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b?-21 dekabr 1991-ci il96. MDB-nin ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r?-1297. MDB-y\u0259 gec qo\u015fulan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r?-G\u00fcrc\u00fcstan Respublikas\u0131- 1993-c\u00fc il, 29 dekabr98. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb ne\u00e7\u0259 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 30 il99. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 g\u00f6r\u0259 X\u0259z\u0259rd\u0259 neft hasil olunan yataqlar: Az\u0259ri, \u00c7\u0131raq, G\u00fcn\u0259\u015fli100. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycana t\u0259m\u0259nnas\u0131z veril\u0259c\u0259k t\u0259bii qaz\u0131n miqdar\u0131n\u0131 bilirsinizmi? \u2013 55 mlrd. Kubmetr.101. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r qurulu\u015funa g\u00f6r\u0259 ne\u00e7\u0259 yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r? \u2013 2102. Unitar d\u00f6vl\u0259t n\u0259dir? -\u018frazisind\u0259 he\u00e7 bir \u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259etm\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tli inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fc olmayan vahid d\u00f6vl\u0259t103. \u00d6l\u00e7\u00fcl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r ne\u00e7\u0259 qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r? \u2013 4 (b\u00f6y\u00fck, orta, ki\u00e7ik, mikro)104. D\u00fcnyada inki\u015faf etmi\u015f ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 60 d\u00f6vl\u0259t105. \u0130qtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131 -7-dir.106. Avropada iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 4 d\u00f6vl\u0259t107. Asiyada iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? \u2013 Yaponiya108. SSR\u0130 d\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259n n\u0259 vaxt silinmi\u015fdir? \u2013 8dekabrl991-ci ld\u0259109. Az\u0259rbaycan BMT-nin \u00fczvl\u00fcy\u00fcn\u0259 n\u0259 vaxt q\u0259bul olunmu\u015fdur? \u2013 2 mart 1992-ci ild\u0259110. AB\u015e dollan m\u00fcqabilind\u0259 h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul istehsal\u0131n\u0131n miqdar\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 d\u00f6vl\u0259ti 1-ci yerd\u0259dir v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?-L\u00fcksemburq-50 min dollar111. Az\u0259rbaycan Neft Fondu n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b?-29 dekabr 1999- cuil112. Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 15 d\u00f6vl\u0259t113. D\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sinin ba\u015fl\u0131ca formala\u015fma m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri-6 m\u0259rh\u0259l\u0259114. D\u00fcnya okean\u0131na birba\u015fa \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131n\u0131 bilirsinizmi? \u2013 42 d\u00f6vl\u0259t115. Bak\u0131-\u018frzurum qaz k\u0259m\u0259rinin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259r olacaq? \u2013 1050 km116. BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 \u00fczvl\u0259rinin say\u0131n\u0131n ne\u00e7\u0259 oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 15117. Monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131 \u0259n \u00e7ox hans\u0131 qit\u0259d\u0259dir? \u2013 Asiyada 14, Avropada 12, Afrikada 3, Avstraliya \u0130ttifaq\u0131 v\u0259 Okeaniyada 1.118. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 Konstitusiya yoxdur? \u2013 Omanda, B.Britaniyada119. B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi Birliyin ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r? -53120. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259n az \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul istehsal\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin ad\u0131n\u0131\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz?- Konqo DR-s\u0131121. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 prezidentli respublika vard\u0131r? \u2013 100-d\u0259n \u00e7ox122. Parlamentli respublikaya hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aiddir? \u2013 \u00c7in, Hindistan123. Majoritar se\u00e7ki sistemi n\u0259dir? Se\u00e7kil\u0259rd\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck \u00e7ox s\u0259s alana verilir.124. \u0130nsanlara b\u0259lli olan ilk metal: \u2013 mis metah125. Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 k\u00f6m\u00fcr\u00fcn \u00fcmumi ehtiyatm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: 14,8 trln. ton126. D\u00fcnyada neftli- qazl\u0131 sah\u0259 \u2013 77 mln. kv.km.127. Neft ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 1-ci d\u00f6vl\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 \u2013 46 mlrd. t128. Neft ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm 2-ci d\u00f6vl\u0259ti hans\u0131d\u0131r? \u2013 RF \u2013 27 mlrd. ton129. Neft ehtiyatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 3-c\u00fc d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 \u0130raq 16,7mlrd. t130. D\u00fcnyada \u00fcmumi qaz ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 800 trln kub m131. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259 qazm geoloji ehtiyatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 RF \u2013 215 trln kub.m.132. D\u00fcnyan\u0131n torpaq fondu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 14,9 mlrd. ha133. Hidrosferin nec\u0259 faizi D\u00fcnya Okean\u0131mn payma d\u00fc\u015f\u00fcr? -96,4 4. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox \u015firin su ehtiyat\u0131 hans\u0131 regionda v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? Latm Amerikasmda, Danimarkada (Qrenlandiyada)135. D\u00fcnyada \u0259n iri v\u0259 \u00e7ox s\u00fcni su anbarlar\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 AB\u015e-da 700136. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 me\u015f\u0259 qur\u015fa\u011f\u0131 m\u00f6vcuddur? \u2013 2137. Me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yeri tutur? \u2013 RF 886 mln. ha138. Me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcn \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 2-ci yeri hans\u0131 \u00f6lk\u0259 tutur? \u2013 Braziliya 572 mln. ha139. Me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcn v\u0259 sah\u0259sinin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 3-c\u00fc yeri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tutur? \u2013 Kanada 453 mln. ha140. \u0130qlim resurslar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 G\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259yin enerjisi, r\u00fctub\u0259t141. Aqroiqlim resurslar\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 Hava, i\u015f\u0131q, istilik, r\u00fctub\u0259t, qidaland\u0131r\u0131c\u0131 qat\u0131\u015f\u0131qlar142. Son ill\u0259r do\u011fulanlar\u0131n illik say\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 145 mln. n\u0259f\u0259r143. Demokratik siyas\u0259t n\u0259dir? \u2013 D\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259fmd\u0259n do\u011fuma, k\u0259bin\u0259, bo\u015fanmalara, ya\u015f strukturuna, \u00f6l\u00fcm\u0259 n\u0259zar\u0259t (\u0259hali art\u0131b- azalmasma \u2013 h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259zar\u0259tin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si).144. Ail\u0259 qurulmasmda orta ya\u015f h\u0259ddi hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 daha y\u00fcks\u0259k h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131r? \u2013 Yamaykada 34 ya\u015f ki\u015fi, 32 ya\u015f qadm (34:32),\u00a0Danimarkada (29:27), \u0130spaniyada (27:25), \u0130sve\u00e7d\u0259 (29:27).145. D\u00fcnyada h\u0259r il \u0259halinin t\u0259bii art\u0131m\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r\u0259 \u00e7at\u0131r? \u2013 90 mln. n\u0259f\u0259r\u0259146. D\u00fcnyada ki\u015fi-qad\u0131n nisb\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 50,3:49,7147. D\u00fcnyada \u0259m\u0259k ehtiyatlar\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 3,2 mlrd.n\u0259f\u0259r148. F\u0259al \u0259hali \u00fcmumi d\u00fcnya \u0259halisinin ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir? \u2013 3,0 mlrd. n\u0259f\u0259rini149. \u018fn \u00e7ox \u0259m\u0259k ehtiyat\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 \u00c7ind\u0259 \u2013 710 mln, Hindistanda 450 mln-dur.150. \u018fn uzun orta \u00f6mr s\u00fcrm\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir? Yaponiya \u00fc\u00e7\u00fcn, 81 il (qad\u0131n 85 il, ki\u015fi 78 il)151. D\u00fcnyada n\u0259 q\u0259d\u0259r etnos \u2013 xalq var? \u2013 5,5 min\u0259 q\u0259d\u0259r152. D\u00fcnyada \u00e7oxsayl\u0131 xalq \u2013 \u00c7in \u2013 1,2 mlrd153. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7oxmill\u0259tli d\u00f6vl\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 RF154. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 dil var? \u2013 5000155. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox hans\u0131 dild\u0259 dam\u015f\u0131rlar? \u2013 \u00c7in dilind\u0259, 1,2 mlrd. n\u0259f\u0259r156. \u0130ngilis dilind\u0259 dan\u0131\u015fanlar sayca d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tuturlar? \u2014 2 \u2013 ci, 480 mln. n\u0259f\u0259r157. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 dil ail\u0259si var? \u2013 20158. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 apar\u0131c\u0131 din vard\u0131r? \u2013 3159. Hans\u0131 din\u0259 m\u0259nsub olanlar daha \u00e7oxdur? \u2013 Xristian \u2013 2,0 mlrd. n\u0259f\u0259r, 34 0. \u0130slam dinin\u0259 m\u0259nsub olanlann say\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 l,2mlrd.n\u0259f\u0259r(19%)161. Buddizm\u0259 xidm\u0259t ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 0,5 mlrd. (10%)162. \u0130slam dinin\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 daxildir? \u2013 50163. D\u00fcnyada \u0259halinin orta s\u0131xl\u0131\u011fm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 45 n\u0259f\u0259r164. Maksimal \u0259hali s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Monakoda 21,0 min n\u0259f\u0259r, Sinqapurda \u2013 6050 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox, \u0130ndoneziyada 3000, Banqlade\u015fd\u0259 1000 n\u0259f\u0259r165. \u018fn az \u0259hali s\u0131xh\u011fma malik olan \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? -Avstraliya, Monqolustan 2 n\u0259f\u0259r, Danimarkanm Qrelandiya sah\u0259sind\u0259 0,02 n\u0259f\u0259r166. Miqrasiya n\u0259dir? \u2013 \u018fhalinin yerd\u0259yi\u015fm\u0259si167. Emiqrasiya n\u0259dir? \u2013 K\u00f6\u00e7\u00fcb ged\u0259nl\u0259r168. \u0130mmiqrasiya hans\u0131 proses\u0259 deyilir? \u2013 \u00d6lk\u0259y\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcb g\u0259l\u0259nl\u0259r\u0259169. A\u011f\u0131llar\u0131n miqrasiyas\u0131 n\u0259dir? \u2013 M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin bir \u00f6lk\u0259d\u0259n dig\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcb getm\u0259si170. Urbanizasiyan\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 \u015e\u0259h\u0259rl\u0259rin enin\u0259 v\u0259 uzununa b\u00f6y\u00fcm\u0259si171. \u018fn \u00e7ox milyon\u00e7u \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 \u00c7ind\u0259 \u2013 49, AB\u015e-da \u2013 45, Hindistanda \u2013 36172. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 milyon\u00e7u \u015f\u0259h\u0259r vard\u0131r? \u2013 440173. Aqlomerasiya n\u0259dir? \u2013 \u015e\u0259h\u0259r \u0259halisinin, t\u0259s\u0259rr\u00fcfatmm, d\u0259rinin\u0259 v\u0259 enin\u0259 artmas\u0131, geni\u015fl\u0259nm\u0259si174. Meqalopolisi m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 Aqlomerasiyalarm enin\u0259 v\u0259 uzununa geni\u015fl\u0259n\u0259r\u0259k bir-biri il\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259si175. Hans\u0131 meqalopolisi tamy\u0131rsm\u0131z? \u2013 Bosva\u015f, Tokaydo, \u00c7ipits176. Avropada ail\u0259 \u2013 k\u0259bin qurulmasmm orta ya\u015f h\u0259ddi ki\u015fil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 27 ya\u015f177. Avropada ail\u0259 \u2013 k\u0259bin qurulmasm\u0131n qadmlar \u00fc\u00e7\u00fcn orta ya\u015f h\u0259ddini bilirsinizmi? \u2013 24,0 ya\u015f178. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 regionlar\u0131nda ki\u015fi-qadm say nisb\u0259ti b\u0259rab\u0259rdir? \u2013 Latm Amerikasmda, Afrikada179. T\u00fck\u0259n\u0259n t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 neft, qaz, k\u00f6m\u00fcr180. T\u00fck\u0259nm\u0259y\u0259n t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Hava, k\u00fcl\u0259k enerjisi, yerin daxili enerjisi v\u0259 s.181. B\u0259rpa olunan t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Me\u015f\u0259182. \u018ftraf m\u00fchitin \u00e7irkl\u0259nm\u0259sinin insan amili nec\u0259 adlan\u0131r? \u2013 Antropogen amil183. Ekoloji tarazh\u011f\u0131 \u0259n \u00e7ox pozan s\u0259naye sah\u0259si: Kimya, metallurgiya184. D\u00fcnyada illik neft hasilatm\u0131 bilirsinizmi? \u2013 4,0 mlrd. t185. D\u00fcnyada neft ixracma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131186. D\u00fcnyada neft istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci say\u0131l\u0131r? \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam \u2013 450 mln. t187. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259nin h\u0259r biri ild\u0259 100 mln. tondan \u00e7ox neft hasil edir? \u2013 10 \u00f6lk\u0259188. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 neft emal\u0131 zavodu var? \u2013 700-d\u0259n \u00e7ox189. Yaponiyada ild\u0259 ne\u00e7\u0259 ton neft emal ed\u0259 bil\u0259n zavod tikilmi\u015fdir? \u2013 250 mln. t190. \u0130llik qaz hasilatmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyan\u0131n birincisidir? -RF,535 mlrd. kubmetr191. D\u00fcnyada qaz hasilat\u0131nda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u2013 RF, AB\u015e, Kanada192. AB\u015e qaz v\u0259 neft hasilatmda d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tutur? -2- ciyeri, l,2mlrd. t193. D\u00fcnyada illik k\u00f6m\u00fcr\u00fcn hasilatm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 5-6 mlrd. t.194. \u018fn \u00e7ox k\u00f6m\u00fcr istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259. \u2013 \u00c7in \u2013 1,4 mlrd. t195. AB\u015e k\u00f6m\u00fcr istehsalmda d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tutur? \u2013 2-ci 1012 mlrd. t196. K\u00f6m\u00fcr istehsal\u0131nda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. -\u00c7in, AB\u015e, Hindistan197. K\u00f6m\u00fcr\u0259 olan illik t\u0259l\u0259bat\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 5,0 mlrd. t198. Elektroenergetikan\u0131n m\u0259nb\u0259yi. \u2013 Su, atom, yanacaq n\u00f6vl\u0259ri199. Elektroenergetika n\u0259dir? \u2013 Elektrik enerjisi hasilat\u0131 v\u0259 onun istehlak\u00e7\u0131ya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131200. D\u00fcnyada illik elektrik enerjisi hasilat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 16,5 trln.kvt.saat201. Elektrik enerjisi hasilatmda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? -AB\u015e \u2013 4,0 trln kvt-saatdan \u00e7ox202. Elektrik enerjisi hasilat\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r 1-ci 3-l\u00fcy\u0259 daxildirl\u0259r? \u2013 AB\u015e, \u00c7in, Yaponiya203. \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r illik elektrik enerjisi hasilatmm n\u0259 q\u0259d\u0259rini verir? \u2013 65 %-ni204. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik elektrik enerjisi hasilat\u0131nda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yeri tutur? Norve\u00e7 \u2013 29 min kvt.saat205. D\u00fcnya elektroenergetika s\u0259nayesinin strukturunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 \u0130ES, AES, SES, alternativ n\u00f6vl\u0259r206. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck SES-l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 \u0130taypu \u2013 12,6 mln. kvt., Qrand-Kuli \u2013 10,8 mln.kvt., Tukuri \u2013 8,0 mln.kvt., Quri 10,3 mln. kvt, Krasnoyarski, 6,0 mln.kvt.207. Qrand-Kuli SES-i harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 AB\u015e-da208. \u0130taypu SES-i hans\u0131 \u00e7ay \u00fcz\u0259rind\u0259dir? \u2013 Parana \u00e7ay\u0131209. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 illik enerji hasilat\u0131nm 99 %-ni SES-l\u0259r verir? \u2013 Norve\u00e7d\u0259210. \u018fn b\u00f6y\u00fck AES hans\u0131 d\u00f6vl\u0259td\u0259 tikilmi\u015fdir? \u2013 Yaponiyada211. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u0259 malik AES-in adm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 Fukusima \u2013 10,5 mln.kvt.212. 1986-c\u0131 ild\u0259 hans\u0131 AES-d\u0259 q\u0259za ba\u015f vermi\u015fdir? -Ukraynan\u0131n \u00c7ernob\u0131l AES-ind\u0259213. \u0130llik elektrik enerjisinin hasilat\u0131nda AES-l\u0259rin \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 Litvamn \u2013 85 4. D\u00fcnyada illik elektrik enerjisi hasilatmda AES-in x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisni m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 18 5. \u0130llik elektrik enerjisi hasilatmda AES-in x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi b\u00f6y\u00fck olan 3-l\u00fcy\u00fc t\u0259yin edin: Litva 85 %, Fransa -77 %, Bel\u00e7ika -556. D\u00fcnyada tikilm\u0259si davam ed\u0259n \u0259n b\u00f6y\u00fck SES hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir v\u0259 onun g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259r olmal\u0131d\u0131r? \u2013 \u00c7ind\u0259, 18,2 mln. kVt. \u00abSansya\u00bb217. Alternativ enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u2013 G\u00fcn\u0259\u015f, k\u00fcl\u0259k, qabarma \u2013 \u00e7\u0259kilm\u0259, geotermal218. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyalar\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259dir? \u2013 Danimarkada \u2013 4 mind\u0259n \u00e7ox, Almaniyada, Hindistanda219. Qara metallurgiya hans\u0131 m\u0259hsullan istehsal edir? -D\u0259mir, polad, prokat, \u00e7uqun220. Polad istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada l.-ci yeri tutur? \u2013 \u00c7in-182mln. t,Yaponiya-108 mln. t, AB\u015e -101 mln.t221. Polad istehsahnda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. -\u00c7in, Yaponiya, AB\u015e222. \u018flvan metallurgiya m\u0259hsulu hans\u0131lard\u0131r? Mis, al\u00fcminium.223. \u018flvan metallurgiya m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin yerl\u0259\u015fdirilm\u0259 prinsipi: ucuz elektrik enerjisin\u0259, su m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259, xammala meyl etm\u0259si224. Al\u00fcminium al\u0131nmas\u0131nda i\u015fl\u0259dil\u0259n xammallar \u2013 Apatit, boksit, alunit, nifelin, kaolin, sionit.225. Enerji tutumlu istehsal sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin -\u0259lvan metallurgiya: al\u00fcminium, mis.226. Ma\u015f\u0131nqay\u0131rmanm apar\u0131c\u0131 sah\u0259sini bilirsinizmi? -N\u0259qliyyat ma\u015fmqay\u0131rmas\u0131 (avtomobil)227. D\u00fcnyada h\u0259r il n\u0259 q\u0259d\u0259r avtomobil istehsal olunur? -51,1 mln. sayda (2004-c\u00fc il)228. Avtomobil n\u0259qliyyatmm 3 ba\u015fl\u0131ca regionu. \u2013 AB\u015e, filiallarla birlikd\u0259 19,0 mln. \u0259d\u0259d, Q\u0259rbi Avropa 17,0 mln. \u0259d\u0259d, Yaponiya 10,1 mln. \u0259d\u0259dd\u0259n \u00e7ox.229. \u0130llik avtomob\u00f6il istehsalma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 AB\u015e \u00f6z\u00fcnd\u0259 13 mln. \u0259d\u0259d230. Avtomobil istehsalmda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 AB\u015e, Yaponiya, AFR231. AB\u015e ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r avtomobil istehsal edir? \u2013 Xaricd\u0259ki f\u0131liallarla birlikd\u0259 19,0 mln. sayda.232. \u00abF\u0130AT\u00bb hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin avtomobil korporasiyasma aiddir? \u2013 \u0130taliyamn233. \u018fn \u00e7ox avtomobil ixrac ed\u0259n 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? Yaponiya, Almaniya, Fransa234. Kimya s\u0259nayesinin hans\u0131 sah\u0259l\u0259rini tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 \u00dczvi, qeyri \u00fczvi, da\u011f-m\u0259d\u0259n235. K\u0130mya m\u0259hsullar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 Tur\u015fu, k\u00fcbr\u0259, duz236. \u018fsas kimyanm m\u0259hsulu hans\u0131d\u0131r? \u2013 mineral k\u00fcbr\u0259237. Me\u015f\u0259 s\u0259nayesinin m\u0259hsulu. \u2013 sell\u00fcloz, ka\u011f\u0131z, mebel238. Toxuculu\u011fun sah\u0259si: yun par\u00e7a, pamb\u0131q par\u00e7a, ip\u0259k par\u00e7a239. D\u00fcnyada h\u0259r il istehsal olunan par\u00e7amn miqdar\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 126 mlrd. kv.m240. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259 illik pamb\u0131q par\u00e7a istehsal\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? \u2013 \u00c7in \u2013 24 mlrd.kv.metr241. Pamb\u0131q par\u00e7a istehsal\u0131nda d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n hans\u0131 2-ci yeri tutur? \u2013 Hindistan \u2013 17,4 mlrd. kv.m242. Pamb\u0131q par\u00e7a istehsalmda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 \u00c7in, Hindistan, AB\u015e243. Toxuculuq m\u0259hsullan ixracatma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r liderlik edirl\u0259r? \u2013 \u00c7in, T\u00fcrkiy\u0259, Hindistan, Tunis, M\u0259rake\u015f, \u0130ndoneziya.244. Maddi istehsahn 1-ci apar\u0131c\u0131 sah\u0259si: \u2013 S\u0259naye sah\u0259si245. Maddi istehsalm 2-ci apar\u0131c\u0131 sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259si246. D\u00fcnya \u00e7aylarm\u0131n n\u0259z\u0259ri hidroenerji potensialm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:- 50 trln.kvt.saat247. Sular\u0131n qabarma-\u00e7\u0259kilm\u0259l\u0259rinin enerji q\u00fcvv\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r-dir? \u2013 4 mlrd. kvt248. D\u00fcnyada qabarmanm \u0259n \u00e7ox h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc harada v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Atlantik okean\u0131n\u0131n Fandi k\u00f6rf\u0259zind\u0259, 18 m249. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si hans\u0131 sah\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfatmda, 1,3 mlrd. n\u0259f\u0259r250. Aqrar-s\u0259naye kompleksi \u00f6z\u00fcnd\u0259 hans\u0131 sferalar\u0131 birl\u0259\u015f-dirir? \u2013 K\/t-t\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istehsal vasit\u0259l\u0259ri istehsal\u0131m (ma\u015fm, kimy\u0259vi preparat, toxum), k\/t m\u0259hsullar\u0131 istehsalm\u0131, istehsal olunmu\u015f m\u0259h-sullarm n\u0259qlini, emalm\u0131, \u0259rzaq m\u0259hsullarm\u0131, k\/t-\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xammallar\u0131 t\u0259min edir.251. \u00abYa\u015f\u0131l inqilab\u00bbm ba\u015fl\u0131ca komponentl\u0259ri . \u2013 Yeni k\/t sortlarm\u0131n t\u0259tbiqi, irriqasiyanm geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, k\/t-nm s\u0259nayel\u0259\u015f-dirilm\u0259si.252. Bu\u011fdanm v\u0259t\u0259ni hara hesab olunur? \u2013 \u00d6n Asiya (Qabaq Asiya)253. \u015e\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmm v\u0259t\u0259ninin hara oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin \u2013 Hindistanm Benqal \u015ftat\u0131254. Kofenin v\u0259t\u0259ni: Da\u011fl\u0131q Efiopiya255. Kofenin 2-ci v\u0259t\u0259ninin hans\u0131 \u00f6lk\u0259 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Braziliya256. Qar\u011f\u0131dal\u0131nm v\u0259t\u0259ni: \u2013 M\u0259rk\u0259zi Amerika257. Kartofun v\u0259t\u0259ni hara hesab edilir? \u2013 And \u00f6lk\u0259l\u0259ri (Peru)258. Kakaonun v\u0259t\u0259nini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin: \u2013 Meksika yaylas\u0131259. Tax\u0131l\u00e7\u0131hq \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131lan \u0259kin sah\u0259si: \u2013 650 mln. ha260. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 bu\u011fda bec\u0259rilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn aynlm\u0131\u015f \u0259kin sah\u0259si: \u2013 215mln. ha261. \u00c7\u0259ltiyin \u0259kin sah\u0259si: -155mln. ha262. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 qar\u011f\u0131dalmm \u0259kin sah\u0259si: \u2013 140 mln. ha263. D\u00fcnyada illik tax\u0131l y\u0131\u011f\u0131m\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 2,1 mlrd. tondan \u00e7ox264. \u0130llik bu\u011fda m\u0259hsulu t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 600 mln. t265. Illik \u00e7\u0259ltik t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 600 mln. ton266. \u0130llik qar\u011f\u0131dah t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 600 mln. t267. \u0130llik tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 \u00c7in, 500 mln. ton268. \u00c7in XR-s\u0131n\u0131n illik tax\u0131l istehsah: \u2013 500 mln. ton269. Tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 2-ci d\u00f6vl\u0259t: \u2013 AB\u015e, 350 mln. 0. AB\u015e-da illik tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u00e4|dir? \u2013 350 mln. t271. Tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 d\u00fcnyada 3-c\u00fc yerd\u0259 duran d\u00f6vl\u0259t: \u2013 Hindistan, 225 mln. t272. Hindistan\u0131n illik tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 225 mln. t273. \u0130llik bu\u011fda t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur-v\u0259 onun miqdar\u0131n g\u00f6st\u0259rm\u0259li: \u00c7in \u2013 152 mln. ton274. D\u00fcnyada bu\u011fda ixrac ed\u0259n ba\u015fl\u0131ca d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 AB\u015e, Kanada, Avstraliya, Fransa275. Qar\u011f\u0131dal\u0131 m\u0259hsulu ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 AB\u015e, Fransa, Argentina276. \u00c7\u0259ltik ixrac ed\u0259n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupunu tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? -Tailand, AB\u015e, Hindistan, Pakistan, Vyetnam277. Soyanm v\u0259t\u0259ni: \u2013 \u00c7in278. H\u0259r il d\u00fcnyada toplanan zeytunun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -14 mln. ton279. \u0130llik \u015f\u0259k\u0259r istehsal\u0131nda xammahn n\u0259 q\u0259d\u0259rini \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131 t\u0259\u015fkil edir? \u2013 70 %ni280. \u018fsas\u0259n tropik v\u0259 subtropikanm musson iqlimli sah\u0259l\u0259rind\u0259 bec\u0259ril\u0259n \u00e7oxillik n\u00f6v olan \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131mn illik t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 1,2 mlrd. t281. \u018fsas\u0259n m\u00fclayim qur\u015fa\u011fm 1 illik bitkisi hesab edil\u0259n \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011fundurunun illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 270 mln. t282. \u018fn \u00e7ox \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131 bec\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 AB\u015e, \u00c7in, Hindis-tan, Kuba, Meksika, Pakistan, Avstraliya, Tailand, Kolumbiya283. \u015e\u0259k\u0259r \u00e7u\u011fundum bec\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri t\u0259yin edin: \u2013 Ukrayna, RF, Fransa, AB\u015e, AFR, \u0130taliya, Pol\u015fa, T\u00fcrkiy\u0259, \u00c7in, B\u00f6y\u00fck Britaniya, \u0130spaniya284. H\u0259r il n\u0259 q\u0259d\u0259r \u015f\u0259k\u0259r t\u0259dar\u00fck olunur? \u2013 135 mln. t285. H\u0259r il \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmdan \u0259n \u00e7ox \u015f\u0259k\u0259r istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 Braziliya \u2013 21 mln. ton, Hindistan \u2013 14,2 mln. t286. M\u00fclayim qur\u015fa\u011fm bitkisi hesab olunan kartofun \u0259kin sah\u0259sini v\u0259 illik istehsal\u0131n\u0131n k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 20 mln. ha, 300 mln. ton287. \u0130llik kartof t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u00c7in \u2013 56 mln. ton, RF-34 mln. t, Hindistan \u2013 23 mln. t288. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik kartof t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 ard\u0131c\u0131l m\u00fcvafiq olaraq f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupunu ard\u0131c\u0131l olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Belarusiya (800 kq), Pol\u015fa (520 kq), Niderland (500 kq),Ukrayna (300 kq)289. \u0130llik kartof ixracat\u0131nda 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? Niderland -1,5 mln. ton290. D\u00fcnyada illik kofe t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc bilirsinizmi? \u2013 6,5 mln. ton291. D\u00fcnyada illik kakao t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 2,8 mln. t292. D\u00fcnyada illik \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc yada salm: \u2013 2,8 mln. t293. \u0130llik kofe v\u0259 kakao t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t birinci yeri tutur? \u2013 Braziliya: kofe \u2013 1,6 mln. t, kakao \u2013 1,1 mln. t294. \u0130llik \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 Hindistan \u2013 0,8 mln. t295. \u0130llik \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 2-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: \u00c7in \u2013 0,7 mln. t296. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik kakao t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur v\u0259 onun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 Kot \u2013 d \u0130vuar -60 kq297. D\u00fcnyada illik meyv\u0259 t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 400 mln. t298. \u0130ld\u0259 65 mln. t t\u0259dar\u00fck olunan porta\u011fal toplanmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r f\u0259rql\u0259nir? \u2013 Braziliya, AB\u015e299. \u0130ld\u0259 10 mln. ton t\u0259dar\u00fck olunan limon toplanmasmda f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 \u0130ran, Meksika, Hindistan, AB\u015e300. \u0130ld\u0259 60 mln. ton t\u0259dar\u00fck oh\u0131nan banan toplanmasmda ard\u0131c\u0131l olaraq yer tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: Hindistan, Braziliya, Ekvador,Filippin, \u00c7in, \u0130ndoneziya, Kolumbiya, Kosta-Rika, Meksika, Tailand301. \u0130ld\u0259 \u0259kin sah\u0259si 10 mln. ha, t\u0259dar\u00fck\u00fc 60 mln.ton olan \u00fcz\u00fcm m\u0259hsulu toplanmasmda v\u0259 \u015f\u0259rab istehsah sah\u0259sind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7ilirl\u0259r? \u2013 \u0130taliya, Fransa302. \u018fsas\u0259n subtropik v\u0259 tropik zonan\u0131n bitkisi hesab edil\u0259n, \u0259kin sah\u0259si 35 mln. ha-ra \u00e7atan pamb\u0131\u011fm toplanmas\u0131nm illik k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 20,0 mln. ton303. Pamb\u0131q lif\u0131 \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u00c7in \u2013 4,0 mln. t, AB\u015e \u2013 4,0 mln. t, Hindistan \u2013 2,1 mln. t304. T\u0259bii kau\u00e7ukun bec\u0259rildiyi regionu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -C\u0259nubi- \u015e\u0259rqi Asiya305. \u0130llik t\u0259bii kau\u00e7uk t\u0259dar\u00fck\u00fc \u2013 7 mln. t306. T\u0259bii kau\u00e7ukun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: -Tailand, \u0130ndoneziya, Malayziya, Hindistan, \u00c7in, Filippin, \u015eri-Lanka, Nigeriya307. T\u00fct\u00fcn\u00fcn v\u0259t\u0259ni harad\u0131r? \u2013 AB\u015e308. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131 narkotik bitkil\u0259ridir? \u2013 T\u00fct\u00fcn, xa\u015fxa\u015f, k\u00fcnc\u00fct309. T\u00fct\u00fcn m\u0259hsulu toplanmasmda 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: \u2013 \u00c7in -2.5 mln. t310. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfatmm 2-ci apar\u0131c\u0131 sah\u0259si: \u2013 Heyvandarl\u0131q311. D\u00fcnyada saxlan\u0131lan b\u00fct\u00fcn heyvan n\u00f6vl\u0259riniri say\u0131: \u2013 4,5 mlrd. ba\u015f312. D\u00fcnyada iribuynuzlularm say\u0131: -1,4 mlrd. ba\u015f313. D\u00fcnyada x\u0131rdabuynuzlularm say\u0131: -1,1 mlrd. ba\u015f314. D\u00fcnyada saxlan\u0131lan donuzlarm say\u0131: -1,0 mlrd. ba\u015f315. \u0130ribuynuzlularm sayma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? \u2013 Hindistan316. Hindistanda iribuynuzlularm say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 510 mln. ba\u015f317. \u0130ribuynuzlularm sayma g\u00f6r\u0259 2-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: -Braziliya318. D\u00fcnyada illik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 220 mln. ton319. \u0130llik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: \u2013 \u00c7in \u2013 74,0 mln. ton320. D\u00fcnyada illik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 2-ci yeri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tutur? \u2013 AB\u015e \u2013 35 mln. ton321. \u0130llik s\u00fcd t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 560 mln. ton322. \u0130llik yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 700 mlrd. \u0259d\u0259d323. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: -AB\u015e \u2013 115 kq, Danimarka \u2013 115 kq324. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tammr v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Niderland \u2013 720 \u0259d\u0259d325. D\u0259niz heyvanlar\u0131 tutulmasmda 1-ci d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 \u00c7in 36.5 mln. ton326. \u0130ld\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r yun t\u0259dar\u00fck olunur? \u2013 2,5 mln. ton327. \u0130llik yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci- yeri tutur? \u2013 Avstraliya \u2013 0,2 mln. ton328. \u0130llik yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 2-cidir? \u2013 \u00c7in \u2013 290 min ton329. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n \u0259tin miqdar\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? -40kq330. \u0130llik yumurta \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n 5 d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u00c7in (280mlrd. \u0259d\u0259d), AB\u015e (85 mlrd. \u0259d\u0259d), Yaponiya (48 mlrd), RF (34 mlrd. \u0259d\u0259d), Hindistan (28 mlrd. \u0259d\u0259d)331. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: Niderland \u2013 720 \u0259d\u0259d, Bel\u00e7ika \u2013 390 \u0259d\u0259d, Yaponiya \u2013 370 \u0259d\u0259d, \u00c7exiya \u2013 350 \u0259d\u0259d, Belorusiya \u2013 340 \u0259d\u0259d, AB\u015e \u2013 315 \u0259d\u0259d, Fransa \u2013 300 \u0259d\u0259d332. Akvakultura n\u0259dir? \u2013 Su h\u00f6vz\u0259sind\u0259 heyvanlar\u0131n art\u0131nlmas\u0131, onlara n\u0259zar\u0259t v\u0259 qulluq edilm\u0259si.333. N\u0259qliyyat n\u0259dir? \u2013 Maddi istehsalm 3-c\u00fc apar\u0131c\u0131 sah\u0259sidir.334. N\u0259qliyyat sistemi n\u0259dir? \u2013 B\u00fct\u00fcn n\u0259qliyyat n\u00f6vl\u0259rinin v\u0259 vasit\u0259l\u0259rinin birliyi335. D\u00fcnya d\u0259mir yollar\u0131nm uzunlu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 1,3 mln. km336. D\u00fcnyada neft k\u0259m\u0259rl\u0259rinin uzunlu\u011funun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisi n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 760 min km337. Magistral qaz k\u0259m\u0259rl\u0259rinin d\u00fcnyada uzunlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -1,2 mln. km338. N\u0259qliyyat\u0131n y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si n\u0259dir? \u2013 M\u00fc\u0259yy\u0259n vaxt \u0259rzind\u0259 t\u0259yin olunmu\u015f m\u0259saf\u0259y\u0259 da\u015fman y\u00fck v\u0259 s\u0259rni\u015finl\u0259rin miqdar\u0131339. N\u0259qliyyatm y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259sinin \u00f6l\u00e7\u00fc vahidi n\u0259dir? \u2013 t\/km340. N\u0259qliyyat\u0131n hans\u0131 n\u00f6v\u00fcn\u00fcn y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si b\u00f6y\u00fckd\u00fcr? -D\u0259niz n\u0259qliyyat\u0131mn (62 %)341. D\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 buxarla i\u015fl\u0259y\u0259n d\u0259miryolu harada v\u0259 n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? \u2013 Liverpul \u2013 Man\u00e7ester (\u0130ngilt\u0259r\u0259) 1830-cu ild\u0259, \u00c7arlston \u2013 Oqasta (AB\u015e), 1930-cu ild\u0259.342. Hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t d\u0259miryollar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 son ill\u0259rd\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur v\u0259 onun uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 AB\u015e \u2013 240 minkm343. D\u0259mir yollar\u0131nm son ill\u0259rd\u0259 illik y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r olmu\u015fdur? 5,7 trln t\/km344. D\u00fcnyada d\u0259miryollar\u0131 tam elektrikl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 G\u00fcrc\u00fcstan \u2013 100 5. D\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 elektrikl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u0259miryolu yoxdur? \u2013 Kanada, Avstraliya346. D\u0259miryollar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm 2-ci d\u00f6vl\u0259ti: -RF \u2013 86min km347. D\u00fcnyada \u0259n h\u00fcnd\u00fcrd\u0259n ke\u00e7\u0259n d\u0259mir yolu x\u0259tti: \u2013 \u00c7ili \u2013 Argentina (4470 m)348. Tonnell\u0259r vasit\u0259sil\u0259 su altmdan ke\u00e7\u0259n d\u0259mir yollar\u0131 hans\u0131lard\u0131r? Xonsyu \u2013 Xokkaydo; B.Britaniya \u2013 Fransa (Avrotunnel)349. D\u00fcnyan\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 d\u0259mir yolu yoxdur? \u2013 60350. D\u00fcnyamn ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 d\u0259mir yolu x\u0259tti f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir? \u2013 140-dan \u00e7ox351. llk metro x\u0259tti harada istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? \u2013 1863-c\u00fc ild\u0259 Londonda, 1868-ci ild\u0259 Nyu-Yorkda352. D\u00fcnyanm ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 metro i\u015fl\u0259yir? \u2013 70 \u00f6lk\u0259d\u0259353. Az\u0259rbaycanda metro n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? -1967- ciild\u0259354. RF-d\u0259 metro x\u0259ttinin istifad\u0259y\u0259 verildiyi vaxt\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\u2013 1935-ciild\u0259355. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259 avtomobil yollar\u0131mn uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 1- ci yeri tutur v\u0259 onun uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 AB\u015e \u2013 6,3 mln. km356. Avtomobil yollar\u0131mn uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 2-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 Hindistan \u2013 3,4 mln. km357. D\u00fcnyada ilk neft k\u0259m\u0259ri n\u0259 vaxt hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 AB\u015e-da-1865-ciil358. Boru \u2013 k\u0259m\u0259r n\u0259qliyyatmm uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? \u2014AB\u015e \u2013 800 min km-\u0259 q\u0259d\u0259r359. Boru-k\u0259m\u0259r n\u0259qliyyat\u0131mn uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 2-ci yerd\u0259dir? \u2013 RF \u2013 213 km360. N\u0259qliyyat n\u0259dir? \u2013 \u0130qtisadiyyatm barometri361. S\u00fcvey\u015f kanal\u0131 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259n istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? -17.XI. 1869-cuild\u0259n362. Panama kanalmm \u00e7\u0259kildiyi ili bilirsinizmi? \u2013 1904-1914-c\u00fc ill\u0259r.363. D\u00fcnyada il \u0259rzind\u0259 80 mln. n\u0259f\u0259r s\u0259rni\u015fin q\u0259bul etm\u0259 imkanma malik olan hans\u0131 hava liman\u0131m \u2013 aeroportu tan\u0131y\u0131rsm\u0131z v\u0259 o hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 Atlanta (Xartilt) \u2013 AB\u015e364. Turizmin \u0259n \u00e7ox inki\u015faf etdiyi region hans\u0131d\u0131r? \u2013 Amerika makrorayonu, Q\u0259rbi Avropa365. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 qlobal problem vard\u0131r? \u2013 17366. Neft ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam \u2013 46,0 mlrd. t367. Neft ehtiyatma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 4-c\u00fc yeri tutur v\u0259 o ehtiyat\u0131 bilirsinizmi? \u2013 B\u018f\u018f \u2013 16,2 mlrd. t368. Neft ehtiyatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259 3-c\u00fc yeri tutur v\u0259 o ehtiyat\u0131 g\u00f6st\u0259rin: \u2013 \u0130raq \u2013 17,0 mlrd. tona q\u0259d\u0259r369. D\u00fcnyada neftin \u00fcmumi ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 800 mlrd. ton370. Vaxt\u0131 il\u0259 d\u00fcnyada me\u015f\u0259 sah\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r olmu\u015fdur? \u2013 75 mlrd. ha v\u0259 ya 75 mln. kv.km371. Hal-haz\u0131rda d\u00fcnyada me\u015f\u0259nin \u00fcmumi sah\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 51,2 mlrd. ha v\u0259ya51,2 mln. kv.km372. Hal-haz\u0131rda d\u00fcnyada me\u015f\u0259nin oduncaq ehtiyat\u0131n\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 385 mlrd.kub.metr373. Avropada sahil x\u0259tti uzunlu\u011funun n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? -143 min km374. Avropada T\u0259kl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 \u018fm\u0259kda\u015fhq T\u0259\u015fkilat\u0131 AT\u018fT n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b? \u2013 1975-ci ild\u0259375. AT\u018fT-in ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r? \u2013 55376. Avropa \u015euras\u0131 n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b? \u2013 1949-cu ild\u0259377. Ke\u00e7mi\u015f Yuqoslaviyamn t\u0259rkibind\u0259 ne\u00e7\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 5378. Avropa \u015euras\u0131mn ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc var? \u2013 45379. Niderlandm m\u0259nas\u0131 n\u0259dir7 \u2013 D\u00fcz\u0259nlik \u00f6lk\u0259 Avropada iki d\u00f6vl\u0259t dili olan \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Bel\u00e7ika380. Avropada iki d\u00f6vl\u0259t dili olan \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Bel\u00e7ika381. Avropada \u0259n b\u00f6y\u00fck aqlomerasiya hans\u0131d\u0131r? \u2013 London aqlomerasiyas\u0131382. Avropan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 3 b\u00f6y\u00fck aqlomerasiya vard\u0131r? \u2013 Pol\u015fa, Fransa383. Avropada hans\u0131 meqalopolisl\u0259r vard\u0131r? \u2013 \u0130ngilt\u0259r\u0259, Reyn-Rur384. \u015eimal d\u0259nizind\u0259 neftin v\u0259 qazm ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 3,0 mlrd. ton, 4,5 trln.kub.metr385. Avropada \u0259n \u00e7ox neft istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? Norve\u00e7 \u2013 162mln. ton386. Fransa il\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131 La-Man\u015f bo\u011faz\u0131ndan ke\u00e7m\u0259kl\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n tunelin \u2013 d\u0259mir yolunun uzunlu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 50 km387. D\u00fcnyanm \u0259n b\u00f6y\u00fck turist \u2013 rekreasiya regionunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Xarici Avropa388. Xarici Avropada \u00fcmumi sah\u0259si 11,8 mln. ha olan ne\u00e7\u0259 milli park vard\u0131r? \u2013 280389. Vatikan\u0131n sah\u0259sini v\u0259 \u0259halisinin k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 44 ha, 1000 n\u0259f\u0259r390. D\u00fcnyada \u015f\u0259h\u0259r-d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 Vatikan391. D\u00fcnyada dovl\u0259t-\u015f\u0259h\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Sinqapur392. Orta \u015e\u0259rq\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r daxildir? \u2013 \u0130ran, \u018ffqan\u0131stan393. Yaxm v\u0259 Orta \u015e\u0259rq\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 daxildir? \u2013 18 \u00f6lk\u0259394. Xarici Asiya hans\u0131 subregionlara ayr\u0131hr? \u2013 C\u0259nubi Q\u0259rbi Asiya, C\u0259nubi Asiya, C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi, \u015e\u0259rqi v\u0259 ya M\u0259rk\u0259zi \u2013 \u015e\u0259rqi Asiya395. Materikd\u0259 Yer k\u00fcr\u0259sinin \u0259n al\u00e7aq n\u00f6qt\u0259si hara hesab edilir v\u0259 o ne\u00e7\u0259 metr t\u0259\u015fkil edir? \u2013 \u00d6l\u00fc d\u0259nizi \u2013 395 metr396. Yer K\u00fcr\u0259sinin \u0259n h\u00fcnd\u00fcr n\u00f6qt\u0259sini v\u0259 adm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Comalunqma (Everest), 8848 metr397. C\u0259nubi Asiyada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir v\u0259 onun \u0259n b\u00f6y\u00fcy\u00fc hans\u0131d\u0131r? \u2013 7 d\u00f6vl\u0259t, ffindistan398. C\u0259nubi-\u015e\u0259rq\u0130 Asiyada yerl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131: \u2013 10 d\u00f6vl\u0259t399. \u015e\u0259rqi Asiyada yerl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131: \u2013 5 d\u00f6vl\u0259t400. X\u0259z\u0259r d\u0259nizi d\u00fcnya okeam s\u0259viyy\u0259sind\u0259n ne\u00e7\u0259 metr al\u00e7aql\u0131qda yerl\u0259\u015fir \u2013 28 metr401. Asiya \u201cp\u0259l\u0259ngi\u201d d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini g\u00f6st\u0259rin \u2013 Koreya,Sinqapur,Hon- Konq,Tayvan402. \u0130qtisadi v\u0259 siyasi c\u0259h\u0259td\u0259n qrupla\u015fma olan ASEAN n\u0259 vaxt yarad\u0131laraq ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259ti birl\u0259\u015fdirir? \u2013 1967-ci il, 10 d\u00f6vl\u0259ti403. \u00c7ay ixracat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-ci \u2013 2-ci yeri tutur? \u2013 \u015eri- Lanka,Hindistan404. \u00c7inin \u201c\u0130qtisadi paytaxt\u0131\u201d hans\u0131 \u015f\u0259h\u0259rdir?-\u015eanxay405. \u00c7in k\u00f6m\u00fcr,d\u0259mir\u00a0filizi,polad,\u00e7uqun,radio,televizor,velosiped,ayaqqab\u0131,papiros,yum urta,pamb\u0131q,bal\u0131q,tax\u0131l,meyv\u0259,\u0259t,kartof,sement,g\u00fcbr\u0259 istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tutur? \u2013 1-ci406. \u00c7in elektrik enerjisi,soyuducu,qar\u011f\u0131dal\u0131,\u00e7ay istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 yeri tutur?- 2-ci407. \u00c7ind\u0259 illik elektrik enerjisi hasilat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 1,3 trl.kvt.saat408. Qad\u0131nlar\u0131n \u0259n \u00e7ox orta \u00f6m\u00fcr s\u00fcrm\u0259si hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259dir v\u0259 o ne\u00e7\u0259 il t\u0259\u015fkil edir? \u2013 \u00c7in v\u0259 yaponiyada \u2013 85 il409. O hans\u0131 \u00f6lk\u0259dir ki, \u0259halisinin milli t\u0259rkibinin 99,5% eyni mill\u0259t t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Yaponiya410. Hindistan 200 il hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin \u0259sar\u0259tind\u0259 olub? \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya411. Hans\u0131 ili Afrika ili adland\u0131r\u0131rlar? \u2013 1960-c\u0131 ili412. Afrikada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259tin d\u00fcnya okean\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yoxdur? \u2013 15 d\u00f6vl\u0259tin413. Afrikada \u0259n \u00e7ox neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Nigeriya, 100 mln.ton414. O hans\u0131 \u00f6lk\u0259dir ki,\u0259n \u00e7ox q\u0131z\u0131l, uran,almaz istehsal\u0131 il\u0259 tan\u0131n\u0131r? \u2013 CAR415. AB\u015e ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 hans\u0131 m\u0259bl\u0259\u011f\u0259 Alyaskan\u0131 100 illiy\u0259 Russiyadan alm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1867-ci ild\u0259,7,2 mln.dollara416. AB\u015e-\u0131n d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131ndak\u0131 13 a\u011f v\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngli zolaqlar n\u0259yin r\u0259mzidir?- AB\u015e-\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil olan ilk m\u00fcst\u0259qin \u015ftatlar\u0131n417. AB\u015e-da illik demokratik konstitusiya n\u0259 vaxt q\u0259bul olunmu\u015fdur? \u2013 1776-c\u0131 ild\u0259418. Bu vaxta q\u0259d\u0259r AB\u015e-\u0131n bayra\u011f\u0131 ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 d\u0259yi\u015fmi\u015fdir?- 25 d\u0259f\u0259419. AB\u015e-\u0131n bayra\u011f\u0131nda ne\u00e7\u0259 ulduz vard\u0131r v\u0259 onlar n\u0259yi \u0259ks etdirir? \u2013 \u015ftatlar\u0131n saym\u0131 \u0259ks etdir\u0259n 50 ulduz vard\u0131r.420. AB\u015e-da hans\u0131 \u0259razil\u0259r 1959,1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u015ftat h\u00fcququ \u0259ld\u0259 etmi\u015fl\u0259r? \u2013 Alyaska, Havay adalar\u0131421. Meqalopolisl\u0259rin v\u0259t\u0259ni hara hesab edilir? \u2013 AB\u015e422. Bosva\u015f, \u00c7ipits, Sansan, KMSA meqalopolisl\u0259ri hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 AB\u015e-da423. \u018fn \u00e7ox AES hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 AB\u015e-da424. AB\u015e-da atom reaktorlarmm saym\u0131 d\u0259qiql\u0259\u015fdirin: -104425. Qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi elektrik enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? -GES, KES, Q\u00c7ES426. Ba\u015fl\u0131ca elektrik-enerjisi m\u0259nb\u0259l\u0259rini g\u00f6st\u0259rin: \u2013 AES,SES,\u0130ES427. AB\u015e ne\u00e7\u0259 iqtisadi rayona b\u00f6l\u00fcn\u00fcr? \u2013 9428. Kanadada beyn\u0259lxalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat n\u00f6v\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -me\u015f\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131429. Tropik qur\u015fa\u011fm n\u0259h\u0259ngi hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t hesab olunur? \u2013 Braziliya430. Latm Amerikas\u0131nda ne\u00e7\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? \u2013 33431. \u015e\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmdan al\u0131nan \u015f\u0259k\u0259r ixracatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupu 1-ci v\u0259 2-ci yeri tuturlar? \u2013 Braziliya, Kuba432. Avstraliya v\u0259 Okeaniyada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? \u2013 28433. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 paytaxt ad\u0259t\u0259n \u00e7ox da b\u00f6y\u00fck olmayan 2 \u015f\u0259h\u0259r se\u00e7ilir? \u2013 \u0259sas\u0259n Federativ d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259434. D\u00fcnyada \u0259n uzun neft k\u0259m\u0259ri hans\u0131d\u0131r v\u0259 uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 \u00abDostuq\u00bb \u2013 5500 km435. Toxuculu\u011fun m\u0259hsulu n\u0259dir? \u2013 Par\u00e7a436. Avropa \u0130ttifaq\u0131 n\u0259 vaxt yarad\u0131lmaqla ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r? -1951- ciil,- 15\u00fczv\u00fc.437. Hindistan idar\u0259etm\u0259nin hans\u0131 formasma mal\u0131kdir? \u2013 Parlamentli respublika;438. OAPEK n\u0259dir? \u2013 Neft ixrac ed\u0259n on bir (11) \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259si qrupu439. Az\u0259rbaycanda ilk tramvay n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 1924-c\u00fc ild\u0259440. Az\u0259rbaycanda funikulyor n\u0259vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 1960-c\u0131 \u0131ld\u0259441. Bak\u0131-T\u00fcrkm\u0259nba\u015f\u0131 g\u0259mi-b\u0259r\u0259si (343 km) n\u0259 v\u00e4xt i\u015f\u0259 salmm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1962-ci ild\u0259442. Bak\u0131-Batumi neft k\u0259m\u0259rinin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir v\u0259 o n\u0259 vaxt m\u00f6vcudla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1896-1907-ci ill\u0259rd\u0259, uzunlu\u011fu 888 km443. Neft Da\u015flar\u0131 eskadas\u0131nm uzunlu\u011fu: \u2013 76 km444. Bak\u0131-Novorossiysk neft k\u0259m\u0259ri n\u0259 vaxt b\u0259rpa edilmi\u015fdir v\u0259 onun uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 1997-ci ild\u0259, 1411 km445. 1-ci Bak\u0131-\u015eollar su k\u0259m\u0259ri kim t\u0259r\u0259fmd\u0259n v\u0259 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 in\u015fa edilmi\u015fdir? \u2013 1916-1917-ci ill\u0259rd\u0259, Z.Ta\u011f\u0131yev t\u0259r\u0259f\u0131nd\u0259n446. Aran iqtisadi rayonu Az\u0259rbaycanm hans\u0131 f\u0131ziki-co\u011fraf\u0131 b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fc \u0259hat\u0259 edir? \u2013 K\u00fcr-Araz447. Ab\u015feron iqtisadi rayonunda hans\u0131-inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcll\u0259ri illik m\u0259hsul istehsalmda se\u00e7ilirl\u0259r? \u2013 Bak\u0131, Sumqay\u0131t448. B\u00f6y\u00fck Qafqaz co\u011fraf\u0131i rayonunda hans\u0131 iqtisadi rayonlar ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 Ab\u015feron, Da\u011fl\u0131q \u015eirvan, \u015e\u0259ki-Zaqatala, Quba- Xa\u00e7maz449. Ki\u00e7ik Qafqaz t\u0259bii-co\u011fraf\u0131 rayonunda hans\u0131 iqtisadi rayonlar yerl\u0259\u015firl\u0259r? \u2013 G\u0259nc\u0259-Qazax, K\u0259lb\u0259c\u0259r \u2013 La\u00e7\u0131n, Yuxar\u0131 Qaraba\u011f450. Az\u0259rbaycan hans\u0131 b\u00f6y\u00fck co\u011fraf\u0131 rayonlara b\u00f6l\u00fcn\u00fcr? -B\u00f6y\u00fck Qafqaz, Ki\u00e7ik Qafqaz, K\u00fcr-Araz, L\u0259nk\u0259ran, Nax\u00e7\u0131van451. Avrotunelin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdi? \u2013 50 km452. Avrotunel hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri birl\u0259\u015fdirir? \u2013 Fransa v\u0259 B\u00f6yiik Britaniyam453. Avrotunel ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 i\u015f\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r?1994-c\u00fc ild\u0259454. Yax\u0131n \u015e\u0259rq \u00f6lk\u0259l\u0259ri hans\u0131 regionu \u0259hat\u0259 edir? \u2013 CQ Asiyan\u0131455. Orta \u015e\u0259rq hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir? \u2013 \u0130ran, \u018ffqamstan456. \u015eimali Kipr T\u00fcrk Respublikas\u0131 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1983-c\u00fc ild\u0259457. D\u00fcnyada 2-ci yerd\u0259 duran maksimal \u0259hali s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 harada m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Sinqapurda \u2013 6100 n\u0259f\u0259r458. D\u00fcnyada maksimal \u0259hali s\u0131xl\u0131\u011fma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yer tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Monako \u2013 21 min n\u0259f\u0259r459. Polad istehsalma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 \u00c7in \u2013 182 mln. t460. D\u0259mir filizi hasilat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyanm 1 -cisidir v\u0259 onun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 \u00c7in, 210 mln. t461. \u00c7ind\u0259 ne\u00e7\u0259 metallurgiya bazas\u0131 vard\u0131r? \u2013 5462. Qara metallurgiyan\u0131n illik m\u0259hsul istehsalma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 \u00c7in463. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ild\u0259 3 d\u0259f\u0259 \u00e7\u0259ltik m\u0259hsulu g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr? -\u00c7in, Vyetnam464. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnd\u0259 ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t, ne\u00e7\u0259 neft \u015firk\u0259ti i\u015ftirak etmi\u015fdir? \u2013 6 d\u00f6vl\u0259tin 10 neft \u015firk\u0259ti s465. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnd\u0259 hans\u0131 neft \u015firk\u0259tl\u0259ri i\u015ftirak etmi\u015fl\u0259r? \u2013 ARDN\u015e 10 %, BP 34,4 %, \u0130nokal 10,28 %, , \u0130npeks-10 %, Statoyl-8,56 %, Eksson Mobil-8 %, TRAO-6,75 %, Deyon Enerqu-5,63 %, \u0130to\u00e7i-3,92 %, Amerada Hess-2,72 %.466. C\u0259nubi Az\u0259rbaycanm sah\u0259si n\u0259 qs\u0131d\u0259rdir? \u2013 280 min kv.km467. Az\u0259rbaycan Demokratik C\u00fcmhuriyy\u0259ti qurulanda \u0259razisi n\u0259 q\u0259d\u0259r idi? \u2013 114 min kv.km468. T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si n\u0259 vaxt imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1828-ci ild\u0259469. G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259sinin ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 ili m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -1813- c\u00fcil470. Erm\u0259nistan q\u0259sbkar ordusu son vaxtlar Az\u0259rbaycamn n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259razisini z\u0259bt etmi\u015fdir? \u2013 17 min kv.km471. Manna, Midiya, Atropatena d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Az\u0259rbaycanm hans\u0131 hiss\u0259sind\u0259 v\u0259 n\u0259 vaxt yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 C\u0259nubunda, IX \u0259srd\u0259472. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin paytaxt\u0131 Q\u0259b\u0259l\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri olmu\u015fdur? \u2013 Albaniyamn473. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin paytaxt\u0131 B\u0259rd\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri olmu\u015fdur? \u2013 Girdiman\u0131n474. T\u0259bii \u015f\u0259raitin elementini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 iqlim, relyef475. G\u00f6y-g\u00f6l n\u0259 vaxt yaranm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1139-cu ild\u0259476. Az\u0259rbaycanda qaz ehtiyatm\u0131n ne\u00e7\u0259 faizi X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin pay\u0131na dii\u015f\u00fcr? \u2013 30 %-\u0259 q\u0259d\u0259ri477. Az\u0259rbaycanda s\u0259naye \u00fcsulu il\u0259 neft istehsalma n\u0259 vaxt ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1847-ci ild\u0259478. Z\u0259ylik alunitind\u0259n harada istifad\u0259 olunur? \u2013 G\u0259nc\u0259d\u0259 al\u00fcminium oksidi almmasmda479. Nax\u00e7\u0131vanda da\u015f duz yata\u011fmm ad\u0131 n\u0259dir? \u2013 Nehr\u0259m480. Az\u0259rbaycanda Bentonit gill\u0259ri harada a\u015fkar edilmi\u015fdir? \u2013 Da\u015f Salahhda481. Sirab, Vayx\u0131r, Badaml\u0131 mineral bulaqlar\u0131 harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 Nax\u00e7\u0131van MR-da482. M\u0259\u015fhur \u0130stisu bula\u011f\u0131 haradad\u0131r? \u2013 K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259483. Siy\u0259z\u0259n rayonunda a\u015fkar edil\u0259n m\u00fcalic\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli mineral su nec\u0259 adlan\u0131r? \u2013 Qalaalt\u0131484. \u015eirin su ehtiyat\u0131nda hans\u0131 qrup d\u00f6vl\u0259tl\u0259r 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 Braziliya (6950 kub.km), RF (450 kub.km), Kanada (2900 kub.km)485. Axar sular\u0131n \u2013 \u00e7aylarm su h\u0259cmini bilirsinizmi n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?- 2000 kub.km486. D\u00fcnyada n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u00fcni su h\u00f6vz\u0259l\u0259ri yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 onlar\u0131n sah\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 60 min, 400 min kv.km.487. \u015eirin su ehtiyatmda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 Braziliya \u2013 6950 kub.km., Danimarka488. \u015eirin su ehtiyatma g\u00f6r\u0259 2-ci d\u00f6vl\u0259ti tamy\u0131rs\u0131mzm\u0131? -Rusiya \u2013 4500 kub km489. Hans\u0131 me\u015f\u0259 qur\u015fa\u011fmda oduncaq ehtiyat\u0131 \u00e7oxdur? -C\u0259nub me\u015f\u0259 qur\u015fa\u011fmda490. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck enerji m\u0259nb\u0259yi: \u2013 G\u00fcn\u0259\u015f491. Az\u0259rbaycanda \u0259n ucuz, s\u0259rf\u0259li yanacaq n\u00f6v\u00fc hans\u0131d\u0131r? -Qaz492. Az\u0259rbaycanda qaz hasilat\u0131 n\u0259 vaxtdan s\u0259naye \u0259h\u0259miyy\u0259ti k\u0259sb etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1928-ci ild\u0259n493. Az\u0259rbaycanda neftl\u0259 birlikd\u0259 hasil olunan qaz nec\u0259 adlan\u0131r? S\u0259mt qaz\u0131494. Neftin emalmdan alman qaz\u0131 nec\u0259 adland\u0131r\u0131rlar? \u2013 Zavod qaz\u0131495. B\u00f6y\u00fck Qafqaz t\u0259bii co\u011fraf\u0131 rayonunda hans\u0131 iqtisadi rayon t\u0259r\u0259v\u0259z\u00e7ilikl\u0259 tanm\u0131r? \u2013 Quba-Xacmaz496. Az\u0259rbaycanm hans\u0131 t\u0259bii co\u011frafi rayonunda 1 iqtisadi rayon ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 K\u00fcr-Arazda497. Az\u0259rbaycanda ilk neft boru k\u0259m\u0259ri x\u0259tti harada v\u0259 n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? 1878-ci ild\u0259, Balaxan\u0131 \u2013 Qara\u015f\u0259h\u0259r arasmda498. Az\u0259rbaycanda neft s\u0259nayesinin inki\u015fafma t\u0259sir ed\u0259n hans\u0131 neft k\u0259m\u0259rl\u0259rinin adm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 1. Balaxan\u0131-Qara \u015f\u0259h\u0259r Bak\u0131-Batumi, Bak\u0131 \u2013 Novorossiysk, \u018fli-Bayraml\u0131 \u2013 Bak\u0131 NeftDa\u015flar\u0131 \u2013 Bak\u0131, Siy\u0259z\u0259n \u2013 Bak\u0131, Qrozn\u0131 -Bak\u0131, Bak\u0131 \u2013 Supsa, Bak\u0131 \u2013 Tbilisi \u2013 Ceyhan, \u00c7\u0131raq \u2013 S\u0259ng\u0259\u00e7al, D\u00fcb\u0259ndi \u2013 \u018fii-Bayramh (Qazax\u0131standan X\u0259z\u0259r vasit\u0259sil\u0259 g\u0259l\u0259n nefti xaric\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn)499. Hans\u0131 k\u0259m\u0259rl\u0259r Az\u0259rbaycanda qaz s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131ma t\u0259kan vermi\u015fdir? Qarada\u011f \u2013 A\u011fstafa \u2013 Tbilisi, Mozdok \u2013 Qaz\u0131m\u0259m-m\u0259d, \u0130ran \u2013 Astara \u2013 Qaz\u0131m\u0259mm\u0259d, Zir\u0259 \u2013 Bak\u0131, Neft \u2013 Da\u015flar\u0131 -Bak\u0131, \u00c7\u0131raq \u2013 1 \u2013 Neft Da\u015flar\u0131, Bak\u0131 \u2013 \u018frzurum (\u00e7\u0259kilir)500. Az\u0259rbaycan Respublikasmm 1991-ci il 18 oktyabrdan m\u00fcst\u0259qilliyini tan\u0131yan ilk d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 T\u00fcrkiy\u0259, Rummiya501. Az\u0259rbaycanda s\u00fcni qaz anbar\u0131 harada yerl\u0259\u015fmi\u015fdir? \u2013 Kalmazda (1974-c\u00fc ild\u0259), Qarada\u011fda (1986-c\u0131 ild\u0259)502. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00abAz\u0259ri\u00bb yata\u011f\u0131nda ne\u00e7\u0259 quyu qaz\u0131lmahd\u0131r? \u2013 48503. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 \u0259sas\u0259n \u00ab\u00c7\u0131r\u0131q-l\u00bb neft yata\u011fmda ne\u00e7\u0259 quyu qaz\u0131lmahd\u0131r? \u2013 24 quyu504. S\u0259ttarxan adma zavodun ixtisasla\u015fm\u0131\u015f sah\u0259si: neft -m\u0259d\u0259ni avadanl\u0131qlar\u0131 sah\u0259si; \u2013 fontan armaturlan istehsah: t\u00f6km\u0259 polad istehsal\u0131; k\u0259\u015ff\u0131yyat quyular\u0131 qazmaq \u00fc\u00e7\u00fcn rotorlar.505. RF-d\u0259 449 \u0130ES, SES,AES vard\u0131r ki, onlar\u0131n da g\u00fcc\u00fc 198 mln. kvt-dir. (\u0130ES \u2013 132 mln.kvt., SES \u2013 44 mln. kvt, AES \u2013 9 sayda -22 mln. kvt).506. D\u00fcnyada AES-l\u0259rd\u0259n 2,5 trln. kvt saat (15 %) elektrik enerjisi al\u0131mr, g\u00fcc\u00fc \u2013 400 mln. kvt-a q\u0259d\u0259rdir.507. \u00c7ernobl AES-\u0130 1986-c\u0131 ild\u0259ki f\u0259lak\u0259td\u0259 RF, Ukrayna v\u0259 Belarusiyan\u0131n 11 vilay\u0259tinin 171 mln. \u0259halisini radiasiyaya m\u0259ruz qoyaraq 2000 km radiusunda d\u00fcnyan\u0131n 20 \u00f6lk\u0259sind\u0259 radiasiyamn artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.508. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 AES-in illik elektrik enerjisi hasilat\u0131nda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr? Litva \u2013 85 %, Fransa \u2013 78 %, Bel\u00e7ika \u2013 55 %, \u0130sve\u00e7 \u2013 53 %, Ukrayna \u2013 47 %, Koreya Respublikas\u0131 \u2013 46 % Bolqar\u0131stan \u2013 45 %, \u0130sve\u00e7r\u0259 \u2013 43 %, Macar\u0131stan \u2013 42 %, Yaponiya -369. K\u00fcl\u0259k elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-4- ci yerl\u0259ri b\u00f6l\u00fcrl\u0259r? AB\u015e, AFR, Hindistan, Danimarka510. D\u00fcnyada KES-in g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 13,0 mln. kvt.511. D\u00fcnyada geotermal elektrik stansiyas\u0131 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 olmaqla onlar\u0131n g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 20 \u00f6lk\u0259d\u0259, 8,8 mln. kvt512. QES-\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r qabaqc\u0131l yer tuturlar? -Yaponiya, AB\u015e, AFR, \u0130srail513. D\u00fcnyamn ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 t\u0259yyar\u0259, vertolyot istehsal olunur v\u0259 onun qabaqc\u0131l \u00f6lk\u0259l\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 20 \u00f6lk\u0259d\u0259, AB\u015e, RF, Fransa, Braziliya v\u0259 s.514. Q\u0259bi Avropada illik avtomobil istehsah: \u2013 17,0 mln. \u0259d\u0259d515. Avtomobil istehsalmda qabaqc\u0131l d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri g\u00f6st\u0259rin: AB\u015e, Yaponiya, AFR, Fransa516. Vatikan harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 Avropanm karliki (mikro) olmaqla Romamn q\u0259rb hiss\u0259sind\u0259 Tibr \u00e7aymm sa\u011f sahilind\u0259ki Monte- Vatikano t\u0259p\u0259liyind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n, sah\u0259si 0,44 kv.km (44 ha), sahil x\u0259ttinin uzunlu\u011fu 2600 metr\u0259 \u00e7atan, \u0259halisinin say\u0131 1-2,5. min n\u0259f\u0259r (700 n\u0259f\u0259r dini \u015f\u0259xsl\u0259rdir) m\u0259lumatland\u0131r\u0131lan, latm v\u0259 italyan dilli, m\u00fctl\u0259q monarxiya qurulu\u015flu, katolik kils\u0259sinin beyn\u0259lxalq inzibati v\u0259 ideoloji m\u0259rk\u0259zi hesab edil\u0259n, \u015f\u0259h\u0259r- d\u00f6vl\u0259tidir.517. Avropada ki\u015fil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn k\u0259bin k\u0259silm\u0259sind\u0259 orta ya\u015f h\u0259ddi ne\u00e7\u0259 il g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr? \u2013 27 il518. D\u00fcnyada ki\u015fi-qadm ya\u015f nisb\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -50,3:49,7519. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 apar\u0131c\u0131 din var v\u0259 onlar hans\u0131lard\u0131r? \u2013 3; xristian, m\u00fcs\u0259lman, buddizm520. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 islam \u00f6lk\u0259si var? \u2013 50521. GUAM \u0130qtisadi Birliyi n\u0259 vaxt yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1999-cu il 24 apreld\u0259522. Neft ixrac ed\u0259n \u018fr\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259ri birliyi (OAPEK) :hans\u0131 vaxtda yaranm\u0131\u015f v\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdirir? \u2013 1960-c\u0131 ild\u0259n, 10 \u00f6lk\u0259ni523. D\u00fcnya okeamnda ba\u015f ver\u0259n dal\u011falarm illik enerji g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259r hesablanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 2,7 mlrd. kvt524. D\u00fcnyada tanmm\u0131\u015f amerikan avtomobil korporasiyalar\u0131 hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Djeneral Motors, Ford Motor.525. D\u00fcnyada m\u0259\u015fhur yapon avtomobil korporasiyalar\u0131n\u0131 tamy\u0131rsm\u0131zm\u0131? \u00abToyota\u00bb, \u00abNissan\u00bb, \u00abXonda\u00bb526. Hans\u0131 frans\u0131z avtomobil korporasiyalar\u0131mn adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 \u00abReno\u00bb, \u00abPeyo \u2013 Sitroyen\u00bb527. Alman-amerikan avtomobil korporasiyas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 \u00abDaymler Kraysler\u00bb528. D\u00fcnyada illik mineral k\u00fcbr\u0259 istehsalm\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 150 mln. ton529. Mineral k\u00fcbr\u0259 istehsal\u0131nda m\u00fcvafiq olaraq 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u00c7in \u2013 28,0 mln. ton, AB\u015e \u2013 27,0 mln.ton, Kanada \u2013 12,5 mln. ton530. D\u00fcnyada h\u0259r il n\u0259 q\u0259d\u0259r ip\u0259k par\u00e7a toxunuldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 22,0 mlrd.kv.metr531. \u0130llik par\u00e7a toxunmasmda \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc hans\u0131 n\u00f6v t\u0259\u015fkil edir v\u0259 onun illik k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini g\u00f6st\u0259rin: \u2013 Pamb\u0131q par\u00e7a \u2013 75 mln.kv.m.532. \u0130llik pamb\u0131q par\u00e7a \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259tin hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u00c7in \u2013 24,0 mldr kv.metr, Hindistan \u2013 17,4 mlrd.kv.m., AB\u015e \u2013 4,0 mlrd. kv.m.533. D\u00fcnya s\u0259nayesind\u0259 \u00e7ah\u015fanlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisini bilirsinizmi? \u2013 17,0 % \u2013 500 mln.n\u0259f\u0259r534. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n 2-ci sah\u0259si hesab edil\u0259n heyvandarl\u0131qda saxlan\u0131lan ev qu\u015flar\u0131n\u0131n ne\u00e7\u0259 ba\u015f oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 14,0 mlrd. ba\u015f535. Afrikada iribuynuzlular\u0131n say\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 210 mln.ba\u015f536. RF-d\u0259 illik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\u2013 2,3 mln.ton537. \u0130llik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259ti m\u00fcvaf\u0131q olaraq s\u0131ra il\u0259 d\u00fcz\u00fcn: \u00c7in, AB\u015e, Braziliya538. D\u00fcnyada h\u0259r il 700 mlrd. \u0259d\u0259d yumurta \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259tin hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u00c7in \u2013 380 mlrd. \u0259d\u0259d, AB\u015e \u2013 85 mlrd. \u0259d\u0259d, Yaponiya \u2013 45 mlrd. \u0259d\u0259d539. D\u00fcnyada illik yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 se\u00e7il\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? Avstraliya \u2013 0,7 mln.ton, \u00c7in \u2013 0,3 mln.ton, Yeni Zelandiya \u2013 0,3 mln. ton540. Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 200 mln. ba\u015f donuz, 170 mln. ba\u015f x\u0131rdabuynuzlu, 135 mln. ba\u015f iribuynuzlu saxlan\u0131ld\u0131\u011fm\u0131 bilirsinizmi?541. Sinqapura ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r turist g\u0259lir? \u2013 6,0 mln. n\u0259f\u0259r542. C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri Assosiasiyas\u0131 qrupu (ASEAN) 1967-ci ild\u0259n \u00f6z\u00fcnd\u0259 10 \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259raziy\u0259 v\u0259 \u0259haliy\u0259 malikdir? 4,5 mln.kv.km. \u0259raziy\u0259 v\u0259 540 mln. \u0259haliy\u0259 malikdir.543. D\u00fcnyada hans\u0131 neftli \u2013 qazl\u0131 yataqlar\u0131n oldu\u011fu su h\u00f6vz\u0259l\u0259rinin adlarm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? Meksika k\u00f6rf\u0259zi; \u015eimal d\u0259nizi; X\u0259z\u0259r d\u0259nizi; \u0130ran k\u00f6rf\u0259zi;544. \u00c7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259ki \u00e7\u0259kil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcn: Hindistan, \u00c7in, Yaponiya, \u015eri-Lanka, G\u00fcrc\u00fcstan545. 700 km m\u0259saf\u0259d\u0259 uzanan v\u0259 70 min.kv.km sah\u0259si olan Tokaydo meqalopolisinin \u0259halisinin saym\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 70 mln. n\u0259f\u0259r546. RF ild\u0259 m\u00fcvafiq olaraq Q\u0259rbi Avropaya, M\u0259rk\u0259zi -\u015e\u0259rqi Avropaya, Almaniyaya, \u0130taliyaya, Fransaya, \u00c7exiyaya, Pol\u015faya, Macar\u0131stana, Sloveniyaya, Ukraynaya, Belorusiyaya, T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r qaz ixrac edir? \u2013 Q\u0259rbi Avropaya \u2013 80 mlrd.kub.m; M\u0259rk\u0259zi-\u015e\u0259rqi Avropaya \u2013 40; Almaniyaya \u2013 33 mlrd. kub.m.; \u0130taliyaya \u2013 17 mlrd.kub.m. Fransaya \u2013 11 mlrd. kub. m, Pol\u015fa, Macar\u0131stan v\u0259 Sloveniyaya ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda 7 mlrd. kubmetr; Ukraynaya \u2013 55 mlrd.kum.m; Belorusiyaya \u2013 17 mlrd.kub.m; T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 \u2013 8 mlrd. kub.m;547. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan \u0259sas ixrac neft-boru k\u0259m\u0259rinin \u00e7\u0259kilm\u0259si haqda m\u00fcqavil\u0259 n\u0259 vaxt v\u0259 harada imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? 1999-cu il AT\u018fT-in \u0130stanbul Sammitind\u0259548. Elmi i\u015f\u00e7il\u0259rin v\u0259 m\u00fch\u0259ndisl\u0259rin sayma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u00fcnyada l-2-ciyerl\u0259ritutmu\u015flar?-AB\u015e, Yaponiya549. Xarici mal d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? AB\u015e, AFR, Yaponiya (850 mlrd. dollar).550. Federativ d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015funa, parlamentli idar\u0259etm\u0259y\u0259 malik olan Hindistanda hans\u0131 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir? \u2013 D\u0259mir filizi.551. D\u00fcnyanm \u0259n isti qit\u0259si hesab edil\u0259n Afrikada ne\u00e7\u0259 suveren d\u00f6vl\u0259t vard\u0131r? \u2013 54 d\u00f6vl\u0259t.552. AB\u015e-da ne\u00e7\u0259 n\u0259h\u0259ng aqlomerasiya tan\u0131y\u0131rs\u0131mz? \u2013 10 n\u0259h\u0259ng aqlomerasiya553. \u015eimal-\u015e\u0259rq, G\u00f6ll\u0259r\u0259traf\u0131, Kaliforniya meqalopolisl\u0259ri haradad\u0131r, ne\u00e7\u0259 aqlomerasiyam v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259halini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirirl\u0259r? \u2013 AB\u015e-da, 90 aqlomerasiyam, 205 mln. \u0259halini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir.554. Az\u0259rbaycanda n\u0259 q\u0259d\u0259r i\u015fsiz vard\u0131r? \u2013 600 min555. \u0130llik \u00fcmumi s\u0259naye m\u0259hsulu istehsalmda qabaqc\u0131l 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri tan\u0131y\u0131rsm\u0131zm\u0131? \u2013 AB\u015e \u2013 2,1 trln.dollar, \u00c7in -1,2 trln. dollar, Yaponiya \u2013 0,8 trln dollar556. Avropada \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u0259niz limanlar\u0131nm ad\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rin: \u2013 Rotterdam, London, Qavr, Antverpen, Liverpul, Qamburq557. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya dinl\u0259rinin v\u0259t\u0259ni hara hesab olunur? \u2013 Asiya558. \u018fn az u\u015faq \u00f6l\u00fcm\u00fc hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir? \u2013 Yaponiyada559. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 iqtisadiyyatm apar\u0131c\u0131 sah\u0259sini g\u00f6st\u0259rin: \u2013 Ma\u015f\u0131nqay\u0131rma560. Avropa s\u0259nayesin\u0259 liderliyi hans\u0131 \u00f6ik\u0259 edir? \u2013 Almaniya561. C\u0259nubi-Q\u0259rbi Avropa regionunun ba\u015fl\u0131ca t\u0259bii s\u0259rv\u0259ti: -Neft562. \u0130ri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin sayma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 liderlik edir? \u2013 \u00c7in563. Qar\u011f\u0131dal\u0131nm v\u0259t\u0259ni harad\u0131r? \u2013 Meksika564. Ba\u015fl\u0131ca neft ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131 regionda yerl\u0259\u015fir? \u2013 Yaxm v\u0259 Orta \u015e\u0259rq regionunda565. Elektrik enerjisi ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 Fransa (73 mlrd. kvt.saat); RF \u2013 50 mlrd.kvt.saat; Ukrayna, \u0130sve\u00e7r\u0259 36 mlrd.kvt.saat566. \u0130llik bu\u011fda t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 qabaqc\u0131l yer tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: -\u00c7in, AB\u015e, Avstraliya, Kanada, RF, Qazax\u0131stan, Ukrayna567. Beyn\u0259lxalq turizmin ba\u015fl\u0131ca m\u0259rk\u0259zi hans\u0131 region say\u0131l\u0131r? \u2013 Avropa568. \u0130llik elektrik enerjisin\u0259 \u0259n \u00e7ox istehlak\u0131 olan d\u00f6vl\u0259ti g\u00f6st\u0259rin:\u2013 AB\u015e569. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 elektrik enerji hasilatmda apar\u0131c\u0131 yeri SES-l\u0259r tutur? \u2013 Norve\u00e7570. \u00abK\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 kapitalizm\u00bb hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 aiddir? \u2013 Avstraliya, Yeni Zelandiya, \u0130srail, Kanada, CAR.571. \u018fn \u00e7ox inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r harada yerl\u0259\u015firl\u0259r? \u2013 Asiyada, Afrikada, Latm Amerikas\u0131nda v\u0259 Okeaniyada572. Me\u015f\u0259 s\u0259rv\u0259ti il\u0259 z\u0259ngin olan \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 RF, Kanada, Braziliya, Finlandiya, \u0130sve\u00e7, Norve\u00e7573. Qabarma enerji ehtiyat\u0131 hans\u0131 okeanda daha \u00e7oxdur? -Atlantik574. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00abdemoqraf\u0131k partlay\u0131\u015f\u00bb xarakterdir? \u2013 Asiya, Afrika, Lat\u0131m Amerikas\u0131575. D\u00fcnyanm \u0259n \u00abac\u00bb regionu hans\u0131d\u0131r? \u2013 Afrika576. D\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ki\u015fil\u0259rin say\u0131 qadmlardan \u00fcst\u00fcnd\u00fcr? \u2013 \u00c7ind\u0259, Hindistanda577. K\u0259nd \u0259halisi s\u0131x olan regionlar: \u2013 \u015e\u0259rqi v\u0259 C\u0259nubi Asiya578. Elektrik enerjisi idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri bilirsinizmi? \u2013 \u0130taliya, Niderland, AB\u015e579. D\u00fcnya ticar\u0259tind\u0259 1-ci yeri tutan region hans\u0131d\u0131r? \u2013 Q\u0259rbi Avropa (40 %)580. \u0130llik s\u0259rni\u015fin da\u015fmmasmda 1-ci yeri tutan \u015f\u0259h\u0259r: \u2013 Moskva581. D\u00fcnya bazarma banan ixracatmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupu 1-ci yeri tutur? \u2013 Kosta-Rika, Kolumbiya, Ekvador582. \u0130qtisadiyyat\u0131 \u015firin su il\u0259 maksimum t\u0259min olunan d\u00f6vl\u0259t: \u2013 Braziliya583. RF hans\u0131 k\u0259m\u0259rl\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 ild\u0259 8,0 mlrd. kubmetr qaz ixrac edir? \u2013 \u00abTransbalkan\u00bb584. Orta Asiya m\u0259kanmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 illik t\u0259bii qaz hasilatmda 1- ci yerd\u0259 durur v\u0259 onun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisi n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 T\u00fcrkm\u0259nistan \u2013 79,0 mlrd.kub.metr585. Avtomobil istehsalmda 2-ci yeri hans\u0131 region tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Q\u0259rbi Avropa \u2013 17,0 mln. \u0259d\u0259d586. Zeytun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259si 1-ci hesab ediiir? \u2013 \u0130spaniya587. D\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259 illik \u00fcz\u00fcm t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 birinci yeri tutur? \u2013 \u0130taliya \u2013 12,0 mln.t, Fransa \u2013 10,0 mln.t588. Qara gaval\u0131 toplanmasmda d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259sinin 1-ci yeri tutdu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 \u00c7ernoqoriya589. Elektrik stansiyalar\u0131nm \u00fcmumi g\u00fcc\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u00fcnyada 1-ci v\u0259 2-ci yeri tuturlar? \u2013 AB\u015e, RF.590. M\u00fcasir d\u00fcnyan\u0131n iqtisadi, siyasi, h\u0259rbi m\u0259rk\u0259zi hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t say\u0131hr? \u2013 AB\u015e \u2013591. AB\u015e-da b\u00fct\u00fcn n\u00f6v elektrik stansiyalarm g\u00fcc\u00fcn\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 800 mln.kvt.592. AB\u015e-da ild\u0259 4,0 trln.kvt.saat.elektrik enerjisi hasil olunur, bu da adamba\u015fma 14,5 min kvt saat elektrik enerjisi d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b olur. \u018fld\u0259 olunmu\u015f illik elektrik enerjisinin 70 %-ni k\u00f6m\u00fcrl\u0259 (56 %), qazla, mazutla i\u015fl\u0259y\u0259n \u0130ES-l\u0259r, 20 %-ni \u2013 740 mlrd.kvt.saatm\u0131 104 reaktoru, \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 300 mln.kvt olan AES-l\u0259r v\u0259lO %-ni 1300-d\u0259n art\u0131q saya malik olan SES-l\u0259r verirl\u0259r. Kolumbiya h\u00f6vz\u0259sind\u0259 \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 21,0 mln. kvt olan d\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck hidroenerji kaskad\u0131 80 SES-i \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir.593. AB\u015e xaricd\u0259ki m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 h\u0259r \u0131l 19,0 mln. \u0259d\u0259d avtomobil d\u00fcz\u0259ldir \u00abDjeneral motors\u00bb \u2013 8,0 mln, \u00abFord Motor\u00bb \u2013 6,6 mln, \u00abDaymler Kraysler\u00bb \u2013 4,5 mln. AB\u015e-da m\u0259hsulun bu v\u0259 ya dig\u0259r n\u00f6v\u00fc enin\u0259 v\u0259 uzununa inki\u015faf ed\u0259r\u0259k o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck sah\u0259ni tuturlar ki, bir n\u00f6v qur\u015faq \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirirl\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 avtomobil, metallurgiya, s\u00fcd, qar\u011f\u0131dal\u0131, bu\u011fda, pamb\u0131q\u00e7\u0131hq, g\u00fcn\u0259\u015f qur\u015faqlar\u0131 yaranm\u0131\u015f olur.594. AB\u015e-m n\u0259qliyyat strukturunda d\u0259mir yolu \u2013 32 %, avto- Imobil \u2013 24,5 %, d\u0259niz \u2013 18 %, boru-k\u0259m\u0259r \u2013 14 %, daxili su yolu -11 %, hava n\u0259qliyyat\u0131 \u2013 0,5 % y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 malikdir.S\u0259rni\u015fin d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259 is\u0259 avtomobil n\u0259qliyyat\u0131 82 %, hava n\u0259qliyyat\u0131 \u2013 17,5 %, d\u0259mir yolu n\u0259qliyyat\u0131 \u2013 0,5% x\u00fcsusi \u00e7\u0259ki il\u0259 tanm\u0131rlar. Bunlarla b\u0259rab\u0259r avtomobil n\u0259qliyyat\u0131 \u015f\u0259h\u0259r da\u015f\u0131malarmda 98 %, beyn\u0259lxaq da\u015f\u0131malarda 85 %, s\u0259rni\u015finl\u0259rin i\u015f yerl\u0259rin\u0259 apar\u0131lmas\u0131 \u2013 g\u0259tirilm\u0259si da\u015f\u0131malar\u0131nda 84 % x\u00fcsusi \u00e7\u0259ki il\u0259 tan\u0131mr. Vaxt\u0131 il\u0259 d\u0259mir yollarm\u0131n uzunlu\u011fu 360 min km-\u0259 \u00e7atm\u0131\u015f hal-haz\u0131rda onun uzunlu\u011fu xeyli azalsa da d\u00fcnyada bu yen\u0259 d\u0259 1-ci yerd\u0259 durur.595. \u0130qtisadi paytaxt\u0131 Nyu-York hesab edil\u0259n AB\u015e \u015eimal, C\u0259nub, Q\u0259rb iqtisadi rayonlara ayr\u0131l\u0131r.596. \u018frazisi 411,0 min kv.km, \u0259halisi 34,0 mln. n\u0259f\u0259r olan 1848-ci ild\u0259 Meksikadan alman, 1860-ci ild\u0259n 31-ci \u015ftat h\u00fcququ qazanan Kaliforniyan\u0131 ona g\u00f6r\u0259 AB\u015e-m \u00abq\u0131z\u0131l \u015ftat\u0131\u00bb adland\u0131r\u0131rlar ki, o b\u00fct\u00fcn \u015ftatlar\u0131n h\u0259r birind\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7ox \u2013 1,1 trln. Dollarhq m\u0259hsul istehsal edir, adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n \u00fcmumi m\u0259hsul istehsahnda (22 min dollar) B\u00f6y\u00fck Britaniya, Fransa il\u0259 eyni \u00e7\u0259kiy\u0259 malik olmaqla AB\u015e-da 1-ci yeri \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259min edir, ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 2,0 mln-dan \u00e7ox t\u0259l\u0259b\u0259si var, b\u00f6y\u00fck v\u0259 tamnm\u0131\u015f Los-Andjeles, San-Fransisko \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri, d\u00fcnyanm b\u00f6y\u00fck k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 rayonu hesab edil\u0259n B\u00f6y\u00fck Kaliforniya d\u0259r\u0259si burada yerl\u0259\u015fir, alternativ enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri olan \u00e7oxlu sayda k\u00fcl\u0259k, g\u00fcn\u0259\u015f, geotermik elektrik stansiyalar\u0131na malikdir, elmi- t\u0259dqiqat v\u0259 h\u0259rbi s\u0259naye kompleksinin qalan g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn \u015ftatlardan qabaqdad\u0131r.597. AB\u015e-da illik mal d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259 ixrac m\u0259hsullar\u0131nm d\u0259y\u0259ri 773,0 mlrd. dollar, idxal m\u0259hsullar\u0131nm d\u0259y\u0259ri is\u0259 1222,0 mlrd. dollart\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 sat\u0131\u015f balansmm saldosu \u2013 450-mlrd. dollard\u0131r.598. D\u00fcnyada formala\u015fm\u0131\u015f v\u0259 formala\u015fmaqda olan 66 meqalopolisd\u0259n 5-i AB\u015e-dad\u0131r. Bunlardan: Atlantik sahili: Boston-Va\u015finqton v\u0259 ya Bosva\u015f \u00f6z\u00fcnd\u0259 60 mln. \u0259halini birl\u0259\u015fdirir. G\u00f6ll\u0259rsahili: \u00c7ikaqo \u2013 Detroyt \u2013 Pitsburq v\u0259 ya \u00c7ipits;Kaliforniya:San-Fransisko-San-Dieqo v\u0259 ya Sansan; \u015e\u0259rqi Florida: Meksinoyani: Xyuston-yeni Orlean Formala\u015fm\u0131\u015f meqalopolisl\u0259rd\u0259AB\u015e \u0259halisinin 50 %-d\u0259n \u00e7oxu ya\u015fay\u0131r.599. AB\u015e d\u00fcnyada illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131nda, s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131 istehsalmda, ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259, elm\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259n x\u0259rcl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 1-ci yeri tutur, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox kapital ixrac v\u0259 idxal ed\u0259n, d\u00fcnya bazar\u0131na daha \u00e7ox s\u0259naye v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 n\u0259ql ed\u0259n n\u0259h\u0259ng xammal, yar\u0131mfabrikat v\u0259 dig\u0259r yar\u0131haz\u0131r olan m\u0259hsullar idxal edir.600. Avtomobil yollarmm uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259si 1-ci yeri tutur? \u2013 AB\u015e (6,3 mln. km)601. \u018fn \u00e7ox milli park d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 olmaqla onun say\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 AB\u015e \u2013 54 sayda602. Komp\u00fcter d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259ni birinci hesab edirsiniz? \u2013 AB\u015e -\u0131603. D\u00fcnyada robot, videomaqnitofon, videokamera, video-kaset d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin liderlik etdiyini bilirsinizmi? \u2013 Yaponiya604. Elektron m\u0259hsullar\u0131 istehsahnda hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-ci, 2-ci yerl\u0259ri tuturlar? -AB\u015e\u2013 Yaponiya605. Yaponiyan\u0131n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda apar\u0131c\u0131 sah\u0259 n\u0259 hesab edilir?- \u0130ld\u0259 2-3 d\u0259f\u0259 m\u0259hsul ver\u0259n v\u0259 h\u0259r yerd\u0259 bec\u0259ril\u0259n \u00e7\u0259ltik606. \u00c7in ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r bal\u0131q ovlay\u0131r? \u2013 24,0 mln.ton607. Asiya-relyefmin \u0259n \u00e7ox orta h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc \u2013 950 metr olan, d\u00fcnyan\u0131n maksimal h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fcn\u0259 malik olan \u2013 8848 m (Comolunqma), d\u00fcnyamn \u0259n \u00e7\u00f6k\u0259k yerin\u0259- 11022 m (Marian), d\u00fcnyada \u0259n cox v\u0259 qahn buzla\u011fa, quruda \u0259n d\u0259rin \u00e7\u00f6k\u0259kliy\u0259 \u2013 395 m (\u00d6l\u00fc d\u0259niz), d\u00fcnyan\u0131n \u0259n d\u0259rin g\u00f6l\u00fcn\u0259 \u2013 1620 m (Baykal), d\u00fcnyanm maksimum ya\u011f\u0131nt\u0131 d\u00fc\u015f\u0259n m\u0259nt\u0259q\u0259sin\u0259 \u2013 22000 mm (\u00c7ernapunca), \u0259n \u00e7ox torpaq fonduna, \u0259n \u00e7ox \u0259razi v\u0259 \u0259halisi olan (3,5 mlrd. n\u0259f\u0259r) 6 qit\u0259d\u0259n birincisidir.608. D\u00fcnyanm ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u00e7ay bec\u0259rilir? \u2013 49 \u00f6lk\u0259d\u0259609. Bal\u0131q ovlanmasmda 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri bilirsinizmi? \u00c7in \u2013 25 mln.ton, \u00c7ili \u2013 16 mln.ton, Yaponiya \u2013 11,5 mln. ton610. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7ilirl\u0259r v\u0259 onun miqdar\u0131m bilirsinizmi? \u2013 Yeni Zelandiya, Niderland, Fransa ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 400 kq \u0259t t\u0259dar\u00fck edirl\u0259r.611. \u0130ld\u0259 h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n s\u00fcd t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7iiirl\u0259r? \u2013 Danimarka, Niderland, Fransa \u2013 h\u0259r birind\u0259 h\u0259r n\u0259f\u0259r \u00fcc\u00fcn 1100 kq s\u00fcd t\u0259dar\u00fck olunur.612. Adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 se\u00e7ilir? \u2013 Niderland \u2013 800 \u0259d\u0259d613. \u0130llik siqaret burax\u0131lmasmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yeri \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259min etmi\u015fdir? \u2013 AB\u015e \u2013 700 mlrd.\u0259d\u0259d614. Afrikanm ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 pamb\u0131q bec\u0259rilir? \u2013 10: Misir,Sudan, H\u0259b\u0259\u015fistan, Uqanda, Tanzaniya, Nigeriya, Kamerun, Zair, Mozambik, Madaqaskar.615. \u018fsrin sonuna q\u0259d\u0259r d\u00fcnyada 160 meqalopolisin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yini biiirsinizmi?616. T\u00fct\u00fcn\u00fcn v\u0259t\u0259ninin hara oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Kuba \u2013 1424-c\u00fcild\u0259n617. Pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n ilk inki\u015faf etdiyi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n hans\u0131larm\u0131n adm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 Hindistanm, Meksikanm618. 15 \u00f6lk\u0259nin \u0259razisind\u0259n ke\u00e7m\u0259kl\u0259 uzunlu\u011fu 64 min km olacaq Transasiya avtomobil magistrahnm \u00e7\u0259kilm\u0259si layih\u0259sinin haz\u0131r oldu\u011funu bilirsinizmi?619. AB\u015e-m avtomobil parklarmda 200 mln-dan \u00e7ox avtomobil vard\u0131r.620. D\u00fcnyada ilk-neft k\u0259m\u0259ri 1865-ci ild\u0259 AB\u015e-da \u00e7\u0259kilmi\u015fdir (6km).621. D\u0259mir yollar\u0131nm .uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: AB\u015e, Kanada, RF622. Son iil\u0259r Az\u0259rbaycanm \u015fimaTrayonlan \u0259razisind\u0259 hans\u0131 zavod i\u015f\u0259 sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 Xa\u00e7mazda \u00abQafqaz\u00bb meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259z konserl\u0259ri zavodu623. K\u00fcr-Bak\u0131 su k\u0259m\u0259rinin n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verildiyini bilirsinizmi? \u2013 1970-ci ild\u0259624. Mis almmasmda hans\u0131 xammallardan istifad\u0259 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Mis filizind\u0259n625. G\u00f6y-g\u00f6l\u00fcn 1139-cu ild\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yarand\u0131\u011f\u0131m bilirsinizmi?626. Az\u0259rbaycanda \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin t\u0259bii-iqlim kurortu oldu\u011funu unutmaym.627. Metal tutumlu sah\u0259nin ma\u015fmqay\u0131rma oldu\u011funu bilirsinizmi?628. D\u00fcnya neftinin 65 % ehtiyat\u0131 Asiya qit\u0259sind\u0259dir.629. D\u00fcnya neftinin 25 %-ehtiyat\u0131 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam \u0259razisind\u0259dir.630. D\u00fcnyada qaz ehtiyatma g\u00f6r\u0259 birinci 5 yeri tutan \u00f6lk\u0259l\u0259ri ard\u0131c\u0131lhqla d\u00fcz\u00fcn: \u2013 RF, \u0130ran, Q\u0259t\u0259r, B\u018f\u018f, S.\u018fr\u0259bistam631. \u00c7ind\u0259 \u00e7aylarm hidroenerji potensialmm 680 mln.kvt, Hindistanda 75 mln. kvt oldu\u011funu, bundan \u00c7ind\u0259 10 %, Hindistanda is\u0259 14 % istifad\u0259 olundu\u011funu yadda saxlaym.632. \u00c7inin d\u00fcnya m\u0259hsulu istehsalmda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 10,1% t\u0259\u015fkil edir. O, d\u00fcnya k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131nm 24 %-ni verm\u0259kl\u0259 1-ci yeri \u00f6z\u00fcnd\u0259 saxlay\u0131r. \u00c7in eyni zamanda \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmdan \u015f\u0259k\u0259r al\u0131nmasmda, \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fc v\u0259 ixracatmda d\u00fcnyada 3-c\u00fc yeri tutur. T\u00fct\u00fcn yarpa\u011f\u0131 t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 pamb\u0131q toplanmasmda d\u00fcnyada 1-cidir. \u00c7in Kommunist Partiyas\u0131nm 55 mln. \u00fczv\u00fc vard\u0131r.633. D\u00fcnyada birmill\u0259tli d\u00f6vl\u0259tin (99,9 %) Yaponiya oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz. O, \u00fcmumi iqtisadi inki\u015faf q\u00fcvv\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 ni verm\u0259kl\u0259 yer k\u00fcr\u0259si \u0259halisinin 1,5 %-n\u0259 malikdirl\u0259r.641. RF illik \u00fcmumd\u00fcnya m\u0259hsulunun n\u0259 q\u0259d\u0259rini verir? \u2013 2,6 %-ni642. \u0130nki\u015fafda olan \u00f6lk\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdir\u0259n c\u0259h\u0259tl\u0259r hans\u00fcard\u0131r? -tarixi inki\u015fafiarmm (s\u0259naye, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, elm, texnika v\u0259 s.) geri qalmas\u0131; sosial \u2013 iqtisadi qurulu\u015flanmn \u00e7oxukladhl\u0131\u011f\u0131; demoqrafik proses v\u0259 probleml\u0259rin eyniliyi v\u0259 s.643. Son ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf baxrmmdan qazamlan nailiyy\u0259tl\u0259rd\u0259 \u0259n dinamik olan Yeni S\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259 D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 hans\u0131larm oldu\u011f\u00fcnu yada salm: -1 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259: 4 Asiya \u00ab\u0259jdaha\u00bbs\u0131 Koreya Respublikas\u0131, Tayvan, Sinqapur, Honkonq; Meksika, Braziliya, Argentina; II m\u0259rh\u0259l\u0259: Malayziya, Tailand, Hindistan, \u00c7ili; III m\u0259rh\u0259l\u0259: T\u00fcrkiy\u0259, Kipr, Tunis, \u0130ndoneziya; IV m\u0259rh\u0259l\u0259: \u00c7in, Filippin, Mavriki, Venesuela, Vyetnam, Misir. Son vaxtlar Meksikam, C\u0259nubi Koreyan\u0131, Sinqapuru, Tayvan\u0131, T\u00fcrkiy\u0259ni, Kipri, \u00c7ilmi inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131rasma aid edirl\u0259r.644. M\u00fcasir d\u00fcnyada 43 monarxiya d\u00f6vl\u0259tinin olmas\u0131m bilirsinizmi? Bunlar\u0131n say\u0131 Avropada -12, Asiyada \u2013 10, Afrikada -3, Amerikada \u2013 9, Avstraliya v\u0259 Okeaniyada \u2013 9-dur.645. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r qurulu\u015funa v\u0259 ya inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259: Unitar, federativ, konfederativ olurlar.646. Avropa il\u0259 Asiyanm birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n Avrasiya materikinin m\u00f6vcudlu\u011funu bilirsinizmi?647.290 mln-a q\u0259d\u0259r \u0259halisi olan MDB-d\u0259 son ill\u0259r \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131 2,0 trln. dollar t\u0259\u015fkil etdiyini yadda saxlay\u0131n.648. Y\u0259qin ki, MDB t\u0259rkibind\u0259 RF-ni, Belorusiyam, Qazax\u0131stan\u0131, Taeikistam birl\u0259\u015fdir\u0259n Avrasiya, ei\u0259c\u0259 d\u0259 G\u00fcre\u00fcstan\u0131,\u00a0Ukraynam, Az\u0259rbaycam v\u0259 Moldaviyan\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n GUAM iqtisadi birlikl\u0259rinin yarad\u0131ld\u0131\u011fm\u0131 bilirsiniz.649. RF-nin \u015f\u0259rq rayonlar\u0131 \u00e7aylarmm hans\u0131 h\u00f6vz\u0259y\u0259 aid oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 \u015eimal Buzlu okean\u0131 v\u0259 Sakit okeam h\u00f6vz\u0259l\u0259rin\u0259650. D\u00fcnya n\u0259qliyyatm\u0131n 2003-c\u00fc il \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rni\u015fin d\u00f6vriyy\u0259sinin 19,0 trln. s\u0259rni\u015fin-kilometr oldu\u011funu yadda saxlaym.651. D\u00fcnya n\u0259qliyyat\u0131nm son ill\u0259rd\u0259 \u00fcmumi y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si 50 trln.ton kilometrd\u0259n.\u00e7ox old\u00fc\u011funu bilirsinizmi?652. Xarici iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259r-dey\u0259nd\u0259 h\u0259r hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin idxal-ixrac m\u0259hsullarmm, xidm\u0259t sah\u0259sinin, kapitalm s\u0259rfe\u0259d\u2019 x\u0259ttini ke\u00e7m\u0259sini ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fck.653. Beyn\u0259lxalq turizm \u00f6lk\u0259l\u0259r arasmda xidm\u0259tJim\u00fcb\u00e4dil\u0259l\u0259rini formala\u015fdmr. AA.) :;654. Beyn\u0259lxalq turizmin 6 makroregionunun: Avropa, Amerika, Asiya \u2013 Sakit okean, Orta \u015e\u0259rq, Afrika, \u20ac\u0259btlbi: Asiya oldu\u011funu unutmaym.655. Yeni Zelandiyada ild\u0259 h\u0259r adama 2800 kq;\u2019sud d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fch\u00fc y\u0259qin ki, bilirsiniz.656. Niderland adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n illik yumurtaffln miqd\u00c4rihda \u2013 720 \u0259d\u0259d d\u00fcnyamn birincisidir.657. Bal\u0131qlar\u0131n, molyuskalar\u0131n, x\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259rin,d\u0259niz yosunlar\u0131n\u0131n, akvarium bal\u0131qlar\u0131n\u0131n, insanlar\u0131n n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda x\u00fcsusi sah\u0259l\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fcd\u00fclm\u0259si v\u0259 art\u0131r\u0131lmasmm akvakultural adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 d\u0259niz akvakulturas\u0131n\u0131n marikultura adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaddan\u00a0\u00e7\u0131xarmay\u0131n.658. D\u00fcnyada ilk t\u0259bii yanar qaz quyusu 1821 ;j ci iM\u0259rABA\u2019da istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir.659. S\u0259naye \u00fcsulu il\u0259 ilk neft quyusu 1847-ci \u00e4d\u0259rAzsrbay-canda, 1857-ci ild\u0259 Rummiyada, 1859-da AB\u015e-da qaz\u0131hfi\u0131\u015fdi\u00a0660. \u0130lk \u015fist hasilat\u0131 1830-cu ild\u0259 Fransa v\u0259,- \u015eQtlahdiyada m\u00f6vcud olmu\u015fdur. \u0131 c .\u0131.:;-661. D\u00fcnya okeanma h\u0259r il 30 mln. tona q\u0259d\u0259E??a\u00f6!an.\u2019a\u0131eft:V\u0259 neft m\u0259hsullar\u0131 onun ekoloji varl\u0131\u011f\u0131m pozur. Bu sabid\u0259: .am-\u00e7ox \u00e7irkl\u0259n\u0259n Atlantik okeamd\u0131r. Okean sular\u0131n\u0131n orta \u00e7kkhxmmi\u01315- 10\u00a0mq\/1 t\u0259\u015fkil edir. -oqhi662. Atmosferi \u0259n \u00e7ox karbon qaz\u0131 il\u0259 \u00e7irkl\u0259ndir\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: -AB\u015e \u2013 1,4 mlrd.t, \u00c7in \u2013 80 mln. t, RF \u2013 440 mln. t, Yaponiya*-. 300 mln.\u00a0t, Almaniya \u2013 235 mln. t, Hindistan \u2013 230 mln. t, BB -160mln. t, CAR \u2013 160 mln. ton, Kanada \u2013 160 mln. t, \u0130taliya A\u0131i20\u2026663. Son 100 ild\u0259 ekoioji tarazl\u0131\u011fm pozulmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 1000 n\u00f6vd\u0259n \u00e7ox heyvan, 25 mind\u0259n \u00e7ox bitki n\u00f6v\u00fc m\u0259hv aM\u0131\u00fc\u015fdur.664. Tibbi co\u011frafiya \u0259traf m\u00fchitin t\u0259siri il\u02591 i-X\u0259,st\u0259likl\u0259rin yay\u0131lma m\u0259rk\u0259zl\u0259rini, areallar\u0131m, \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259rini \u00f6yr\u0259nir.665. Az\u0259rbaycanm sah\u0259sinin 86,6 min kv.km|\u00f6halisinih 8,4 mln.n\u0259f\u0259r, illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsalm\u0131n 12,0 mlrd. dollar, adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul istehsalmi.ni4,60\u00f6- dollar t\u0259\u015fkil etdiyini bilirsinizmi?666. Erm\u0259nistanda 29,8 min kv.km \u0259razinin, 3,8 mln. n\u0259f\u0259r \u0259halinin, 7,2 mlrd. dollarl\u0131q illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsalmm, el\u0259c\u0259 d\u0259, h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131mn 1600 dollar oldu\u011funu yadda saxlamal\u0131y\u0131q.667. Litvada illik elektrik enerjisi hasilatmm 85 %-d\u0259n \u00e7oxunu ver\u0259n \u0130qnalin AES-inin oldu\u011funu unutmaym. \u00c7\u00fcnki \u00f6lk\u0259 bu sah\u0259d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n yegan\u0259sidir.668. \u0130qtisadi q\u00fcvv\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm 1-4-c\u00fc yerl\u0259fini tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 AB\u015e, \u00c7in, Yaponiya, AFR669. Moskva vilay\u0259tinin \u0259razisini yada sal\u0131n: \u2013 47 min kv.km670. \u00abBenily\u00fcks\u00bb \u00f6lk\u0259l\u0259rini tan\u0131y\u0131rsm\u0131zm\u0131? Q\u0259rbi Avropanm inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir. Bu, Bel\u00e7ika, Niderland, L\u00fcksemburq adlannm ba\u015f h\u0259rfl\u0259rinin birliyini \u0259ks etdirir.671. Macar\u0131stan, \u00c7exiya, Pol\u015fa NATO-nun n\u0259 vaxt \u00fczv\u00fc olduqlar\u0131m yada sal\u0131n: -12 mart 1999-cu il672. G\u00fcrc\u00fcstan n\u0259 vaxtdan Avropa \u015euras\u0131mn \u00fczv\u00fcd\u00fcr? \u2013 22 fevral 1999-cuild\u0259n673. GUAM birliyinin yaranma tarixi: Strasburqda: \u2013 1997-ci ilin oktyabrmda,674. GU\u00d6AM \u2013 m yaranmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 24 fevral 1999-cu il, Va\u015finqtonda, NATO-nun 50 illik zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ke\u00e7iril\u0259n zaman675. Afrikada 17 \u00f6lk\u0259nin m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri vaxt\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 1960-c\u0131 il676. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r Afrikada ne\u00e7\u0259 v\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r m\u00fcst\u0259qillik qazanm\u0131\u015fiar? \u2013 4 d\u00f6vl\u0259t: Misir, Liberiya, Efopiya, CA\u0130 (indiki CAR)677. Afrika Birliyi T\u0259\u015fkilat\u0131 ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259ti birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 n\u0259 vaxt yarad\u00fcm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1963- c\u00fc ilin maymda, 43 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n yaranm\u0131\u015fd\u0131r.678. Amerika qit\u0259sind\u0259 sosialist d\u00f6vl\u0259ti hans\u0131d\u0131r v\u0259 onun yaranma tarixi \u2013 Kuba, 1959-cu ild\u0259679. YUNESKO-nun ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc oldu\u011funu yada salm: \u2013 140-dan \u00e7ox680. T\u00fcrkiy\u0259 Respublikasmm yaranma tarixini bilirsinizmi? -29 oktyabr 1923-c\u00fc il681. Baltikyan\u0131 respublikalar n\u0259 vaxtdan \u00f6z m\u00fcst\u0259qillikl\u0259rini yenid\u0259n b\u0259rpa etmi\u015fl\u0259r? \u2013 4 may 1990-c\u0131 ild\u0259n682. Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259si il\u0259 ticar\u0259t \u0259laq\u0259sin\u0259 malikdir?\u00a0\u2013 96 \u00f6lk\u0259 il\u0259683.0PEK v\u0259 OAPEK n\u0259 vaxt yarad\u0131laraq ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda ne\u00e7\u0259\u00a0d\u00f6vl\u0259tin birliyidir v\u0259 n\u0259 m\u0259qs\u0259d \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vcudla\u015fm\u0131\u015flar? \u2013 1960- c\u0131 ild\u0259, m\u00fcvaf\u0131q olaraq 16 v\u0259 10 d\u00f6vl\u0259ti birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k neft ixrac ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupu. OAPEK-neft ixrac ed\u0259n \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259ri birliyidir.684. \u00c7exiya v\u0259 Slovakiya m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi m\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259d\u0259 \u00f6z yerl\u0259rini n\u0259 vaxt tapm\u0131\u015flar? \u2013 01 yanvar, 1993-c\u00fc il685. Almaniya \u00f6z vahidliyini n\u0259 vaxtdan b\u0259rpa etmi\u015fdir? \u2013 03 oktyabr 1990-c\u0131 ild\u0259n686. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ba\u015flanana q\u0259d\u0259r B\u00f6y\u00fck Britaniyanm m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259rinin hesabma \u0259razisi v\u0259 \u0259halisinin n\u0259 q\u0259d\u0259r olmasm\u0131 yada salm: \u2013 sah\u0259si 35 mln.kv.km, \u0259halisi 700 mln. n\u0259f\u0259r687. Xarici Avropada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259tin oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 39 d\u00f6vl\u0259t688. Q\u0259rbi Avropa ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259ti \u0259hat\u0259 edir? \u2013 24 d\u00f6vl\u0259ti: \u2013 Alma-niya, Fransa, Bel\u00e7ika, Niderland, Ly\u00fcksemburq, \u0130sve\u00e7r\u0259, Avstriya v\u0259 s.689. \u015e\u0259rqi Avropada 10 d\u00f6vl\u0259t: RF, Ukrayna, Belorusiya. Moldova, Pol\u015fa, Sexiya, Slovakiya, Macar\u0131stan, Rumuniya, Bolqa-r\u0131stan yerl\u0259\u015fir.690. Xarici Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n hansmda 2 d\u00f6vl\u0259t dili m\u00f6vcuddur? \u2013 Bel\u00e7ikada691. Xarici Avropada \u00e7oxmill\u0259tli hans\u0131 d\u00f6vl\u0259ti g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 \u0130sve\u00e7r\u0259ni692. Yuqoslaviyan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 yaranan m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri tan\u0131y\u0131rsm\u0131zm\u0131? \u2013 Sloveniya, Makedoniya v\u0259 \u00c7ernoqoriya, Xorvatiya, Serbiya, Bosniya v\u0259 Herseqovina693. \u015e\u0259h\u0259r aqlomerasiyas\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259ninin hans\u0131 region oldu\u011funu yada salm: \u2013 Xarici Avropa, 400 aqlomerasiya694. Konfederativ d\u00f6vl\u0259t\u0259 misal g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 \u0130sve\u00e7r\u0259 \u015eimal d\u0259nizind\u0259n neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? -: B\u00f6y\u00fck Britaniya, Norve\u00e7, Danimarka, Hollandiya695. \u015eimal d\u0259nizind\u0259n neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya, Norve\u00e7, Danimarka, Hollandiya696. \u015eimal d\u0259nizind\u0259n \u0259n \u00e7ox illik qaz hasilatma malik olan. \u00f6lk\u0259l\u0259ri m\u0131i\u0259yy\u0259n edin: \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya \u2013 106 mlrd.kubmetr (2004-c\u00fc il), Norve\u00e7 \u2013 58 mlrd.kubmetr697. Neft ixracatmda f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri (1-4) yada salm. -S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam, RF, \u0130ran, Norve\u00e7 (125 mln.ton)698. Yerli yataqlar hesabma ild\u0259 350 mln.ton neft.hasil ed\u0259n. Q\u0259rbi Avropanm illik neft istehiak\u0131 800 mln. ton t\u0259\u015fkil edir.699. Xarici Avropanm illik qaz hasilatmm 500 mlrd;.kubmetr,. oldu\u011funu yadda saxlaym.700.2005-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycanda neft hasilatmm 55. mln.ton, 2010-cu ild\u0259 is\u0259 100 mln.ton olaca\u011f\u0131m yadda saxlay\u0131n.701. D\u00fcnyada t\u0259bii qaz m\u0259hsulu t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 2-ci yeri tutur? \u2013 \u0130taiiya702. Vatikanda apanc\u0131 dill\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Lat\u0131n, italyan beyn\u0259lxalq turizmin m\u0259rk\u0259zi olmaqla ild\u0259:700 min turist q\u0259bul edir.703. Monako beyn\u0259lxalq turizmin m\u0259rk\u0259zi olmaqla ild\u0259 700 min turist q\u0259bul edir.704. Monakonun \u0259sas g\u0259lir m\u0259nb\u0259yi n\u0259dir? \u2013 turizm, kazino, gec\u0259 barlan, po\u00e7t markalar\u0131, s\u0259naye, ticar\u0259t, \u0259cza\u00e7\u0131l\u0131q, keramikan, qad\u0131n paltar\u0131, suvenirl\u0259r sat\u0131\u015f\u0131,705. Xarici Asiyan\u0131n 38 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tind\u0259n 33-\u00fc unitar, 5-i (Hindistan, Pakistan, Malayziya, Myanma, B\u018f\u018f) federativ.d\u00f6vl\u0259t 1 qurulu\u015funa malikdir,706. Hansi \u00f6lk\u0259d\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f beyn\u0259lxalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259si m\u00f6vcuddur? \u2013 Kanadada, a\u011fac v\u0259 me\u015f\u0259 emal\u0131 s\u0259nayesi,- Yaponiyada \u2013 avtomobil sah\u0259si.707. Me\u015f\u0259 materiallar\u0131 ixracat\u0131nda hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-4-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 Kanada \u2013 2,3%, AB\u015e.- 13 %, Finlandiya \u2013 10%, \u0130sve\u00e7- 98. Q\u0259zet ka\u011f\u0131z\u0131ixracat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t d\u00fcnyada 1-ciyeri tutur?\u2013 Kanada \u2013 60 %, d\u00fcnya. ixracat\u0131n\u0131n709. \u015eirin su ehtiyat\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 daha z\u0259ngindir?- Danimarka, Lat\u0131n Amerikas\u0131 regionu, Kanada. (20 % d\u00fcnya ehtiyat\u0131n\u0131n).710. Tropik v\u0259 subtropik zonan\u0131n bitkisi olan \u00e7\u0259ltik toplanmas\u0131n\u0131n 9\/10 hiss\u0259si Asiyan\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr.711. \u0130ld\u0259 600 mln. tona q\u0259d\u0259r (576 mln.t) toplanan \u00e7\u0259ltik m\u0259hsulunun 182,0 mln.tonunu \u00c7in, 121,0 mln.tonunu Hindistan, qalan\u0131n\u0131 is\u0259 \u0130ndoneziya, Banqlade\u015f, Vyetnam, Tailand, Myanma, Yaponiya, Braziliya, AB\u015e v\u0259 ba\u015fqa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin t\u0259dar\u00fck etdikl\u0259rini unutmay\u0131n.712. \u018fn \u00e7ox \u00e7\u0259ltik ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri bilirsinizmi?-Tailand, AB\u015e (yar\u0131dan \u00e7oxunu), Hindistan, Pakistan, Vyetnam, \u00c7in713. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox \u00e7\u0259ltik idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri yada sal\u0131n-\u0130ndoneziya, Filippin, S.\u018fr\u0259bistan\u0131, B\u018f\u018f, Brazliya, Kuba, CAR714. \u0130ld\u0259 140 mln.ha \u0259kin sah\u0259si ayr\u0131lan, tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n 2-ci sah\u0259si hesab edil\u0259n qar\u011f\u0131dal\u0131 toplanmas\u0131n\u0131n miqdar\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259n \u00e7ox hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin se\u00e7ildiyini bilirsinizmi?-600 mln. tona q\u0259d\u0259r, AB\u015e,\u00c7in, Braziliya,715. \u018fn \u00e7ox qar\u011f\u0131dal\u0131 ixrac nd\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. Yaponiya, Koreya Respublikas\u0131, \u00c7in, Malayziya, \u0130spaniya, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Bel\u00e7ika, Niderland716. M\u00fclayim qur\u015fa\u011f\u0131n\u0131n C\u0259nubi Amerika bitkisi hesab edil\u0259n kartof bec\u0259rilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 18 mln.ha \u0259kin sah\u0259si ayr\u0131lsa da, illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fc 300 mln. t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 \u0259n \u00e7ox RF-d\u0259 Pol\u015fada, \u00c7ind\u0259, AB\u015e-da, Hindistanda bec\u0259rilir. V\u0259t\u0259ni Peru-Ekvador-Boliviya t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fck qur\u015fa\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n Peru hesab edilir.717. M\u00fclayim qur\u015fa\u011f\u0131n\u0131n \u2013 Avropan\u0131n\u0131n bitkisi hesab edil\u0259n \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011funduru \u00e7ox miqdarda i\u015f\u0131q, r\u00fctub\u0259t sev\u0259r\u0259k Aral\u0131q d\u0259nizi h\u00f6vz\u0259sini \u00f6z\u00fcn\u0259 v\u0259t\u0259n se\u00e7mi\u015fdir. \u018fkin sah\u0259si 7,0 mln.ha olmaqla Ukraynada, RF-d\u0259, Fransada, AFR-d\u0259, AB\u015e-da bec\u0259rilm\u0259kl\u0259 illik m\u0259hsui toplant\u0131s\u0131 300 mln. ton t\u0259\u015fkil edir.718. Subtropik v\u0259 tropik zonan\u0131n \u00e7oxillik m\u0259d\u0259ni bitkil\u0259rind\u0259n hesab edil\u0259n \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259ni Hindistan\u0131n Benqal \u015ftat\u0131d\u0131r. \u0130ld\u0259 hasil olunan 125 mln. ton \u015f\u0259k\u0259rin 10 % xammal\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259r\u0259kBraziliyada (250 mln. ton), Hindistanda (170 mln.t), Kubada (70 mln.ton) v\u0259 ba\u015fqa b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 bec\u0259rilm\u0259kl\u0259 illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fc 1,2 mlrd. ton hesablan\u0131r. Hal-haz\u0131rda m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-7-ci yerl\u0259ri m\u00fcvafiq olaraq Braziliya, Hindistan, \u00c7in, Tailand, Pakistan, Meksika, Kuba tuturlar.719. Pamb\u0131q m\u0259d\u0259ni bitki kimi ilk d\u0259f\u0259 Hindistan-Misir-Meksikada bec\u0259ril\u0259r\u0259k \u00e7oxlu miqdarda su,isti t\u0259l\u0259b etm\u0259kl\u0259 m\u00fclayim iqlim qur\u015fa\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir. D\u00fcnyan\u0131n 30-dan art\u0131q \u00f6lk\u0259sind\u0259 35 mln. ha \u0259kin sah\u0259sind\u0259n h\u0259r il 20,0 mln.tondan art\u0131q m\u0259hsul toplan\u0131r. Pamb\u0131q bec\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r Afrikada daha \u00e7ox olmaqla onlar\u0131n say\u0131 10-dur (Misir, Sudan, Ef\u0131opiya, Uqanda, Nigeriya, Kamerun, Zair, Madaqaskar, Tanzaniya, Mozambik). 1-5-ci yerl\u0259ri \u00c7in (4,5 mln. ton), AB\u015e (3,4 mln. t), \u00d6zb\u0259kistan (3,2 mln.ton), Hindistan (1,7 mln.t), Pakistan (1,5 mln. t) tuturlar.720. M\u00fclayim qur\u015faqda, istilik sev\u0259n, C\u0259nubi Amerika bitkisi say\u0131lan t\u00fct\u00fcn bec\u0259rilm\u0259sind\u0259 amerikan, ingilis kompaniyalar\u0131 beyn\u0259lxalq ticar\u0259td\u0259 himay\u0259darl\u0131q edirl\u0259r. An\u0131erikan\u0131n \u00abFilip Morris\u00bb kompaniyas\u0131 bu sah\u0259d\u0259 qabaqc\u0131l yer tutur. Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri d\u00fcnya t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fcn 3\/5-n\u00fc verm\u0259kl\u0259 \u015e\u0259rqi v\u0259 Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri d\u0259 t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fckl\u0259 tan\u0131n\u0131rlar. M\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 \u00c7in (2,7 mln.ton) d\u00fcnyada 1-ci yeri tutsa da AB\u015e, Hindistan, Braziliya, \u0130taliya, MDB, T\u00fcrkiy\u0259, Yunan\u0131stan, \u0130ndoneziya v\u0259 Kuba bu sah\u0259d\u0259 tan\u0131n\u0131rlar. D\u00fcnyada illik t\u0259dar\u00fck\u00fc 7,0 mln.tondan \u00e7oxdur. Onun v\u0259t\u0259ni 1424-c\u00fc ild\u0259n Kuba hesab edilir. \u0130xracatda AB\u015e 1-ci yerd\u0259dir.721. H\u0259r il d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri 450 mln.tona q\u0259d\u0259r meyv\u0259 t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 malikdirl\u0259r ki, burada da \u00c7in 12 %, Hindistan 10 %, Braziliya 8 %, AB\u015e 7,5 %, \u0130taliya 0,8 %, RF-0,8 %, x\u00fcsusi \u00e7\u0259kiy\u0259 malikdirl\u0259r.722. Subtropik iqlimin bitki\u00e7iliyin\u0259 daxil olan sitrus meyv\u0259\u00e7iliyi \u2013 porta\u011fal, mandarin, limon, qreyfrut v\u0259 s-nin illik m\u0259hsulu d\u00fcnyada 400 mln-dan \u00e7ox olmaqla Braziliya, \u015eimali Amerika, Q\u0259rbi Avropa (\u0130spaniya, \u0130taliya). \u00c7in, Yaponiya, el\u0259c\u0259 d\u0259 C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00e7ox m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck edirl\u0259r. H\u0259r il 70 mln. tona q\u0259d\u0259r (640 mln.ton) porta\u011fal t\u0259dar\u00fck olunur. Mandarin toplanmas\u0131nda Yaponiya d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur.723. Tropik iqlim zonas\u0131nda \u00e7ox istilik v\u0259 r\u00fctub\u0259t sev\u0259n bitkil\u0259rd\u0259n biri d\u0259 illik t\u0259dar\u00fck\u00fc 60 mln. tona \u00e7atan banan sah\u0259sidir. V\u0259t\u0259ni M\u0259rk\u0259zi Amerika: Kosta-Rika, Kolumbiya, Salvador, Qonduras,\u00a0Panama, Ekvador hesab edildiyind\u0259n onlar \u00abbanan respublikalar\u0131\u00bb adland\u0131r\u0131rlar. Bundan ba\u015fqa, illik m\u0259hsulun 2\/5- ni t\u0259dar\u00fck ed\u0259n Asiya, 1\/4-ni ver\u0259n C\u0259nubi Amerika, el\u0259c\u0259 d\u0259 Afrika d\u00fcnya bazar\u0131na banan m\u0259hsulu ixrac etm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldurlar. Son ill\u0259r apar\u0131c\u0131 yerl\u0259r\u0259 Hindistan\u0131n, Braziliyan\u0131n, Flippini, Meksikan\u0131n da aid etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.724. \u0130nsanlar\u0131n h\u0259yat tonusunun daha da y\u00fcks\u0259kdilm\u0259sind\u0259 v\u0259t\u0259ni Meksika say\u0131lan kakao m\u0259hsulu toplanmas\u0131nda d\u00fcnyada 1 -ci yeri Kot-D \u0130vuar (d\u00fcnya m\u0259hsulunun 1\/4) tutur. Sonrak\u0131 yerl\u0259r Braziliyaya, Qanaya, \u0130ndoneziyaya, Malayziyaya, Nigeriyaya aiddir. \u0130dxalatda AB\u015e, Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri qabaqc\u0131ld\u0131rlar. \u0130ld\u0259 3,0 mln.ton m\u0259hsul toplan\u0131l\u0131r.725. Subtropik v\u0259 tropik zonalar\u0131n m\u0259hsullar\u0131ndan biri d\u0259 \u00e7ayd\u0131r. Asiya t\u0259dar\u00fck olunan \u00e7ay m\u0259hsulunun 4\/5-ni, Afrika 1\/7-ni verirl\u0259r. D\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n Hindistan 810 min t, (1\/3), \u00c7in 616 min ton Keniya, \u015eri-Lanka bu sah\u0259d\u0259 1-4-c\u00fc yerl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r. \u018fn \u00e7ox \u00e7ay istifad\u0259 ed\u0259n B\u00f6y\u00fck Britaniya v\u0259 \u015eimali Amerika \u00f6lk\u0259l\u0259ridir.726. Donuz\u00e7ulu\u011fa g\u00f6r\u0259 \u00c7in 1-cidir. AB\u015e, Braziliya, Meksika, AFR, \u0130spaniya, Fransa, RF, Pol\u015fa, Belorusiya, Estoniya se\u00e7ilirl\u0259r.727. Qoyun\u00e7uluqda Asiya (\u00c7in d\u00fcnyada 1-cidir) Afrika, Avstraliya \u2013 Okeaniya yerl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r.728. X\u0131rdabuynuzlulardan 700 mln. ba\u015f ke\u00e7i saxlan\u0131l\u0131r ki, burada da \u00c7in (1-cidir), Hindistan, Pakistan, Somali, Sudan, Efiopiya, Nigeriya, Banqlade\u015f, AB\u015e say hesab\u0131 il\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011fa malikdirl\u0259r. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 3,0 mln.ba\u015fdan \u00e7ox saya malik anqor ke\u00e7il\u0259ri saxlan\u0131l\u0131r ki, onun da verdiyi xammaldan maxer, ip\u0259k par\u00e7a keyf\u0131yy\u0259tin\u0259 yax\u0131n par\u00e7a \u0259ld\u0259 edilir.729. D\u00fcnyada 14,0 mlrd-a q\u0259d\u0259r ev qu\u015flar\u0131 saxlan\u0131l\u0131r ki, burada da \u00c7in (3, 1 mlrd) liderlik edir. Sonrak\u0131 yerl\u0259r AB\u015e-a, Braziliyaya, \u0130ndoneziyaya, Hindistana, Yaponiyaya, RF-y\u0259, Meksikaya, AFR-\u0259, Fransaya, B.Britaniyaya, \u0130spaniyaya, Macar\u0131stana aiddir. \u0130llik yumurta m\u0259hsulunun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisi 47-50 mln.t t\u0259\u015fkil edir. \u0130ld\u0259 bir toyu\u011fun verdiyi yumurtan\u0131n say\u0131na (260 \u0259d\u0259d) g\u00f6r\u0259 AFR d\u00fcnyada 1 -ci yeri \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259min etmi\u015fdir.730. SES-l\u0259rd\u0259n al\u0131nan elektrik enerjisinin illik miqdar\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 Kanada731. D\u00fcnyan\u0131n n\u0259h\u0259ng k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 regionunun hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? -Asiya regionu732. D\u00fcnyada adamba\u015f\u0131na n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259t t\u0259dar\u00fck olundu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin \u2013 36,0 kq733. D\u00fcnyada \u0259n az \u0259t istehlak ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Hindistan adamba\u015f\u0131na ild\u0259 5,0 kq734. Adamba\u015f\u0131na \u0259n \u00e7ox \u0259t istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259nin hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Danimarka \u2013 365 kq AB\u015e-da adamba\u015f\u0131na 31 kq donuz \u0259ti, 53 kq qu\u015f \u0259ti d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc yadda saxlay\u0131n.735. AB\u015e-da adam ba\u015f\u0131na 31 kq donuz \u0259ti 53 kq qu\u015f \u0259ti d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc yadda saxlay\u0131n736. \u0130ld\u0259 d\u00fcnyada h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n donuz \u0259tinin miqdar\u0131 15 kq, qu\u015f \u0259tinin miqdar\u0131 is\u0259 9,0 kq-dan \u00e7ox oldu\u011funu unutmaym.737. \u0130llik \u0259t ixracat\u0131nda hans\u0131 region \u00f6lk\u0259l\u0259ri qabaqc\u0131l yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 Q\u0259rbi Avropa (Niderland, Fransa, Danimarka) 47,0 %-i, \u015eimali Amerika 20 %, Okeaniya 12 % t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 1-737. 3-c\u00fc yerl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r.738. \u0130lltik \u00fcz\u00fcm \u015f\u0259rab\u0131 (25 mlrd. litr) \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 \u0130taliya, Fransa, \u0130spaniya d\u00fcnya hasilat\u0131n\u0131n 50 %-d\u0259n \u00e7oxunu verirl\u0259r.739. \u0130llik piv\u0259 \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 \u2013 126,0 mlrd. ton AB\u015e v\u0259 Q\u0259rbi Avropa \u00f6llc\u0259l\u0259rinin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisinin 1\/4 t\u0259\u015fkil etdiyini bilirsinizmi?740. Planetin \u0259halisinin h\u0259r n\u0259f\u0259rin\u0259 ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r siqaret d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 1000 \u0259d\u0259d741. Planetimizd\u0259 ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r siqaret \u0259ld\u0259 edildiyini bilirsinizmi? \u2013 5410 mlrd. \u0259d\u0259d742. \u0130llik siqaret t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin qabaqc\u0131l yer tutdu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin \u2013 \u00c7in liderlik edir.743. \u0130iiik siqaret t\u0259dar\u00fck\u00fc istehlak\u0131nda liderlik ed\u0259n d\u00f6vl\u0259t: -RF- 12,04. \u0130llik ayaqqab\u0131 \u0259ld\u0259 edilm\u0259sinin k\u0259miyy\u0259f g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 4,0 mlrd. c\u00fct745. D\u00fcnyada illik ayaqqab\u0131 burax\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 liderlik edir? \u2013 \u00c7in. Xalq Respublikas\u0131 (40 %)746. \u0130llik ayaqqab\u0131 burax\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 region \u00f6lk\u0259l\u0259ri 1-cidir? \u2013 Asiya \u2013 50 %-d\u0259n art\u0131q747. D\u00fcnya bazar\u0131na g\u00f6nd\u0259ril\u0259n idman v\u0259 ev ayaqqab\u0131lar\u0131 (doma\u015fnik) burax\u0131lmas\u0131nda f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 \u00c7in 25 % d\u00fcnya bazarn\u0131 t\u0259min edir.748. \u018fn qiym\u0259tli xammalardan haz\u0131rlanan ayaqqab\u0131lar\u0131n illik k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 1,0 mird. c\u00fct (bu sah\u0259d\u0259 \u0259sas\u0259n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r)749. \u018fn qiym\u0259tli xammallardan haz\u0131rlanan ayaqqab\u0131 burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t liderlik edir? \u2013 \u0130taliya \u2013 480 mln. c\u00fct (AB\u015e-a, Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259, Kanadaya ixrac edir).750. \u0130qtisadi inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259ri qrupla\u015fd\u0131r\u0131n: \u2013 y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f (13 sayda), inki\u015faf etmi\u015f \u2013 21 d\u00f6vl\u0259t, orta inki\u015faf etmi\u015f \u2013 36 d\u00f6vl\u0259t, z\u0259if inki\u015faf etmi\u015f \u2013 21 d\u00f6vl\u0259t, \u0259n geri qalm\u0131\u015f \u2013 36 d\u00f6vl\u0259t751. \u018fhalisinin orta s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 daha \u00e7ox olan regionlar hans\u0131lard\u0131r?-Asiya-1 kv.km-d\u0259 114 n\u0259f\u0259r752. MDB m\u0259kan\u0131nda olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259hali ya\u015fay\u0131r? -290,0 mln. n\u0259f\u0259r753. MDB-d\u0259 ya\u015fayan \u0259halinin 50 %-d\u0259n art\u0131\u011f\u0131n\u0131n xristian dinin\u0259, 40 %-\u0259 q\u0259d\u0259ri is\u0259 islam dinin\u0259 sitayi\u015f etdikl\u0259rini yadda saxlay\u0131n.754. \u00c7ind\u0259 ail\u0259d\u0259 bir u\u015faqdan art\u0131q d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n olarsa ail\u0259 art\u0131q u\u015fa\u011f\u0131n h\u0259r birin\u0259 d\u00f6vri olaraq y\u00fcks\u0259k miqdarda c\u0259rim\u0259 verdiyini bilirsinizmi?755. Beyn\u0259lxalq miqrasiya n\u0259dir? \u2013 emiqrasiya v\u0259 immiqrasiyan\u0131n birliyi756. D\u00fcnyada ilk \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r n\u0259 vaxtdan yaranm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 Eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l, III -1 minillikl\u0259rd\u0259, Misird\u0259, Mesopotamiyada, \u00c7ind\u0259757. \u015e\u0259h\u0259r \u0259halisi hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir? -\u0130qtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 (Fransada \u2013 75 %, \u0130sraild\u0259-90 %, Yaponiyada \u2013 77,5 %, AB\u015e-da 77,5 %, Norve\u00e7d\u0259 \u2013 75 %,\u00c7ind\u0259 \u2013 26,2 %, Hindistanda \u2013 25,7 %)758. D\u00fcnyada ilk AES, ilk reaktiv s\u0259rni\u015fin t\u0259yyar\u0259si, yerin ilk s\u00fcni peyki, s\u0259sd\u0259n iti s\u00fcr\u0259t\u0259 malik reaktorlu ilk s\u0259rni\u015fin t\u0259yyar\u0259sinin n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verildiyinin suala m\u00fcvaf\u0131q ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 bel\u0259dir: \u2013 1954-c\u00fcild\u0259, 1955-ciild\u0259, 1957-ciild\u0259, 1969-c\u00fc ild\u0259759. Elm tutumlu sah\u0259l\u0259rin hans\u0131lar oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 ma\u015f\u0131nqay\u0131rma (mikroelektronika, hesablama texnikas\u0131, robot texnikas\u0131, elmi cihazlar, aviakosmik texniki vasit\u0259l\u0259r), kimy\u0259vi polimerl\u0259rin al\u0131nmas\u0131.760. D\u00fcnya elminin inki\u015faf etmi\u015f 6 apar\u0131c\u0131 regionu hans\u0131lard\u0131r?-AB\u015e, MDB, Yaponiya, AFR, Fransa, B\u00f6y\u00fck Britaniya761. \u0130nformasiya s\u0259nayesi (endustriya) n\u0259dir? \u2013 Ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n yeni t\u0259s\u0259rr\u00fcfat n\u00f6v\u00fcd\u00fcr.762. \u0130nformasiya s\u0259nayesinin ba\u015fl\u0131ca regionlar\u0131n\u0131n AB, Q\u0259rbi Avropa, Yaponiya, \u015e\u0259rqi Avropa oldu\u011funu yaddan \u00e7\u0131xarmay\u0131n.763. Rabit\u0259 n\u0259dir? \u2013 T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qil co\u011frafi sah\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.764. \u0130nternet n\u0259dir? \u2013 ETT-nin h\u0259r hans\u0131 m\u0259lumat\u0131 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259h\u0259ng komp\u00fcter telekommunikasiya sistemidir.765. Elektron s\u0259nayesi n\u0259dir? \u2013 ETT say\u0259sind\u0259 d\u00fcnya s\u0259nayesinin elm tutumlu \u0259n yeni sah\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.766. Elektron t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n strukturunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Texniki t\u0259chizat vasit\u0259si \u2013 komp\u00fcter, f\u0259al elektron komponentl\u0259ri, m\u0259i\u015f\u0259t-elektron texnikas\u0131 (televizor, videomaqnitofon, audioapparatlar, videokameralar.767. Televizor burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda \u00c7inin, Koreya Respublikas\u0131n\u0131n, AB\u015e- n\u0131n, Yaponiyan\u0131n y\u00fcks\u0259k \u00e7\u0259kil\u0259r\u0259 malik olduqlar\u0131m\u0131 yadda saxlay\u0131n.768. Elektron-m\u0259i\u015f\u0259t aparatlar\u0131na g\u00f6r\u0259 Yaponiyan\u0131n (40%) lider oldu\u011funu b\u0131lirsinizmi?769. Elektron s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131na g\u00f6r\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n regionlan ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcn: \u2013 AB\u015e, Yaponiya, Q\u0259rbi Avropa, Asiya, \u015e\u0259rqi Avropa770. Komp\u00fcterl\u0259 t\u0259hiz olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259 AB\u015e-n\u0131n liderlik etdiyini, Yaponiyan\u0131n 2-ci yer tutdu\u011funu bilirsinizmi?771. M\u0259i\u015f\u0259t soyuducular\u0131, dondurucular\u0131 qura\u015fd\u0131nlmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7ilirl\u0259r? \u2013 AB\u015e, \u00c7XR, \u0130taliya772. Paltaryuyan ma\u015f\u0131nlar burax\u0131lmas\u0131nda liderlik ed\u0259n d\u00f6vl\u0259t:AB\u015e, AFR, \u0130taliya773. M\u0259i\u015f\u0259td\u0259 istifad\u0259 olunan qabyuyan ma\u015f\u0131nlar qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda liderlik ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 AB\u015e, AFR774. M\u0259i\u015f\u0259td\u0259 g\u0259r\u0259k olan tozsoran ma\u015f\u0131nlar qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin 1-ci yer tutdu\u011funu bilirsiniz? \u2013 AB\u015e, Yaponiya, AFR775. X\u0131rda \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc q\u0131zd\u0131r\u0131c\u0131 pe\u00e7l\u0259r qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u00f6zl\u0259rini tan\u0131tm\u0131\u015flar? \u2013 AB\u015e, Yaponiya776. \u00c7in Xalq Respublikas\u0131n\u0131n ventilyatorlar qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda qabaqc\u0131l yer tutdu\u011funu bilirsinizmi?777. D\u00fcnyada d\u00fcz\u0259ldil\u0259n illik avtomobilin 86 %-ni 10 \u00f6lk\u0259nin avtomobil korporasiyalar\u0131 verir.778. Adlan \u00e7\u0259kil\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 parovoz qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r: \u2013 AB\u015e-da \u2013 1955-ci ild\u0259n, Fransada \u2013 1956-c\u0131ild\u0259n, SSR\u0130-d\u0259 \u2013 1957-ci \u0131ld\u0259n, AFR-d\u0259 \u2013 1959-cu ild\u0259n, B\u00f6y\u00fck Britaniyada \u2013 1961-ci ild\u0259n.779. Mineral k\u00fcbr\u0259 t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 \u00c7XR- d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur.780. D\u00fcnyada kimya s\u0259nayesinin inki\u015faf etdiyi rayonlar\u0131 bildirin: \u2013 Q\u0259rbi Avropa, \u015eimali Amerika, Asiya, \u015e\u0259rqi Avropa781. D\u00fcnyada kimya s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131na g\u00f6r\u0259 1-ci yeri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tutur? \u2013 AB\u015e782. Kimya s\u0259nayesinin illik m\u0259hsul istehsal\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 2-ci yerd\u0259dir? \u2013 Yaponiya \u2013 18 % d\u00fcnya kimya s\u0259nayesi m\u0259hsullar\u0131n\u0131 verir.783. Yer K\u00fcr\u0259sinin \u0259n isti materiki hans\u0131d\u0131r? \u2013 Afrika784. Afrika qit\u0259sind\u0259 55 \u00f6lk\u0259nin oldu\u011funu bilirsinizmi?785. Su ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 region d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? -Lat\u0131n Amerikas\u0131786. D\u00fcnyada adamba\u015f\u0131na \u0259n az elektrik enerjisi hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259ni tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 Mali (13,0 kvt.saat)787. D\u00fcnyada g\u00fcl\u00e7\u00fcl\u00fck t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 daha yax\u015f\u0131 inki\u015faf etmi\u015fdir? \u2013 Niderlandda788. Suvarma \u0259kin\u00e7iliyi hans\u0131 regionda daha \u00e7oxdur? \u2013 Asiya regionunda789. Ming\u0259\u00e7evir \u015f\u0259h\u0259rinin ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259sinin elektroenergetikadan ibar\u0259t oldu\u011funu yadda\u015flarda saxlay\u0131n.790. Yay v\u0259 q\u0131\u015f f\u0259sill\u0259rinin ba\u015f verm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b n\u0259dir? \u2013 Yerin G\u00fcn\u0259\u015f \u0259traf\u0131nda f\u0131rlanmas\u0131791. Avropan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u0259niz liman\u0131n\u0131n Rotterdan oldu\u011funu bildirin.792. AB\u015e-n\u0131n 1776-c\u0131 ild\u0259 m\u00fcst\u0259qillik qazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ham\u0131 bilirmi?793. AB\u015e-da n\u0259 q\u0259d\u0259r SES eletrik enerjisi hasil edir? \u2013 1300.794. Kaliforniyan\u0131n AB\u015e-\u0131n \u00abq\u0131z\u0131l \u015ftat\u0131\u00bb oldu\u011funu yada sal\u0131n.795. \u018fn d\u0259rin k\u00f6m\u00fcr \u015faxtas\u0131 harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 AFR-d\u0259, Rur796. M\u0259rk\u0259zi Asiyada yegan\u0259 avtomobil zavodu harada yerl\u0259\u015fir v\u0259 o n\u0259 vaxt\u0131 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? \u2013 \u00d6zb\u0259kistanda 1997-ci ild\u0259797. MDB m\u0259kan\u0131nda yegan\u0259 pamb\u0131qy\u0131\u011fan kombayn zavodunun Da\u015fk\u0259ndd\u0259 oldu\u011funu unutmay\u0131n.798. MDB m\u0259kan\u0131nda adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u00fcmumm\u0259hsul istehsal\u0131nda 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri bilirsinizmi?-RF-4 min dollar, Ukrayna-2,049 min dollar, Qazax\u0131stan-2,75 min dollar799. Az\u0259rbaycanda pamb\u0131q par\u00e7a fabrikl\u0259ri harada yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r?Bak\u0131da, G\u0259nc\u0259d\u0259, Ming\u0259\u00e7evird\u0259800. D\u00fcnyada bu\u011fda \u0259kil\u0259n hans\u0131 qur\u015faqlar vard\u0131r? \u2013 \u015eimal,C\u0259nub801. \u015e\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131ndan ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u015f\u0259k\u0259r tozu almaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr?- D\u00fcnyada \u0259ld\u0259 olunan 125 mln. ton \u015f\u0259k\u0259r tozunun 70 %-d\u0259n \u00e7oxu \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131ndan \u0259ld\u0259 edilir.802. Hans\u0131 okean da\u015f\u0131malarda 1-ci yeri tutur? \u2013 Atlantik okean\u0131803. Sakit, Hind, \u015e.Buzlu okeanlar\u0131 y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131nda 2-4 yerl\u0259ri tutduqlar\u0131n\u0131 oxuculara bildirin.804. Afrikada inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259nin CAR oldu\u011funu kim bilmir?805. AB\u015e-da ilk d\u0259f\u0259 ne\u00e7\u0259 \u015ftat m\u00fcst\u0259qillik qazanm\u0131\u015fd\u0131r?-13 \u015ftat806. \u0130llik sell\u00fcloz \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur?-AB\u015e807. Benilyuks\u0131n t\u0259rkibind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi?- Bel\u00e7ika, Niderland, L\u00fcksemburq, Norve\u00e7, \u0130sve\u00e7, Danimarka, \u0130slandiya, \u0130spaniya, Portuqaiiya, \u0130sve\u00e7r\u0259, Avstriya, Yunan\u0131stan, Finlandiya, \u0130rlandiya, Malta808. Hans\u0131 sayda metal filizi\u0259rind\u0259n al\u00fcminium al\u0131n\u0131r?-6 sayda809. \u018fn ucuz n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fcn\u00fcn su n\u0259qliyyat\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi?810. \u018fhaiinin t\u0259bii art\u0131m\u0131n\u0131n 1-ci tipi hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir?\u2013 \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 AFR \u00fc\u00e7\u00fcn811. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n q\u0131\u0131ru iqlimli materiki hans\u0131d\u0131r? \u2013 Avstraliya812. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n r\u00fctub\u0259tli materikini tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 C\u0259nubi Amerika813. Az\u0259rbaycanda me\u015f\u0259 sah\u0259sinin n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsin\u0131zmi? \u2013 1,038 min ha814. Uran\u0131n d\u00fcnyada ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 10 mln. tondan \u00e7ox815. \u018fn bahal\u0131 n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fcn\u00fcn hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Hava n\u0259qiiyyat\u0131816. C\u0259nubi \u2013 \u015e\u0259rqi Asiyan\u0131n ba\u015fl\u0131ca yeralt\u0131 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tinin n\u0259 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 neft817. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 hans\u0131 din h\u00f6kmranl\u0131q edir? \u2013 Xristian dini818. \u018fn \u00e7ox qabarma-\u00e7\u0259kilm\u0259 enerjisi hans\u0131 okeandad\u0131r? \u2013 Atlantik okean\u0131nda819. AB\u015e-da ild\u0259 700 mlrd. \u0259d\u0259d siqaret hasil oldu\u011funu bilirsinizmi?820. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u00e7ay bec\u0259rilir?-Keniya d\u00f6vl\u0259tind\u0259821. \u018fn keyfiyy\u0259tli \u00e7ay hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259ld\u0259 edilir? \u2013 \u015eri-Lankada822. Az\u0259rbaycan\u0131n ne\u00e7\u0259 rayonunda pamb\u0131q bec\u0259rilir? \u2013 22 rayonunda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u2013 B\u0259rd\u0259, Sabirabad, Saatl\u0131, S\u0259lyan v\u0259 s.823. Az\u0259rbaycanda apar\u0131c\u0131 paritya hans\u0131 hesab edilir? \u2013 YAP824. M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131n hans\u0131nda daha \u00e7ox pamb\u0131q m\u0259hsulu toplan\u0131l\u0131r? \u2013 \u00d6zb\u0259kistanda, 3,4 mln. ton825. B\u0259rk bu\u011fda n\u00f6v\u00fcnd\u0259n xammal kimi \u0259n \u00e7ox n\u0259d\u0259 istifad\u0259 edirl\u0259r? \u2013 Makaron, vermi\u015fel, d\u00fc\u015fb\u0259r\u0259, \u0259ri\u015ft\u0259, xingal haz\u0131rlanmas\u0131nda826. \u018fkin\u00e7iliyin \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli sah\u0259sini bilirsinizmi? \u2013 Tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131q t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131827. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 u\u015faqlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi azd\u0131r? \u2013 AFR, L\u00fcksemburq828. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 u\u015faqlar\u0131n \u00e7ay\u0131 daha \u00e7oxdur? \u2013 Koreya, Botsvana829. Emiqrasiyan\u0131n klassik n\u00fcmay\u0259nd\u0259sin\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259ni aid etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr? \u2013 \u0130rlandiyan\u0131n830. Afrika qit\u0259sind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin h\u0259r birinin 100 mln. n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox \u0259halisi vard\u0131r? \u2013 Nigeriyan\u0131n831. D\u00fcnyada \u0259n uzun avtomobil yolunun hans\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 Panamerika \u2013 33,6 min km832. \u018fn soyuq materikin Antarktida oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz.833. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n d\u0259rin okean\u0131 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Sakit okean834. \u0130llik bal\u0131q ovlanmas\u0131nda hans\u0131 okean\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 50 % t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Sakit okean\u0131n835. Hans\u0131 yar\u0131m k\u00fcr\u0259d\u0259 quru sah\u0259si \u00e7oxdur? \u2013 \u015eimal yar\u0131mk\u00fcr\u0259sind\u0259836. Mineral t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olan \u00f6lk\u0259l\u0259r:- RF, AB\u015e; Kanada, Avstraliya, \u00c7in837. \u018fn.\u00e7ox suvarma \u0259kin\u00e7iliyi inki\u015faf ed\u0259n region: \u2013 Asiya838. Beyn\u0259lxalq m\u00fcbahis\u0259i\u0259rin t\u0259nziml\u0259nm\u0259sind\u0259 rol oynayan t\u0259\u015fkilat: \u2013 BMT839. Maye tullant\u0131lar\u0131n\u0131n birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 litosferi v\u0259 hidrosferi \u00e7irkl\u0259ndikl\u0259rini yadda saxlay\u0131n.840. \u00abDemoqraf\u0131k partlay\u0131\u015f\u00bb hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r-\u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir?-Asiya841. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin iqtisadiyyat\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca sah\u0259si: \u2013 Ma\u015f\u0131nqay\u0131rma842. Avstraliya hans\u0131 m\u0259hsul \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 Yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259843. Afrikan\u0131n \u0259razic\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u00f6yl\u0259ti hans\u0131d\u0131r? \u2013 Sudan844. Amazoniyan\u0131n ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259n \u00e7ox pozulmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi n\u0259dir? \u2013 Tropik me\u015f\u0259l\u0259rin q\u0131r\u0131lmas\u0131845. D\u00fcnya bazar\u0131na \u0259n \u00e7ox \u0259t ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? -Angentina846. \u018fn \u00e7ox elektrik enerjisi idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259\u0130\u0259r: \u2013 \u0130taliya, Niderland, AB\u015e847. \u018fn \u00e7ox liman \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin\u0259 malik olan b\u00f6lg\u0259. \u2013 \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin sahil zonalar\u0131848. Elektrik enerjisi ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 RF, Ukrayna, Macar\u0131stan849. Avropada q\u0259dim s\u0259naye rayonlar\u0131na hans\u0131f\u00f6r daxildir? -Rur, Yuxar\u0131 Sileziya850. \u015e\u0259rqi Avropada ba\u015fl\u0131ca kimya s\u0259nayesi m\u0259rk\u0259l\u0259ri harada yerl\u0259\u015firl\u0259r?-Beyn\u0259lxalq neft-qaz k\u0259m\u0259rl\u0259ri boyu uzuntn851. Asiyada \u00ab\u00e7\u0259ltik\u00bb qur\u015fa\u011f\u0131ba\u015fl\u0131ca olaraq harad\u00e4 yerl\u0259\u015firl\u0259r? \u2013 \u00c7ay d\u0259r\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 deltalar\u0131nda852. \u00abTicar\u0259t etm\u0259k v\u0259 ya \u00f6lm\u0259k\u00bb epiqraf\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir? \u2013 Yaponiya853. Torpaqlar\u0131n \u00e7irkl\u0259ndirilm\u0259sinin ba\u015fl\u0131ca m\u0259nb\u0259l\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u2013 K\u00fcbr\u0259, z\u0259h\u0259rl\u0259yici kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin t\u0259tbiqi, radioaktiv madd\u0259l\u0259r, neft tullant\u0131lar\u0131854. Okean materik t\u0259bii kompleks hesab edilif f\u0259rmi? \u2013 B\u0259li855. Hans\u0131 cihazm k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259 istiqam\u0259t m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir? a Kompasm856. B\u00f6y\u00fck co\u011fraf\u0131 k\u0259\u015ffl\u0259r hans\u0131 d\u00f6vrl\u0259ri \u0259hat\u0259 etdiyini bilirsinizmi? \u2013 XV \u2013 XVII \u0259srl\u0259ri857. K\u00fcl\u0259kl\u0259rin hans\u0131 d\u00f6vr\u00fc xarakter da\u015f\u0131y\u0131r? \u2013 Musson k\u00fcl\u0259kl\u0259ri858. Q\u0131rm\u0131z\u0131 d\u0259nizin duzlulu\u011funun \u00e7oxlu\u011fu n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? -Tropik s\u0259hra iqlimi \u015f\u0259raitind\u0259 buxarlanman\u0131n \u00e7oxlu\u011fu il\u0259.859. NATO-nun \u015f\u0259rq\u0259 do\u011fru ir\u0259lil\u0259m\u0259si hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rbi- siyasi probleml\u0259r yarad\u0131r? \u2013 RF860. \u00d6lk\u0259nin y\u00fcks\u0259k iqtisadi-sosial inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sinin g\u00f6st\u0259ricisi n\u0259dir? \u2013 H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u00dcmumi Daxili M\u0259hsulun dollarla illik miqdar\u0131861. Torpaqlar\u0131n \u0259n \u00e7ox deqradasiyaya m\u0259ruz qalmas\u0131 hans\u0131 regionda daha intensiv gedir? \u2013 Asiya, Afrika862. H\u0259r hans\u0131 bir regionda ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131, b\u0259rpa olunmas\u0131 1-ci n\u00f6vb\u0259d\u0259 hans\u0131 sistemin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r?-\u0130nsan-t\u0259bi\u0259t863. Mili azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u0259 ayr\u0131lm\u0131\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 misal \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 \u00c7exoslovakiya, Yuqoslaviya, SSR\u0130864. \u018fn b\u00f6y\u00fck ozon de\u015fiyi-d\u0259liyi hans\u0131 region \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olundu\u011funu yada salm. \u2013 Antarktida, Arktika865. \u018fn \u00e7ox ya\u015fh \u0259hali d\u00fcnyamn hans\u0131, regionunda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur? \u2013 Q\u0259rbi Avropada (60 ya\u015fdan \u00e7ox).866. D\u00fcnyada n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259halini illik \u0259rzaq m\u0259hsulu il\u0259 t\u0259min etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr? \u2013 10-15 mlrd. n\u0259f\u0259r867. \u0130slam dininin yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bini bilirsinizmi? \u2013 Ticar\u0259tin s\u00fcr\u0259tl\u0259 getm\u0259si868. \u018fhali s\u0131xl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011fu il\u0259 iqtisadi inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k olarm\u0131? \u2013 Yox869. Co\u011fraf\u0131 \u0259m\u0259k b\u00f6lg\u00fcs\u00fc hans\u0131 g\u00f6st\u0259rici il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir? \u2013 \u00d6lk\u0259l\u0259rin, regionlar\u0131n ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259rinin olmas\u0131 il\u0259.870. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u0259razisind\u0259+14\u00b0S-18\u00b0S temperatura malik \u00abdaima yaz\u00bb iqlimi m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur? \u2013 Ef\u0131opiya yaylas\u0131nda871. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sinin d\u00fcnyan\u0131n 2 okean\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 ,m\u00f6vcuddur v\u0259 n\u0259yin k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259? \u2013 MTs\u0131r\u0131nT\u2019S\u00fcvey\u015f \u201ckanal\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259kliyi say\u0259sind\u0259.872. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n q\u0131sa boylu xalq\u0131 kiml\u0259rdir v\u0259 onlar harada ya\u015fay\u0131rlar? \u2013 Afrikada piqmei xalqlar\u0131873. Nil hans\u0131 okean h\u00f6vz\u0259sin\u0259 aiddir? \u2013 Atlantik okean874. Krik \u00e7aylar hans\u0131lard\u0131r? \u2013 D\u00f6vri axara malik, az sulu, yayda quruyan875. Okeaniyan\u0131n hans\u0131 bitkisidir ki, onun meyv\u0259sind\u0259n yeyinti, yarpaq v\u0259 g\u00f6vd\u0259sind\u0259n ya\u015fay\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn ki\u00e7ik koma-ev v\u0259 qay\u0131qlar d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 istifad\u0259 edirl\u0259r?-Kokos palmas\u0131876. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n sulu \u00e7ay\u0131n\u0131n hans\u0131 oldu\u011funu bilirsin\u0131zmi? \u2013 Amazonka, orta illik su ax\u0131n\u0131 7 min kub. km, enerji potensial\u0131 280 mln. kvt-dan \u00e7oxdur?877. D\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif r\u0259ngl\u0259rl\u0259 n\u0259yi \u0259ks etdirirl\u0259r? \u2013 D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri878. Hal- haz\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 \u00abiqtisadi m\u00f6c\u00fcz\u0259\u00bb ba\u015f verdiyini bilirsinizmi? \u2013 \u00c7ind\u0259, Koreya Respublikas\u0131da, Sinqapurda879. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn Skandinaviya \u00f6lk\u0259l\u0259ri r\u0259ngli v\u0259 tur\u015f ya\u011f\u0131\u015flardan \u0259ziyy\u0259ti \u00e7\u0259kirl\u0259r? \u2013 Q\u0259rb k\u00fcl\u0259kl\u0259rinin B.Britaniya v\u0259 AFR-d\u0259ki metallurgiya v\u0259 kimya zavodlar\u0131n\u0131n atmosfer\u0259 atm\u0131\u015f tullant\u0131lar\u0131n\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259tirm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n880. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 daha \u00e7ox xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin f\u0259hl\u0259l\u0259ri \u00e7ah\u015f\u0131r? \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259.881. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q beyn\u0259lxalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat n\u00f6v\u00fc say\u0131l\u0131r?- \u0130slandiyada882. Asiyan\u0131n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259sini bilirsinizmi? -Yaponiya883. \u00ab\u00c7ay land\u015faft\u0131\u00bb \u0259n \u00e7ox hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir? \u2013 Yaponiya, Hindistan, \u00c7in XR884. AB\u015e-da k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait\u0259 malik olmas\u0131 n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? \u2013 Co\u011frafi m\u00f6vqeyi il\u0259.885. Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u0259halisinin yar\u0131dan \u00e7oxunu kiml\u0259r t\u0259\u015fkil edirl\u0259r? \u2013 Metisl\u0259r, mulatlar886. Afrikan\u0131n ba\u015fl\u0131ca ixrac m\u0259hsullar\u0131n\u0131 n\u0259 t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Da\u011f-m\u0259d\u0259n v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131887. AB\u015e-da \u00abqar\u011f\u0131dal\u0131 qur\u015fa\u011f\u0131\u00bb \u00abpamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q qur\u015fa\u011f\u0131\u00bbndan hans\u0131 istiqam\u0259td\u0259 yerl\u0259\u015fdiyini h\u0259r k\u0259s\u0259 bildirin -\u015eimalda888. Adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n odunca\u011fa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada liderlik edir? \u2013 Braziliya889. D\u00fcnyada, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259 Lat\u0131n Amerikas\u0131nda iri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin ekoloji probleml\u0259rinin ba\u015f verm\u0259si n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? -\u018fhalinin ild\u0259-il\u0259 artmas\u0131 il\u0259890. Planetin ekoloji v\u0259ziyy\u0259tinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259si hans\u0131 \u00fcsullarla h\u0259yata ke\u00e7irilir? \u2013 Aerokosmik metodlarla891. D\u00fcnya t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca z\u0259minl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 D\u00fcnya bazar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131, n\u0259h\u0259ng ma\u015f\u0131nqay\u0131rman\u0131n inki\u015faf\u0131, n\u0259qliyyat n\u00f6vl\u0259rinin inki\u015faf\u0131892. D\u00fcnyada illik elektrik enerji hasilat\u0131nda elektrik stansiyalar\u0131n\u0131 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kil\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcn: \u2013 \u0130ES, SES, AES893. AB\u015e-\u0131n iri limanlan \u0259n \u00e7ox hans\u0131 okean sahilind\u0259 yerl\u0259\u015fir? \u2013 Atlantik894. D\u00fcnyada quruda \u0259n \u00e7ox d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259\u015f\u0259n hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin adm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 Rusiya Federasiyas\u0131nm \u2013 14 d\u00f6vl\u0259tl\u0259895. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox sayda d\u0259nizl\u0259rl\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tin hans\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 Rusiya Federasiyas\u0131, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi il\u0259 birlikd\u0259 13 d\u0259nizl\u0259896. RF postsovet m\u0259kanmda olan ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 il\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259din\u0259 malik deyildir? \u20146 d\u00f6vl\u0259tl\u0259 (Moldova, Erm\u0259nistan, T\u00fcrkm\u0259nistan, \u00d6zb\u0259kistan, Tacikistan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan)897. RF \u0259razisinin ne\u00e7\u0259 faizi me\u015f\u0259 il\u0259 \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr v\u0259 onun d\u00fcnya me\u015f\u0259 ehtiyat\u0131nda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisini bilirsinizmi? \u2013 M\u00fcvafiq olaraq \u2013 45 % v\u0259 22 8. Aqrar S\u0259naye Kompleksinin (ASK) hans\u0131 sah\u0259l\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirdiyini m\u00fc\u0259yy\u0259n edir: \u2013 4 \u0259sas sah\u0259ni: k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259rini, emal sah\u0259l\u0259rini, m\u0259hsul ver\u0259n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259l\u0259rini, infrasturktur sah\u0259l\u0259rini.899. Rusiya Federasiyas\u0131nda, Ukraynada, Belarusiyada,Qazax\u0131standa, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131standa k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n heyvandarl\u0131q sah\u0259sinin illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi \u0259kin\u00e7ilik sah\u0259sind\u0259n \u00e7oxdur.900. \u018frazisinin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 1-5-ci yerl\u0259ri tutan \u00f6lk\u0259l\u0259ri ard\u0131c\u0131ll\u0131qla d\u00fcz\u00fcn: \u2013 RF, Kanada, \u00c7in, AB\u015e, Braziliya901. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rini Yax\u0131n \u015e\u0259rq\u0259 aid edirl\u0259r? \u2013 Misir,Sudan902. Avropan\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sinin d\u00fcnya okean\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yoxdur? -13 \u00f6lk\u0259nin: Moldova, Belarusiya, Macanstan, Slovakiya, \u00c7exiya, Makedoniya, Avstriya, \u0130sve\u00e7r\u0259, Andorra, L\u00fcksemburq, Lixten\u015fteyn, San-Marino, Vatikan903. Skandinaviya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kin: \u2013 \u0130sve\u00e7, Norve\u00e7, Danimarka, \u0130slandiya904. Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin ham\u0131s\u0131n\u0131n respublika idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malik olduqlar\u0131n\u0131 bilm\u0259k yax\u015f\u0131 olard\u0131.905. Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malik olan\u0131 yoxdur.906. D\u00fcnyada t\u0259bii qaz ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-2-ci yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 RF, \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131907. D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri i\u00e7\u0259risind\u0259 Avstraliyan\u0131n adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u0259kin sah\u0259sinin miqdar\u0131na g\u00f6r\u0259 (3,0 ha) 1-ci yerd\u0259 oldu\u011funu m\u0259lumatland\u0131r\u0131n.908. D\u00fcnya okean\u0131n\u0131n hans\u0131 d\u0259nizl\u0259ri \u0259n m\u0259hsuldar hesab olunurlar? \u2013 Norve\u00e7, Berinq, Oxot, Yapon909. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sidir ki, d\u0259niz sular\u0131ndan \u015firin su al\u0131nmas\u0131nda liderlik edir? \u2013 K\u00fcveyt910. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri neft ixracat\u0131nda tan\u0131n\u0131rlar? \u2013 \u0130ran k\u00f6rf\u0259zi sahili \u00f6lk\u0259l\u0259ri, Liviya, Venesuela, Meksika, Nigeriya, \u018flc\u0259zair, \u0130ndoneziya, Norve\u00e7, B\u00f6y\u00fck Britaniya911. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n \u00e7ox neft idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rini sadalay\u0131n: -AB\u015e, Yaponiya, \u0130taliya, Almaniya, Fransa, Niderland, Sinqapur- \u0259sas\u0259n emal etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, Braziliya912. D\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 hans\u0131 \u00e7ay h\u00f6vz\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u0259 malik SES-l\u0259r yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 \u0130taypu- 12,6 mln.kvt. g\u00fcc\u00fcnd\u0259, 1983-c\u00fc ild\u0259 Parana \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 tikilmi\u015f, Braziliya, Paraqvay d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n; Qrand \u2013 Kuli \u2013 g\u00fcc\u00fc 10,8 mln.kvt., 1942-ci ild\u0259, Kolumbiya \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 tikilmi\u015f, AB\u015e- da, Quri 10,3 mln. kvt., 1968-ci ild\u0259 Tokantins \u00e7ay\u0131 d\u0259r\u0259sind\u0259, Braziliyada, Sayano \u2013 \u015eu\u015fensk \u2013 6,4 mln. kvt. g\u00fcc\u00fcnd\u0259, 1984-c\u00fc ild\u0259 tikilmi\u015f, Yenisey \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259, Rusiya Federasiyas\u0131nda.913. Traktor d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n qabaqc\u0131l d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin adlar\u0131n\u0131 yada sal\u0131n: \u2013 Yaponiya, RF, Hindistan, Belarusiya, AB\u015e914. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox qar\u011f\u0131dal\u0131 m\u0259hsulu toplayan v\u0259 ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259nin AB\u015e oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz.915. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox \u00e7\u0259ltik ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin AB\u015e, Myanma, Vyetnam, \u00c7in oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz.916. D\u00fcnya okeanlar\u0131n\u0131n sah\u0259l\u0259rini yaddan \u00e7\u0131xarmay\u0131n: Sakit okean\u0131 \u2013 179 mln.kv.km, Atlantik okean\u0131 \u2013 92 mln.kv.km, Hind okean\u0131-76 mln. kv km, \u015eimal Buzlu okean\u0131 \u2013 14 mln.kv.km.917. K\u00f6hn\u0259 d\u00fcnyan\u0131n Avropadan, Asiyadan, Afrikadan ibar\u0259t oldu\u011funu bilirsinizmi?918. D\u00fcnyada quru sah\u0259sinin d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n al\u00e7aqda yerl\u0259\u015f\u0259n \u0259razil\u0259rini d\u0259 bilm\u0259k yax\u015f\u0131 olard\u0131: \u00d6l\u00fc d\u0259niz \u2013 395 m (Avroasiyada), Assal g\u00f6l\u00fc \u2013 150 m (Afrikada), \u00d6lum d\u0259r\u0259si \u2013 85 m (\u015e.Amerika), Valdes yar\u0131madas\u0131 \u2013 40 m (C.Amerika), Eyr g\u00f6l\u00fc \u2013 12 m (Avstraliya)919. D\u00fcnyada \u0259n uzun avtomobil yolunun uzunlu\u011funun 33,6 min km oldu\u011funu bilirsinizmi?920. AB\u015e-da hans\u0131 \u015ftat\u0131 \u00abd\u00f6vl\u0259t i\u00e7\u0259risind\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00bb adland\u0131r\u0131rlar? \u2013 Kaliforniyan\u0131921. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259si q\u0131z\u0131l hasilat\u0131na g\u00f6r\u0259 birinci yerd\u0259 durur? \u2013 CAR922. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u0259n d\u0259rin neft quyusu qaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 AB\u015e-da923. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck aeroportlar harada yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? -AB\u015e-da: \u00c7ikaqo, Nyu-York924. D\u00fcnya n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n \u00fcmumi uzunlu\u011funun 40 mln.km oldu\u011funu bilirsinizmi?925. Zeytun ba\u011flar\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 regionun 1-ci yer tutdu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 Aral\u0131q d\u0259nizi h\u00f6vz\u0259si regionu926. Yanacaq-energetika kompleksi n\u0259dir? \u2013 Yanacaq v\u0259 elektroenergetikan\u0131n birliyi olmaqla \u00f6lk\u0259nin onur\u011fa s\u00fctununu t\u0259\u015fkil edir.927. \u018fhalinin cins, ya\u015f, etnik, sosial, dini t\u0259rkibinin olmas\u0131n\u0131 y\u0259qin ki, bilirsiniz.928. \u0130nki\u015faf etmk\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259n \u00e7ox Afrikada oldu\u011funu bilirsinizmi?929. B\u00f6y\u00fck Co\u011frafi K\u0259\u015ffl\u0259rin d\u00fcnya bazar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259ki rolunu y\u0259qin ki, bilirsiniz.930. AB\u015e-da illik y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 avtomobil n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n 1- ci, d\u0259mir yolu n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n 2-ci, boru-k\u0259m\u0259r n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n 3-c\u00fc yeri tutdu\u011funu yadda saxlay\u0131n.931. D\u00fcnya torpaq fondunun n\u0259 q\u0259d\u0259rind\u0259n \u0259kin\u00e7ilikd\u0259 istifad\u0259 edilir? \u2013 11 faizind\u0259n932. Hidrosferin ne\u00e7\u0259 faizini \u015firin su t\u0259\u015fkil edir? \u2013 2,5 faizini933. \u0130llik haz\u0131rlanm\u0131\u015f me\u015f\u0259 materiallar\u0131n\u0131n 50 %-i odun yanaca\u011f\u0131 kimi istifad\u0259 olundu\u011funu da y\u0259qin ki, bilirsiniz.934. Turistl\u0259rin Misir\u0259 illik ax\u0131n\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bini bilirsinizmi? \u2013 Rekreasiya resurslar\u0131n\u0131n \u0259n \u00e7ox bollu\u011fu935. \u00dcmumi \u0259halinin 80 %-ni \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisi t\u0259\u015fkil edirs\u0259 h\u0259min \u00f6lk\u0259 y\u00fcks\u0259k urbanizasiyal\u0131, yox, bu 20 %-d\u0259n azd\u0131rsa z\u0259if urbanizasiyal\u0131 \u00f6lk\u0259 hesab edilir.936. D\u00fcnyada \u0259n h\u00fcnd\u00fcr g\u00f6yd\u0259l\u0259n ev Malayziyan\u0131n paytaxt\u0131 Kuala \u2013 Lumpurda 1996-c\u0131 ild\u0259 neft kompaniyas\u0131 \u00abPetronas\u00bbm istifad\u0259y\u0259 verildiyi 88 m\u0259rt\u0259b\u0259li 450 m h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc olan 2 ekiz binad\u0131r.937. D\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n \u0259n h\u00fcnd\u00fcrd\u0259 \u2013 5000 metd\u0259n \u00e7ox Boliviyada, Peruda, \u00c7ind\u0259 \u0259hali m\u0259skunla\u015fmalar\u0131 vard\u0131r.938. B\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 d\u00fcnyada bu vaxta q\u0259d\u0259r 130 min ton q\u0131z\u0131l hasil olundu\u011funu bilirsinizmi?939. D\u00fcnyada saatda 515 km m\u0259saf\u0259 q\u0259t ed\u0259n qatar Fransaya m\u0259xsusdur.940. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck hava liman\u0131 \u00c7ikaqodak\u0131, Oy Xeyr hesab edilir ki, o da ild\u0259 70 mln. s\u0259rni\u015fin q\u0259bul edir. Lakin Q\u0259rbi Avropan\u0131n London \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki Xitraou hava liman\u0131 ild\u0259 55 mln, Frankfurt-na-Mayndak\u0131 hava liman\u0131 is\u0259 40 mln. s\u0259rni\u015fin q\u0259bul ed\u0259 bilir.941. \u015eri-Lanka Respublikas\u0131 ild\u0259 200 min ton keyfiyy\u0259tli \u00e7ay t\u0259dar\u00fck edir.942. \u015e\u0259rqi v\u0259 C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u0259halisinin h\u0259r biri ild\u0259 300 kq \u00e7\u0259ltik i\u015fl\u0259dir.943. Baxmayaraq ki, Konqo \u00e7ay\u0131n\u0131n okeana ax\u0131td\u0131\u011f\u0131 suyun illik miqdar\u0131 5 d\u0259f\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n sulu \u00e7ay\u0131 hesab edil\u0259n Amazonkadan azd\u0131r, lakin hidroenerji potensial\u0131 ondan qat-qat art\u0131qd\u0131r.944. AB\u015e-\u0131n Kanadadan \u015firin su da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilirsinizmi?945. D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n \u00c7in v\u0259 Hindistanda u\u015faqlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi daha \u00e7oxdur v\u0259 onun say\u0131n\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu d\u0259qiql\u0259\u015fdirin: \u2013 H\u0259r birind\u0259 350 mln. n\u0259f\u0259r u\u015faq vard\u0131r.946. AB\u015e-da bu vaxta q\u0259d\u0259r ne\u00e7\u0259 prezident se\u00e7kil\u0259ri ke\u00e7irilmi\u015fdir? \u2013 44947. \u018fhalisinin say\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla d\u00fcnyada vahid \u015f\u0259h\u0259r m\u0259fhumu varm\u0131? \u2013 Yox. (bu ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 200 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u2013 40 min n\u0259f\u0259r aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir).948. D\u00fcnyada ilk d\u0259mir yolu x\u0259tl\u0259rinin ayn-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kildiyini bilirsinizmi? \u2013 1825-1830-cu ill\u0259rd\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259; 1830-cu ild\u0259 AB\u015e-da; 1832-ci ild\u0259 Fransada; 1835-ci ild\u0259 Bel\u00e7ikada, AFR-d\u0259; 1837-ci ild\u0259 Rusiya v\u0259 Avstriya;949. Monako d\u00f6vl\u0259tind\u0259, Baham, Befm\u00fcd, M\u00e4ldiv, Ki\u00e7ik Antil adalar\u0131nda \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131nda xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rinin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisinin n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 80 %-d\u0259n \u00e7ox950. \u0130llik s\u0259rni\u015fin da\u015f\u0131malar\u0131nda hans\u0131 olk\u0259nin hans\u0131 metropoliteni 1- ci yer tutur? \u2013 RF-nin Moskva metropoliteni, ild\u0259 3,0 mlrd. n\u0259f\u0259r s\u0259rni\u015fin da\u015f\u0131n\u0131r.951. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 yegan\u0259 \u00f6lk\u0259sidir ki, istixanalar hesab\u0131na \u00f6lk\u0259nin illik alma, pamidor (tomat), yemi\u015f, banan m\u0259hsullar\u0131na olan t\u0259l\u0259batm\u0131 \u00f6d\u0259yir? \u2013 \u0130slandiya952. \u0130llik q\u0131z\u0131l hasilat\u0131nda tanman d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 CAR \u2013 600 ton; Avstraliya \u2013 350 ton; AB\u015e \u2013 330 ton; \u00c7XR \u2013 170 ton; Kanada \u2013 150 ton;RF-130 ton;953. D\u00fcnyada s\u0259sd\u0259n iti s\u00fcr\u0259t\u0259 malik ingilis-frans\u0131z \u00abKon-kord\u00bbunu, Sovet Tu-144, Tu-244 tipli hava ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n-t\u0259yyar\u0259l\u0259rinin 1995-ci ild\u0259n etibar\u0259n 2300-2500 km saat s\u00fcr\u0259t\u0259 malik oldu\u011funu bilirsinizmi?954. Niderland\u0131n g\u00fcl\u00e7\u00fcl\u00fck t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada \u0259n qabaqc\u0131l yer tutdu\u011funu, \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcl auksionunun Alsmered\u0259 oldu\u011funu, h\u0259ril 1 mlrd. \u0259d\u0259d gil sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, onun d\u00fcnyan\u0131n 140-dan art\u0131q \u00f6lk\u0259sin\u0259 n\u0259ql olundu\u011funu bilirsinizmi?955. Almaniyada h\u0259r il adamba\u015f\u0131na 160 litr piv\u0259 istehsal olundu\u011funu da yaddan \u00e7\u0131xarmay\u0131n. Bu sah\u0259d\u0259 \u00c7exiya Respublikas\u0131 da f\u0259rql\u0259nir.956. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 Bosfor bo\u011faz\u0131ndan \u0130stanbula ke\u00e7m\u0259kl\u0259 uzunlu\u011fu 1,0 km 6 x\u0259ttli, sutkada 20 mind\u0259n \u00e7ox ma\u015f\u0131n buraxma qabiliyy\u0259tli, Avropada \u0259n b\u00f6y\u00fck k\u00f6rp\u00fcn\u00fcn 1973-c\u00fc ild\u0259n istifad\u0259y\u0259 verildiyini yadda saxlay\u0131n.957. 1994-c\u00fc ild\u0259n istifad\u0259d\u0259 olan, 2 qo\u015fa x\u0259tli La-Man\u015f bo\u011faz\u0131n\u0131n d\u0259rinlikl\u0259rind\u0259n ke\u00e7m\u0259kl\u0259 d\u0259miryolu Londonla-Parisi 3 saat m\u00fcdd\u0259tind\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndir\u0259 bilir,958. Niderlandda, Danimarkada insanlar\u0131 bir yerd\u0259n dig\u0259r yer\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rinin ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u00e7ox populyar olan velosipedd\u0259n geni\u015f istifad\u0259 olundu\u011funu yada sal\u0131n.959. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n \u00e7ox \u2013 200-d\u0259n art\u0131q siyasi, iqtisadi, ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n (YUNESKO, \u0130nterpol, OESR v\u0259 s.) Fransan\u0131n paytaxt\u0131 Parisd\u0259 yerl\u0259\u015fdiyini d\u0259 yadda\u015flarda saxlamal\u0131s\u0131n\u0131z.960. Rekreasiya resurslar\u0131 \u0259sas\u0259n istirah\u0259t v\u0259 turizm \u00fc\u00e7\u00fcn yararl\u0131 olan t\u0259bii v\u0259 antropogen m\u0259n\u015f\u0259li ehtiyatlard\u0131r.961. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n varl\u0131 adamlar\u0131n\u0131n kiml\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Bill Qeyts \u2013 AB\u015e \u2013 51,0 mlrd. dollar, Sultan Xassanal Bolkiax \u2013 Bruney \u2013 36 mlrd. dollar, Semya Uolton \u2013 AB\u015e \u2013 48,0 mlrd.dollar, Uorren Y.Raffet \u2013 AB\u015e \u2013 33,0 mlrd.dollar, Korol Faud Ben Abdul \u018fziz \u2013 S.\u018fr\u0259bistan\u0131 \u2013 25,0 mlrd. dollar, Poll Allen \u2013 AB\u015e 21,0 mlrd. dollar, \u015eeyx Zayed Bin Bin Sultan Al- Nakyan \u2013 B\u018f\u018f 15,0 mlrd.dollar, \u015eeyx Cabir \u018fl \u018fhm\u0259d, \u018fl \u2013 Cabir \u018fl Sabah \u2013 K\u00fcveyt \u2013 15,0 mlrd. dollar, Kennet Tomson \u2013 Kanada \u2013 14,4 mlrd. dollar, Cey i Robert Pritsker \u2013 AB\u015e \u2013 13,5 mlrd.dollar, Forresta Edvardd ail\u0259si v\u0259 Marsa \u2013 AB\u015e \u2013 13,5 mlrd. dollar h\u0259cmind\u0259962. Yer k\u00fcrr\u0259sind\u0259 hans\u0131 SES 25 il\u0259 tikilmi\u015fdir v\u0259 o hans\u0131 ill\u0259ri \u0259hat\u0259 edir? \u2013 Sayano \u2013 \u015eu\u015fenski \u2013 1964-1988-ci ill\u0259rd\u0259963. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 mineral xammal n\u00f6v\u00fc hasilata m\u0259ruz qal\u0131r? -160 n\u00f6v964. Sizl\u0259r\u0259 ne\u00e7\u0259 n\u00f6v faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 v\u0259 ne\u00e7\u0259 n\u00f6v qiym\u0259tli da\u015flar m\u0259lumdur? \u2013 250 faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 n\u00f6v\u00fc-200 qiym\u0259tli da\u015flar n\u00f6v\u00fc965. Qara metallurgiya xammallar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 d\u0259mir, manqan, xrom, nikel, kobalt, titan, volfram, molibden, vanadium, tantal, niobi966. \u018flvan metallurgiya xammallar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -al\u00fcminium, mis, sink, qur\u011fu\u015fun, civ\u0259, qalay, s\u00fcrm\u0259 filizl\u0259ri, Nadir metallar: Selen, verillium, Litium, qallium, uran, tallium, stronsium, renium, germanium, tellur, rubidium, litium, N\u0259cib v\u0259 ya qiym\u0259tli materiallar: q\u0131z\u0131l, g\u00fcm\u00fc\u015f, platin967. Neftin hans\u0131 temperaturada qat\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131, dondu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 11-19\u00b0S968. Neftin emal\u0131ndan al\u0131nan m\u0259hsullar\u0131n hans\u0131 m\u0259nfi temperaturda qat\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131, dondu\u011funu g\u00f6st\u0259rin:-60-70\u00b0 S aras\u0131nda969. Neft s\u0259rb\u0259st sur\u0259td\u0259 quyulardan yerin s\u0259thin\u0259 \u00e7\u0131xa b\u0131lm\u0259dikd\u0259 onda laylara istisu, buxar, qaz vuraraq nefti islad\u0131rlar970. Neftin hasilat\u0131n\u0131n fontan, kompressor, nasos \u00fcsullan m\u00f6vcuddur.971. Neft hasilat\u0131nda 1-5-ci yerl\u0259ri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r tutur? \u2013 S.\u018fr\u0259bistan\u0131 \u2013 450,0 mln.ton, AB\u015e \u2013 435,0 mln.ton, Venesuela \u2013 333,0mln.ton, Rusiya Federasiyas\u0131 \u2013 324,0 mln.ton, \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131 \u2013 185,0 mln.ton972. Qaz\u0131n emal\u0131ndan 1000-d\u0259n art\u0131q yeni m\u0259hsullar\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u0259qin ki, bilirsiniz.973. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259n qazdan ancaq m\u0259i\u015f\u0259td\u0259 istifad\u0259 olunur? \u2013 Yaponiyada974. 1 km m\u0259saf\u0259y\u0259 qaz boru x\u0259tti \u00e7\u0259kilm\u0259sind\u0259 1450 mm diametr\u0259 malik boru \u00fc\u00e7\u00fcn 1000 ton metal, habel\u0259 1,5 mln.dollar g\u0259r\u0259kdir.975. Nefti ancaq 2000 km m\u0259saf\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r boru-k\u0259m\u0259r-n\u0259qliyyat\u0131 il\u0259 n\u0259ql etm\u0259k iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n rentabelli hesab edilir. Daha uzaq m\u0259saf\u0259l\u0259r\u0259 neftin tankerl\u0259rl\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259 uy\u011fundur.976. Frans\u0131z v\u0259 Kanada tipli reaktorlar d\u00fcnyada \u0259n etibarl\u0131-s\u0131nanm\u0131\u015f atom reaktorlar\u0131 hesab olunur. Hans\u0131 ki, 250-300 min kvt g\u00fcc\u00fcnd\u0259 olan h\u0259r reaktorun d\u0259y\u0259ri 500-700 min dollar t\u0259\u015fkil edir.977. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 torpaq \u00e7at\u0131\u015fmamazl\u0131\u011f\u0131ndan AES-l\u0259r d\u0259nizd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f s\u00fcni adalarda yerl\u0259\u015fdirilirl\u0259r? \u2013 Yaponiyada978. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 AES-l\u0259r yeralt\u0131nda yerl\u0259\u015fdirilirl\u0259r? -Torpaq ehtiyat\u0131 az olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259979. Al\u00fcminium 933,5\u00b0S-d\u0259 \u0259riyir, 2740\u00b0S-d\u0259 is\u0259 qaynay\u0131r. 980980. 70 kq \u00e7\u0259kiy\u0259 malik olan h\u0259r bir insan\u0131n b\u0259d\u0259nind\u0259 6 mq al\u00fcminiumun olmas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.981. Q\u0131z\u0131l ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 1-5-ci yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin: \u2013 CAR \u2013 ehtiyat\u0131 103 min ton, AB\u015e-100 min ton, Kanada-7,4 min ton, Avstraliya-6,4 min ton, RF-6,0 min ton982. D\u00fcnyada olan ba\u015fl\u0131ca kanallar\u0131n texniki g\u00f6st\u0259ricil\u0259rini yada sal\u0131n:-S\u00fcvey\u015f-1869-cu ild\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, uzunlu\u011fu 193 km, maksimal eni 365 metr, orta d\u0259rinliyi 20 m; Panama-1914-c\u00fc ild\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, uzunlu\u011fu 81,6 km, eni 150 m, d\u0259rinliyi 12,5 m983. Hans\u0131 n\u0259qliyyat\u0131n y\u00fckda\u015f\u0131mada x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 10 %, s\u0259rni\u015fin da\u015f\u0131mada is\u0259 89 % t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Avtomobil n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n984. D\u00fcnyada \u0259n h\u00fcnd\u00fcr g\u00f6yd\u0259l\u0259nin Kuala \u2013 Lumpurda oldu\u011funu yadda saxlay\u0131n.985. D\u00fcnyada daxili su yollar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funun 550 min km oldu\u011funu bilirsinizmi?986. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n soyuq n\u00f6qt\u0259si harada v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Antarktidada, Vostok m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259 \u2013 89,2\u00b0S987. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00f6l-d\u0259nizin X\u0259z\u0259r d\u0259nizi \u2013 (sah\u0259si 371 min kv.km) oldu\u011funu bilirsinizmi?988. \u018frazisinin \u00e7ox hiss\u0259si yar\u0131madada, paytaxt\u0131 is\u0259 adada yerl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tin Danimarka oldu\u011funu yadda saxlay\u0131n.989. Yer K\u00fcr\u0259sind\u0259 7 \u0259sas iqlim qur\u015fa\u011fmm olmas\u0131n\u0131 yadda saxlay\u0131n.990. He\u00e7 bir d\u00f6vl\u0259ti olmayan materikin Antarktida oldu\u011funu oxuculara \u00e7atd\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r.991. D\u00fcnyada 40 mln-dan art\u0131q \u0130rlandiya m\u0259n\u015f\u0259li \u0259halinin AB\u015e-da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da unutmay\u0131n.992. D\u00fcnyada m\u00fcasir \u015f\u0259raitd\u0259 ingilis dilinin beyn\u0259lxalq \u00fcnsiyy\u0259t yaradan dil oldu\u011funu bilirsinizmi?993. D\u00fcnyada \u0259halinin siyah\u0131ya al\u0131nmamas\u0131nda Omon v\u0259 Q\u0259t\u0259rin yegan\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r oldu\u011funu bildirin.994. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7oxu\u015faql\u0131 anan\u0131n 60-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u00c7ilid\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 55 \u00f6vlad\u0131n d\u00fcnyaya g\u0259tirdiyini d\u0259 yadda saxlamal\u0131y\u0131q.995. Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin \u00fcmumi uzunlu\u011funun 3742 km: \u0130ranla 765 km, T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 13 km, Rusiya il\u0259 391 km, G\u00fcrc\u00fcstanla 471 km, Erm\u0259nistanla 1007 km, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi il\u0259 825 k\u0131n, auaiana 27G km uldu\u011funu, \u0259razisinin is\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r 410 min kv.km t\u0259\u015fkil etdiyini yadda saxlay\u0131n.996. Az\u0259rbaycan\u0131n unitar d\u00f6vl\u0259t v\u0259 Prezident \u00fcsul \u2013 idar\u0259sin\u0259 malik oldu\u011funu oxucular bilm\u0259lidir.997. 1960-c\u0131 ild\u0259 yaranm\u0131\u015f neft ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r birliyinin-OPEK-in t\u0259rkibind\u0259 12 \u00f6lk\u0259nin: \u018flc\u0259zair, Venesuela, Qabon, \u0130ndoneziya,\u0130raq, \u0130ran, Q\u0259t\u0259r, K\u00fcveyt, Liviya, Nigeriya, B\u018f\u018f v\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n olmas\u0131n\u0131 unutmay\u0131n.998. \u00ab\u0130slam Konfrans\u0131\u00bb t\u0259\u015fkilat\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 50-d\u0259n art\u0131q \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k 1972-ci ild\u0259 \u015e\u0259rqin m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259rinin Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirl\u0259rinin 3-c\u00fc konfrans\u0131nda t\u0259sis olunaraq m\u0259qs\u0259di \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n daha da y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259, h\u0259r c\u00fcr dini ayr\u0131-se\u00e7kiliyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na, m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyin \u0259leyhin\u0259, s\u00fclh\u00fcn v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 nail olmaqdad\u0131r.999. D\u00fcnyada 2 paytaxtl\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 misal \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 Niderland: Amsterdam, Haaqa; CAR: Pretoriya, Keyptaun; Boliviya: Sukra, La-Pas1000. \u018fhalinin 1-ci tip art\u0131m\u0131: h\u0259r 1000 n\u0259f\u0259r hesab\u0131 il\u0259 15 promil do\u011fum, 10 promil \u00f6l\u00fcm, t\u0259bii art\u0131m is\u0259 5 promil olmaqla y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f, yeni inki\u015faf etmi\u015f, ke\u00e7id iqtisadiyyat\u0131na malik olan v\u0259 b\u0259zi inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 aiddir.1001. \u018fhali art\u0131m\u0131n\u0131n 2-ci tipi do\u011fumun y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 il\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259nir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r 1000 n\u0259f\u0259r hesab\u0131 il\u0259 do\u011fum 50 promil, \u00f6l\u00fcm 25 promil, t\u0259bii art\u0131m 25 promil t\u0259\u015fkil edir ki, bu da \u0259sas\u0259n Y\u0259m\u0259n\u0259, Zambiyaya, Keniyaya, Mozambik\u0259 aiddir.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/yusif.az\/main\/?p=6435","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"\u00dcmumi D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 aid 1001 Sual-Cavab - www.YUSIF.az D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc v\u0259 Az\u0259rbycan","og_description":"\u00dcmumi D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 aid Sual-Cavab1. \u0130lk \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycanda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r yaranm\u0131\u015fd\u0131r? 1 -Manna, Midiya2. Eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l \u015eimali Az\u0259rbaycanda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t yaranm\u0131 \u015fd\u0131r? \u2013 Albaniya3. Vaxt\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 paytaxt\u0131 B\u0259rd\u0259 olan hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t m\u00f6vcud idi?-Girdiman4. 1828-ci ild\u0259 Rusiya il\u0259 \u0130ran aras\u0131nda hans\u0131 m\u00fcqavil\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r?-T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay5. Rusiya il\u0259 \u0130ran aras\u0131ndak\u0131 G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259si n\u0259 vaxt imzalanm\u0131\u015fd\u0131r?-1813-c\u00fc ild\u02596. Az\u0259rbaycan Demokratik C\u00fcmhuriyy\u0259ti n\u0259 vaxt yaranm\u0131\u015fd\u0131r?- 1918-ci il 28 mayda.7. Az\u0259rbaycan \u0259razisi \u0259vv\u0259ll\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r olmu\u015fdur?-410 min kv.km8. Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 s\u0259rh\u0259dinin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?- 15km9. Az\u0259rbaycan\u0131n Erm\u0259nistanla s\u0259rh\u0259dinin uzunlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin-1007 km10. Az\u0259rbaycan relyef x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 ne\u00e7\u0259 hiss\u0259y\u0259 ayr\u0131l\u0131r? \u2013 511. Az\u0259rbaycan \u0259razisinin 65 %-d\u0259n \u00e7oxunu hans\u0131 iqlim \u0259hat\u0259 edir? \u2013 Subtropik12. Az\u0259rbaycan relyefinin orta h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?-657 m13. Az\u0259rbaycanda maksimal atmosfer ya\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131 hans\u0131 b\u00f6lg\u0259y\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr?-L\u0259nk\u0259ran-Astara, 1959-cu ild\u0259, \u00c7\u0259rg\u0259lana-2761 mm14. Az\u0259rbaycanda neft ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?-10 mlrd. t15. Bu vaxta q\u0259d\u0259r xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 ne\u00e7\u0259 m\u00fcqavil\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r?-2416. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb n\u0259 vaxt imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? -20 sentyabrl994- c\u00fcild\u025917. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbni ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t imzalam\u0131\u015fd\u0131r?-618. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnin imzalanmas\u0131nda ne\u00e7\u0259 neft \u015firk\u0259ti i\u015ftirak etmi\u015fdir?-1019. Az\u0259rbaycan me\u015f\u0259 rayonu hesab edilirmi?-yox20. \u00abBak\u0131-Supsa\u00bb neft k\u0259m\u0259rinin istifad\u0259y\u0259 verildiyi vaxt-9 iyun 1999-cuil21. \u00abBak\u0131-Tbilisi-Ceyhan\u00bb neft-boru k\u0259m\u0259rinin uzunlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin-1767 km22. \u00abBak\u0131-Tbilisi-Ceyhan\u00bb neft-boru k\u0259m\u0259rinin \u0259n \u00e7ox hiss\u0259si hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin \u0259razisind\u0259n ke\u00e7m\u0259lidir? \u2013 T\u00fcrkiy\u0259nin23. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0259halisinin say\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin -10 mln. n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n.24. \u018fm\u0259k ehtiyat\u0131 n\u0259dir? \u2013 i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si25. BMT n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b? 24 oktyabr 1945-ci ild\u025926. Az\u0259rbaycan s\u0259naye sah\u0259l\u0259rinin hans\u0131n\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr? \u2013 Yanacaq27. Yanacaq-energetika kompleksi n\u0259dir?-Yanacaq + elektroenergetika28. Neft Da\u015flar\u0131nda ilk neft hasilat\u0131 hans\u0131 il\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir? -1949-cu il\u025929. \u018fn \u00e7ox neft hasilat\u0131 Az\u0259rbaycanda ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 olmu\u015fdur?-1941- ciild\u025930. Az\u0259rbaycanda \u0259n \u00e7ox illik neft hasilat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -23,5 mln. t31. Az\u0259rbaycanda ild\u0259 hasil olunan neftin ne\u00e7\u0259 faizini X\u0259z\u0259r verir? \u2013 89 %-ni32. Az\u0259rbaycanda il \u0259rzind\u0259 \u0259n \u00e7ox elektrik enerjisi hasilat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 23,6 mlrd. kvt.saat33. Az\u0259rbaycanda \u0259n \u00e7ox elektrik enerjisi hasilat\u0131n\u0131n hans\u0131 il\u0259 t\u0259sad\u00fcf etdiyini bilirsinizmi? \u2013 1988-ci il34. Az\u0259rbaycanda son ill\u0259rd\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f SES: -Yenik\u0259nd SES-i.35. Ming\u0259\u00e7evir SES-i n\u0259 vaxt tikilmi\u015fdir?-1954-c\u00fc ild\u025936. Az\u0259rbaycanda ilk SES harada v\u0259 n\u0259 vaxt tikilmi\u015fdir? -1890-c\u0131il, G\u0259d\u0259b\u0259yd\u025937. Az\u0259rbaycanda ilk \u0130ES harada v\u0259 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 tikilmi\u015fdir? \u2013 Bak\u0131da, 1897-ciild\u025938. Az\u0259rbaycanda m\u00fcalic\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli neft harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 Naftalan \u015f\u0259h\u0259rind\u025939. Az\u0259rbaycanda ixtisasla\u015fm\u0131\u015f ma\u015f\u0131nqay\u0131rma sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 neft-qaz ma\u015f\u0131nqay\u0131rmas\u013140. Az\u0259rbaycanda qara metallurgiyan\u0131n m\u0259rk\u0259zi: Sumqay\u0131t41. Az\u0259rbaycanda kimya s\u0259nayesi m\u0259rk\u0259zi \u2013 Sumqay\u0131t42. Az\u0259rbaycanda \u0259n b\u00f6y\u00fck sement zavodu: Qarada\u011f43. Xalq istehlak\u0131 mallar\u0131 istehsal\u0131na n\u0259 daxildir?-G\u00fcnd\u0259lik t\u0259l\u0259bat m\u0259hsullar\u013144. Xalq istehlak\u0131 mallar\u0131 istehsal\u0131 sah\u0259l\u0259rinin ba\u015fl\u0131ca yerl\u0259\u015fdirilm\u0259 prinsipi: istehlaka meyilliliyi45. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 n\u0259dir? \u2013 \u018fkin\u00e7ilik, heyvandarl\u0131q46. Az\u0259rbaycanda texniki bitkil\u0259rd\u0259n n\u0259 bec\u0259rilir? \u2013 Pamb\u0131q, \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011funduru, kartof47. Fara\u015f t\u0259r\u0259v\u0259z\u00e7ilik Az\u0259rbaycan\u0131n hans\u0131 b\u00f6lg\u0259sind\u0259 inki\u015faf etdirilir? -L\u0259nk\u0259ran-Astara48. Az\u0259rbaycan\u0131n cay bec\u0259r\u0259n rayonlar\u0131-L\u0259nk\u0259ran, Astara, Masall\u013149. Heyvandarl\u0131\u011f\u0131n \u015f\u0259h\u0259r\u0259traf\u0131 \u0259n \u00e7ox inki\u015faf etdiril\u0259n sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:-qu\u015f\u00e7uluq50. Z\u0259f\u0259ran \u0259n \u00e7ox hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 bec\u0259rilir? \u2013 \u0130randa51. Xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rin\u0259 n\u0259 daxildir? \u2013 Ticar\u0259t, rabit\u025952. Az\u0259rbaycanda s\u0259rni\u015finda\u015f\u0131mada n\u0259qliyyat\u0131n hans\u0131 n\u00f6v\u00fc 1-ci yeri tutur? \u2013 Avtomobil n\u0259qliyyat\u013153. Az\u0259rbaycanda y\u00fckda\u015f\u0131mada 1-ci yeri tutan n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 D\u0259miryolu n\u0259qliyyat\u013154. Az\u0259rbaycanda \u0259n z\u0259if inki\u015faf ed\u0259n n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fc:-\u00e7ay n\u0259qliyyat\u013155. Az\u0259rbaycanda ilk elektrikl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u0259miryolu n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 1926-c\u0131 ild\u025956. Az\u0259rbaycanda ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t qoru\u011fu yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131?-1657. Az\u0259rbaycanda son vaxtlar ne\u00e7\u0259 iqtisadi rayon ayr\u0131l\u0131r?-10 iqtisadi rayon58. Az\u0259rbaycanda illik m\u0259hsul istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 iqtisadi rayon 1-ci yeri tutur? \u2013 Ab\u015feron iqtisadi rayonu59. Az\u0259rbaycan\u0131n 1988-1993-c\u00fc ill\u0259r \u0259rzind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259razisi Erm\u0259nistan ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n z\u0259bt edilmi\u015fdir? 17,0 min kv.km (20 %)60. Az\u0259rbaycan\u0131n Yuxar\u0131 Qaraba\u011f \u0259razisinin Erm\u0259nistan qo\u015funlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n z\u0259bt olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 BMT-nin ne\u00e7\u0259 q\u0259tnam\u0259sinin oldu\u011funu bilirsiniz?-4-822, 853, 874, 884 sayl\u013161. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131 monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malikdir?\u2013 Monako, Bel\u00e7ika.62. D\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n hans\u0131 respublika idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malikdir? \u2013 Az\u0259rbaycan, AB\u015e63. M\u00fctl\u0259q monarxiyal\u0131 d\u00f6vl\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n edin-S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u013164. \u00dc\u00e7qat monarxiyal\u0131 d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r?-Vatikan65. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na g\u00f6r\u0259 ne\u00e7\u0259 qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcr?.-2 qrupa66. D\u00fcnyada inzibati \u2013 \u0259razi b\u00f6lg\u00fcl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r ne\u00e7\u0259 qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r? \u2013 2 qrupa67. Federasiya n\u0259dir? \u2013 Daxilind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259etm\u0259 h\u00fcququna malik inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fc olan d\u00f6vl\u0259t68. Respublika idar\u0259etm\u0259 formas\u0131 n\u0259dir?-Ali qanunverici hakimiyy\u0259t se\u00e7kili Parlament\u0259, icraedici hakimiyy\u0259t h\u00f6kum\u0259t\u0259 m\u0259xsusdur.69. Respublika \u00fcsul-idar\u0259sinin ne\u00e7\u0259 formas\u0131 vard\u0131r?-270. Prezidentlik idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t aiddir? \u2013 Belorusiya, Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan71. Respublika idaretm\u0259 formas\u0131na ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t daxildir?-16072. D\u00fcnyada federativ d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131n\u0131 bilirsinizmi?-2473. D\u00fcnyada monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t daxildir? \u2013 3074. Siyasi co\u011frafiyan\u0131n predmeti n\u0259dir? \u2013 D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259si75. Siyasi co\u011frafiya n\u0259yi \u00f6yr\u0259dir?-\u018frazi \u00fczr\u0259 siyasi partiyalar\u0131n, siyasi hadis\u0259 v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin diferensasiyas\u0131n\u0131.76. D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 ne\u00e7\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t vard\u0131r?- 19377. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan \u0259sas ixrac neft-boru x\u0259ttinin Az\u0259rbaycan hiss\u0259sin\u0259 ilk neft n\u0259 vaxt doldurulmu\u015fdur?-25 may 2005-ci ild\u025978. M\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259d\u0259 ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 \u0259razi yerl\u0259\u015fir? \u2013 23779. H\u0259r birinin ayr\u0131l\u0131qda 100 mln-dan \u00e7ox \u0259halisi olan ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z?-n d\u00f6vl\u0259t80. Konstitusiyal\u0131 monarxiya d\u00f6vl\u0259tinin hans\u0131 olmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya81. Az\u0259rbaycan idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupuna daxildir? \u2013 Respublika82. \u018fn b\u00f6y\u00fck arxipelaq d\u00f6vl\u0259tinin hans\u0131 oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:- \u0130ndoneziya (13000 ada)83. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259si oldu\u011funu bilirsinizmi?-22 d\u00f6vl\u0259t84. BMT-nin ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc var?-19385. Avropada ne\u00e7\u0259 mikro-\u00abc\u0131rtdan\u00bb-d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? -5: Andorra, Lixten\u015fteyn, Monako, San-Marino, Vatikan86. D\u00fcnyada k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 kapitalist d\u00f6vl\u0259tin\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131lar daxildir?-CAR, Avstraliya, Yeni Zelandiya, Kanada, \u0130srail87. OPEK n\u0259dir, n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b v\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc var? \u2013 Neft ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupu, 1960-c\u0131 ild\u0259, 16 \u00fczv\u00fc vard\u0131r.88. D\u00fcnya \u0259halisinin say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 6,4 mlrd. n\u0259f\u0259r89. H\u0259r birisinin \u0259razisi 2,5 mln. kv.km-d\u0259n az olmayan ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 10 d\u00f6vl\u0259t90. \u00c7inin n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259halisi vard\u0131r? \u2013 1,3 mlrd. n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox91. \u018fhalisinin say\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 3-c\u00fc d\u00f6vl\u0259ti tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 AB\u015e \u2013 298 mln. n\u0259f\u0259r92. \u018fhalisinin say\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin? \u2013 \u00c7in, Hindistan, AB\u015e93. \u018fhali n\u0259dir? \u2013 m\u0259hsuldar q\u00fcvv\u0259l\u0259rin apar\u0131c\u0131 sah\u0259si94. BMT-nin T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n daimi \u00fczvl\u0259rinin say\u0131-5-AB\u015e, \u00c7in, RF, Fransa, B.Britaniya95. MDB n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b?-21 dekabr 1991-ci il96. MDB-nin ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r?-1297. MDB-y\u0259 gec qo\u015fulan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r?-G\u00fcrc\u00fcstan Respublikas\u0131- 1993-c\u00fc il, 29 dekabr98. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb ne\u00e7\u0259 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 30 il99. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 g\u00f6r\u0259 X\u0259z\u0259rd\u0259 neft hasil olunan yataqlar: Az\u0259ri, \u00c7\u0131raq, G\u00fcn\u0259\u015fli100. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycana t\u0259m\u0259nnas\u0131z veril\u0259c\u0259k t\u0259bii qaz\u0131n miqdar\u0131n\u0131 bilirsinizmi? \u2013 55 mlrd. Kubmetr.101. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r qurulu\u015funa g\u00f6r\u0259 ne\u00e7\u0259 yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r? \u2013 2102. Unitar d\u00f6vl\u0259t n\u0259dir? -\u018frazisind\u0259 he\u00e7 bir \u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259etm\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tli inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fc olmayan vahid d\u00f6vl\u0259t103. \u00d6l\u00e7\u00fcl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r ne\u00e7\u0259 qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r? \u2013 4 (b\u00f6y\u00fck, orta, ki\u00e7ik, mikro)104. D\u00fcnyada inki\u015faf etmi\u015f ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 60 d\u00f6vl\u0259t105. \u0130qtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131 -7-dir.106. Avropada iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 4 d\u00f6vl\u0259t107. Asiyada iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? \u2013 Yaponiya108. SSR\u0130 d\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259n n\u0259 vaxt silinmi\u015fdir? \u2013 8dekabrl991-ci ld\u0259109. Az\u0259rbaycan BMT-nin \u00fczvl\u00fcy\u00fcn\u0259 n\u0259 vaxt q\u0259bul olunmu\u015fdur? \u2013 2 mart 1992-ci ild\u0259110. AB\u015e dollan m\u00fcqabilind\u0259 h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul istehsal\u0131n\u0131n miqdar\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 d\u00f6vl\u0259ti 1-ci yerd\u0259dir v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?-L\u00fcksemburq-50 min dollar111. Az\u0259rbaycan Neft Fondu n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b?-29 dekabr 1999- cuil112. Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 15 d\u00f6vl\u0259t113. D\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sinin ba\u015fl\u0131ca formala\u015fma m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri-6 m\u0259rh\u0259l\u0259114. D\u00fcnya okean\u0131na birba\u015fa \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131n\u0131 bilirsinizmi? \u2013 42 d\u00f6vl\u0259t115. Bak\u0131-\u018frzurum qaz k\u0259m\u0259rinin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259r olacaq? \u2013 1050 km116. BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 \u00fczvl\u0259rinin say\u0131n\u0131n ne\u00e7\u0259 oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 15117. Monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131 \u0259n \u00e7ox hans\u0131 qit\u0259d\u0259dir? \u2013 Asiyada 14, Avropada 12, Afrikada 3, Avstraliya \u0130ttifaq\u0131 v\u0259 Okeaniyada 1.118. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 Konstitusiya yoxdur? \u2013 Omanda, B.Britaniyada119. B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi Birliyin ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r? -53120. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259n az \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul istehsal\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin ad\u0131n\u0131\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz?- Konqo DR-s\u0131121. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 prezidentli respublika vard\u0131r? \u2013 100-d\u0259n \u00e7ox122. Parlamentli respublikaya hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aiddir? \u2013 \u00c7in, Hindistan123. Majoritar se\u00e7ki sistemi n\u0259dir? Se\u00e7kil\u0259rd\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck \u00e7ox s\u0259s alana verilir.124. \u0130nsanlara b\u0259lli olan ilk metal: \u2013 mis metah125. Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 k\u00f6m\u00fcr\u00fcn \u00fcmumi ehtiyatm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: 14,8 trln. ton126. D\u00fcnyada neftli- qazl\u0131 sah\u0259 \u2013 77 mln. kv.km.127. Neft ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 1-ci d\u00f6vl\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 \u2013 46 mlrd. t128. Neft ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm 2-ci d\u00f6vl\u0259ti hans\u0131d\u0131r? \u2013 RF \u2013 27 mlrd. ton129. Neft ehtiyatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 3-c\u00fc d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 \u0130raq 16,7mlrd. t130. D\u00fcnyada \u00fcmumi qaz ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 800 trln kub m131. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259 qazm geoloji ehtiyatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 RF \u2013 215 trln kub.m.132. D\u00fcnyan\u0131n torpaq fondu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 14,9 mlrd. ha133. Hidrosferin nec\u0259 faizi D\u00fcnya Okean\u0131mn payma d\u00fc\u015f\u00fcr? -96,4 4. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox \u015firin su ehtiyat\u0131 hans\u0131 regionda v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? Latm Amerikasmda, Danimarkada (Qrenlandiyada)135. D\u00fcnyada \u0259n iri v\u0259 \u00e7ox s\u00fcni su anbarlar\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 AB\u015e-da 700136. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 me\u015f\u0259 qur\u015fa\u011f\u0131 m\u00f6vcuddur? \u2013 2137. Me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yeri tutur? \u2013 RF 886 mln. ha138. Me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcn \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 2-ci yeri hans\u0131 \u00f6lk\u0259 tutur? \u2013 Braziliya 572 mln. ha139. Me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcn v\u0259 sah\u0259sinin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 3-c\u00fc yeri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tutur? \u2013 Kanada 453 mln. ha140. \u0130qlim resurslar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 G\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259yin enerjisi, r\u00fctub\u0259t141. Aqroiqlim resurslar\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 Hava, i\u015f\u0131q, istilik, r\u00fctub\u0259t, qidaland\u0131r\u0131c\u0131 qat\u0131\u015f\u0131qlar142. Son ill\u0259r do\u011fulanlar\u0131n illik say\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 145 mln. n\u0259f\u0259r143. Demokratik siyas\u0259t n\u0259dir? \u2013 D\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259fmd\u0259n do\u011fuma, k\u0259bin\u0259, bo\u015fanmalara, ya\u015f strukturuna, \u00f6l\u00fcm\u0259 n\u0259zar\u0259t (\u0259hali art\u0131b- azalmasma \u2013 h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259zar\u0259tin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si).144. Ail\u0259 qurulmasmda orta ya\u015f h\u0259ddi hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 daha y\u00fcks\u0259k h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131r? \u2013 Yamaykada 34 ya\u015f ki\u015fi, 32 ya\u015f qadm (34:32),\u00a0Danimarkada (29:27), \u0130spaniyada (27:25), \u0130sve\u00e7d\u0259 (29:27).145. D\u00fcnyada h\u0259r il \u0259halinin t\u0259bii art\u0131m\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r\u0259 \u00e7at\u0131r? \u2013 90 mln. n\u0259f\u0259r\u0259146. D\u00fcnyada ki\u015fi-qad\u0131n nisb\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 50,3:49,7147. D\u00fcnyada \u0259m\u0259k ehtiyatlar\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 3,2 mlrd.n\u0259f\u0259r148. F\u0259al \u0259hali \u00fcmumi d\u00fcnya \u0259halisinin ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir? \u2013 3,0 mlrd. n\u0259f\u0259rini149. \u018fn \u00e7ox \u0259m\u0259k ehtiyat\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 \u00c7ind\u0259 \u2013 710 mln, Hindistanda 450 mln-dur.150. \u018fn uzun orta \u00f6mr s\u00fcrm\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir? Yaponiya \u00fc\u00e7\u00fcn, 81 il (qad\u0131n 85 il, ki\u015fi 78 il)151. D\u00fcnyada n\u0259 q\u0259d\u0259r etnos \u2013 xalq var? \u2013 5,5 min\u0259 q\u0259d\u0259r152. D\u00fcnyada \u00e7oxsayl\u0131 xalq \u2013 \u00c7in \u2013 1,2 mlrd153. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7oxmill\u0259tli d\u00f6vl\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 RF154. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 dil var? \u2013 5000155. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox hans\u0131 dild\u0259 dam\u015f\u0131rlar? \u2013 \u00c7in dilind\u0259, 1,2 mlrd. n\u0259f\u0259r156. \u0130ngilis dilind\u0259 dan\u0131\u015fanlar sayca d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tuturlar? \u2014 2 \u2013 ci, 480 mln. n\u0259f\u0259r157. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 dil ail\u0259si var? \u2013 20158. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 apar\u0131c\u0131 din vard\u0131r? \u2013 3159. Hans\u0131 din\u0259 m\u0259nsub olanlar daha \u00e7oxdur? \u2013 Xristian \u2013 2,0 mlrd. n\u0259f\u0259r, 34 0. \u0130slam dinin\u0259 m\u0259nsub olanlann say\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 l,2mlrd.n\u0259f\u0259r(19%)161. Buddizm\u0259 xidm\u0259t ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 0,5 mlrd. (10%)162. \u0130slam dinin\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 daxildir? \u2013 50163. D\u00fcnyada \u0259halinin orta s\u0131xl\u0131\u011fm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 45 n\u0259f\u0259r164. Maksimal \u0259hali s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Monakoda 21,0 min n\u0259f\u0259r, Sinqapurda \u2013 6050 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox, \u0130ndoneziyada 3000, Banqlade\u015fd\u0259 1000 n\u0259f\u0259r165. \u018fn az \u0259hali s\u0131xh\u011fma malik olan \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? -Avstraliya, Monqolustan 2 n\u0259f\u0259r, Danimarkanm Qrelandiya sah\u0259sind\u0259 0,02 n\u0259f\u0259r166. Miqrasiya n\u0259dir? \u2013 \u018fhalinin yerd\u0259yi\u015fm\u0259si167. Emiqrasiya n\u0259dir? \u2013 K\u00f6\u00e7\u00fcb ged\u0259nl\u0259r168. \u0130mmiqrasiya hans\u0131 proses\u0259 deyilir? \u2013 \u00d6lk\u0259y\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcb g\u0259l\u0259nl\u0259r\u0259169. A\u011f\u0131llar\u0131n miqrasiyas\u0131 n\u0259dir? \u2013 M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin bir \u00f6lk\u0259d\u0259n dig\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcb getm\u0259si170. Urbanizasiyan\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 \u015e\u0259h\u0259rl\u0259rin enin\u0259 v\u0259 uzununa b\u00f6y\u00fcm\u0259si171. \u018fn \u00e7ox milyon\u00e7u \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 \u00c7ind\u0259 \u2013 49, AB\u015e-da \u2013 45, Hindistanda \u2013 36172. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 milyon\u00e7u \u015f\u0259h\u0259r vard\u0131r? \u2013 440173. Aqlomerasiya n\u0259dir? \u2013 \u015e\u0259h\u0259r \u0259halisinin, t\u0259s\u0259rr\u00fcfatmm, d\u0259rinin\u0259 v\u0259 enin\u0259 artmas\u0131, geni\u015fl\u0259nm\u0259si174. Meqalopolisi m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 Aqlomerasiyalarm enin\u0259 v\u0259 uzununa geni\u015fl\u0259n\u0259r\u0259k bir-biri il\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259si175. Hans\u0131 meqalopolisi tamy\u0131rsm\u0131z? \u2013 Bosva\u015f, Tokaydo, \u00c7ipits176. Avropada ail\u0259 \u2013 k\u0259bin qurulmasmm orta ya\u015f h\u0259ddi ki\u015fil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 27 ya\u015f177. Avropada ail\u0259 \u2013 k\u0259bin qurulmasm\u0131n qadmlar \u00fc\u00e7\u00fcn orta ya\u015f h\u0259ddini bilirsinizmi? \u2013 24,0 ya\u015f178. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 regionlar\u0131nda ki\u015fi-qadm say nisb\u0259ti b\u0259rab\u0259rdir? \u2013 Latm Amerikasmda, Afrikada179. T\u00fck\u0259n\u0259n t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 neft, qaz, k\u00f6m\u00fcr180. T\u00fck\u0259nm\u0259y\u0259n t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Hava, k\u00fcl\u0259k enerjisi, yerin daxili enerjisi v\u0259 s.181. B\u0259rpa olunan t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Me\u015f\u0259182. \u018ftraf m\u00fchitin \u00e7irkl\u0259nm\u0259sinin insan amili nec\u0259 adlan\u0131r? \u2013 Antropogen amil183. Ekoloji tarazh\u011f\u0131 \u0259n \u00e7ox pozan s\u0259naye sah\u0259si: Kimya, metallurgiya184. D\u00fcnyada illik neft hasilatm\u0131 bilirsinizmi? \u2013 4,0 mlrd. t185. D\u00fcnyada neft ixracma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131186. D\u00fcnyada neft istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci say\u0131l\u0131r? \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam \u2013 450 mln. t187. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259nin h\u0259r biri ild\u0259 100 mln. tondan \u00e7ox neft hasil edir? \u2013 10 \u00f6lk\u0259188. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 neft emal\u0131 zavodu var? \u2013 700-d\u0259n \u00e7ox189. Yaponiyada ild\u0259 ne\u00e7\u0259 ton neft emal ed\u0259 bil\u0259n zavod tikilmi\u015fdir? \u2013 250 mln. t190. \u0130llik qaz hasilatmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyan\u0131n birincisidir? -RF,535 mlrd. kubmetr191. D\u00fcnyada qaz hasilat\u0131nda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u2013 RF, AB\u015e, Kanada192. AB\u015e qaz v\u0259 neft hasilatmda d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tutur? -2- ciyeri, l,2mlrd. t193. D\u00fcnyada illik k\u00f6m\u00fcr\u00fcn hasilatm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 5-6 mlrd. t.194. \u018fn \u00e7ox k\u00f6m\u00fcr istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259. \u2013 \u00c7in \u2013 1,4 mlrd. t195. AB\u015e k\u00f6m\u00fcr istehsalmda d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tutur? \u2013 2-ci 1012 mlrd. t196. K\u00f6m\u00fcr istehsal\u0131nda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. -\u00c7in, AB\u015e, Hindistan197. K\u00f6m\u00fcr\u0259 olan illik t\u0259l\u0259bat\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 5,0 mlrd. t198. Elektroenergetikan\u0131n m\u0259nb\u0259yi. \u2013 Su, atom, yanacaq n\u00f6vl\u0259ri199. Elektroenergetika n\u0259dir? \u2013 Elektrik enerjisi hasilat\u0131 v\u0259 onun istehlak\u00e7\u0131ya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131200. D\u00fcnyada illik elektrik enerjisi hasilat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 16,5 trln.kvt.saat201. Elektrik enerjisi hasilatmda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? -AB\u015e \u2013 4,0 trln kvt-saatdan \u00e7ox202. Elektrik enerjisi hasilat\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r 1-ci 3-l\u00fcy\u0259 daxildirl\u0259r? \u2013 AB\u015e, \u00c7in, Yaponiya203. \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r illik elektrik enerjisi hasilatmm n\u0259 q\u0259d\u0259rini verir? \u2013 65 %-ni204. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik elektrik enerjisi hasilat\u0131nda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yeri tutur? Norve\u00e7 \u2013 29 min kvt.saat205. D\u00fcnya elektroenergetika s\u0259nayesinin strukturunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 \u0130ES, AES, SES, alternativ n\u00f6vl\u0259r206. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck SES-l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 \u0130taypu \u2013 12,6 mln. kvt., Qrand-Kuli \u2013 10,8 mln.kvt., Tukuri \u2013 8,0 mln.kvt., Quri 10,3 mln. kvt, Krasnoyarski, 6,0 mln.kvt.207. Qrand-Kuli SES-i harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 AB\u015e-da208. \u0130taypu SES-i hans\u0131 \u00e7ay \u00fcz\u0259rind\u0259dir? \u2013 Parana \u00e7ay\u0131209. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 illik enerji hasilat\u0131nm 99 %-ni SES-l\u0259r verir? \u2013 Norve\u00e7d\u0259210. \u018fn b\u00f6y\u00fck AES hans\u0131 d\u00f6vl\u0259td\u0259 tikilmi\u015fdir? \u2013 Yaponiyada211. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u0259 malik AES-in adm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 Fukusima \u2013 10,5 mln.kvt.212. 1986-c\u0131 ild\u0259 hans\u0131 AES-d\u0259 q\u0259za ba\u015f vermi\u015fdir? -Ukraynan\u0131n \u00c7ernob\u0131l AES-ind\u0259213. \u0130llik elektrik enerjisinin hasilat\u0131nda AES-l\u0259rin \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 Litvamn \u2013 85 4. D\u00fcnyada illik elektrik enerjisi hasilatmda AES-in x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisni m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 18 5. \u0130llik elektrik enerjisi hasilatmda AES-in x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi b\u00f6y\u00fck olan 3-l\u00fcy\u00fc t\u0259yin edin: Litva 85 %, Fransa -77 %, Bel\u00e7ika -556. D\u00fcnyada tikilm\u0259si davam ed\u0259n \u0259n b\u00f6y\u00fck SES hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir v\u0259 onun g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259r olmal\u0131d\u0131r? \u2013 \u00c7ind\u0259, 18,2 mln. kVt. \u00abSansya\u00bb217. Alternativ enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u2013 G\u00fcn\u0259\u015f, k\u00fcl\u0259k, qabarma \u2013 \u00e7\u0259kilm\u0259, geotermal218. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyalar\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259dir? \u2013 Danimarkada \u2013 4 mind\u0259n \u00e7ox, Almaniyada, Hindistanda219. Qara metallurgiya hans\u0131 m\u0259hsullan istehsal edir? -D\u0259mir, polad, prokat, \u00e7uqun220. Polad istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada l.-ci yeri tutur? \u2013 \u00c7in-182mln. t,Yaponiya-108 mln. t, AB\u015e -101 mln.t221. Polad istehsahnda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. -\u00c7in, Yaponiya, AB\u015e222. \u018flvan metallurgiya m\u0259hsulu hans\u0131lard\u0131r? Mis, al\u00fcminium.223. \u018flvan metallurgiya m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin yerl\u0259\u015fdirilm\u0259 prinsipi: ucuz elektrik enerjisin\u0259, su m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259, xammala meyl etm\u0259si224. Al\u00fcminium al\u0131nmas\u0131nda i\u015fl\u0259dil\u0259n xammallar \u2013 Apatit, boksit, alunit, nifelin, kaolin, sionit.225. Enerji tutumlu istehsal sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin -\u0259lvan metallurgiya: al\u00fcminium, mis.226. Ma\u015f\u0131nqay\u0131rmanm apar\u0131c\u0131 sah\u0259sini bilirsinizmi? -N\u0259qliyyat ma\u015fmqay\u0131rmas\u0131 (avtomobil)227. D\u00fcnyada h\u0259r il n\u0259 q\u0259d\u0259r avtomobil istehsal olunur? -51,1 mln. sayda (2004-c\u00fc il)228. Avtomobil n\u0259qliyyatmm 3 ba\u015fl\u0131ca regionu. \u2013 AB\u015e, filiallarla birlikd\u0259 19,0 mln. \u0259d\u0259d, Q\u0259rbi Avropa 17,0 mln. \u0259d\u0259d, Yaponiya 10,1 mln. \u0259d\u0259dd\u0259n \u00e7ox.229. \u0130llik avtomob\u00f6il istehsalma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 AB\u015e \u00f6z\u00fcnd\u0259 13 mln. \u0259d\u0259d230. Avtomobil istehsalmda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 AB\u015e, Yaponiya, AFR231. AB\u015e ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r avtomobil istehsal edir? \u2013 Xaricd\u0259ki f\u0131liallarla birlikd\u0259 19,0 mln. sayda.232. \u00abF\u0130AT\u00bb hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin avtomobil korporasiyasma aiddir? \u2013 \u0130taliyamn233. \u018fn \u00e7ox avtomobil ixrac ed\u0259n 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? Yaponiya, Almaniya, Fransa234. Kimya s\u0259nayesinin hans\u0131 sah\u0259l\u0259rini tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 \u00dczvi, qeyri \u00fczvi, da\u011f-m\u0259d\u0259n235. K\u0130mya m\u0259hsullar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 Tur\u015fu, k\u00fcbr\u0259, duz236. \u018fsas kimyanm m\u0259hsulu hans\u0131d\u0131r? \u2013 mineral k\u00fcbr\u0259237. Me\u015f\u0259 s\u0259nayesinin m\u0259hsulu. \u2013 sell\u00fcloz, ka\u011f\u0131z, mebel238. Toxuculu\u011fun sah\u0259si: yun par\u00e7a, pamb\u0131q par\u00e7a, ip\u0259k par\u00e7a239. D\u00fcnyada h\u0259r il istehsal olunan par\u00e7amn miqdar\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 126 mlrd. kv.m240. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259 illik pamb\u0131q par\u00e7a istehsal\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? \u2013 \u00c7in \u2013 24 mlrd.kv.metr241. Pamb\u0131q par\u00e7a istehsal\u0131nda d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n hans\u0131 2-ci yeri tutur? \u2013 Hindistan \u2013 17,4 mlrd. kv.m242. Pamb\u0131q par\u00e7a istehsalmda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 \u00c7in, Hindistan, AB\u015e243. Toxuculuq m\u0259hsullan ixracatma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r liderlik edirl\u0259r? \u2013 \u00c7in, T\u00fcrkiy\u0259, Hindistan, Tunis, M\u0259rake\u015f, \u0130ndoneziya.244. Maddi istehsahn 1-ci apar\u0131c\u0131 sah\u0259si: \u2013 S\u0259naye sah\u0259si245. Maddi istehsalm 2-ci apar\u0131c\u0131 sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259si246. D\u00fcnya \u00e7aylarm\u0131n n\u0259z\u0259ri hidroenerji potensialm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:- 50 trln.kvt.saat247. Sular\u0131n qabarma-\u00e7\u0259kilm\u0259l\u0259rinin enerji q\u00fcvv\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r-dir? \u2013 4 mlrd. kvt248. D\u00fcnyada qabarmanm \u0259n \u00e7ox h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc harada v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Atlantik okean\u0131n\u0131n Fandi k\u00f6rf\u0259zind\u0259, 18 m249. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si hans\u0131 sah\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfatmda, 1,3 mlrd. n\u0259f\u0259r250. Aqrar-s\u0259naye kompleksi \u00f6z\u00fcnd\u0259 hans\u0131 sferalar\u0131 birl\u0259\u015f-dirir? \u2013 K\/t-t\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istehsal vasit\u0259l\u0259ri istehsal\u0131m (ma\u015fm, kimy\u0259vi preparat, toxum), k\/t m\u0259hsullar\u0131 istehsalm\u0131, istehsal olunmu\u015f m\u0259h-sullarm n\u0259qlini, emalm\u0131, \u0259rzaq m\u0259hsullarm\u0131, k\/t-\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xammallar\u0131 t\u0259min edir.251. \u00abYa\u015f\u0131l inqilab\u00bbm ba\u015fl\u0131ca komponentl\u0259ri . \u2013 Yeni k\/t sortlarm\u0131n t\u0259tbiqi, irriqasiyanm geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, k\/t-nm s\u0259nayel\u0259\u015f-dirilm\u0259si.252. Bu\u011fdanm v\u0259t\u0259ni hara hesab olunur? \u2013 \u00d6n Asiya (Qabaq Asiya)253. \u015e\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmm v\u0259t\u0259ninin hara oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin \u2013 Hindistanm Benqal \u015ftat\u0131254. Kofenin v\u0259t\u0259ni: Da\u011fl\u0131q Efiopiya255. Kofenin 2-ci v\u0259t\u0259ninin hans\u0131 \u00f6lk\u0259 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Braziliya256. Qar\u011f\u0131dal\u0131nm v\u0259t\u0259ni: \u2013 M\u0259rk\u0259zi Amerika257. Kartofun v\u0259t\u0259ni hara hesab edilir? \u2013 And \u00f6lk\u0259l\u0259ri (Peru)258. Kakaonun v\u0259t\u0259nini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin: \u2013 Meksika yaylas\u0131259. Tax\u0131l\u00e7\u0131hq \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131lan \u0259kin sah\u0259si: \u2013 650 mln. ha260. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 bu\u011fda bec\u0259rilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn aynlm\u0131\u015f \u0259kin sah\u0259si: \u2013 215mln. ha261. \u00c7\u0259ltiyin \u0259kin sah\u0259si: -155mln. ha262. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 qar\u011f\u0131dalmm \u0259kin sah\u0259si: \u2013 140 mln. ha263. D\u00fcnyada illik tax\u0131l y\u0131\u011f\u0131m\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 2,1 mlrd. tondan \u00e7ox264. \u0130llik bu\u011fda m\u0259hsulu t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 600 mln. t265. Illik \u00e7\u0259ltik t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 600 mln. ton266. \u0130llik qar\u011f\u0131dah t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 600 mln. t267. \u0130llik tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 \u00c7in, 500 mln. ton268. \u00c7in XR-s\u0131n\u0131n illik tax\u0131l istehsah: \u2013 500 mln. ton269. Tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 2-ci d\u00f6vl\u0259t: \u2013 AB\u015e, 350 mln. 0. AB\u015e-da illik tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u00e4|dir? \u2013 350 mln. t271. Tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 d\u00fcnyada 3-c\u00fc yerd\u0259 duran d\u00f6vl\u0259t: \u2013 Hindistan, 225 mln. t272. Hindistan\u0131n illik tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 225 mln. t273. \u0130llik bu\u011fda t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur-v\u0259 onun miqdar\u0131n g\u00f6st\u0259rm\u0259li: \u00c7in \u2013 152 mln. ton274. D\u00fcnyada bu\u011fda ixrac ed\u0259n ba\u015fl\u0131ca d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 AB\u015e, Kanada, Avstraliya, Fransa275. Qar\u011f\u0131dal\u0131 m\u0259hsulu ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 AB\u015e, Fransa, Argentina276. \u00c7\u0259ltik ixrac ed\u0259n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupunu tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? -Tailand, AB\u015e, Hindistan, Pakistan, Vyetnam277. Soyanm v\u0259t\u0259ni: \u2013 \u00c7in278. H\u0259r il d\u00fcnyada toplanan zeytunun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -14 mln. ton279. \u0130llik \u015f\u0259k\u0259r istehsal\u0131nda xammahn n\u0259 q\u0259d\u0259rini \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131 t\u0259\u015fkil edir? \u2013 70 %ni280. \u018fsas\u0259n tropik v\u0259 subtropikanm musson iqlimli sah\u0259l\u0259rind\u0259 bec\u0259ril\u0259n \u00e7oxillik n\u00f6v olan \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131mn illik t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 1,2 mlrd. t281. \u018fsas\u0259n m\u00fclayim qur\u015fa\u011fm 1 illik bitkisi hesab edil\u0259n \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011fundurunun illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 270 mln. t282. \u018fn \u00e7ox \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131 bec\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 AB\u015e, \u00c7in, Hindis-tan, Kuba, Meksika, Pakistan, Avstraliya, Tailand, Kolumbiya283. \u015e\u0259k\u0259r \u00e7u\u011fundum bec\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri t\u0259yin edin: \u2013 Ukrayna, RF, Fransa, AB\u015e, AFR, \u0130taliya, Pol\u015fa, T\u00fcrkiy\u0259, \u00c7in, B\u00f6y\u00fck Britaniya, \u0130spaniya284. H\u0259r il n\u0259 q\u0259d\u0259r \u015f\u0259k\u0259r t\u0259dar\u00fck olunur? \u2013 135 mln. t285. H\u0259r il \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmdan \u0259n \u00e7ox \u015f\u0259k\u0259r istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 Braziliya \u2013 21 mln. ton, Hindistan \u2013 14,2 mln. t286. M\u00fclayim qur\u015fa\u011fm bitkisi hesab olunan kartofun \u0259kin sah\u0259sini v\u0259 illik istehsal\u0131n\u0131n k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 20 mln. ha, 300 mln. ton287. \u0130llik kartof t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u00c7in \u2013 56 mln. ton, RF-34 mln. t, Hindistan \u2013 23 mln. t288. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik kartof t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 ard\u0131c\u0131l m\u00fcvafiq olaraq f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupunu ard\u0131c\u0131l olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Belarusiya (800 kq), Pol\u015fa (520 kq), Niderland (500 kq),Ukrayna (300 kq)289. \u0130llik kartof ixracat\u0131nda 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? Niderland -1,5 mln. ton290. D\u00fcnyada illik kofe t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc bilirsinizmi? \u2013 6,5 mln. ton291. D\u00fcnyada illik kakao t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 2,8 mln. t292. D\u00fcnyada illik \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc yada salm: \u2013 2,8 mln. t293. \u0130llik kofe v\u0259 kakao t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t birinci yeri tutur? \u2013 Braziliya: kofe \u2013 1,6 mln. t, kakao \u2013 1,1 mln. t294. \u0130llik \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 Hindistan \u2013 0,8 mln. t295. \u0130llik \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 2-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: \u00c7in \u2013 0,7 mln. t296. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik kakao t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur v\u0259 onun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 Kot \u2013 d \u0130vuar -60 kq297. D\u00fcnyada illik meyv\u0259 t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 400 mln. t298. \u0130ld\u0259 65 mln. t t\u0259dar\u00fck olunan porta\u011fal toplanmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r f\u0259rql\u0259nir? \u2013 Braziliya, AB\u015e299. \u0130ld\u0259 10 mln. ton t\u0259dar\u00fck olunan limon toplanmasmda f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 \u0130ran, Meksika, Hindistan, AB\u015e300. \u0130ld\u0259 60 mln. ton t\u0259dar\u00fck oh\u0131nan banan toplanmasmda ard\u0131c\u0131l olaraq yer tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: Hindistan, Braziliya, Ekvador,Filippin, \u00c7in, \u0130ndoneziya, Kolumbiya, Kosta-Rika, Meksika, Tailand301. \u0130ld\u0259 \u0259kin sah\u0259si 10 mln. ha, t\u0259dar\u00fck\u00fc 60 mln.ton olan \u00fcz\u00fcm m\u0259hsulu toplanmasmda v\u0259 \u015f\u0259rab istehsah sah\u0259sind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7ilirl\u0259r? \u2013 \u0130taliya, Fransa302. \u018fsas\u0259n subtropik v\u0259 tropik zonan\u0131n bitkisi hesab edil\u0259n, \u0259kin sah\u0259si 35 mln. ha-ra \u00e7atan pamb\u0131\u011fm toplanmas\u0131nm illik k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 20,0 mln. ton303. Pamb\u0131q lif\u0131 \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u00c7in \u2013 4,0 mln. t, AB\u015e \u2013 4,0 mln. t, Hindistan \u2013 2,1 mln. t304. T\u0259bii kau\u00e7ukun bec\u0259rildiyi regionu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -C\u0259nubi- \u015e\u0259rqi Asiya305. \u0130llik t\u0259bii kau\u00e7uk t\u0259dar\u00fck\u00fc \u2013 7 mln. t306. T\u0259bii kau\u00e7ukun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: -Tailand, \u0130ndoneziya, Malayziya, Hindistan, \u00c7in, Filippin, \u015eri-Lanka, Nigeriya307. T\u00fct\u00fcn\u00fcn v\u0259t\u0259ni harad\u0131r? \u2013 AB\u015e308. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131 narkotik bitkil\u0259ridir? \u2013 T\u00fct\u00fcn, xa\u015fxa\u015f, k\u00fcnc\u00fct309. T\u00fct\u00fcn m\u0259hsulu toplanmasmda 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: \u2013 \u00c7in -2.5 mln. t310. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfatmm 2-ci apar\u0131c\u0131 sah\u0259si: \u2013 Heyvandarl\u0131q311. D\u00fcnyada saxlan\u0131lan b\u00fct\u00fcn heyvan n\u00f6vl\u0259riniri say\u0131: \u2013 4,5 mlrd. ba\u015f312. D\u00fcnyada iribuynuzlularm say\u0131: -1,4 mlrd. ba\u015f313. D\u00fcnyada x\u0131rdabuynuzlularm say\u0131: -1,1 mlrd. ba\u015f314. D\u00fcnyada saxlan\u0131lan donuzlarm say\u0131: -1,0 mlrd. ba\u015f315. \u0130ribuynuzlularm sayma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? \u2013 Hindistan316. Hindistanda iribuynuzlularm say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 510 mln. ba\u015f317. \u0130ribuynuzlularm sayma g\u00f6r\u0259 2-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: -Braziliya318. D\u00fcnyada illik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 220 mln. ton319. \u0130llik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: \u2013 \u00c7in \u2013 74,0 mln. ton320. D\u00fcnyada illik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 2-ci yeri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tutur? \u2013 AB\u015e \u2013 35 mln. ton321. \u0130llik s\u00fcd t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 560 mln. ton322. \u0130llik yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 700 mlrd. \u0259d\u0259d323. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: -AB\u015e \u2013 115 kq, Danimarka \u2013 115 kq324. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tammr v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Niderland \u2013 720 \u0259d\u0259d325. D\u0259niz heyvanlar\u0131 tutulmasmda 1-ci d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 \u00c7in 36.5 mln. ton326. \u0130ld\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r yun t\u0259dar\u00fck olunur? \u2013 2,5 mln. ton327. \u0130llik yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci- yeri tutur? \u2013 Avstraliya \u2013 0,2 mln. ton328. \u0130llik yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 2-cidir? \u2013 \u00c7in \u2013 290 min ton329. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n \u0259tin miqdar\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? -40kq330. \u0130llik yumurta \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n 5 d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u00c7in (280mlrd. \u0259d\u0259d), AB\u015e (85 mlrd. \u0259d\u0259d), Yaponiya (48 mlrd), RF (34 mlrd. \u0259d\u0259d), Hindistan (28 mlrd. \u0259d\u0259d)331. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: Niderland \u2013 720 \u0259d\u0259d, Bel\u00e7ika \u2013 390 \u0259d\u0259d, Yaponiya \u2013 370 \u0259d\u0259d, \u00c7exiya \u2013 350 \u0259d\u0259d, Belorusiya \u2013 340 \u0259d\u0259d, AB\u015e \u2013 315 \u0259d\u0259d, Fransa \u2013 300 \u0259d\u0259d332. Akvakultura n\u0259dir? \u2013 Su h\u00f6vz\u0259sind\u0259 heyvanlar\u0131n art\u0131nlmas\u0131, onlara n\u0259zar\u0259t v\u0259 qulluq edilm\u0259si.333. N\u0259qliyyat n\u0259dir? \u2013 Maddi istehsalm 3-c\u00fc apar\u0131c\u0131 sah\u0259sidir.334. N\u0259qliyyat sistemi n\u0259dir? \u2013 B\u00fct\u00fcn n\u0259qliyyat n\u00f6vl\u0259rinin v\u0259 vasit\u0259l\u0259rinin birliyi335. D\u00fcnya d\u0259mir yollar\u0131nm uzunlu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 1,3 mln. km336. D\u00fcnyada neft k\u0259m\u0259rl\u0259rinin uzunlu\u011funun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisi n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 760 min km337. Magistral qaz k\u0259m\u0259rl\u0259rinin d\u00fcnyada uzunlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -1,2 mln. km338. N\u0259qliyyat\u0131n y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si n\u0259dir? \u2013 M\u00fc\u0259yy\u0259n vaxt \u0259rzind\u0259 t\u0259yin olunmu\u015f m\u0259saf\u0259y\u0259 da\u015fman y\u00fck v\u0259 s\u0259rni\u015finl\u0259rin miqdar\u0131339. N\u0259qliyyatm y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259sinin \u00f6l\u00e7\u00fc vahidi n\u0259dir? \u2013 t\/km340. N\u0259qliyyat\u0131n hans\u0131 n\u00f6v\u00fcn\u00fcn y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si b\u00f6y\u00fckd\u00fcr? -D\u0259niz n\u0259qliyyat\u0131mn (62 %)341. D\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 buxarla i\u015fl\u0259y\u0259n d\u0259miryolu harada v\u0259 n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? \u2013 Liverpul \u2013 Man\u00e7ester (\u0130ngilt\u0259r\u0259) 1830-cu ild\u0259, \u00c7arlston \u2013 Oqasta (AB\u015e), 1930-cu ild\u0259.342. Hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t d\u0259miryollar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 son ill\u0259rd\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur v\u0259 onun uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 AB\u015e \u2013 240 minkm343. D\u0259mir yollar\u0131nm son ill\u0259rd\u0259 illik y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r olmu\u015fdur? 5,7 trln t\/km344. D\u00fcnyada d\u0259miryollar\u0131 tam elektrikl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 G\u00fcrc\u00fcstan \u2013 100 5. D\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 elektrikl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u0259miryolu yoxdur? \u2013 Kanada, Avstraliya346. D\u0259miryollar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm 2-ci d\u00f6vl\u0259ti: -RF \u2013 86min km347. D\u00fcnyada \u0259n h\u00fcnd\u00fcrd\u0259n ke\u00e7\u0259n d\u0259mir yolu x\u0259tti: \u2013 \u00c7ili \u2013 Argentina (4470 m)348. Tonnell\u0259r vasit\u0259sil\u0259 su altmdan ke\u00e7\u0259n d\u0259mir yollar\u0131 hans\u0131lard\u0131r? Xonsyu \u2013 Xokkaydo; B.Britaniya \u2013 Fransa (Avrotunnel)349. D\u00fcnyan\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 d\u0259mir yolu yoxdur? \u2013 60350. D\u00fcnyamn ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 d\u0259mir yolu x\u0259tti f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir? \u2013 140-dan \u00e7ox351. llk metro x\u0259tti harada istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? \u2013 1863-c\u00fc ild\u0259 Londonda, 1868-ci ild\u0259 Nyu-Yorkda352. D\u00fcnyanm ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 metro i\u015fl\u0259yir? \u2013 70 \u00f6lk\u0259d\u0259353. Az\u0259rbaycanda metro n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? -1967- ciild\u0259354. RF-d\u0259 metro x\u0259ttinin istifad\u0259y\u0259 verildiyi vaxt\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\u2013 1935-ciild\u0259355. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259 avtomobil yollar\u0131mn uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 1- ci yeri tutur v\u0259 onun uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 AB\u015e \u2013 6,3 mln. km356. Avtomobil yollar\u0131mn uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 2-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 Hindistan \u2013 3,4 mln. km357. D\u00fcnyada ilk neft k\u0259m\u0259ri n\u0259 vaxt hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 AB\u015e-da-1865-ciil358. Boru \u2013 k\u0259m\u0259r n\u0259qliyyatmm uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? \u2014AB\u015e \u2013 800 min km-\u0259 q\u0259d\u0259r359. Boru-k\u0259m\u0259r n\u0259qliyyat\u0131mn uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 2-ci yerd\u0259dir? \u2013 RF \u2013 213 km360. N\u0259qliyyat n\u0259dir? \u2013 \u0130qtisadiyyatm barometri361. S\u00fcvey\u015f kanal\u0131 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259n istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? -17.XI. 1869-cuild\u0259n362. Panama kanalmm \u00e7\u0259kildiyi ili bilirsinizmi? \u2013 1904-1914-c\u00fc ill\u0259r.363. D\u00fcnyada il \u0259rzind\u0259 80 mln. n\u0259f\u0259r s\u0259rni\u015fin q\u0259bul etm\u0259 imkanma malik olan hans\u0131 hava liman\u0131m \u2013 aeroportu tan\u0131y\u0131rsm\u0131z v\u0259 o hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 Atlanta (Xartilt) \u2013 AB\u015e364. Turizmin \u0259n \u00e7ox inki\u015faf etdiyi region hans\u0131d\u0131r? \u2013 Amerika makrorayonu, Q\u0259rbi Avropa365. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 qlobal problem vard\u0131r? \u2013 17366. Neft ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam \u2013 46,0 mlrd. t367. Neft ehtiyatma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 4-c\u00fc yeri tutur v\u0259 o ehtiyat\u0131 bilirsinizmi? \u2013 B\u018f\u018f \u2013 16,2 mlrd. t368. Neft ehtiyatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259 3-c\u00fc yeri tutur v\u0259 o ehtiyat\u0131 g\u00f6st\u0259rin: \u2013 \u0130raq \u2013 17,0 mlrd. tona q\u0259d\u0259r369. D\u00fcnyada neftin \u00fcmumi ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 800 mlrd. ton370. Vaxt\u0131 il\u0259 d\u00fcnyada me\u015f\u0259 sah\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r olmu\u015fdur? \u2013 75 mlrd. ha v\u0259 ya 75 mln. kv.km371. Hal-haz\u0131rda d\u00fcnyada me\u015f\u0259nin \u00fcmumi sah\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 51,2 mlrd. ha v\u0259ya51,2 mln. kv.km372. Hal-haz\u0131rda d\u00fcnyada me\u015f\u0259nin oduncaq ehtiyat\u0131n\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 385 mlrd.kub.metr373. Avropada sahil x\u0259tti uzunlu\u011funun n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? -143 min km374. Avropada T\u0259kl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 \u018fm\u0259kda\u015fhq T\u0259\u015fkilat\u0131 AT\u018fT n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b? \u2013 1975-ci ild\u0259375. AT\u018fT-in ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r? \u2013 55376. Avropa \u015euras\u0131 n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b? \u2013 1949-cu ild\u0259377. Ke\u00e7mi\u015f Yuqoslaviyamn t\u0259rkibind\u0259 ne\u00e7\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 5378. Avropa \u015euras\u0131mn ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc var? \u2013 45379. Niderlandm m\u0259nas\u0131 n\u0259dir7 \u2013 D\u00fcz\u0259nlik \u00f6lk\u0259 Avropada iki d\u00f6vl\u0259t dili olan \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Bel\u00e7ika380. Avropada iki d\u00f6vl\u0259t dili olan \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Bel\u00e7ika381. Avropada \u0259n b\u00f6y\u00fck aqlomerasiya hans\u0131d\u0131r? \u2013 London aqlomerasiyas\u0131382. Avropan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 3 b\u00f6y\u00fck aqlomerasiya vard\u0131r? \u2013 Pol\u015fa, Fransa383. Avropada hans\u0131 meqalopolisl\u0259r vard\u0131r? \u2013 \u0130ngilt\u0259r\u0259, Reyn-Rur384. \u015eimal d\u0259nizind\u0259 neftin v\u0259 qazm ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 3,0 mlrd. ton, 4,5 trln.kub.metr385. Avropada \u0259n \u00e7ox neft istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? Norve\u00e7 \u2013 162mln. ton386. Fransa il\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131 La-Man\u015f bo\u011faz\u0131ndan ke\u00e7m\u0259kl\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n tunelin \u2013 d\u0259mir yolunun uzunlu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 50 km387. D\u00fcnyanm \u0259n b\u00f6y\u00fck turist \u2013 rekreasiya regionunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Xarici Avropa388. Xarici Avropada \u00fcmumi sah\u0259si 11,8 mln. ha olan ne\u00e7\u0259 milli park vard\u0131r? \u2013 280389. Vatikan\u0131n sah\u0259sini v\u0259 \u0259halisinin k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 44 ha, 1000 n\u0259f\u0259r390. D\u00fcnyada \u015f\u0259h\u0259r-d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 Vatikan391. D\u00fcnyada dovl\u0259t-\u015f\u0259h\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Sinqapur392. Orta \u015e\u0259rq\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r daxildir? \u2013 \u0130ran, \u018ffqan\u0131stan393. Yaxm v\u0259 Orta \u015e\u0259rq\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 daxildir? \u2013 18 \u00f6lk\u0259394. Xarici Asiya hans\u0131 subregionlara ayr\u0131hr? \u2013 C\u0259nubi Q\u0259rbi Asiya, C\u0259nubi Asiya, C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi, \u015e\u0259rqi v\u0259 ya M\u0259rk\u0259zi \u2013 \u015e\u0259rqi Asiya395. Materikd\u0259 Yer k\u00fcr\u0259sinin \u0259n al\u00e7aq n\u00f6qt\u0259si hara hesab edilir v\u0259 o ne\u00e7\u0259 metr t\u0259\u015fkil edir? \u2013 \u00d6l\u00fc d\u0259nizi \u2013 395 metr396. Yer K\u00fcr\u0259sinin \u0259n h\u00fcnd\u00fcr n\u00f6qt\u0259sini v\u0259 adm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Comalunqma (Everest), 8848 metr397. C\u0259nubi Asiyada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir v\u0259 onun \u0259n b\u00f6y\u00fcy\u00fc hans\u0131d\u0131r? \u2013 7 d\u00f6vl\u0259t, ffindistan398. C\u0259nubi-\u015e\u0259rq\u0130 Asiyada yerl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131: \u2013 10 d\u00f6vl\u0259t399. \u015e\u0259rqi Asiyada yerl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131: \u2013 5 d\u00f6vl\u0259t400. X\u0259z\u0259r d\u0259nizi d\u00fcnya okeam s\u0259viyy\u0259sind\u0259n ne\u00e7\u0259 metr al\u00e7aql\u0131qda yerl\u0259\u015fir \u2013 28 metr401. Asiya \u201cp\u0259l\u0259ngi\u201d d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini g\u00f6st\u0259rin \u2013 Koreya,Sinqapur,Hon- Konq,Tayvan402. \u0130qtisadi v\u0259 siyasi c\u0259h\u0259td\u0259n qrupla\u015fma olan ASEAN n\u0259 vaxt yarad\u0131laraq ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259ti birl\u0259\u015fdirir? \u2013 1967-ci il, 10 d\u00f6vl\u0259ti403. \u00c7ay ixracat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-ci \u2013 2-ci yeri tutur? \u2013 \u015eri- Lanka,Hindistan404. \u00c7inin \u201c\u0130qtisadi paytaxt\u0131\u201d hans\u0131 \u015f\u0259h\u0259rdir?-\u015eanxay405. \u00c7in k\u00f6m\u00fcr,d\u0259mir\u00a0filizi,polad,\u00e7uqun,radio,televizor,velosiped,ayaqqab\u0131,papiros,yum urta,pamb\u0131q,bal\u0131q,tax\u0131l,meyv\u0259,\u0259t,kartof,sement,g\u00fcbr\u0259 istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tutur? \u2013 1-ci406. \u00c7in elektrik enerjisi,soyuducu,qar\u011f\u0131dal\u0131,\u00e7ay istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 yeri tutur?- 2-ci407. \u00c7ind\u0259 illik elektrik enerjisi hasilat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 1,3 trl.kvt.saat408. Qad\u0131nlar\u0131n \u0259n \u00e7ox orta \u00f6m\u00fcr s\u00fcrm\u0259si hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259dir v\u0259 o ne\u00e7\u0259 il t\u0259\u015fkil edir? \u2013 \u00c7in v\u0259 yaponiyada \u2013 85 il409. O hans\u0131 \u00f6lk\u0259dir ki, \u0259halisinin milli t\u0259rkibinin 99,5% eyni mill\u0259t t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Yaponiya410. Hindistan 200 il hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin \u0259sar\u0259tind\u0259 olub? \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya411. Hans\u0131 ili Afrika ili adland\u0131r\u0131rlar? \u2013 1960-c\u0131 ili412. Afrikada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259tin d\u00fcnya okean\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yoxdur? \u2013 15 d\u00f6vl\u0259tin413. Afrikada \u0259n \u00e7ox neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Nigeriya, 100 mln.ton414. O hans\u0131 \u00f6lk\u0259dir ki,\u0259n \u00e7ox q\u0131z\u0131l, uran,almaz istehsal\u0131 il\u0259 tan\u0131n\u0131r? \u2013 CAR415. AB\u015e ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 hans\u0131 m\u0259bl\u0259\u011f\u0259 Alyaskan\u0131 100 illiy\u0259 Russiyadan alm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1867-ci ild\u0259,7,2 mln.dollara416. AB\u015e-\u0131n d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131ndak\u0131 13 a\u011f v\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngli zolaqlar n\u0259yin r\u0259mzidir?- AB\u015e-\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil olan ilk m\u00fcst\u0259qin \u015ftatlar\u0131n417. AB\u015e-da illik demokratik konstitusiya n\u0259 vaxt q\u0259bul olunmu\u015fdur? \u2013 1776-c\u0131 ild\u0259418. Bu vaxta q\u0259d\u0259r AB\u015e-\u0131n bayra\u011f\u0131 ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 d\u0259yi\u015fmi\u015fdir?- 25 d\u0259f\u0259419. AB\u015e-\u0131n bayra\u011f\u0131nda ne\u00e7\u0259 ulduz vard\u0131r v\u0259 onlar n\u0259yi \u0259ks etdirir? \u2013 \u015ftatlar\u0131n saym\u0131 \u0259ks etdir\u0259n 50 ulduz vard\u0131r.420. AB\u015e-da hans\u0131 \u0259razil\u0259r 1959,1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u015ftat h\u00fcququ \u0259ld\u0259 etmi\u015fl\u0259r? \u2013 Alyaska, Havay adalar\u0131421. Meqalopolisl\u0259rin v\u0259t\u0259ni hara hesab edilir? \u2013 AB\u015e422. Bosva\u015f, \u00c7ipits, Sansan, KMSA meqalopolisl\u0259ri hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 AB\u015e-da423. \u018fn \u00e7ox AES hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 AB\u015e-da424. AB\u015e-da atom reaktorlarmm saym\u0131 d\u0259qiql\u0259\u015fdirin: -104425. Qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi elektrik enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? -GES, KES, Q\u00c7ES426. Ba\u015fl\u0131ca elektrik-enerjisi m\u0259nb\u0259l\u0259rini g\u00f6st\u0259rin: \u2013 AES,SES,\u0130ES427. AB\u015e ne\u00e7\u0259 iqtisadi rayona b\u00f6l\u00fcn\u00fcr? \u2013 9428. Kanadada beyn\u0259lxalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat n\u00f6v\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -me\u015f\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131429. Tropik qur\u015fa\u011fm n\u0259h\u0259ngi hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t hesab olunur? \u2013 Braziliya430. Latm Amerikas\u0131nda ne\u00e7\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? \u2013 33431. \u015e\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmdan al\u0131nan \u015f\u0259k\u0259r ixracatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupu 1-ci v\u0259 2-ci yeri tuturlar? \u2013 Braziliya, Kuba432. Avstraliya v\u0259 Okeaniyada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? \u2013 28433. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 paytaxt ad\u0259t\u0259n \u00e7ox da b\u00f6y\u00fck olmayan 2 \u015f\u0259h\u0259r se\u00e7ilir? \u2013 \u0259sas\u0259n Federativ d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259434. D\u00fcnyada \u0259n uzun neft k\u0259m\u0259ri hans\u0131d\u0131r v\u0259 uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 \u00abDostuq\u00bb \u2013 5500 km435. Toxuculu\u011fun m\u0259hsulu n\u0259dir? \u2013 Par\u00e7a436. Avropa \u0130ttifaq\u0131 n\u0259 vaxt yarad\u0131lmaqla ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r? -1951- ciil,- 15\u00fczv\u00fc.437. Hindistan idar\u0259etm\u0259nin hans\u0131 formasma mal\u0131kdir? \u2013 Parlamentli respublika;438. OAPEK n\u0259dir? \u2013 Neft ixrac ed\u0259n on bir (11) \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259si qrupu439. Az\u0259rbaycanda ilk tramvay n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 1924-c\u00fc ild\u0259440. Az\u0259rbaycanda funikulyor n\u0259vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 1960-c\u0131 \u0131ld\u0259441. Bak\u0131-T\u00fcrkm\u0259nba\u015f\u0131 g\u0259mi-b\u0259r\u0259si (343 km) n\u0259 v\u00e4xt i\u015f\u0259 salmm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1962-ci ild\u0259442. Bak\u0131-Batumi neft k\u0259m\u0259rinin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir v\u0259 o n\u0259 vaxt m\u00f6vcudla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1896-1907-ci ill\u0259rd\u0259, uzunlu\u011fu 888 km443. Neft Da\u015flar\u0131 eskadas\u0131nm uzunlu\u011fu: \u2013 76 km444. Bak\u0131-Novorossiysk neft k\u0259m\u0259ri n\u0259 vaxt b\u0259rpa edilmi\u015fdir v\u0259 onun uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 1997-ci ild\u0259, 1411 km445. 1-ci Bak\u0131-\u015eollar su k\u0259m\u0259ri kim t\u0259r\u0259fmd\u0259n v\u0259 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 in\u015fa edilmi\u015fdir? \u2013 1916-1917-ci ill\u0259rd\u0259, Z.Ta\u011f\u0131yev t\u0259r\u0259f\u0131nd\u0259n446. Aran iqtisadi rayonu Az\u0259rbaycanm hans\u0131 f\u0131ziki-co\u011fraf\u0131 b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fc \u0259hat\u0259 edir? \u2013 K\u00fcr-Araz447. Ab\u015feron iqtisadi rayonunda hans\u0131-inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcll\u0259ri illik m\u0259hsul istehsalmda se\u00e7ilirl\u0259r? \u2013 Bak\u0131, Sumqay\u0131t448. B\u00f6y\u00fck Qafqaz co\u011fraf\u0131i rayonunda hans\u0131 iqtisadi rayonlar ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 Ab\u015feron, Da\u011fl\u0131q \u015eirvan, \u015e\u0259ki-Zaqatala, Quba- Xa\u00e7maz449. Ki\u00e7ik Qafqaz t\u0259bii-co\u011fraf\u0131 rayonunda hans\u0131 iqtisadi rayonlar yerl\u0259\u015firl\u0259r? \u2013 G\u0259nc\u0259-Qazax, K\u0259lb\u0259c\u0259r \u2013 La\u00e7\u0131n, Yuxar\u0131 Qaraba\u011f450. Az\u0259rbaycan hans\u0131 b\u00f6y\u00fck co\u011fraf\u0131 rayonlara b\u00f6l\u00fcn\u00fcr? -B\u00f6y\u00fck Qafqaz, Ki\u00e7ik Qafqaz, K\u00fcr-Araz, L\u0259nk\u0259ran, Nax\u00e7\u0131van451. Avrotunelin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdi? \u2013 50 km452. Avrotunel hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri birl\u0259\u015fdirir? \u2013 Fransa v\u0259 B\u00f6yiik Britaniyam453. Avrotunel ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 i\u015f\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r?1994-c\u00fc ild\u0259454. Yax\u0131n \u015e\u0259rq \u00f6lk\u0259l\u0259ri hans\u0131 regionu \u0259hat\u0259 edir? \u2013 CQ Asiyan\u0131455. Orta \u015e\u0259rq hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir? \u2013 \u0130ran, \u018ffqamstan456. \u015eimali Kipr T\u00fcrk Respublikas\u0131 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1983-c\u00fc ild\u0259457. D\u00fcnyada 2-ci yerd\u0259 duran maksimal \u0259hali s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 harada m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Sinqapurda \u2013 6100 n\u0259f\u0259r458. D\u00fcnyada maksimal \u0259hali s\u0131xl\u0131\u011fma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yer tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Monako \u2013 21 min n\u0259f\u0259r459. Polad istehsalma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 \u00c7in \u2013 182 mln. t460. D\u0259mir filizi hasilat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyanm 1 -cisidir v\u0259 onun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 \u00c7in, 210 mln. t461. \u00c7ind\u0259 ne\u00e7\u0259 metallurgiya bazas\u0131 vard\u0131r? \u2013 5462. Qara metallurgiyan\u0131n illik m\u0259hsul istehsalma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 \u00c7in463. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ild\u0259 3 d\u0259f\u0259 \u00e7\u0259ltik m\u0259hsulu g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr? -\u00c7in, Vyetnam464. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnd\u0259 ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t, ne\u00e7\u0259 neft \u015firk\u0259ti i\u015ftirak etmi\u015fdir? \u2013 6 d\u00f6vl\u0259tin 10 neft \u015firk\u0259ti s465. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnd\u0259 hans\u0131 neft \u015firk\u0259tl\u0259ri i\u015ftirak etmi\u015fl\u0259r? \u2013 ARDN\u015e 10 %, BP 34,4 %, \u0130nokal 10,28 %, , \u0130npeks-10 %, Statoyl-8,56 %, Eksson Mobil-8 %, TRAO-6,75 %, Deyon Enerqu-5,63 %, \u0130to\u00e7i-3,92 %, Amerada Hess-2,72 %.466. C\u0259nubi Az\u0259rbaycanm sah\u0259si n\u0259 qs\u0131d\u0259rdir? \u2013 280 min kv.km467. Az\u0259rbaycan Demokratik C\u00fcmhuriyy\u0259ti qurulanda \u0259razisi n\u0259 q\u0259d\u0259r idi? \u2013 114 min kv.km468. T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si n\u0259 vaxt imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1828-ci ild\u0259469. G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259sinin ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 ili m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -1813- c\u00fcil470. Erm\u0259nistan q\u0259sbkar ordusu son vaxtlar Az\u0259rbaycamn n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259razisini z\u0259bt etmi\u015fdir? \u2013 17 min kv.km471. Manna, Midiya, Atropatena d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Az\u0259rbaycanm hans\u0131 hiss\u0259sind\u0259 v\u0259 n\u0259 vaxt yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 C\u0259nubunda, IX \u0259srd\u0259472. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin paytaxt\u0131 Q\u0259b\u0259l\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri olmu\u015fdur? \u2013 Albaniyamn473. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin paytaxt\u0131 B\u0259rd\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri olmu\u015fdur? \u2013 Girdiman\u0131n474. T\u0259bii \u015f\u0259raitin elementini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 iqlim, relyef475. G\u00f6y-g\u00f6l n\u0259 vaxt yaranm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1139-cu ild\u0259476. Az\u0259rbaycanda qaz ehtiyatm\u0131n ne\u00e7\u0259 faizi X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin pay\u0131na dii\u015f\u00fcr? \u2013 30 %-\u0259 q\u0259d\u0259ri477. Az\u0259rbaycanda s\u0259naye \u00fcsulu il\u0259 neft istehsalma n\u0259 vaxt ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1847-ci ild\u0259478. Z\u0259ylik alunitind\u0259n harada istifad\u0259 olunur? \u2013 G\u0259nc\u0259d\u0259 al\u00fcminium oksidi almmasmda479. Nax\u00e7\u0131vanda da\u015f duz yata\u011fmm ad\u0131 n\u0259dir? \u2013 Nehr\u0259m480. Az\u0259rbaycanda Bentonit gill\u0259ri harada a\u015fkar edilmi\u015fdir? \u2013 Da\u015f Salahhda481. Sirab, Vayx\u0131r, Badaml\u0131 mineral bulaqlar\u0131 harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 Nax\u00e7\u0131van MR-da482. M\u0259\u015fhur \u0130stisu bula\u011f\u0131 haradad\u0131r? \u2013 K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259483. Siy\u0259z\u0259n rayonunda a\u015fkar edil\u0259n m\u00fcalic\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli mineral su nec\u0259 adlan\u0131r? \u2013 Qalaalt\u0131484. \u015eirin su ehtiyat\u0131nda hans\u0131 qrup d\u00f6vl\u0259tl\u0259r 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 Braziliya (6950 kub.km), RF (450 kub.km), Kanada (2900 kub.km)485. Axar sular\u0131n \u2013 \u00e7aylarm su h\u0259cmini bilirsinizmi n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?- 2000 kub.km486. D\u00fcnyada n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u00fcni su h\u00f6vz\u0259l\u0259ri yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 onlar\u0131n sah\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 60 min, 400 min kv.km.487. \u015eirin su ehtiyatmda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 Braziliya \u2013 6950 kub.km., Danimarka488. \u015eirin su ehtiyatma g\u00f6r\u0259 2-ci d\u00f6vl\u0259ti tamy\u0131rs\u0131mzm\u0131? -Rusiya \u2013 4500 kub km489. Hans\u0131 me\u015f\u0259 qur\u015fa\u011fmda oduncaq ehtiyat\u0131 \u00e7oxdur? -C\u0259nub me\u015f\u0259 qur\u015fa\u011fmda490. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck enerji m\u0259nb\u0259yi: \u2013 G\u00fcn\u0259\u015f491. Az\u0259rbaycanda \u0259n ucuz, s\u0259rf\u0259li yanacaq n\u00f6v\u00fc hans\u0131d\u0131r? -Qaz492. Az\u0259rbaycanda qaz hasilat\u0131 n\u0259 vaxtdan s\u0259naye \u0259h\u0259miyy\u0259ti k\u0259sb etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1928-ci ild\u0259n493. Az\u0259rbaycanda neftl\u0259 birlikd\u0259 hasil olunan qaz nec\u0259 adlan\u0131r? S\u0259mt qaz\u0131494. Neftin emalmdan alman qaz\u0131 nec\u0259 adland\u0131r\u0131rlar? \u2013 Zavod qaz\u0131495. B\u00f6y\u00fck Qafqaz t\u0259bii co\u011fraf\u0131 rayonunda hans\u0131 iqtisadi rayon t\u0259r\u0259v\u0259z\u00e7ilikl\u0259 tanm\u0131r? \u2013 Quba-Xacmaz496. Az\u0259rbaycanm hans\u0131 t\u0259bii co\u011frafi rayonunda 1 iqtisadi rayon ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 K\u00fcr-Arazda497. Az\u0259rbaycanda ilk neft boru k\u0259m\u0259ri x\u0259tti harada v\u0259 n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? 1878-ci ild\u0259, Balaxan\u0131 \u2013 Qara\u015f\u0259h\u0259r arasmda498. Az\u0259rbaycanda neft s\u0259nayesinin inki\u015fafma t\u0259sir ed\u0259n hans\u0131 neft k\u0259m\u0259rl\u0259rinin adm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 1. Balaxan\u0131-Qara \u015f\u0259h\u0259r Bak\u0131-Batumi, Bak\u0131 \u2013 Novorossiysk, \u018fli-Bayraml\u0131 \u2013 Bak\u0131 NeftDa\u015flar\u0131 \u2013 Bak\u0131, Siy\u0259z\u0259n \u2013 Bak\u0131, Qrozn\u0131 -Bak\u0131, Bak\u0131 \u2013 Supsa, Bak\u0131 \u2013 Tbilisi \u2013 Ceyhan, \u00c7\u0131raq \u2013 S\u0259ng\u0259\u00e7al, D\u00fcb\u0259ndi \u2013 \u018fii-Bayramh (Qazax\u0131standan X\u0259z\u0259r vasit\u0259sil\u0259 g\u0259l\u0259n nefti xaric\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn)499. Hans\u0131 k\u0259m\u0259rl\u0259r Az\u0259rbaycanda qaz s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131ma t\u0259kan vermi\u015fdir? Qarada\u011f \u2013 A\u011fstafa \u2013 Tbilisi, Mozdok \u2013 Qaz\u0131m\u0259m-m\u0259d, \u0130ran \u2013 Astara \u2013 Qaz\u0131m\u0259mm\u0259d, Zir\u0259 \u2013 Bak\u0131, Neft \u2013 Da\u015flar\u0131 -Bak\u0131, \u00c7\u0131raq \u2013 1 \u2013 Neft Da\u015flar\u0131, Bak\u0131 \u2013 \u018frzurum (\u00e7\u0259kilir)500. Az\u0259rbaycan Respublikasmm 1991-ci il 18 oktyabrdan m\u00fcst\u0259qilliyini tan\u0131yan ilk d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 T\u00fcrkiy\u0259, Rummiya501. Az\u0259rbaycanda s\u00fcni qaz anbar\u0131 harada yerl\u0259\u015fmi\u015fdir? \u2013 Kalmazda (1974-c\u00fc ild\u0259), Qarada\u011fda (1986-c\u0131 ild\u0259)502. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00abAz\u0259ri\u00bb yata\u011f\u0131nda ne\u00e7\u0259 quyu qaz\u0131lmahd\u0131r? \u2013 48503. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 \u0259sas\u0259n \u00ab\u00c7\u0131r\u0131q-l\u00bb neft yata\u011fmda ne\u00e7\u0259 quyu qaz\u0131lmahd\u0131r? \u2013 24 quyu504. S\u0259ttarxan adma zavodun ixtisasla\u015fm\u0131\u015f sah\u0259si: neft -m\u0259d\u0259ni avadanl\u0131qlar\u0131 sah\u0259si; \u2013 fontan armaturlan istehsah: t\u00f6km\u0259 polad istehsal\u0131; k\u0259\u015ff\u0131yyat quyular\u0131 qazmaq \u00fc\u00e7\u00fcn rotorlar.505. RF-d\u0259 449 \u0130ES, SES,AES vard\u0131r ki, onlar\u0131n da g\u00fcc\u00fc 198 mln. kvt-dir. (\u0130ES \u2013 132 mln.kvt., SES \u2013 44 mln. kvt, AES \u2013 9 sayda -22 mln. kvt).506. D\u00fcnyada AES-l\u0259rd\u0259n 2,5 trln. kvt saat (15 %) elektrik enerjisi al\u0131mr, g\u00fcc\u00fc \u2013 400 mln. kvt-a q\u0259d\u0259rdir.507. \u00c7ernobl AES-\u0130 1986-c\u0131 ild\u0259ki f\u0259lak\u0259td\u0259 RF, Ukrayna v\u0259 Belarusiyan\u0131n 11 vilay\u0259tinin 171 mln. \u0259halisini radiasiyaya m\u0259ruz qoyaraq 2000 km radiusunda d\u00fcnyan\u0131n 20 \u00f6lk\u0259sind\u0259 radiasiyamn artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.508. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 AES-in illik elektrik enerjisi hasilat\u0131nda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr? Litva \u2013 85 %, Fransa \u2013 78 %, Bel\u00e7ika \u2013 55 %, \u0130sve\u00e7 \u2013 53 %, Ukrayna \u2013 47 %, Koreya Respublikas\u0131 \u2013 46 % Bolqar\u0131stan \u2013 45 %, \u0130sve\u00e7r\u0259 \u2013 43 %, Macar\u0131stan \u2013 42 %, Yaponiya -369. K\u00fcl\u0259k elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-4- ci yerl\u0259ri b\u00f6l\u00fcrl\u0259r? AB\u015e, AFR, Hindistan, Danimarka510. D\u00fcnyada KES-in g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 13,0 mln. kvt.511. D\u00fcnyada geotermal elektrik stansiyas\u0131 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 olmaqla onlar\u0131n g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 20 \u00f6lk\u0259d\u0259, 8,8 mln. kvt512. QES-\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r qabaqc\u0131l yer tuturlar? -Yaponiya, AB\u015e, AFR, \u0130srail513. D\u00fcnyamn ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 t\u0259yyar\u0259, vertolyot istehsal olunur v\u0259 onun qabaqc\u0131l \u00f6lk\u0259l\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 20 \u00f6lk\u0259d\u0259, AB\u015e, RF, Fransa, Braziliya v\u0259 s.514. Q\u0259bi Avropada illik avtomobil istehsah: \u2013 17,0 mln. \u0259d\u0259d515. Avtomobil istehsalmda qabaqc\u0131l d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri g\u00f6st\u0259rin: AB\u015e, Yaponiya, AFR, Fransa516. Vatikan harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 Avropanm karliki (mikro) olmaqla Romamn q\u0259rb hiss\u0259sind\u0259 Tibr \u00e7aymm sa\u011f sahilind\u0259ki Monte- Vatikano t\u0259p\u0259liyind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n, sah\u0259si 0,44 kv.km (44 ha), sahil x\u0259ttinin uzunlu\u011fu 2600 metr\u0259 \u00e7atan, \u0259halisinin say\u0131 1-2,5. min n\u0259f\u0259r (700 n\u0259f\u0259r dini \u015f\u0259xsl\u0259rdir) m\u0259lumatland\u0131r\u0131lan, latm v\u0259 italyan dilli, m\u00fctl\u0259q monarxiya qurulu\u015flu, katolik kils\u0259sinin beyn\u0259lxalq inzibati v\u0259 ideoloji m\u0259rk\u0259zi hesab edil\u0259n, \u015f\u0259h\u0259r- d\u00f6vl\u0259tidir.517. Avropada ki\u015fil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn k\u0259bin k\u0259silm\u0259sind\u0259 orta ya\u015f h\u0259ddi ne\u00e7\u0259 il g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr? \u2013 27 il518. D\u00fcnyada ki\u015fi-qadm ya\u015f nisb\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -50,3:49,7519. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 apar\u0131c\u0131 din var v\u0259 onlar hans\u0131lard\u0131r? \u2013 3; xristian, m\u00fcs\u0259lman, buddizm520. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 islam \u00f6lk\u0259si var? \u2013 50521. GUAM \u0130qtisadi Birliyi n\u0259 vaxt yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1999-cu il 24 apreld\u0259522. Neft ixrac ed\u0259n \u018fr\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259ri birliyi (OAPEK) :hans\u0131 vaxtda yaranm\u0131\u015f v\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdirir? \u2013 1960-c\u0131 ild\u0259n, 10 \u00f6lk\u0259ni523. D\u00fcnya okeamnda ba\u015f ver\u0259n dal\u011falarm illik enerji g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259r hesablanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 2,7 mlrd. kvt524. D\u00fcnyada tanmm\u0131\u015f amerikan avtomobil korporasiyalar\u0131 hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Djeneral Motors, Ford Motor.525. D\u00fcnyada m\u0259\u015fhur yapon avtomobil korporasiyalar\u0131n\u0131 tamy\u0131rsm\u0131zm\u0131? \u00abToyota\u00bb, \u00abNissan\u00bb, \u00abXonda\u00bb526. Hans\u0131 frans\u0131z avtomobil korporasiyalar\u0131mn adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 \u00abReno\u00bb, \u00abPeyo \u2013 Sitroyen\u00bb527. Alman-amerikan avtomobil korporasiyas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 \u00abDaymler Kraysler\u00bb528. D\u00fcnyada illik mineral k\u00fcbr\u0259 istehsalm\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 150 mln. ton529. Mineral k\u00fcbr\u0259 istehsal\u0131nda m\u00fcvafiq olaraq 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u00c7in \u2013 28,0 mln. ton, AB\u015e \u2013 27,0 mln.ton, Kanada \u2013 12,5 mln. ton530. D\u00fcnyada h\u0259r il n\u0259 q\u0259d\u0259r ip\u0259k par\u00e7a toxunuldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 22,0 mlrd.kv.metr531. \u0130llik par\u00e7a toxunmasmda \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc hans\u0131 n\u00f6v t\u0259\u015fkil edir v\u0259 onun illik k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini g\u00f6st\u0259rin: \u2013 Pamb\u0131q par\u00e7a \u2013 75 mln.kv.m.532. \u0130llik pamb\u0131q par\u00e7a \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259tin hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u00c7in \u2013 24,0 mldr kv.metr, Hindistan \u2013 17,4 mlrd.kv.m., AB\u015e \u2013 4,0 mlrd. kv.m.533. D\u00fcnya s\u0259nayesind\u0259 \u00e7ah\u015fanlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisini bilirsinizmi? \u2013 17,0 % \u2013 500 mln.n\u0259f\u0259r534. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n 2-ci sah\u0259si hesab edil\u0259n heyvandarl\u0131qda saxlan\u0131lan ev qu\u015flar\u0131n\u0131n ne\u00e7\u0259 ba\u015f oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 14,0 mlrd. ba\u015f535. Afrikada iribuynuzlular\u0131n say\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 210 mln.ba\u015f536. RF-d\u0259 illik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\u2013 2,3 mln.ton537. \u0130llik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259ti m\u00fcvaf\u0131q olaraq s\u0131ra il\u0259 d\u00fcz\u00fcn: \u00c7in, AB\u015e, Braziliya538. D\u00fcnyada h\u0259r il 700 mlrd. \u0259d\u0259d yumurta \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259tin hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u00c7in \u2013 380 mlrd. \u0259d\u0259d, AB\u015e \u2013 85 mlrd. \u0259d\u0259d, Yaponiya \u2013 45 mlrd. \u0259d\u0259d539. D\u00fcnyada illik yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 se\u00e7il\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? Avstraliya \u2013 0,7 mln.ton, \u00c7in \u2013 0,3 mln.ton, Yeni Zelandiya \u2013 0,3 mln. ton540. Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 200 mln. ba\u015f donuz, 170 mln. ba\u015f x\u0131rdabuynuzlu, 135 mln. ba\u015f iribuynuzlu saxlan\u0131ld\u0131\u011fm\u0131 bilirsinizmi?541. Sinqapura ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r turist g\u0259lir? \u2013 6,0 mln. n\u0259f\u0259r542. C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri Assosiasiyas\u0131 qrupu (ASEAN) 1967-ci ild\u0259n \u00f6z\u00fcnd\u0259 10 \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259raziy\u0259 v\u0259 \u0259haliy\u0259 malikdir? 4,5 mln.kv.km. \u0259raziy\u0259 v\u0259 540 mln. \u0259haliy\u0259 malikdir.543. D\u00fcnyada hans\u0131 neftli \u2013 qazl\u0131 yataqlar\u0131n oldu\u011fu su h\u00f6vz\u0259l\u0259rinin adlarm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? Meksika k\u00f6rf\u0259zi; \u015eimal d\u0259nizi; X\u0259z\u0259r d\u0259nizi; \u0130ran k\u00f6rf\u0259zi;544. \u00c7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259ki \u00e7\u0259kil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcn: Hindistan, \u00c7in, Yaponiya, \u015eri-Lanka, G\u00fcrc\u00fcstan545. 700 km m\u0259saf\u0259d\u0259 uzanan v\u0259 70 min.kv.km sah\u0259si olan Tokaydo meqalopolisinin \u0259halisinin saym\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 70 mln. n\u0259f\u0259r546. RF ild\u0259 m\u00fcvafiq olaraq Q\u0259rbi Avropaya, M\u0259rk\u0259zi -\u015e\u0259rqi Avropaya, Almaniyaya, \u0130taliyaya, Fransaya, \u00c7exiyaya, Pol\u015faya, Macar\u0131stana, Sloveniyaya, Ukraynaya, Belorusiyaya, T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r qaz ixrac edir? \u2013 Q\u0259rbi Avropaya \u2013 80 mlrd.kub.m; M\u0259rk\u0259zi-\u015e\u0259rqi Avropaya \u2013 40; Almaniyaya \u2013 33 mlrd. kub.m.; \u0130taliyaya \u2013 17 mlrd.kub.m. Fransaya \u2013 11 mlrd. kub. m, Pol\u015fa, Macar\u0131stan v\u0259 Sloveniyaya ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda 7 mlrd. kubmetr; Ukraynaya \u2013 55 mlrd.kum.m; Belorusiyaya \u2013 17 mlrd.kub.m; T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 \u2013 8 mlrd. kub.m;547. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan \u0259sas ixrac neft-boru k\u0259m\u0259rinin \u00e7\u0259kilm\u0259si haqda m\u00fcqavil\u0259 n\u0259 vaxt v\u0259 harada imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? 1999-cu il AT\u018fT-in \u0130stanbul Sammitind\u0259548. Elmi i\u015f\u00e7il\u0259rin v\u0259 m\u00fch\u0259ndisl\u0259rin sayma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u00fcnyada l-2-ciyerl\u0259ritutmu\u015flar?-AB\u015e, Yaponiya549. Xarici mal d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? AB\u015e, AFR, Yaponiya (850 mlrd. dollar).550. Federativ d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015funa, parlamentli idar\u0259etm\u0259y\u0259 malik olan Hindistanda hans\u0131 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir? \u2013 D\u0259mir filizi.551. D\u00fcnyanm \u0259n isti qit\u0259si hesab edil\u0259n Afrikada ne\u00e7\u0259 suveren d\u00f6vl\u0259t vard\u0131r? \u2013 54 d\u00f6vl\u0259t.552. AB\u015e-da ne\u00e7\u0259 n\u0259h\u0259ng aqlomerasiya tan\u0131y\u0131rs\u0131mz? \u2013 10 n\u0259h\u0259ng aqlomerasiya553. \u015eimal-\u015e\u0259rq, G\u00f6ll\u0259r\u0259traf\u0131, Kaliforniya meqalopolisl\u0259ri haradad\u0131r, ne\u00e7\u0259 aqlomerasiyam v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259halini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirirl\u0259r? \u2013 AB\u015e-da, 90 aqlomerasiyam, 205 mln. \u0259halini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir.554. Az\u0259rbaycanda n\u0259 q\u0259d\u0259r i\u015fsiz vard\u0131r? \u2013 600 min555. \u0130llik \u00fcmumi s\u0259naye m\u0259hsulu istehsalmda qabaqc\u0131l 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri tan\u0131y\u0131rsm\u0131zm\u0131? \u2013 AB\u015e \u2013 2,1 trln.dollar, \u00c7in -1,2 trln. dollar, Yaponiya \u2013 0,8 trln dollar556. Avropada \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u0259niz limanlar\u0131nm ad\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rin: \u2013 Rotterdam, London, Qavr, Antverpen, Liverpul, Qamburq557. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya dinl\u0259rinin v\u0259t\u0259ni hara hesab olunur? \u2013 Asiya558. \u018fn az u\u015faq \u00f6l\u00fcm\u00fc hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir? \u2013 Yaponiyada559. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 iqtisadiyyatm apar\u0131c\u0131 sah\u0259sini g\u00f6st\u0259rin: \u2013 Ma\u015f\u0131nqay\u0131rma560. Avropa s\u0259nayesin\u0259 liderliyi hans\u0131 \u00f6ik\u0259 edir? \u2013 Almaniya561. C\u0259nubi-Q\u0259rbi Avropa regionunun ba\u015fl\u0131ca t\u0259bii s\u0259rv\u0259ti: -Neft562. \u0130ri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin sayma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 liderlik edir? \u2013 \u00c7in563. Qar\u011f\u0131dal\u0131nm v\u0259t\u0259ni harad\u0131r? \u2013 Meksika564. Ba\u015fl\u0131ca neft ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131 regionda yerl\u0259\u015fir? \u2013 Yaxm v\u0259 Orta \u015e\u0259rq regionunda565. Elektrik enerjisi ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 Fransa (73 mlrd. kvt.saat); RF \u2013 50 mlrd.kvt.saat; Ukrayna, \u0130sve\u00e7r\u0259 36 mlrd.kvt.saat566. \u0130llik bu\u011fda t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 qabaqc\u0131l yer tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: -\u00c7in, AB\u015e, Avstraliya, Kanada, RF, Qazax\u0131stan, Ukrayna567. Beyn\u0259lxalq turizmin ba\u015fl\u0131ca m\u0259rk\u0259zi hans\u0131 region say\u0131l\u0131r? \u2013 Avropa568. \u0130llik elektrik enerjisin\u0259 \u0259n \u00e7ox istehlak\u0131 olan d\u00f6vl\u0259ti g\u00f6st\u0259rin:\u2013 AB\u015e569. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 elektrik enerji hasilatmda apar\u0131c\u0131 yeri SES-l\u0259r tutur? \u2013 Norve\u00e7570. \u00abK\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 kapitalizm\u00bb hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 aiddir? \u2013 Avstraliya, Yeni Zelandiya, \u0130srail, Kanada, CAR.571. \u018fn \u00e7ox inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r harada yerl\u0259\u015firl\u0259r? \u2013 Asiyada, Afrikada, Latm Amerikas\u0131nda v\u0259 Okeaniyada572. Me\u015f\u0259 s\u0259rv\u0259ti il\u0259 z\u0259ngin olan \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 RF, Kanada, Braziliya, Finlandiya, \u0130sve\u00e7, Norve\u00e7573. Qabarma enerji ehtiyat\u0131 hans\u0131 okeanda daha \u00e7oxdur? -Atlantik574. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00abdemoqraf\u0131k partlay\u0131\u015f\u00bb xarakterdir? \u2013 Asiya, Afrika, Lat\u0131m Amerikas\u0131575. D\u00fcnyanm \u0259n \u00abac\u00bb regionu hans\u0131d\u0131r? \u2013 Afrika576. D\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ki\u015fil\u0259rin say\u0131 qadmlardan \u00fcst\u00fcnd\u00fcr? \u2013 \u00c7ind\u0259, Hindistanda577. K\u0259nd \u0259halisi s\u0131x olan regionlar: \u2013 \u015e\u0259rqi v\u0259 C\u0259nubi Asiya578. Elektrik enerjisi idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri bilirsinizmi? \u2013 \u0130taliya, Niderland, AB\u015e579. D\u00fcnya ticar\u0259tind\u0259 1-ci yeri tutan region hans\u0131d\u0131r? \u2013 Q\u0259rbi Avropa (40 %)580. \u0130llik s\u0259rni\u015fin da\u015fmmasmda 1-ci yeri tutan \u015f\u0259h\u0259r: \u2013 Moskva581. D\u00fcnya bazarma banan ixracatmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupu 1-ci yeri tutur? \u2013 Kosta-Rika, Kolumbiya, Ekvador582. \u0130qtisadiyyat\u0131 \u015firin su il\u0259 maksimum t\u0259min olunan d\u00f6vl\u0259t: \u2013 Braziliya583. RF hans\u0131 k\u0259m\u0259rl\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 ild\u0259 8,0 mlrd. kubmetr qaz ixrac edir? \u2013 \u00abTransbalkan\u00bb584. Orta Asiya m\u0259kanmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 illik t\u0259bii qaz hasilatmda 1- ci yerd\u0259 durur v\u0259 onun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisi n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 T\u00fcrkm\u0259nistan \u2013 79,0 mlrd.kub.metr585. Avtomobil istehsalmda 2-ci yeri hans\u0131 region tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Q\u0259rbi Avropa \u2013 17,0 mln. \u0259d\u0259d586. Zeytun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259si 1-ci hesab ediiir? \u2013 \u0130spaniya587. D\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259 illik \u00fcz\u00fcm t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 birinci yeri tutur? \u2013 \u0130taliya \u2013 12,0 mln.t, Fransa \u2013 10,0 mln.t588. Qara gaval\u0131 toplanmasmda d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259sinin 1-ci yeri tutdu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 \u00c7ernoqoriya589. Elektrik stansiyalar\u0131nm \u00fcmumi g\u00fcc\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u00fcnyada 1-ci v\u0259 2-ci yeri tuturlar? \u2013 AB\u015e, RF.590. M\u00fcasir d\u00fcnyan\u0131n iqtisadi, siyasi, h\u0259rbi m\u0259rk\u0259zi hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t say\u0131hr? \u2013 AB\u015e \u2013591. AB\u015e-da b\u00fct\u00fcn n\u00f6v elektrik stansiyalarm g\u00fcc\u00fcn\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 800 mln.kvt.592. AB\u015e-da ild\u0259 4,0 trln.kvt.saat.elektrik enerjisi hasil olunur, bu da adamba\u015fma 14,5 min kvt saat elektrik enerjisi d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b olur. \u018fld\u0259 olunmu\u015f illik elektrik enerjisinin 70 %-ni k\u00f6m\u00fcrl\u0259 (56 %), qazla, mazutla i\u015fl\u0259y\u0259n \u0130ES-l\u0259r, 20 %-ni \u2013 740 mlrd.kvt.saatm\u0131 104 reaktoru, \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 300 mln.kvt olan AES-l\u0259r v\u0259lO %-ni 1300-d\u0259n art\u0131q saya malik olan SES-l\u0259r verirl\u0259r. Kolumbiya h\u00f6vz\u0259sind\u0259 \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 21,0 mln. kvt olan d\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck hidroenerji kaskad\u0131 80 SES-i \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir.593. AB\u015e xaricd\u0259ki m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 h\u0259r \u0131l 19,0 mln. \u0259d\u0259d avtomobil d\u00fcz\u0259ldir \u00abDjeneral motors\u00bb \u2013 8,0 mln, \u00abFord Motor\u00bb \u2013 6,6 mln, \u00abDaymler Kraysler\u00bb \u2013 4,5 mln. AB\u015e-da m\u0259hsulun bu v\u0259 ya dig\u0259r n\u00f6v\u00fc enin\u0259 v\u0259 uzununa inki\u015faf ed\u0259r\u0259k o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck sah\u0259ni tuturlar ki, bir n\u00f6v qur\u015faq \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirirl\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 avtomobil, metallurgiya, s\u00fcd, qar\u011f\u0131dal\u0131, bu\u011fda, pamb\u0131q\u00e7\u0131hq, g\u00fcn\u0259\u015f qur\u015faqlar\u0131 yaranm\u0131\u015f olur.594. AB\u015e-m n\u0259qliyyat strukturunda d\u0259mir yolu \u2013 32 %, avto- Imobil \u2013 24,5 %, d\u0259niz \u2013 18 %, boru-k\u0259m\u0259r \u2013 14 %, daxili su yolu -11 %, hava n\u0259qliyyat\u0131 \u2013 0,5 % y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 malikdir.S\u0259rni\u015fin d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259 is\u0259 avtomobil n\u0259qliyyat\u0131 82 %, hava n\u0259qliyyat\u0131 \u2013 17,5 %, d\u0259mir yolu n\u0259qliyyat\u0131 \u2013 0,5% x\u00fcsusi \u00e7\u0259ki il\u0259 tanm\u0131rlar. Bunlarla b\u0259rab\u0259r avtomobil n\u0259qliyyat\u0131 \u015f\u0259h\u0259r da\u015f\u0131malarmda 98 %, beyn\u0259lxaq da\u015f\u0131malarda 85 %, s\u0259rni\u015finl\u0259rin i\u015f yerl\u0259rin\u0259 apar\u0131lmas\u0131 \u2013 g\u0259tirilm\u0259si da\u015f\u0131malar\u0131nda 84 % x\u00fcsusi \u00e7\u0259ki il\u0259 tan\u0131mr. Vaxt\u0131 il\u0259 d\u0259mir yollarm\u0131n uzunlu\u011fu 360 min km-\u0259 \u00e7atm\u0131\u015f hal-haz\u0131rda onun uzunlu\u011fu xeyli azalsa da d\u00fcnyada bu yen\u0259 d\u0259 1-ci yerd\u0259 durur.595. \u0130qtisadi paytaxt\u0131 Nyu-York hesab edil\u0259n AB\u015e \u015eimal, C\u0259nub, Q\u0259rb iqtisadi rayonlara ayr\u0131l\u0131r.596. \u018frazisi 411,0 min kv.km, \u0259halisi 34,0 mln. n\u0259f\u0259r olan 1848-ci ild\u0259 Meksikadan alman, 1860-ci ild\u0259n 31-ci \u015ftat h\u00fcququ qazanan Kaliforniyan\u0131 ona g\u00f6r\u0259 AB\u015e-m \u00abq\u0131z\u0131l \u015ftat\u0131\u00bb adland\u0131r\u0131rlar ki, o b\u00fct\u00fcn \u015ftatlar\u0131n h\u0259r birind\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7ox \u2013 1,1 trln. Dollarhq m\u0259hsul istehsal edir, adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n \u00fcmumi m\u0259hsul istehsahnda (22 min dollar) B\u00f6y\u00fck Britaniya, Fransa il\u0259 eyni \u00e7\u0259kiy\u0259 malik olmaqla AB\u015e-da 1-ci yeri \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259min edir, ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 2,0 mln-dan \u00e7ox t\u0259l\u0259b\u0259si var, b\u00f6y\u00fck v\u0259 tamnm\u0131\u015f Los-Andjeles, San-Fransisko \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri, d\u00fcnyanm b\u00f6y\u00fck k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 rayonu hesab edil\u0259n B\u00f6y\u00fck Kaliforniya d\u0259r\u0259si burada yerl\u0259\u015fir, alternativ enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri olan \u00e7oxlu sayda k\u00fcl\u0259k, g\u00fcn\u0259\u015f, geotermik elektrik stansiyalar\u0131na malikdir, elmi- t\u0259dqiqat v\u0259 h\u0259rbi s\u0259naye kompleksinin qalan g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn \u015ftatlardan qabaqdad\u0131r.597. AB\u015e-da illik mal d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259 ixrac m\u0259hsullar\u0131nm d\u0259y\u0259ri 773,0 mlrd. dollar, idxal m\u0259hsullar\u0131nm d\u0259y\u0259ri is\u0259 1222,0 mlrd. dollart\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 sat\u0131\u015f balansmm saldosu \u2013 450-mlrd. dollard\u0131r.598. D\u00fcnyada formala\u015fm\u0131\u015f v\u0259 formala\u015fmaqda olan 66 meqalopolisd\u0259n 5-i AB\u015e-dad\u0131r. Bunlardan: Atlantik sahili: Boston-Va\u015finqton v\u0259 ya Bosva\u015f \u00f6z\u00fcnd\u0259 60 mln. \u0259halini birl\u0259\u015fdirir. G\u00f6ll\u0259rsahili: \u00c7ikaqo \u2013 Detroyt \u2013 Pitsburq v\u0259 ya \u00c7ipits;Kaliforniya:San-Fransisko-San-Dieqo v\u0259 ya Sansan; \u015e\u0259rqi Florida: Meksinoyani: Xyuston-yeni Orlean Formala\u015fm\u0131\u015f meqalopolisl\u0259rd\u0259AB\u015e \u0259halisinin 50 %-d\u0259n \u00e7oxu ya\u015fay\u0131r.599. AB\u015e d\u00fcnyada illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131nda, s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131 istehsalmda, ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259, elm\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259n x\u0259rcl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 1-ci yeri tutur, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox kapital ixrac v\u0259 idxal ed\u0259n, d\u00fcnya bazar\u0131na daha \u00e7ox s\u0259naye v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 n\u0259ql ed\u0259n n\u0259h\u0259ng xammal, yar\u0131mfabrikat v\u0259 dig\u0259r yar\u0131haz\u0131r olan m\u0259hsullar idxal edir.600. Avtomobil yollarmm uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259si 1-ci yeri tutur? \u2013 AB\u015e (6,3 mln. km)601. \u018fn \u00e7ox milli park d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 olmaqla onun say\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 AB\u015e \u2013 54 sayda602. Komp\u00fcter d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259ni birinci hesab edirsiniz? \u2013 AB\u015e -\u0131603. D\u00fcnyada robot, videomaqnitofon, videokamera, video-kaset d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin liderlik etdiyini bilirsinizmi? \u2013 Yaponiya604. Elektron m\u0259hsullar\u0131 istehsahnda hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-ci, 2-ci yerl\u0259ri tuturlar? -AB\u015e\u2013 Yaponiya605. Yaponiyan\u0131n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda apar\u0131c\u0131 sah\u0259 n\u0259 hesab edilir?- \u0130ld\u0259 2-3 d\u0259f\u0259 m\u0259hsul ver\u0259n v\u0259 h\u0259r yerd\u0259 bec\u0259ril\u0259n \u00e7\u0259ltik606. \u00c7in ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r bal\u0131q ovlay\u0131r? \u2013 24,0 mln.ton607. Asiya-relyefmin \u0259n \u00e7ox orta h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc \u2013 950 metr olan, d\u00fcnyan\u0131n maksimal h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fcn\u0259 malik olan \u2013 8848 m (Comolunqma), d\u00fcnyamn \u0259n \u00e7\u00f6k\u0259k yerin\u0259- 11022 m (Marian), d\u00fcnyada \u0259n cox v\u0259 qahn buzla\u011fa, quruda \u0259n d\u0259rin \u00e7\u00f6k\u0259kliy\u0259 \u2013 395 m (\u00d6l\u00fc d\u0259niz), d\u00fcnyan\u0131n \u0259n d\u0259rin g\u00f6l\u00fcn\u0259 \u2013 1620 m (Baykal), d\u00fcnyanm maksimum ya\u011f\u0131nt\u0131 d\u00fc\u015f\u0259n m\u0259nt\u0259q\u0259sin\u0259 \u2013 22000 mm (\u00c7ernapunca), \u0259n \u00e7ox torpaq fonduna, \u0259n \u00e7ox \u0259razi v\u0259 \u0259halisi olan (3,5 mlrd. n\u0259f\u0259r) 6 qit\u0259d\u0259n birincisidir.608. D\u00fcnyanm ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u00e7ay bec\u0259rilir? \u2013 49 \u00f6lk\u0259d\u0259609. Bal\u0131q ovlanmasmda 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri bilirsinizmi? \u00c7in \u2013 25 mln.ton, \u00c7ili \u2013 16 mln.ton, Yaponiya \u2013 11,5 mln. ton610. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7ilirl\u0259r v\u0259 onun miqdar\u0131m bilirsinizmi? \u2013 Yeni Zelandiya, Niderland, Fransa ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 400 kq \u0259t t\u0259dar\u00fck edirl\u0259r.611. \u0130ld\u0259 h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n s\u00fcd t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7iiirl\u0259r? \u2013 Danimarka, Niderland, Fransa \u2013 h\u0259r birind\u0259 h\u0259r n\u0259f\u0259r \u00fcc\u00fcn 1100 kq s\u00fcd t\u0259dar\u00fck olunur.612. Adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 se\u00e7ilir? \u2013 Niderland \u2013 800 \u0259d\u0259d613. \u0130llik siqaret burax\u0131lmasmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yeri \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259min etmi\u015fdir? \u2013 AB\u015e \u2013 700 mlrd.\u0259d\u0259d614. Afrikanm ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 pamb\u0131q bec\u0259rilir? \u2013 10: Misir,Sudan, H\u0259b\u0259\u015fistan, Uqanda, Tanzaniya, Nigeriya, Kamerun, Zair, Mozambik, Madaqaskar.615. \u018fsrin sonuna q\u0259d\u0259r d\u00fcnyada 160 meqalopolisin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yini biiirsinizmi?616. T\u00fct\u00fcn\u00fcn v\u0259t\u0259ninin hara oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Kuba \u2013 1424-c\u00fcild\u0259n617. Pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n ilk inki\u015faf etdiyi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n hans\u0131larm\u0131n adm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 Hindistanm, Meksikanm618. 15 \u00f6lk\u0259nin \u0259razisind\u0259n ke\u00e7m\u0259kl\u0259 uzunlu\u011fu 64 min km olacaq Transasiya avtomobil magistrahnm \u00e7\u0259kilm\u0259si layih\u0259sinin haz\u0131r oldu\u011funu bilirsinizmi?619. AB\u015e-m avtomobil parklarmda 200 mln-dan \u00e7ox avtomobil vard\u0131r.620. D\u00fcnyada ilk-neft k\u0259m\u0259ri 1865-ci ild\u0259 AB\u015e-da \u00e7\u0259kilmi\u015fdir (6km).621. D\u0259mir yollar\u0131nm .uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: AB\u015e, Kanada, RF622. Son iil\u0259r Az\u0259rbaycanm \u015fimaTrayonlan \u0259razisind\u0259 hans\u0131 zavod i\u015f\u0259 sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 Xa\u00e7mazda \u00abQafqaz\u00bb meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259z konserl\u0259ri zavodu623. K\u00fcr-Bak\u0131 su k\u0259m\u0259rinin n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verildiyini bilirsinizmi? \u2013 1970-ci ild\u0259624. Mis almmasmda hans\u0131 xammallardan istifad\u0259 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Mis filizind\u0259n625. G\u00f6y-g\u00f6l\u00fcn 1139-cu ild\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yarand\u0131\u011f\u0131m bilirsinizmi?626. Az\u0259rbaycanda \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin t\u0259bii-iqlim kurortu oldu\u011funu unutmaym.627. Metal tutumlu sah\u0259nin ma\u015fmqay\u0131rma oldu\u011funu bilirsinizmi?628. D\u00fcnya neftinin 65 % ehtiyat\u0131 Asiya qit\u0259sind\u0259dir.629. D\u00fcnya neftinin 25 %-ehtiyat\u0131 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam \u0259razisind\u0259dir.630. D\u00fcnyada qaz ehtiyatma g\u00f6r\u0259 birinci 5 yeri tutan \u00f6lk\u0259l\u0259ri ard\u0131c\u0131lhqla d\u00fcz\u00fcn: \u2013 RF, \u0130ran, Q\u0259t\u0259r, B\u018f\u018f, S.\u018fr\u0259bistam631. \u00c7ind\u0259 \u00e7aylarm hidroenerji potensialmm 680 mln.kvt, Hindistanda 75 mln. kvt oldu\u011funu, bundan \u00c7ind\u0259 10 %, Hindistanda is\u0259 14 % istifad\u0259 olundu\u011funu yadda saxlaym.632. \u00c7inin d\u00fcnya m\u0259hsulu istehsalmda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 10,1% t\u0259\u015fkil edir. O, d\u00fcnya k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131nm 24 %-ni verm\u0259kl\u0259 1-ci yeri \u00f6z\u00fcnd\u0259 saxlay\u0131r. \u00c7in eyni zamanda \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmdan \u015f\u0259k\u0259r al\u0131nmasmda, \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fc v\u0259 ixracatmda d\u00fcnyada 3-c\u00fc yeri tutur. T\u00fct\u00fcn yarpa\u011f\u0131 t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 pamb\u0131q toplanmasmda d\u00fcnyada 1-cidir. \u00c7in Kommunist Partiyas\u0131nm 55 mln. \u00fczv\u00fc vard\u0131r.633. D\u00fcnyada birmill\u0259tli d\u00f6vl\u0259tin (99,9 %) Yaponiya oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz. O, \u00fcmumi iqtisadi inki\u015faf q\u00fcvv\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 ni verm\u0259kl\u0259 yer k\u00fcr\u0259si \u0259halisinin 1,5 %-n\u0259 malikdirl\u0259r.641. RF illik \u00fcmumd\u00fcnya m\u0259hsulunun n\u0259 q\u0259d\u0259rini verir? \u2013 2,6 %-ni642. \u0130nki\u015fafda olan \u00f6lk\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdir\u0259n c\u0259h\u0259tl\u0259r hans\u00fcard\u0131r? -tarixi inki\u015fafiarmm (s\u0259naye, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, elm, texnika v\u0259 s.) geri qalmas\u0131; sosial \u2013 iqtisadi qurulu\u015flanmn \u00e7oxukladhl\u0131\u011f\u0131; demoqrafik proses v\u0259 probleml\u0259rin eyniliyi v\u0259 s.643. Son ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf baxrmmdan qazamlan nailiyy\u0259tl\u0259rd\u0259 \u0259n dinamik olan Yeni S\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259 D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 hans\u0131larm oldu\u011f\u00fcnu yada salm: -1 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259: 4 Asiya \u00ab\u0259jdaha\u00bbs\u0131 Koreya Respublikas\u0131, Tayvan, Sinqapur, Honkonq; Meksika, Braziliya, Argentina; II m\u0259rh\u0259l\u0259: Malayziya, Tailand, Hindistan, \u00c7ili; III m\u0259rh\u0259l\u0259: T\u00fcrkiy\u0259, Kipr, Tunis, \u0130ndoneziya; IV m\u0259rh\u0259l\u0259: \u00c7in, Filippin, Mavriki, Venesuela, Vyetnam, Misir. Son vaxtlar Meksikam, C\u0259nubi Koreyan\u0131, Sinqapuru, Tayvan\u0131, T\u00fcrkiy\u0259ni, Kipri, \u00c7ilmi inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131rasma aid edirl\u0259r.644. M\u00fcasir d\u00fcnyada 43 monarxiya d\u00f6vl\u0259tinin olmas\u0131m bilirsinizmi? Bunlar\u0131n say\u0131 Avropada -12, Asiyada \u2013 10, Afrikada -3, Amerikada \u2013 9, Avstraliya v\u0259 Okeaniyada \u2013 9-dur.645. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r qurulu\u015funa v\u0259 ya inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259: Unitar, federativ, konfederativ olurlar.646. Avropa il\u0259 Asiyanm birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n Avrasiya materikinin m\u00f6vcudlu\u011funu bilirsinizmi?647.290 mln-a q\u0259d\u0259r \u0259halisi olan MDB-d\u0259 son ill\u0259r \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131 2,0 trln. dollar t\u0259\u015fkil etdiyini yadda saxlay\u0131n.648. Y\u0259qin ki, MDB t\u0259rkibind\u0259 RF-ni, Belorusiyam, Qazax\u0131stan\u0131, Taeikistam birl\u0259\u015fdir\u0259n Avrasiya, ei\u0259c\u0259 d\u0259 G\u00fcre\u00fcstan\u0131,\u00a0Ukraynam, Az\u0259rbaycam v\u0259 Moldaviyan\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n GUAM iqtisadi birlikl\u0259rinin yarad\u0131ld\u0131\u011fm\u0131 bilirsiniz.649. RF-nin \u015f\u0259rq rayonlar\u0131 \u00e7aylarmm hans\u0131 h\u00f6vz\u0259y\u0259 aid oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 \u015eimal Buzlu okean\u0131 v\u0259 Sakit okeam h\u00f6vz\u0259l\u0259rin\u0259650. D\u00fcnya n\u0259qliyyatm\u0131n 2003-c\u00fc il \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rni\u015fin d\u00f6vriyy\u0259sinin 19,0 trln. s\u0259rni\u015fin-kilometr oldu\u011funu yadda saxlaym.651. D\u00fcnya n\u0259qliyyat\u0131nm son ill\u0259rd\u0259 \u00fcmumi y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si 50 trln.ton kilometrd\u0259n.\u00e7ox old\u00fc\u011funu bilirsinizmi?652. Xarici iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259r-dey\u0259nd\u0259 h\u0259r hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin idxal-ixrac m\u0259hsullarmm, xidm\u0259t sah\u0259sinin, kapitalm s\u0259rfe\u0259d\u2019 x\u0259ttini ke\u00e7m\u0259sini ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fck.653. Beyn\u0259lxalq turizm \u00f6lk\u0259l\u0259r arasmda xidm\u0259tJim\u00fcb\u00e4dil\u0259l\u0259rini formala\u015fdmr. AA.) :;654. Beyn\u0259lxalq turizmin 6 makroregionunun: Avropa, Amerika, Asiya \u2013 Sakit okean, Orta \u015e\u0259rq, Afrika, \u20ac\u0259btlbi: Asiya oldu\u011funu unutmaym.655. Yeni Zelandiyada ild\u0259 h\u0259r adama 2800 kq;\u2019sud d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fch\u00fc y\u0259qin ki, bilirsiniz.656. Niderland adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n illik yumurtaffln miqd\u00c4rihda \u2013 720 \u0259d\u0259d d\u00fcnyamn birincisidir.657. Bal\u0131qlar\u0131n, molyuskalar\u0131n, x\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259rin,d\u0259niz yosunlar\u0131n\u0131n, akvarium bal\u0131qlar\u0131n\u0131n, insanlar\u0131n n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda x\u00fcsusi sah\u0259l\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fcd\u00fclm\u0259si v\u0259 art\u0131r\u0131lmasmm akvakultural adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 d\u0259niz akvakulturas\u0131n\u0131n marikultura adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaddan\u00a0\u00e7\u0131xarmay\u0131n.658. D\u00fcnyada ilk t\u0259bii yanar qaz quyusu 1821 ;j ci iM\u0259rABA\u2019da istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir.659. S\u0259naye \u00fcsulu il\u0259 ilk neft quyusu 1847-ci \u00e4d\u0259rAzsrbay-canda, 1857-ci ild\u0259 Rummiyada, 1859-da AB\u015e-da qaz\u0131hfi\u0131\u015fdi\u00a0660. \u0130lk \u015fist hasilat\u0131 1830-cu ild\u0259 Fransa v\u0259,- \u015eQtlahdiyada m\u00f6vcud olmu\u015fdur. \u0131 c .\u0131.:;-661. D\u00fcnya okeanma h\u0259r il 30 mln. tona q\u0259d\u0259E??a\u00f6!an.\u2019a\u0131eft:V\u0259 neft m\u0259hsullar\u0131 onun ekoloji varl\u0131\u011f\u0131m pozur. Bu sabid\u0259: .am-\u00e7ox \u00e7irkl\u0259n\u0259n Atlantik okeamd\u0131r. Okean sular\u0131n\u0131n orta \u00e7kkhxmmi\u01315- 10\u00a0mq\/1 t\u0259\u015fkil edir. -oqhi662. Atmosferi \u0259n \u00e7ox karbon qaz\u0131 il\u0259 \u00e7irkl\u0259ndir\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: -AB\u015e \u2013 1,4 mlrd.t, \u00c7in \u2013 80 mln. t, RF \u2013 440 mln. t, Yaponiya*-. 300 mln.\u00a0t, Almaniya \u2013 235 mln. t, Hindistan \u2013 230 mln. t, BB -160mln. t, CAR \u2013 160 mln. ton, Kanada \u2013 160 mln. t, \u0130taliya A\u0131i20\u2026663. Son 100 ild\u0259 ekoioji tarazl\u0131\u011fm pozulmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 1000 n\u00f6vd\u0259n \u00e7ox heyvan, 25 mind\u0259n \u00e7ox bitki n\u00f6v\u00fc m\u0259hv aM\u0131\u00fc\u015fdur.664. Tibbi co\u011frafiya \u0259traf m\u00fchitin t\u0259siri il\u02591 i-X\u0259,st\u0259likl\u0259rin yay\u0131lma m\u0259rk\u0259zl\u0259rini, areallar\u0131m, \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259rini \u00f6yr\u0259nir.665. Az\u0259rbaycanm sah\u0259sinin 86,6 min kv.km|\u00f6halisinih 8,4 mln.n\u0259f\u0259r, illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsalm\u0131n 12,0 mlrd. dollar, adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul istehsalmi.ni4,60\u00f6- dollar t\u0259\u015fkil etdiyini bilirsinizmi?666. Erm\u0259nistanda 29,8 min kv.km \u0259razinin, 3,8 mln. n\u0259f\u0259r \u0259halinin, 7,2 mlrd. dollarl\u0131q illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsalmm, el\u0259c\u0259 d\u0259, h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131mn 1600 dollar oldu\u011funu yadda saxlamal\u0131y\u0131q.667. Litvada illik elektrik enerjisi hasilatmm 85 %-d\u0259n \u00e7oxunu ver\u0259n \u0130qnalin AES-inin oldu\u011funu unutmaym. \u00c7\u00fcnki \u00f6lk\u0259 bu sah\u0259d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n yegan\u0259sidir.668. \u0130qtisadi q\u00fcvv\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm 1-4-c\u00fc yerl\u0259fini tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 AB\u015e, \u00c7in, Yaponiya, AFR669. Moskva vilay\u0259tinin \u0259razisini yada sal\u0131n: \u2013 47 min kv.km670. \u00abBenily\u00fcks\u00bb \u00f6lk\u0259l\u0259rini tan\u0131y\u0131rsm\u0131zm\u0131? Q\u0259rbi Avropanm inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir. Bu, Bel\u00e7ika, Niderland, L\u00fcksemburq adlannm ba\u015f h\u0259rfl\u0259rinin birliyini \u0259ks etdirir.671. Macar\u0131stan, \u00c7exiya, Pol\u015fa NATO-nun n\u0259 vaxt \u00fczv\u00fc olduqlar\u0131m yada sal\u0131n: -12 mart 1999-cu il672. G\u00fcrc\u00fcstan n\u0259 vaxtdan Avropa \u015euras\u0131mn \u00fczv\u00fcd\u00fcr? \u2013 22 fevral 1999-cuild\u0259n673. GUAM birliyinin yaranma tarixi: Strasburqda: \u2013 1997-ci ilin oktyabrmda,674. GU\u00d6AM \u2013 m yaranmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 24 fevral 1999-cu il, Va\u015finqtonda, NATO-nun 50 illik zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ke\u00e7iril\u0259n zaman675. Afrikada 17 \u00f6lk\u0259nin m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri vaxt\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 1960-c\u0131 il676. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r Afrikada ne\u00e7\u0259 v\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r m\u00fcst\u0259qillik qazanm\u0131\u015fiar? \u2013 4 d\u00f6vl\u0259t: Misir, Liberiya, Efopiya, CA\u0130 (indiki CAR)677. Afrika Birliyi T\u0259\u015fkilat\u0131 ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259ti birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 n\u0259 vaxt yarad\u00fcm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1963- c\u00fc ilin maymda, 43 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n yaranm\u0131\u015fd\u0131r.678. Amerika qit\u0259sind\u0259 sosialist d\u00f6vl\u0259ti hans\u0131d\u0131r v\u0259 onun yaranma tarixi \u2013 Kuba, 1959-cu ild\u0259679. YUNESKO-nun ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc oldu\u011funu yada salm: \u2013 140-dan \u00e7ox680. T\u00fcrkiy\u0259 Respublikasmm yaranma tarixini bilirsinizmi? -29 oktyabr 1923-c\u00fc il681. Baltikyan\u0131 respublikalar n\u0259 vaxtdan \u00f6z m\u00fcst\u0259qillikl\u0259rini yenid\u0259n b\u0259rpa etmi\u015fl\u0259r? \u2013 4 may 1990-c\u0131 ild\u0259n682. Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259si il\u0259 ticar\u0259t \u0259laq\u0259sin\u0259 malikdir?\u00a0\u2013 96 \u00f6lk\u0259 il\u0259683.0PEK v\u0259 OAPEK n\u0259 vaxt yarad\u0131laraq ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda ne\u00e7\u0259\u00a0d\u00f6vl\u0259tin birliyidir v\u0259 n\u0259 m\u0259qs\u0259d \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vcudla\u015fm\u0131\u015flar? \u2013 1960- c\u0131 ild\u0259, m\u00fcvaf\u0131q olaraq 16 v\u0259 10 d\u00f6vl\u0259ti birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k neft ixrac ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupu. OAPEK-neft ixrac ed\u0259n \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259ri birliyidir.684. \u00c7exiya v\u0259 Slovakiya m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi m\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259d\u0259 \u00f6z yerl\u0259rini n\u0259 vaxt tapm\u0131\u015flar? \u2013 01 yanvar, 1993-c\u00fc il685. Almaniya \u00f6z vahidliyini n\u0259 vaxtdan b\u0259rpa etmi\u015fdir? \u2013 03 oktyabr 1990-c\u0131 ild\u0259n686. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ba\u015flanana q\u0259d\u0259r B\u00f6y\u00fck Britaniyanm m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259rinin hesabma \u0259razisi v\u0259 \u0259halisinin n\u0259 q\u0259d\u0259r olmasm\u0131 yada salm: \u2013 sah\u0259si 35 mln.kv.km, \u0259halisi 700 mln. n\u0259f\u0259r687. Xarici Avropada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259tin oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 39 d\u00f6vl\u0259t688. Q\u0259rbi Avropa ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259ti \u0259hat\u0259 edir? \u2013 24 d\u00f6vl\u0259ti: \u2013 Alma-niya, Fransa, Bel\u00e7ika, Niderland, Ly\u00fcksemburq, \u0130sve\u00e7r\u0259, Avstriya v\u0259 s.689. \u015e\u0259rqi Avropada 10 d\u00f6vl\u0259t: RF, Ukrayna, Belorusiya. Moldova, Pol\u015fa, Sexiya, Slovakiya, Macar\u0131stan, Rumuniya, Bolqa-r\u0131stan yerl\u0259\u015fir.690. Xarici Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n hansmda 2 d\u00f6vl\u0259t dili m\u00f6vcuddur? \u2013 Bel\u00e7ikada691. Xarici Avropada \u00e7oxmill\u0259tli hans\u0131 d\u00f6vl\u0259ti g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 \u0130sve\u00e7r\u0259ni692. Yuqoslaviyan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 yaranan m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri tan\u0131y\u0131rsm\u0131zm\u0131? \u2013 Sloveniya, Makedoniya v\u0259 \u00c7ernoqoriya, Xorvatiya, Serbiya, Bosniya v\u0259 Herseqovina693. \u015e\u0259h\u0259r aqlomerasiyas\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259ninin hans\u0131 region oldu\u011funu yada salm: \u2013 Xarici Avropa, 400 aqlomerasiya694. Konfederativ d\u00f6vl\u0259t\u0259 misal g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 \u0130sve\u00e7r\u0259 \u015eimal d\u0259nizind\u0259n neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? -: B\u00f6y\u00fck Britaniya, Norve\u00e7, Danimarka, Hollandiya695. \u015eimal d\u0259nizind\u0259n neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya, Norve\u00e7, Danimarka, Hollandiya696. \u015eimal d\u0259nizind\u0259n \u0259n \u00e7ox illik qaz hasilatma malik olan. \u00f6lk\u0259l\u0259ri m\u0131i\u0259yy\u0259n edin: \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya \u2013 106 mlrd.kubmetr (2004-c\u00fc il), Norve\u00e7 \u2013 58 mlrd.kubmetr697. Neft ixracatmda f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri (1-4) yada salm. -S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam, RF, \u0130ran, Norve\u00e7 (125 mln.ton)698. Yerli yataqlar hesabma ild\u0259 350 mln.ton neft.hasil ed\u0259n. Q\u0259rbi Avropanm illik neft istehiak\u0131 800 mln. ton t\u0259\u015fkil edir.699. Xarici Avropanm illik qaz hasilatmm 500 mlrd;.kubmetr,. oldu\u011funu yadda saxlaym.700.2005-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycanda neft hasilatmm 55. mln.ton, 2010-cu ild\u0259 is\u0259 100 mln.ton olaca\u011f\u0131m yadda saxlay\u0131n.701. D\u00fcnyada t\u0259bii qaz m\u0259hsulu t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 2-ci yeri tutur? \u2013 \u0130taiiya702. Vatikanda apanc\u0131 dill\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Lat\u0131n, italyan beyn\u0259lxalq turizmin m\u0259rk\u0259zi olmaqla ild\u0259:700 min turist q\u0259bul edir.703. Monako beyn\u0259lxalq turizmin m\u0259rk\u0259zi olmaqla ild\u0259 700 min turist q\u0259bul edir.704. Monakonun \u0259sas g\u0259lir m\u0259nb\u0259yi n\u0259dir? \u2013 turizm, kazino, gec\u0259 barlan, po\u00e7t markalar\u0131, s\u0259naye, ticar\u0259t, \u0259cza\u00e7\u0131l\u0131q, keramikan, qad\u0131n paltar\u0131, suvenirl\u0259r sat\u0131\u015f\u0131,705. Xarici Asiyan\u0131n 38 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tind\u0259n 33-\u00fc unitar, 5-i (Hindistan, Pakistan, Malayziya, Myanma, B\u018f\u018f) federativ.d\u00f6vl\u0259t 1 qurulu\u015funa malikdir,706. Hansi \u00f6lk\u0259d\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f beyn\u0259lxalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259si m\u00f6vcuddur? \u2013 Kanadada, a\u011fac v\u0259 me\u015f\u0259 emal\u0131 s\u0259nayesi,- Yaponiyada \u2013 avtomobil sah\u0259si.707. Me\u015f\u0259 materiallar\u0131 ixracat\u0131nda hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-4-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 Kanada \u2013 2,3%, AB\u015e.- 13 %, Finlandiya \u2013 10%, \u0130sve\u00e7- 98. Q\u0259zet ka\u011f\u0131z\u0131ixracat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t d\u00fcnyada 1-ciyeri tutur?\u2013 Kanada \u2013 60 %, d\u00fcnya. ixracat\u0131n\u0131n709. \u015eirin su ehtiyat\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 daha z\u0259ngindir?- Danimarka, Lat\u0131n Amerikas\u0131 regionu, Kanada. (20 % d\u00fcnya ehtiyat\u0131n\u0131n).710. Tropik v\u0259 subtropik zonan\u0131n bitkisi olan \u00e7\u0259ltik toplanmas\u0131n\u0131n 9\/10 hiss\u0259si Asiyan\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr.711. \u0130ld\u0259 600 mln. tona q\u0259d\u0259r (576 mln.t) toplanan \u00e7\u0259ltik m\u0259hsulunun 182,0 mln.tonunu \u00c7in, 121,0 mln.tonunu Hindistan, qalan\u0131n\u0131 is\u0259 \u0130ndoneziya, Banqlade\u015f, Vyetnam, Tailand, Myanma, Yaponiya, Braziliya, AB\u015e v\u0259 ba\u015fqa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin t\u0259dar\u00fck etdikl\u0259rini unutmay\u0131n.712. \u018fn \u00e7ox \u00e7\u0259ltik ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri bilirsinizmi?-Tailand, AB\u015e (yar\u0131dan \u00e7oxunu), Hindistan, Pakistan, Vyetnam, \u00c7in713. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox \u00e7\u0259ltik idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri yada sal\u0131n-\u0130ndoneziya, Filippin, S.\u018fr\u0259bistan\u0131, B\u018f\u018f, Brazliya, Kuba, CAR714. \u0130ld\u0259 140 mln.ha \u0259kin sah\u0259si ayr\u0131lan, tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n 2-ci sah\u0259si hesab edil\u0259n qar\u011f\u0131dal\u0131 toplanmas\u0131n\u0131n miqdar\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259n \u00e7ox hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin se\u00e7ildiyini bilirsinizmi?-600 mln. tona q\u0259d\u0259r, AB\u015e,\u00c7in, Braziliya,715. \u018fn \u00e7ox qar\u011f\u0131dal\u0131 ixrac nd\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. Yaponiya, Koreya Respublikas\u0131, \u00c7in, Malayziya, \u0130spaniya, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Bel\u00e7ika, Niderland716. M\u00fclayim qur\u015fa\u011f\u0131n\u0131n C\u0259nubi Amerika bitkisi hesab edil\u0259n kartof bec\u0259rilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 18 mln.ha \u0259kin sah\u0259si ayr\u0131lsa da, illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fc 300 mln. t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 \u0259n \u00e7ox RF-d\u0259 Pol\u015fada, \u00c7ind\u0259, AB\u015e-da, Hindistanda bec\u0259rilir. V\u0259t\u0259ni Peru-Ekvador-Boliviya t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fck qur\u015fa\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n Peru hesab edilir.717. M\u00fclayim qur\u015fa\u011f\u0131n\u0131n \u2013 Avropan\u0131n\u0131n bitkisi hesab edil\u0259n \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011funduru \u00e7ox miqdarda i\u015f\u0131q, r\u00fctub\u0259t sev\u0259r\u0259k Aral\u0131q d\u0259nizi h\u00f6vz\u0259sini \u00f6z\u00fcn\u0259 v\u0259t\u0259n se\u00e7mi\u015fdir. \u018fkin sah\u0259si 7,0 mln.ha olmaqla Ukraynada, RF-d\u0259, Fransada, AFR-d\u0259, AB\u015e-da bec\u0259rilm\u0259kl\u0259 illik m\u0259hsui toplant\u0131s\u0131 300 mln. ton t\u0259\u015fkil edir.718. Subtropik v\u0259 tropik zonan\u0131n \u00e7oxillik m\u0259d\u0259ni bitkil\u0259rind\u0259n hesab edil\u0259n \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259ni Hindistan\u0131n Benqal \u015ftat\u0131d\u0131r. \u0130ld\u0259 hasil olunan 125 mln. ton \u015f\u0259k\u0259rin 10 % xammal\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259r\u0259kBraziliyada (250 mln. ton), Hindistanda (170 mln.t), Kubada (70 mln.ton) v\u0259 ba\u015fqa b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 bec\u0259rilm\u0259kl\u0259 illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fc 1,2 mlrd. ton hesablan\u0131r. Hal-haz\u0131rda m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-7-ci yerl\u0259ri m\u00fcvafiq olaraq Braziliya, Hindistan, \u00c7in, Tailand, Pakistan, Meksika, Kuba tuturlar.719. Pamb\u0131q m\u0259d\u0259ni bitki kimi ilk d\u0259f\u0259 Hindistan-Misir-Meksikada bec\u0259ril\u0259r\u0259k \u00e7oxlu miqdarda su,isti t\u0259l\u0259b etm\u0259kl\u0259 m\u00fclayim iqlim qur\u015fa\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir. D\u00fcnyan\u0131n 30-dan art\u0131q \u00f6lk\u0259sind\u0259 35 mln. ha \u0259kin sah\u0259sind\u0259n h\u0259r il 20,0 mln.tondan art\u0131q m\u0259hsul toplan\u0131r. Pamb\u0131q bec\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r Afrikada daha \u00e7ox olmaqla onlar\u0131n say\u0131 10-dur (Misir, Sudan, Ef\u0131opiya, Uqanda, Nigeriya, Kamerun, Zair, Madaqaskar, Tanzaniya, Mozambik). 1-5-ci yerl\u0259ri \u00c7in (4,5 mln. ton), AB\u015e (3,4 mln. t), \u00d6zb\u0259kistan (3,2 mln.ton), Hindistan (1,7 mln.t), Pakistan (1,5 mln. t) tuturlar.720. M\u00fclayim qur\u015faqda, istilik sev\u0259n, C\u0259nubi Amerika bitkisi say\u0131lan t\u00fct\u00fcn bec\u0259rilm\u0259sind\u0259 amerikan, ingilis kompaniyalar\u0131 beyn\u0259lxalq ticar\u0259td\u0259 himay\u0259darl\u0131q edirl\u0259r. An\u0131erikan\u0131n \u00abFilip Morris\u00bb kompaniyas\u0131 bu sah\u0259d\u0259 qabaqc\u0131l yer tutur. Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri d\u00fcnya t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fcn 3\/5-n\u00fc verm\u0259kl\u0259 \u015e\u0259rqi v\u0259 Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri d\u0259 t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fckl\u0259 tan\u0131n\u0131rlar. M\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 \u00c7in (2,7 mln.ton) d\u00fcnyada 1-ci yeri tutsa da AB\u015e, Hindistan, Braziliya, \u0130taliya, MDB, T\u00fcrkiy\u0259, Yunan\u0131stan, \u0130ndoneziya v\u0259 Kuba bu sah\u0259d\u0259 tan\u0131n\u0131rlar. D\u00fcnyada illik t\u0259dar\u00fck\u00fc 7,0 mln.tondan \u00e7oxdur. Onun v\u0259t\u0259ni 1424-c\u00fc ild\u0259n Kuba hesab edilir. \u0130xracatda AB\u015e 1-ci yerd\u0259dir.721. H\u0259r il d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri 450 mln.tona q\u0259d\u0259r meyv\u0259 t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 malikdirl\u0259r ki, burada da \u00c7in 12 %, Hindistan 10 %, Braziliya 8 %, AB\u015e 7,5 %, \u0130taliya 0,8 %, RF-0,8 %, x\u00fcsusi \u00e7\u0259kiy\u0259 malikdirl\u0259r.722. Subtropik iqlimin bitki\u00e7iliyin\u0259 daxil olan sitrus meyv\u0259\u00e7iliyi \u2013 porta\u011fal, mandarin, limon, qreyfrut v\u0259 s-nin illik m\u0259hsulu d\u00fcnyada 400 mln-dan \u00e7ox olmaqla Braziliya, \u015eimali Amerika, Q\u0259rbi Avropa (\u0130spaniya, \u0130taliya). \u00c7in, Yaponiya, el\u0259c\u0259 d\u0259 C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00e7ox m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck edirl\u0259r. H\u0259r il 70 mln. tona q\u0259d\u0259r (640 mln.ton) porta\u011fal t\u0259dar\u00fck olunur. Mandarin toplanmas\u0131nda Yaponiya d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur.723. Tropik iqlim zonas\u0131nda \u00e7ox istilik v\u0259 r\u00fctub\u0259t sev\u0259n bitkil\u0259rd\u0259n biri d\u0259 illik t\u0259dar\u00fck\u00fc 60 mln. tona \u00e7atan banan sah\u0259sidir. V\u0259t\u0259ni M\u0259rk\u0259zi Amerika: Kosta-Rika, Kolumbiya, Salvador, Qonduras,\u00a0Panama, Ekvador hesab edildiyind\u0259n onlar \u00abbanan respublikalar\u0131\u00bb adland\u0131r\u0131rlar. Bundan ba\u015fqa, illik m\u0259hsulun 2\/5- ni t\u0259dar\u00fck ed\u0259n Asiya, 1\/4-ni ver\u0259n C\u0259nubi Amerika, el\u0259c\u0259 d\u0259 Afrika d\u00fcnya bazar\u0131na banan m\u0259hsulu ixrac etm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldurlar. Son ill\u0259r apar\u0131c\u0131 yerl\u0259r\u0259 Hindistan\u0131n, Braziliyan\u0131n, Flippini, Meksikan\u0131n da aid etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.724. \u0130nsanlar\u0131n h\u0259yat tonusunun daha da y\u00fcks\u0259kdilm\u0259sind\u0259 v\u0259t\u0259ni Meksika say\u0131lan kakao m\u0259hsulu toplanmas\u0131nda d\u00fcnyada 1 -ci yeri Kot-D \u0130vuar (d\u00fcnya m\u0259hsulunun 1\/4) tutur. Sonrak\u0131 yerl\u0259r Braziliyaya, Qanaya, \u0130ndoneziyaya, Malayziyaya, Nigeriyaya aiddir. \u0130dxalatda AB\u015e, Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri qabaqc\u0131ld\u0131rlar. \u0130ld\u0259 3,0 mln.ton m\u0259hsul toplan\u0131l\u0131r.725. Subtropik v\u0259 tropik zonalar\u0131n m\u0259hsullar\u0131ndan biri d\u0259 \u00e7ayd\u0131r. Asiya t\u0259dar\u00fck olunan \u00e7ay m\u0259hsulunun 4\/5-ni, Afrika 1\/7-ni verirl\u0259r. D\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n Hindistan 810 min t, (1\/3), \u00c7in 616 min ton Keniya, \u015eri-Lanka bu sah\u0259d\u0259 1-4-c\u00fc yerl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r. \u018fn \u00e7ox \u00e7ay istifad\u0259 ed\u0259n B\u00f6y\u00fck Britaniya v\u0259 \u015eimali Amerika \u00f6lk\u0259l\u0259ridir.726. Donuz\u00e7ulu\u011fa g\u00f6r\u0259 \u00c7in 1-cidir. AB\u015e, Braziliya, Meksika, AFR, \u0130spaniya, Fransa, RF, Pol\u015fa, Belorusiya, Estoniya se\u00e7ilirl\u0259r.727. Qoyun\u00e7uluqda Asiya (\u00c7in d\u00fcnyada 1-cidir) Afrika, Avstraliya \u2013 Okeaniya yerl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r.728. X\u0131rdabuynuzlulardan 700 mln. ba\u015f ke\u00e7i saxlan\u0131l\u0131r ki, burada da \u00c7in (1-cidir), Hindistan, Pakistan, Somali, Sudan, Efiopiya, Nigeriya, Banqlade\u015f, AB\u015e say hesab\u0131 il\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011fa malikdirl\u0259r. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 3,0 mln.ba\u015fdan \u00e7ox saya malik anqor ke\u00e7il\u0259ri saxlan\u0131l\u0131r ki, onun da verdiyi xammaldan maxer, ip\u0259k par\u00e7a keyf\u0131yy\u0259tin\u0259 yax\u0131n par\u00e7a \u0259ld\u0259 edilir.729. D\u00fcnyada 14,0 mlrd-a q\u0259d\u0259r ev qu\u015flar\u0131 saxlan\u0131l\u0131r ki, burada da \u00c7in (3, 1 mlrd) liderlik edir. Sonrak\u0131 yerl\u0259r AB\u015e-a, Braziliyaya, \u0130ndoneziyaya, Hindistana, Yaponiyaya, RF-y\u0259, Meksikaya, AFR-\u0259, Fransaya, B.Britaniyaya, \u0130spaniyaya, Macar\u0131stana aiddir. \u0130llik yumurta m\u0259hsulunun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisi 47-50 mln.t t\u0259\u015fkil edir. \u0130ld\u0259 bir toyu\u011fun verdiyi yumurtan\u0131n say\u0131na (260 \u0259d\u0259d) g\u00f6r\u0259 AFR d\u00fcnyada 1 -ci yeri \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259min etmi\u015fdir.730. SES-l\u0259rd\u0259n al\u0131nan elektrik enerjisinin illik miqdar\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 Kanada731. D\u00fcnyan\u0131n n\u0259h\u0259ng k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 regionunun hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? -Asiya regionu732. D\u00fcnyada adamba\u015f\u0131na n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259t t\u0259dar\u00fck olundu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin \u2013 36,0 kq733. D\u00fcnyada \u0259n az \u0259t istehlak ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Hindistan adamba\u015f\u0131na ild\u0259 5,0 kq734. Adamba\u015f\u0131na \u0259n \u00e7ox \u0259t istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259nin hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Danimarka \u2013 365 kq AB\u015e-da adamba\u015f\u0131na 31 kq donuz \u0259ti, 53 kq qu\u015f \u0259ti d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc yadda saxlay\u0131n.735. AB\u015e-da adam ba\u015f\u0131na 31 kq donuz \u0259ti 53 kq qu\u015f \u0259ti d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc yadda saxlay\u0131n736. \u0130ld\u0259 d\u00fcnyada h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n donuz \u0259tinin miqdar\u0131 15 kq, qu\u015f \u0259tinin miqdar\u0131 is\u0259 9,0 kq-dan \u00e7ox oldu\u011funu unutmaym.737. \u0130llik \u0259t ixracat\u0131nda hans\u0131 region \u00f6lk\u0259l\u0259ri qabaqc\u0131l yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 Q\u0259rbi Avropa (Niderland, Fransa, Danimarka) 47,0 %-i, \u015eimali Amerika 20 %, Okeaniya 12 % t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 1-737. 3-c\u00fc yerl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r.738. \u0130lltik \u00fcz\u00fcm \u015f\u0259rab\u0131 (25 mlrd. litr) \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 \u0130taliya, Fransa, \u0130spaniya d\u00fcnya hasilat\u0131n\u0131n 50 %-d\u0259n \u00e7oxunu verirl\u0259r.739. \u0130llik piv\u0259 \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 \u2013 126,0 mlrd. ton AB\u015e v\u0259 Q\u0259rbi Avropa \u00f6llc\u0259l\u0259rinin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisinin 1\/4 t\u0259\u015fkil etdiyini bilirsinizmi?740. Planetin \u0259halisinin h\u0259r n\u0259f\u0259rin\u0259 ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r siqaret d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 1000 \u0259d\u0259d741. Planetimizd\u0259 ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r siqaret \u0259ld\u0259 edildiyini bilirsinizmi? \u2013 5410 mlrd. \u0259d\u0259d742. \u0130llik siqaret t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin qabaqc\u0131l yer tutdu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin \u2013 \u00c7in liderlik edir.743. \u0130iiik siqaret t\u0259dar\u00fck\u00fc istehlak\u0131nda liderlik ed\u0259n d\u00f6vl\u0259t: -RF- 12,04. \u0130llik ayaqqab\u0131 \u0259ld\u0259 edilm\u0259sinin k\u0259miyy\u0259f g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 4,0 mlrd. c\u00fct745. D\u00fcnyada illik ayaqqab\u0131 burax\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 liderlik edir? \u2013 \u00c7in. Xalq Respublikas\u0131 (40 %)746. \u0130llik ayaqqab\u0131 burax\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 region \u00f6lk\u0259l\u0259ri 1-cidir? \u2013 Asiya \u2013 50 %-d\u0259n art\u0131q747. D\u00fcnya bazar\u0131na g\u00f6nd\u0259ril\u0259n idman v\u0259 ev ayaqqab\u0131lar\u0131 (doma\u015fnik) burax\u0131lmas\u0131nda f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 \u00c7in 25 % d\u00fcnya bazarn\u0131 t\u0259min edir.748. \u018fn qiym\u0259tli xammalardan haz\u0131rlanan ayaqqab\u0131lar\u0131n illik k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 1,0 mird. c\u00fct (bu sah\u0259d\u0259 \u0259sas\u0259n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r)749. \u018fn qiym\u0259tli xammallardan haz\u0131rlanan ayaqqab\u0131 burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t liderlik edir? \u2013 \u0130taliya \u2013 480 mln. c\u00fct (AB\u015e-a, Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259, Kanadaya ixrac edir).750. \u0130qtisadi inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259ri qrupla\u015fd\u0131r\u0131n: \u2013 y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f (13 sayda), inki\u015faf etmi\u015f \u2013 21 d\u00f6vl\u0259t, orta inki\u015faf etmi\u015f \u2013 36 d\u00f6vl\u0259t, z\u0259if inki\u015faf etmi\u015f \u2013 21 d\u00f6vl\u0259t, \u0259n geri qalm\u0131\u015f \u2013 36 d\u00f6vl\u0259t751. \u018fhalisinin orta s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 daha \u00e7ox olan regionlar hans\u0131lard\u0131r?-Asiya-1 kv.km-d\u0259 114 n\u0259f\u0259r752. MDB m\u0259kan\u0131nda olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259hali ya\u015fay\u0131r? -290,0 mln. n\u0259f\u0259r753. MDB-d\u0259 ya\u015fayan \u0259halinin 50 %-d\u0259n art\u0131\u011f\u0131n\u0131n xristian dinin\u0259, 40 %-\u0259 q\u0259d\u0259ri is\u0259 islam dinin\u0259 sitayi\u015f etdikl\u0259rini yadda saxlay\u0131n.754. \u00c7ind\u0259 ail\u0259d\u0259 bir u\u015faqdan art\u0131q d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n olarsa ail\u0259 art\u0131q u\u015fa\u011f\u0131n h\u0259r birin\u0259 d\u00f6vri olaraq y\u00fcks\u0259k miqdarda c\u0259rim\u0259 verdiyini bilirsinizmi?755. Beyn\u0259lxalq miqrasiya n\u0259dir? \u2013 emiqrasiya v\u0259 immiqrasiyan\u0131n birliyi756. D\u00fcnyada ilk \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r n\u0259 vaxtdan yaranm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 Eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l, III -1 minillikl\u0259rd\u0259, Misird\u0259, Mesopotamiyada, \u00c7ind\u0259757. \u015e\u0259h\u0259r \u0259halisi hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir? -\u0130qtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 (Fransada \u2013 75 %, \u0130sraild\u0259-90 %, Yaponiyada \u2013 77,5 %, AB\u015e-da 77,5 %, Norve\u00e7d\u0259 \u2013 75 %,\u00c7ind\u0259 \u2013 26,2 %, Hindistanda \u2013 25,7 %)758. D\u00fcnyada ilk AES, ilk reaktiv s\u0259rni\u015fin t\u0259yyar\u0259si, yerin ilk s\u00fcni peyki, s\u0259sd\u0259n iti s\u00fcr\u0259t\u0259 malik reaktorlu ilk s\u0259rni\u015fin t\u0259yyar\u0259sinin n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verildiyinin suala m\u00fcvaf\u0131q ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 bel\u0259dir: \u2013 1954-c\u00fcild\u0259, 1955-ciild\u0259, 1957-ciild\u0259, 1969-c\u00fc ild\u0259759. Elm tutumlu sah\u0259l\u0259rin hans\u0131lar oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 ma\u015f\u0131nqay\u0131rma (mikroelektronika, hesablama texnikas\u0131, robot texnikas\u0131, elmi cihazlar, aviakosmik texniki vasit\u0259l\u0259r), kimy\u0259vi polimerl\u0259rin al\u0131nmas\u0131.760. D\u00fcnya elminin inki\u015faf etmi\u015f 6 apar\u0131c\u0131 regionu hans\u0131lard\u0131r?-AB\u015e, MDB, Yaponiya, AFR, Fransa, B\u00f6y\u00fck Britaniya761. \u0130nformasiya s\u0259nayesi (endustriya) n\u0259dir? \u2013 Ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n yeni t\u0259s\u0259rr\u00fcfat n\u00f6v\u00fcd\u00fcr.762. \u0130nformasiya s\u0259nayesinin ba\u015fl\u0131ca regionlar\u0131n\u0131n AB, Q\u0259rbi Avropa, Yaponiya, \u015e\u0259rqi Avropa oldu\u011funu yaddan \u00e7\u0131xarmay\u0131n.763. Rabit\u0259 n\u0259dir? \u2013 T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qil co\u011frafi sah\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.764. \u0130nternet n\u0259dir? \u2013 ETT-nin h\u0259r hans\u0131 m\u0259lumat\u0131 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259h\u0259ng komp\u00fcter telekommunikasiya sistemidir.765. Elektron s\u0259nayesi n\u0259dir? \u2013 ETT say\u0259sind\u0259 d\u00fcnya s\u0259nayesinin elm tutumlu \u0259n yeni sah\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.766. Elektron t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n strukturunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Texniki t\u0259chizat vasit\u0259si \u2013 komp\u00fcter, f\u0259al elektron komponentl\u0259ri, m\u0259i\u015f\u0259t-elektron texnikas\u0131 (televizor, videomaqnitofon, audioapparatlar, videokameralar.767. Televizor burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda \u00c7inin, Koreya Respublikas\u0131n\u0131n, AB\u015e- n\u0131n, Yaponiyan\u0131n y\u00fcks\u0259k \u00e7\u0259kil\u0259r\u0259 malik olduqlar\u0131m\u0131 yadda saxlay\u0131n.768. Elektron-m\u0259i\u015f\u0259t aparatlar\u0131na g\u00f6r\u0259 Yaponiyan\u0131n (40%) lider oldu\u011funu b\u0131lirsinizmi?769. Elektron s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131na g\u00f6r\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n regionlan ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcn: \u2013 AB\u015e, Yaponiya, Q\u0259rbi Avropa, Asiya, \u015e\u0259rqi Avropa770. Komp\u00fcterl\u0259 t\u0259hiz olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259 AB\u015e-n\u0131n liderlik etdiyini, Yaponiyan\u0131n 2-ci yer tutdu\u011funu bilirsinizmi?771. M\u0259i\u015f\u0259t soyuducular\u0131, dondurucular\u0131 qura\u015fd\u0131nlmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7ilirl\u0259r? \u2013 AB\u015e, \u00c7XR, \u0130taliya772. Paltaryuyan ma\u015f\u0131nlar burax\u0131lmas\u0131nda liderlik ed\u0259n d\u00f6vl\u0259t:AB\u015e, AFR, \u0130taliya773. M\u0259i\u015f\u0259td\u0259 istifad\u0259 olunan qabyuyan ma\u015f\u0131nlar qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda liderlik ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 AB\u015e, AFR774. M\u0259i\u015f\u0259td\u0259 g\u0259r\u0259k olan tozsoran ma\u015f\u0131nlar qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin 1-ci yer tutdu\u011funu bilirsiniz? \u2013 AB\u015e, Yaponiya, AFR775. X\u0131rda \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc q\u0131zd\u0131r\u0131c\u0131 pe\u00e7l\u0259r qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u00f6zl\u0259rini tan\u0131tm\u0131\u015flar? \u2013 AB\u015e, Yaponiya776. \u00c7in Xalq Respublikas\u0131n\u0131n ventilyatorlar qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda qabaqc\u0131l yer tutdu\u011funu bilirsinizmi?777. D\u00fcnyada d\u00fcz\u0259ldil\u0259n illik avtomobilin 86 %-ni 10 \u00f6lk\u0259nin avtomobil korporasiyalar\u0131 verir.778. Adlan \u00e7\u0259kil\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 parovoz qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r: \u2013 AB\u015e-da \u2013 1955-ci ild\u0259n, Fransada \u2013 1956-c\u0131ild\u0259n, SSR\u0130-d\u0259 \u2013 1957-ci \u0131ld\u0259n, AFR-d\u0259 \u2013 1959-cu ild\u0259n, B\u00f6y\u00fck Britaniyada \u2013 1961-ci ild\u0259n.779. Mineral k\u00fcbr\u0259 t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 \u00c7XR- d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur.780. D\u00fcnyada kimya s\u0259nayesinin inki\u015faf etdiyi rayonlar\u0131 bildirin: \u2013 Q\u0259rbi Avropa, \u015eimali Amerika, Asiya, \u015e\u0259rqi Avropa781. D\u00fcnyada kimya s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131na g\u00f6r\u0259 1-ci yeri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tutur? \u2013 AB\u015e782. Kimya s\u0259nayesinin illik m\u0259hsul istehsal\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 2-ci yerd\u0259dir? \u2013 Yaponiya \u2013 18 % d\u00fcnya kimya s\u0259nayesi m\u0259hsullar\u0131n\u0131 verir.783. Yer K\u00fcr\u0259sinin \u0259n isti materiki hans\u0131d\u0131r? \u2013 Afrika784. Afrika qit\u0259sind\u0259 55 \u00f6lk\u0259nin oldu\u011funu bilirsinizmi?785. Su ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 region d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? -Lat\u0131n Amerikas\u0131786. D\u00fcnyada adamba\u015f\u0131na \u0259n az elektrik enerjisi hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259ni tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 Mali (13,0 kvt.saat)787. D\u00fcnyada g\u00fcl\u00e7\u00fcl\u00fck t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 daha yax\u015f\u0131 inki\u015faf etmi\u015fdir? \u2013 Niderlandda788. Suvarma \u0259kin\u00e7iliyi hans\u0131 regionda daha \u00e7oxdur? \u2013 Asiya regionunda789. Ming\u0259\u00e7evir \u015f\u0259h\u0259rinin ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259sinin elektroenergetikadan ibar\u0259t oldu\u011funu yadda\u015flarda saxlay\u0131n.790. Yay v\u0259 q\u0131\u015f f\u0259sill\u0259rinin ba\u015f verm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b n\u0259dir? \u2013 Yerin G\u00fcn\u0259\u015f \u0259traf\u0131nda f\u0131rlanmas\u0131791. Avropan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u0259niz liman\u0131n\u0131n Rotterdan oldu\u011funu bildirin.792. AB\u015e-n\u0131n 1776-c\u0131 ild\u0259 m\u00fcst\u0259qillik qazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ham\u0131 bilirmi?793. AB\u015e-da n\u0259 q\u0259d\u0259r SES eletrik enerjisi hasil edir? \u2013 1300.794. Kaliforniyan\u0131n AB\u015e-\u0131n \u00abq\u0131z\u0131l \u015ftat\u0131\u00bb oldu\u011funu yada sal\u0131n.795. \u018fn d\u0259rin k\u00f6m\u00fcr \u015faxtas\u0131 harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 AFR-d\u0259, Rur796. M\u0259rk\u0259zi Asiyada yegan\u0259 avtomobil zavodu harada yerl\u0259\u015fir v\u0259 o n\u0259 vaxt\u0131 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? \u2013 \u00d6zb\u0259kistanda 1997-ci ild\u0259797. MDB m\u0259kan\u0131nda yegan\u0259 pamb\u0131qy\u0131\u011fan kombayn zavodunun Da\u015fk\u0259ndd\u0259 oldu\u011funu unutmay\u0131n.798. MDB m\u0259kan\u0131nda adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u00fcmumm\u0259hsul istehsal\u0131nda 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri bilirsinizmi?-RF-4 min dollar, Ukrayna-2,049 min dollar, Qazax\u0131stan-2,75 min dollar799. Az\u0259rbaycanda pamb\u0131q par\u00e7a fabrikl\u0259ri harada yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r?Bak\u0131da, G\u0259nc\u0259d\u0259, Ming\u0259\u00e7evird\u0259800. D\u00fcnyada bu\u011fda \u0259kil\u0259n hans\u0131 qur\u015faqlar vard\u0131r? \u2013 \u015eimal,C\u0259nub801. \u015e\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131ndan ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u015f\u0259k\u0259r tozu almaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr?- D\u00fcnyada \u0259ld\u0259 olunan 125 mln. ton \u015f\u0259k\u0259r tozunun 70 %-d\u0259n \u00e7oxu \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131ndan \u0259ld\u0259 edilir.802. Hans\u0131 okean da\u015f\u0131malarda 1-ci yeri tutur? \u2013 Atlantik okean\u0131803. Sakit, Hind, \u015e.Buzlu okeanlar\u0131 y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131nda 2-4 yerl\u0259ri tutduqlar\u0131n\u0131 oxuculara bildirin.804. Afrikada inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259nin CAR oldu\u011funu kim bilmir?805. AB\u015e-da ilk d\u0259f\u0259 ne\u00e7\u0259 \u015ftat m\u00fcst\u0259qillik qazanm\u0131\u015fd\u0131r?-13 \u015ftat806. \u0130llik sell\u00fcloz \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur?-AB\u015e807. Benilyuks\u0131n t\u0259rkibind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi?- Bel\u00e7ika, Niderland, L\u00fcksemburq, Norve\u00e7, \u0130sve\u00e7, Danimarka, \u0130slandiya, \u0130spaniya, Portuqaiiya, \u0130sve\u00e7r\u0259, Avstriya, Yunan\u0131stan, Finlandiya, \u0130rlandiya, Malta808. Hans\u0131 sayda metal filizi\u0259rind\u0259n al\u00fcminium al\u0131n\u0131r?-6 sayda809. \u018fn ucuz n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fcn\u00fcn su n\u0259qliyyat\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi?810. \u018fhaiinin t\u0259bii art\u0131m\u0131n\u0131n 1-ci tipi hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir?\u2013 \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 AFR \u00fc\u00e7\u00fcn811. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n q\u0131\u0131ru iqlimli materiki hans\u0131d\u0131r? \u2013 Avstraliya812. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n r\u00fctub\u0259tli materikini tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 C\u0259nubi Amerika813. Az\u0259rbaycanda me\u015f\u0259 sah\u0259sinin n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsin\u0131zmi? \u2013 1,038 min ha814. Uran\u0131n d\u00fcnyada ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 10 mln. tondan \u00e7ox815. \u018fn bahal\u0131 n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fcn\u00fcn hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Hava n\u0259qiiyyat\u0131816. C\u0259nubi \u2013 \u015e\u0259rqi Asiyan\u0131n ba\u015fl\u0131ca yeralt\u0131 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tinin n\u0259 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 neft817. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 hans\u0131 din h\u00f6kmranl\u0131q edir? \u2013 Xristian dini818. \u018fn \u00e7ox qabarma-\u00e7\u0259kilm\u0259 enerjisi hans\u0131 okeandad\u0131r? \u2013 Atlantik okean\u0131nda819. AB\u015e-da ild\u0259 700 mlrd. \u0259d\u0259d siqaret hasil oldu\u011funu bilirsinizmi?820. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u00e7ay bec\u0259rilir?-Keniya d\u00f6vl\u0259tind\u0259821. \u018fn keyfiyy\u0259tli \u00e7ay hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259ld\u0259 edilir? \u2013 \u015eri-Lankada822. Az\u0259rbaycan\u0131n ne\u00e7\u0259 rayonunda pamb\u0131q bec\u0259rilir? \u2013 22 rayonunda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u2013 B\u0259rd\u0259, Sabirabad, Saatl\u0131, S\u0259lyan v\u0259 s.823. Az\u0259rbaycanda apar\u0131c\u0131 paritya hans\u0131 hesab edilir? \u2013 YAP824. M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131n hans\u0131nda daha \u00e7ox pamb\u0131q m\u0259hsulu toplan\u0131l\u0131r? \u2013 \u00d6zb\u0259kistanda, 3,4 mln. ton825. B\u0259rk bu\u011fda n\u00f6v\u00fcnd\u0259n xammal kimi \u0259n \u00e7ox n\u0259d\u0259 istifad\u0259 edirl\u0259r? \u2013 Makaron, vermi\u015fel, d\u00fc\u015fb\u0259r\u0259, \u0259ri\u015ft\u0259, xingal haz\u0131rlanmas\u0131nda826. \u018fkin\u00e7iliyin \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli sah\u0259sini bilirsinizmi? \u2013 Tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131q t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131827. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 u\u015faqlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi azd\u0131r? \u2013 AFR, L\u00fcksemburq828. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 u\u015faqlar\u0131n \u00e7ay\u0131 daha \u00e7oxdur? \u2013 Koreya, Botsvana829. Emiqrasiyan\u0131n klassik n\u00fcmay\u0259nd\u0259sin\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259ni aid etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr? \u2013 \u0130rlandiyan\u0131n830. Afrika qit\u0259sind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin h\u0259r birinin 100 mln. n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox \u0259halisi vard\u0131r? \u2013 Nigeriyan\u0131n831. D\u00fcnyada \u0259n uzun avtomobil yolunun hans\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 Panamerika \u2013 33,6 min km832. \u018fn soyuq materikin Antarktida oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz.833. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n d\u0259rin okean\u0131 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Sakit okean834. \u0130llik bal\u0131q ovlanmas\u0131nda hans\u0131 okean\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 50 % t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Sakit okean\u0131n835. Hans\u0131 yar\u0131m k\u00fcr\u0259d\u0259 quru sah\u0259si \u00e7oxdur? \u2013 \u015eimal yar\u0131mk\u00fcr\u0259sind\u0259836. Mineral t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olan \u00f6lk\u0259l\u0259r:- RF, AB\u015e; Kanada, Avstraliya, \u00c7in837. \u018fn.\u00e7ox suvarma \u0259kin\u00e7iliyi inki\u015faf ed\u0259n region: \u2013 Asiya838. Beyn\u0259lxalq m\u00fcbahis\u0259i\u0259rin t\u0259nziml\u0259nm\u0259sind\u0259 rol oynayan t\u0259\u015fkilat: \u2013 BMT839. Maye tullant\u0131lar\u0131n\u0131n birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 litosferi v\u0259 hidrosferi \u00e7irkl\u0259ndikl\u0259rini yadda saxlay\u0131n.840. \u00abDemoqraf\u0131k partlay\u0131\u015f\u00bb hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r-\u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir?-Asiya841. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin iqtisadiyyat\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca sah\u0259si: \u2013 Ma\u015f\u0131nqay\u0131rma842. Avstraliya hans\u0131 m\u0259hsul \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 Yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259843. Afrikan\u0131n \u0259razic\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u00f6yl\u0259ti hans\u0131d\u0131r? \u2013 Sudan844. Amazoniyan\u0131n ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259n \u00e7ox pozulmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi n\u0259dir? \u2013 Tropik me\u015f\u0259l\u0259rin q\u0131r\u0131lmas\u0131845. D\u00fcnya bazar\u0131na \u0259n \u00e7ox \u0259t ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? -Angentina846. \u018fn \u00e7ox elektrik enerjisi idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259\u0130\u0259r: \u2013 \u0130taliya, Niderland, AB\u015e847. \u018fn \u00e7ox liman \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin\u0259 malik olan b\u00f6lg\u0259. \u2013 \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin sahil zonalar\u0131848. Elektrik enerjisi ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 RF, Ukrayna, Macar\u0131stan849. Avropada q\u0259dim s\u0259naye rayonlar\u0131na hans\u0131f\u00f6r daxildir? -Rur, Yuxar\u0131 Sileziya850. \u015e\u0259rqi Avropada ba\u015fl\u0131ca kimya s\u0259nayesi m\u0259rk\u0259l\u0259ri harada yerl\u0259\u015firl\u0259r?-Beyn\u0259lxalq neft-qaz k\u0259m\u0259rl\u0259ri boyu uzuntn851. Asiyada \u00ab\u00e7\u0259ltik\u00bb qur\u015fa\u011f\u0131ba\u015fl\u0131ca olaraq harad\u00e4 yerl\u0259\u015firl\u0259r? \u2013 \u00c7ay d\u0259r\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 deltalar\u0131nda852. \u00abTicar\u0259t etm\u0259k v\u0259 ya \u00f6lm\u0259k\u00bb epiqraf\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir? \u2013 Yaponiya853. Torpaqlar\u0131n \u00e7irkl\u0259ndirilm\u0259sinin ba\u015fl\u0131ca m\u0259nb\u0259l\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u2013 K\u00fcbr\u0259, z\u0259h\u0259rl\u0259yici kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin t\u0259tbiqi, radioaktiv madd\u0259l\u0259r, neft tullant\u0131lar\u0131854. Okean materik t\u0259bii kompleks hesab edilif f\u0259rmi? \u2013 B\u0259li855. Hans\u0131 cihazm k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259 istiqam\u0259t m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir? a Kompasm856. B\u00f6y\u00fck co\u011fraf\u0131 k\u0259\u015ffl\u0259r hans\u0131 d\u00f6vrl\u0259ri \u0259hat\u0259 etdiyini bilirsinizmi? \u2013 XV \u2013 XVII \u0259srl\u0259ri857. K\u00fcl\u0259kl\u0259rin hans\u0131 d\u00f6vr\u00fc xarakter da\u015f\u0131y\u0131r? \u2013 Musson k\u00fcl\u0259kl\u0259ri858. Q\u0131rm\u0131z\u0131 d\u0259nizin duzlulu\u011funun \u00e7oxlu\u011fu n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? -Tropik s\u0259hra iqlimi \u015f\u0259raitind\u0259 buxarlanman\u0131n \u00e7oxlu\u011fu il\u0259.859. NATO-nun \u015f\u0259rq\u0259 do\u011fru ir\u0259lil\u0259m\u0259si hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rbi- siyasi probleml\u0259r yarad\u0131r? \u2013 RF860. \u00d6lk\u0259nin y\u00fcks\u0259k iqtisadi-sosial inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sinin g\u00f6st\u0259ricisi n\u0259dir? \u2013 H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u00dcmumi Daxili M\u0259hsulun dollarla illik miqdar\u0131861. Torpaqlar\u0131n \u0259n \u00e7ox deqradasiyaya m\u0259ruz qalmas\u0131 hans\u0131 regionda daha intensiv gedir? \u2013 Asiya, Afrika862. H\u0259r hans\u0131 bir regionda ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131, b\u0259rpa olunmas\u0131 1-ci n\u00f6vb\u0259d\u0259 hans\u0131 sistemin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r?-\u0130nsan-t\u0259bi\u0259t863. Mili azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u0259 ayr\u0131lm\u0131\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 misal \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 \u00c7exoslovakiya, Yuqoslaviya, SSR\u0130864. \u018fn b\u00f6y\u00fck ozon de\u015fiyi-d\u0259liyi hans\u0131 region \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olundu\u011funu yada salm. \u2013 Antarktida, Arktika865. \u018fn \u00e7ox ya\u015fh \u0259hali d\u00fcnyamn hans\u0131, regionunda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur? \u2013 Q\u0259rbi Avropada (60 ya\u015fdan \u00e7ox).866. D\u00fcnyada n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259halini illik \u0259rzaq m\u0259hsulu il\u0259 t\u0259min etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr? \u2013 10-15 mlrd. n\u0259f\u0259r867. \u0130slam dininin yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bini bilirsinizmi? \u2013 Ticar\u0259tin s\u00fcr\u0259tl\u0259 getm\u0259si868. \u018fhali s\u0131xl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011fu il\u0259 iqtisadi inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k olarm\u0131? \u2013 Yox869. Co\u011fraf\u0131 \u0259m\u0259k b\u00f6lg\u00fcs\u00fc hans\u0131 g\u00f6st\u0259rici il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir? \u2013 \u00d6lk\u0259l\u0259rin, regionlar\u0131n ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259rinin olmas\u0131 il\u0259.870. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u0259razisind\u0259+14\u00b0S-18\u00b0S temperatura malik \u00abdaima yaz\u00bb iqlimi m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur? \u2013 Ef\u0131opiya yaylas\u0131nda871. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sinin d\u00fcnyan\u0131n 2 okean\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 ,m\u00f6vcuddur v\u0259 n\u0259yin k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259? \u2013 MTs\u0131r\u0131nT\u2019S\u00fcvey\u015f \u201ckanal\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259kliyi say\u0259sind\u0259.872. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n q\u0131sa boylu xalq\u0131 kiml\u0259rdir v\u0259 onlar harada ya\u015fay\u0131rlar? \u2013 Afrikada piqmei xalqlar\u0131873. Nil hans\u0131 okean h\u00f6vz\u0259sin\u0259 aiddir? \u2013 Atlantik okean874. Krik \u00e7aylar hans\u0131lard\u0131r? \u2013 D\u00f6vri axara malik, az sulu, yayda quruyan875. Okeaniyan\u0131n hans\u0131 bitkisidir ki, onun meyv\u0259sind\u0259n yeyinti, yarpaq v\u0259 g\u00f6vd\u0259sind\u0259n ya\u015fay\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn ki\u00e7ik koma-ev v\u0259 qay\u0131qlar d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 istifad\u0259 edirl\u0259r?-Kokos palmas\u0131876. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n sulu \u00e7ay\u0131n\u0131n hans\u0131 oldu\u011funu bilirsin\u0131zmi? \u2013 Amazonka, orta illik su ax\u0131n\u0131 7 min kub. km, enerji potensial\u0131 280 mln. kvt-dan \u00e7oxdur?877. D\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif r\u0259ngl\u0259rl\u0259 n\u0259yi \u0259ks etdirirl\u0259r? \u2013 D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri878. Hal- haz\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 \u00abiqtisadi m\u00f6c\u00fcz\u0259\u00bb ba\u015f verdiyini bilirsinizmi? \u2013 \u00c7ind\u0259, Koreya Respublikas\u0131da, Sinqapurda879. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn Skandinaviya \u00f6lk\u0259l\u0259ri r\u0259ngli v\u0259 tur\u015f ya\u011f\u0131\u015flardan \u0259ziyy\u0259ti \u00e7\u0259kirl\u0259r? \u2013 Q\u0259rb k\u00fcl\u0259kl\u0259rinin B.Britaniya v\u0259 AFR-d\u0259ki metallurgiya v\u0259 kimya zavodlar\u0131n\u0131n atmosfer\u0259 atm\u0131\u015f tullant\u0131lar\u0131n\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259tirm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n880. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 daha \u00e7ox xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin f\u0259hl\u0259l\u0259ri \u00e7ah\u015f\u0131r? \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259.881. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q beyn\u0259lxalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat n\u00f6v\u00fc say\u0131l\u0131r?- \u0130slandiyada882. Asiyan\u0131n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259sini bilirsinizmi? -Yaponiya883. \u00ab\u00c7ay land\u015faft\u0131\u00bb \u0259n \u00e7ox hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir? \u2013 Yaponiya, Hindistan, \u00c7in XR884. AB\u015e-da k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait\u0259 malik olmas\u0131 n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? \u2013 Co\u011frafi m\u00f6vqeyi il\u0259.885. Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u0259halisinin yar\u0131dan \u00e7oxunu kiml\u0259r t\u0259\u015fkil edirl\u0259r? \u2013 Metisl\u0259r, mulatlar886. Afrikan\u0131n ba\u015fl\u0131ca ixrac m\u0259hsullar\u0131n\u0131 n\u0259 t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Da\u011f-m\u0259d\u0259n v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131887. AB\u015e-da \u00abqar\u011f\u0131dal\u0131 qur\u015fa\u011f\u0131\u00bb \u00abpamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q qur\u015fa\u011f\u0131\u00bbndan hans\u0131 istiqam\u0259td\u0259 yerl\u0259\u015fdiyini h\u0259r k\u0259s\u0259 bildirin -\u015eimalda888. Adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n odunca\u011fa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada liderlik edir? \u2013 Braziliya889. D\u00fcnyada, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259 Lat\u0131n Amerikas\u0131nda iri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin ekoloji probleml\u0259rinin ba\u015f verm\u0259si n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? -\u018fhalinin ild\u0259-il\u0259 artmas\u0131 il\u0259890. Planetin ekoloji v\u0259ziyy\u0259tinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259si hans\u0131 \u00fcsullarla h\u0259yata ke\u00e7irilir? \u2013 Aerokosmik metodlarla891. D\u00fcnya t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca z\u0259minl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 D\u00fcnya bazar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131, n\u0259h\u0259ng ma\u015f\u0131nqay\u0131rman\u0131n inki\u015faf\u0131, n\u0259qliyyat n\u00f6vl\u0259rinin inki\u015faf\u0131892. D\u00fcnyada illik elektrik enerji hasilat\u0131nda elektrik stansiyalar\u0131n\u0131 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kil\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcn: \u2013 \u0130ES, SES, AES893. AB\u015e-\u0131n iri limanlan \u0259n \u00e7ox hans\u0131 okean sahilind\u0259 yerl\u0259\u015fir? \u2013 Atlantik894. D\u00fcnyada quruda \u0259n \u00e7ox d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259\u015f\u0259n hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin adm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 Rusiya Federasiyas\u0131nm \u2013 14 d\u00f6vl\u0259tl\u0259895. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox sayda d\u0259nizl\u0259rl\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tin hans\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 Rusiya Federasiyas\u0131, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi il\u0259 birlikd\u0259 13 d\u0259nizl\u0259896. RF postsovet m\u0259kanmda olan ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 il\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259din\u0259 malik deyildir? \u20146 d\u00f6vl\u0259tl\u0259 (Moldova, Erm\u0259nistan, T\u00fcrkm\u0259nistan, \u00d6zb\u0259kistan, Tacikistan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan)897. RF \u0259razisinin ne\u00e7\u0259 faizi me\u015f\u0259 il\u0259 \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr v\u0259 onun d\u00fcnya me\u015f\u0259 ehtiyat\u0131nda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisini bilirsinizmi? \u2013 M\u00fcvafiq olaraq \u2013 45 % v\u0259 22 8. Aqrar S\u0259naye Kompleksinin (ASK) hans\u0131 sah\u0259l\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirdiyini m\u00fc\u0259yy\u0259n edir: \u2013 4 \u0259sas sah\u0259ni: k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259rini, emal sah\u0259l\u0259rini, m\u0259hsul ver\u0259n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259l\u0259rini, infrasturktur sah\u0259l\u0259rini.899. Rusiya Federasiyas\u0131nda, Ukraynada, Belarusiyada,Qazax\u0131standa, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131standa k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n heyvandarl\u0131q sah\u0259sinin illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi \u0259kin\u00e7ilik sah\u0259sind\u0259n \u00e7oxdur.900. \u018frazisinin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 1-5-ci yerl\u0259ri tutan \u00f6lk\u0259l\u0259ri ard\u0131c\u0131ll\u0131qla d\u00fcz\u00fcn: \u2013 RF, Kanada, \u00c7in, AB\u015e, Braziliya901. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rini Yax\u0131n \u015e\u0259rq\u0259 aid edirl\u0259r? \u2013 Misir,Sudan902. Avropan\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sinin d\u00fcnya okean\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yoxdur? -13 \u00f6lk\u0259nin: Moldova, Belarusiya, Macanstan, Slovakiya, \u00c7exiya, Makedoniya, Avstriya, \u0130sve\u00e7r\u0259, Andorra, L\u00fcksemburq, Lixten\u015fteyn, San-Marino, Vatikan903. Skandinaviya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kin: \u2013 \u0130sve\u00e7, Norve\u00e7, Danimarka, \u0130slandiya904. Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin ham\u0131s\u0131n\u0131n respublika idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malik olduqlar\u0131n\u0131 bilm\u0259k yax\u015f\u0131 olard\u0131.905. Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malik olan\u0131 yoxdur.906. D\u00fcnyada t\u0259bii qaz ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-2-ci yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 RF, \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131907. D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri i\u00e7\u0259risind\u0259 Avstraliyan\u0131n adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u0259kin sah\u0259sinin miqdar\u0131na g\u00f6r\u0259 (3,0 ha) 1-ci yerd\u0259 oldu\u011funu m\u0259lumatland\u0131r\u0131n.908. D\u00fcnya okean\u0131n\u0131n hans\u0131 d\u0259nizl\u0259ri \u0259n m\u0259hsuldar hesab olunurlar? \u2013 Norve\u00e7, Berinq, Oxot, Yapon909. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sidir ki, d\u0259niz sular\u0131ndan \u015firin su al\u0131nmas\u0131nda liderlik edir? \u2013 K\u00fcveyt910. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri neft ixracat\u0131nda tan\u0131n\u0131rlar? \u2013 \u0130ran k\u00f6rf\u0259zi sahili \u00f6lk\u0259l\u0259ri, Liviya, Venesuela, Meksika, Nigeriya, \u018flc\u0259zair, \u0130ndoneziya, Norve\u00e7, B\u00f6y\u00fck Britaniya911. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n \u00e7ox neft idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rini sadalay\u0131n: -AB\u015e, Yaponiya, \u0130taliya, Almaniya, Fransa, Niderland, Sinqapur- \u0259sas\u0259n emal etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, Braziliya912. D\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 hans\u0131 \u00e7ay h\u00f6vz\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u0259 malik SES-l\u0259r yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 \u0130taypu- 12,6 mln.kvt. g\u00fcc\u00fcnd\u0259, 1983-c\u00fc ild\u0259 Parana \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 tikilmi\u015f, Braziliya, Paraqvay d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n; Qrand \u2013 Kuli \u2013 g\u00fcc\u00fc 10,8 mln.kvt., 1942-ci ild\u0259, Kolumbiya \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 tikilmi\u015f, AB\u015e- da, Quri 10,3 mln. kvt., 1968-ci ild\u0259 Tokantins \u00e7ay\u0131 d\u0259r\u0259sind\u0259, Braziliyada, Sayano \u2013 \u015eu\u015fensk \u2013 6,4 mln. kvt. g\u00fcc\u00fcnd\u0259, 1984-c\u00fc ild\u0259 tikilmi\u015f, Yenisey \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259, Rusiya Federasiyas\u0131nda.913. Traktor d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n qabaqc\u0131l d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin adlar\u0131n\u0131 yada sal\u0131n: \u2013 Yaponiya, RF, Hindistan, Belarusiya, AB\u015e914. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox qar\u011f\u0131dal\u0131 m\u0259hsulu toplayan v\u0259 ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259nin AB\u015e oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz.915. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox \u00e7\u0259ltik ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin AB\u015e, Myanma, Vyetnam, \u00c7in oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz.916. D\u00fcnya okeanlar\u0131n\u0131n sah\u0259l\u0259rini yaddan \u00e7\u0131xarmay\u0131n: Sakit okean\u0131 \u2013 179 mln.kv.km, Atlantik okean\u0131 \u2013 92 mln.kv.km, Hind okean\u0131-76 mln. kv km, \u015eimal Buzlu okean\u0131 \u2013 14 mln.kv.km.917. K\u00f6hn\u0259 d\u00fcnyan\u0131n Avropadan, Asiyadan, Afrikadan ibar\u0259t oldu\u011funu bilirsinizmi?918. D\u00fcnyada quru sah\u0259sinin d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n al\u00e7aqda yerl\u0259\u015f\u0259n \u0259razil\u0259rini d\u0259 bilm\u0259k yax\u015f\u0131 olard\u0131: \u00d6l\u00fc d\u0259niz \u2013 395 m (Avroasiyada), Assal g\u00f6l\u00fc \u2013 150 m (Afrikada), \u00d6lum d\u0259r\u0259si \u2013 85 m (\u015e.Amerika), Valdes yar\u0131madas\u0131 \u2013 40 m (C.Amerika), Eyr g\u00f6l\u00fc \u2013 12 m (Avstraliya)919. D\u00fcnyada \u0259n uzun avtomobil yolunun uzunlu\u011funun 33,6 min km oldu\u011funu bilirsinizmi?920. AB\u015e-da hans\u0131 \u015ftat\u0131 \u00abd\u00f6vl\u0259t i\u00e7\u0259risind\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00bb adland\u0131r\u0131rlar? \u2013 Kaliforniyan\u0131921. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259si q\u0131z\u0131l hasilat\u0131na g\u00f6r\u0259 birinci yerd\u0259 durur? \u2013 CAR922. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u0259n d\u0259rin neft quyusu qaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 AB\u015e-da923. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck aeroportlar harada yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? -AB\u015e-da: \u00c7ikaqo, Nyu-York924. D\u00fcnya n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n \u00fcmumi uzunlu\u011funun 40 mln.km oldu\u011funu bilirsinizmi?925. Zeytun ba\u011flar\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 regionun 1-ci yer tutdu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 Aral\u0131q d\u0259nizi h\u00f6vz\u0259si regionu926. Yanacaq-energetika kompleksi n\u0259dir? \u2013 Yanacaq v\u0259 elektroenergetikan\u0131n birliyi olmaqla \u00f6lk\u0259nin onur\u011fa s\u00fctununu t\u0259\u015fkil edir.927. \u018fhalinin cins, ya\u015f, etnik, sosial, dini t\u0259rkibinin olmas\u0131n\u0131 y\u0259qin ki, bilirsiniz.928. \u0130nki\u015faf etmk\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259n \u00e7ox Afrikada oldu\u011funu bilirsinizmi?929. B\u00f6y\u00fck Co\u011frafi K\u0259\u015ffl\u0259rin d\u00fcnya bazar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259ki rolunu y\u0259qin ki, bilirsiniz.930. AB\u015e-da illik y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 avtomobil n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n 1- ci, d\u0259mir yolu n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n 2-ci, boru-k\u0259m\u0259r n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n 3-c\u00fc yeri tutdu\u011funu yadda saxlay\u0131n.931. D\u00fcnya torpaq fondunun n\u0259 q\u0259d\u0259rind\u0259n \u0259kin\u00e7ilikd\u0259 istifad\u0259 edilir? \u2013 11 faizind\u0259n932. Hidrosferin ne\u00e7\u0259 faizini \u015firin su t\u0259\u015fkil edir? \u2013 2,5 faizini933. \u0130llik haz\u0131rlanm\u0131\u015f me\u015f\u0259 materiallar\u0131n\u0131n 50 %-i odun yanaca\u011f\u0131 kimi istifad\u0259 olundu\u011funu da y\u0259qin ki, bilirsiniz.934. Turistl\u0259rin Misir\u0259 illik ax\u0131n\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bini bilirsinizmi? \u2013 Rekreasiya resurslar\u0131n\u0131n \u0259n \u00e7ox bollu\u011fu935. \u00dcmumi \u0259halinin 80 %-ni \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisi t\u0259\u015fkil edirs\u0259 h\u0259min \u00f6lk\u0259 y\u00fcks\u0259k urbanizasiyal\u0131, yox, bu 20 %-d\u0259n azd\u0131rsa z\u0259if urbanizasiyal\u0131 \u00f6lk\u0259 hesab edilir.936. D\u00fcnyada \u0259n h\u00fcnd\u00fcr g\u00f6yd\u0259l\u0259n ev Malayziyan\u0131n paytaxt\u0131 Kuala \u2013 Lumpurda 1996-c\u0131 ild\u0259 neft kompaniyas\u0131 \u00abPetronas\u00bbm istifad\u0259y\u0259 verildiyi 88 m\u0259rt\u0259b\u0259li 450 m h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc olan 2 ekiz binad\u0131r.937. D\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n \u0259n h\u00fcnd\u00fcrd\u0259 \u2013 5000 metd\u0259n \u00e7ox Boliviyada, Peruda, \u00c7ind\u0259 \u0259hali m\u0259skunla\u015fmalar\u0131 vard\u0131r.938. B\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 d\u00fcnyada bu vaxta q\u0259d\u0259r 130 min ton q\u0131z\u0131l hasil olundu\u011funu bilirsinizmi?939. D\u00fcnyada saatda 515 km m\u0259saf\u0259 q\u0259t ed\u0259n qatar Fransaya m\u0259xsusdur.940. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck hava liman\u0131 \u00c7ikaqodak\u0131, Oy Xeyr hesab edilir ki, o da ild\u0259 70 mln. s\u0259rni\u015fin q\u0259bul edir. Lakin Q\u0259rbi Avropan\u0131n London \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki Xitraou hava liman\u0131 ild\u0259 55 mln, Frankfurt-na-Mayndak\u0131 hava liman\u0131 is\u0259 40 mln. s\u0259rni\u015fin q\u0259bul ed\u0259 bilir.941. \u015eri-Lanka Respublikas\u0131 ild\u0259 200 min ton keyfiyy\u0259tli \u00e7ay t\u0259dar\u00fck edir.942. \u015e\u0259rqi v\u0259 C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u0259halisinin h\u0259r biri ild\u0259 300 kq \u00e7\u0259ltik i\u015fl\u0259dir.943. Baxmayaraq ki, Konqo \u00e7ay\u0131n\u0131n okeana ax\u0131td\u0131\u011f\u0131 suyun illik miqdar\u0131 5 d\u0259f\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n sulu \u00e7ay\u0131 hesab edil\u0259n Amazonkadan azd\u0131r, lakin hidroenerji potensial\u0131 ondan qat-qat art\u0131qd\u0131r.944. AB\u015e-\u0131n Kanadadan \u015firin su da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilirsinizmi?945. D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n \u00c7in v\u0259 Hindistanda u\u015faqlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi daha \u00e7oxdur v\u0259 onun say\u0131n\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu d\u0259qiql\u0259\u015fdirin: \u2013 H\u0259r birind\u0259 350 mln. n\u0259f\u0259r u\u015faq vard\u0131r.946. AB\u015e-da bu vaxta q\u0259d\u0259r ne\u00e7\u0259 prezident se\u00e7kil\u0259ri ke\u00e7irilmi\u015fdir? \u2013 44947. \u018fhalisinin say\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla d\u00fcnyada vahid \u015f\u0259h\u0259r m\u0259fhumu varm\u0131? \u2013 Yox. (bu ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 200 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u2013 40 min n\u0259f\u0259r aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir).948. D\u00fcnyada ilk d\u0259mir yolu x\u0259tl\u0259rinin ayn-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kildiyini bilirsinizmi? \u2013 1825-1830-cu ill\u0259rd\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259; 1830-cu ild\u0259 AB\u015e-da; 1832-ci ild\u0259 Fransada; 1835-ci ild\u0259 Bel\u00e7ikada, AFR-d\u0259; 1837-ci ild\u0259 Rusiya v\u0259 Avstriya;949. Monako d\u00f6vl\u0259tind\u0259, Baham, Befm\u00fcd, M\u00e4ldiv, Ki\u00e7ik Antil adalar\u0131nda \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131nda xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rinin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisinin n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 80 %-d\u0259n \u00e7ox950. \u0130llik s\u0259rni\u015fin da\u015f\u0131malar\u0131nda hans\u0131 olk\u0259nin hans\u0131 metropoliteni 1- ci yer tutur? \u2013 RF-nin Moskva metropoliteni, ild\u0259 3,0 mlrd. n\u0259f\u0259r s\u0259rni\u015fin da\u015f\u0131n\u0131r.951. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 yegan\u0259 \u00f6lk\u0259sidir ki, istixanalar hesab\u0131na \u00f6lk\u0259nin illik alma, pamidor (tomat), yemi\u015f, banan m\u0259hsullar\u0131na olan t\u0259l\u0259batm\u0131 \u00f6d\u0259yir? \u2013 \u0130slandiya952. \u0130llik q\u0131z\u0131l hasilat\u0131nda tanman d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 CAR \u2013 600 ton; Avstraliya \u2013 350 ton; AB\u015e \u2013 330 ton; \u00c7XR \u2013 170 ton; Kanada \u2013 150 ton;RF-130 ton;953. D\u00fcnyada s\u0259sd\u0259n iti s\u00fcr\u0259t\u0259 malik ingilis-frans\u0131z \u00abKon-kord\u00bbunu, Sovet Tu-144, Tu-244 tipli hava ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n-t\u0259yyar\u0259l\u0259rinin 1995-ci ild\u0259n etibar\u0259n 2300-2500 km saat s\u00fcr\u0259t\u0259 malik oldu\u011funu bilirsinizmi?954. Niderland\u0131n g\u00fcl\u00e7\u00fcl\u00fck t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada \u0259n qabaqc\u0131l yer tutdu\u011funu, \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcl auksionunun Alsmered\u0259 oldu\u011funu, h\u0259ril 1 mlrd. \u0259d\u0259d gil sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, onun d\u00fcnyan\u0131n 140-dan art\u0131q \u00f6lk\u0259sin\u0259 n\u0259ql olundu\u011funu bilirsinizmi?955. Almaniyada h\u0259r il adamba\u015f\u0131na 160 litr piv\u0259 istehsal olundu\u011funu da yaddan \u00e7\u0131xarmay\u0131n. Bu sah\u0259d\u0259 \u00c7exiya Respublikas\u0131 da f\u0259rql\u0259nir.956. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 Bosfor bo\u011faz\u0131ndan \u0130stanbula ke\u00e7m\u0259kl\u0259 uzunlu\u011fu 1,0 km 6 x\u0259ttli, sutkada 20 mind\u0259n \u00e7ox ma\u015f\u0131n buraxma qabiliyy\u0259tli, Avropada \u0259n b\u00f6y\u00fck k\u00f6rp\u00fcn\u00fcn 1973-c\u00fc ild\u0259n istifad\u0259y\u0259 verildiyini yadda saxlay\u0131n.957. 1994-c\u00fc ild\u0259n istifad\u0259d\u0259 olan, 2 qo\u015fa x\u0259tli La-Man\u015f bo\u011faz\u0131n\u0131n d\u0259rinlikl\u0259rind\u0259n ke\u00e7m\u0259kl\u0259 d\u0259miryolu Londonla-Parisi 3 saat m\u00fcdd\u0259tind\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndir\u0259 bilir,958. Niderlandda, Danimarkada insanlar\u0131 bir yerd\u0259n dig\u0259r yer\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rinin ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u00e7ox populyar olan velosipedd\u0259n geni\u015f istifad\u0259 olundu\u011funu yada sal\u0131n.959. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n \u00e7ox \u2013 200-d\u0259n art\u0131q siyasi, iqtisadi, ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n (YUNESKO, \u0130nterpol, OESR v\u0259 s.) Fransan\u0131n paytaxt\u0131 Parisd\u0259 yerl\u0259\u015fdiyini d\u0259 yadda\u015flarda saxlamal\u0131s\u0131n\u0131z.960. Rekreasiya resurslar\u0131 \u0259sas\u0259n istirah\u0259t v\u0259 turizm \u00fc\u00e7\u00fcn yararl\u0131 olan t\u0259bii v\u0259 antropogen m\u0259n\u015f\u0259li ehtiyatlard\u0131r.961. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n varl\u0131 adamlar\u0131n\u0131n kiml\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Bill Qeyts \u2013 AB\u015e \u2013 51,0 mlrd. dollar, Sultan Xassanal Bolkiax \u2013 Bruney \u2013 36 mlrd. dollar, Semya Uolton \u2013 AB\u015e \u2013 48,0 mlrd.dollar, Uorren Y.Raffet \u2013 AB\u015e \u2013 33,0 mlrd.dollar, Korol Faud Ben Abdul \u018fziz \u2013 S.\u018fr\u0259bistan\u0131 \u2013 25,0 mlrd. dollar, Poll Allen \u2013 AB\u015e 21,0 mlrd. dollar, \u015eeyx Zayed Bin Bin Sultan Al- Nakyan \u2013 B\u018f\u018f 15,0 mlrd.dollar, \u015eeyx Cabir \u018fl \u018fhm\u0259d, \u018fl \u2013 Cabir \u018fl Sabah \u2013 K\u00fcveyt \u2013 15,0 mlrd. dollar, Kennet Tomson \u2013 Kanada \u2013 14,4 mlrd. dollar, Cey i Robert Pritsker \u2013 AB\u015e \u2013 13,5 mlrd.dollar, Forresta Edvardd ail\u0259si v\u0259 Marsa \u2013 AB\u015e \u2013 13,5 mlrd. dollar h\u0259cmind\u0259962. Yer k\u00fcrr\u0259sind\u0259 hans\u0131 SES 25 il\u0259 tikilmi\u015fdir v\u0259 o hans\u0131 ill\u0259ri \u0259hat\u0259 edir? \u2013 Sayano \u2013 \u015eu\u015fenski \u2013 1964-1988-ci ill\u0259rd\u0259963. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 mineral xammal n\u00f6v\u00fc hasilata m\u0259ruz qal\u0131r? -160 n\u00f6v964. Sizl\u0259r\u0259 ne\u00e7\u0259 n\u00f6v faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 v\u0259 ne\u00e7\u0259 n\u00f6v qiym\u0259tli da\u015flar m\u0259lumdur? \u2013 250 faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 n\u00f6v\u00fc-200 qiym\u0259tli da\u015flar n\u00f6v\u00fc965. Qara metallurgiya xammallar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 d\u0259mir, manqan, xrom, nikel, kobalt, titan, volfram, molibden, vanadium, tantal, niobi966. \u018flvan metallurgiya xammallar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -al\u00fcminium, mis, sink, qur\u011fu\u015fun, civ\u0259, qalay, s\u00fcrm\u0259 filizl\u0259ri, Nadir metallar: Selen, verillium, Litium, qallium, uran, tallium, stronsium, renium, germanium, tellur, rubidium, litium, N\u0259cib v\u0259 ya qiym\u0259tli materiallar: q\u0131z\u0131l, g\u00fcm\u00fc\u015f, platin967. Neftin hans\u0131 temperaturada qat\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131, dondu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 11-19\u00b0S968. Neftin emal\u0131ndan al\u0131nan m\u0259hsullar\u0131n hans\u0131 m\u0259nfi temperaturda qat\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131, dondu\u011funu g\u00f6st\u0259rin:-60-70\u00b0 S aras\u0131nda969. Neft s\u0259rb\u0259st sur\u0259td\u0259 quyulardan yerin s\u0259thin\u0259 \u00e7\u0131xa b\u0131lm\u0259dikd\u0259 onda laylara istisu, buxar, qaz vuraraq nefti islad\u0131rlar970. Neftin hasilat\u0131n\u0131n fontan, kompressor, nasos \u00fcsullan m\u00f6vcuddur.971. Neft hasilat\u0131nda 1-5-ci yerl\u0259ri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r tutur? \u2013 S.\u018fr\u0259bistan\u0131 \u2013 450,0 mln.ton, AB\u015e \u2013 435,0 mln.ton, Venesuela \u2013 333,0mln.ton, Rusiya Federasiyas\u0131 \u2013 324,0 mln.ton, \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131 \u2013 185,0 mln.ton972. Qaz\u0131n emal\u0131ndan 1000-d\u0259n art\u0131q yeni m\u0259hsullar\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u0259qin ki, bilirsiniz.973. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259n qazdan ancaq m\u0259i\u015f\u0259td\u0259 istifad\u0259 olunur? \u2013 Yaponiyada974. 1 km m\u0259saf\u0259y\u0259 qaz boru x\u0259tti \u00e7\u0259kilm\u0259sind\u0259 1450 mm diametr\u0259 malik boru \u00fc\u00e7\u00fcn 1000 ton metal, habel\u0259 1,5 mln.dollar g\u0259r\u0259kdir.975. Nefti ancaq 2000 km m\u0259saf\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r boru-k\u0259m\u0259r-n\u0259qliyyat\u0131 il\u0259 n\u0259ql etm\u0259k iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n rentabelli hesab edilir. Daha uzaq m\u0259saf\u0259l\u0259r\u0259 neftin tankerl\u0259rl\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259 uy\u011fundur.976. Frans\u0131z v\u0259 Kanada tipli reaktorlar d\u00fcnyada \u0259n etibarl\u0131-s\u0131nanm\u0131\u015f atom reaktorlar\u0131 hesab olunur. Hans\u0131 ki, 250-300 min kvt g\u00fcc\u00fcnd\u0259 olan h\u0259r reaktorun d\u0259y\u0259ri 500-700 min dollar t\u0259\u015fkil edir.977. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 torpaq \u00e7at\u0131\u015fmamazl\u0131\u011f\u0131ndan AES-l\u0259r d\u0259nizd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f s\u00fcni adalarda yerl\u0259\u015fdirilirl\u0259r? \u2013 Yaponiyada978. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 AES-l\u0259r yeralt\u0131nda yerl\u0259\u015fdirilirl\u0259r? -Torpaq ehtiyat\u0131 az olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259979. Al\u00fcminium 933,5\u00b0S-d\u0259 \u0259riyir, 2740\u00b0S-d\u0259 is\u0259 qaynay\u0131r. 980980. 70 kq \u00e7\u0259kiy\u0259 malik olan h\u0259r bir insan\u0131n b\u0259d\u0259nind\u0259 6 mq al\u00fcminiumun olmas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.981. Q\u0131z\u0131l ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 1-5-ci yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin: \u2013 CAR \u2013 ehtiyat\u0131 103 min ton, AB\u015e-100 min ton, Kanada-7,4 min ton, Avstraliya-6,4 min ton, RF-6,0 min ton982. D\u00fcnyada olan ba\u015fl\u0131ca kanallar\u0131n texniki g\u00f6st\u0259ricil\u0259rini yada sal\u0131n:-S\u00fcvey\u015f-1869-cu ild\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, uzunlu\u011fu 193 km, maksimal eni 365 metr, orta d\u0259rinliyi 20 m; Panama-1914-c\u00fc ild\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, uzunlu\u011fu 81,6 km, eni 150 m, d\u0259rinliyi 12,5 m983. Hans\u0131 n\u0259qliyyat\u0131n y\u00fckda\u015f\u0131mada x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 10 %, s\u0259rni\u015fin da\u015f\u0131mada is\u0259 89 % t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Avtomobil n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n984. D\u00fcnyada \u0259n h\u00fcnd\u00fcr g\u00f6yd\u0259l\u0259nin Kuala \u2013 Lumpurda oldu\u011funu yadda saxlay\u0131n.985. D\u00fcnyada daxili su yollar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funun 550 min km oldu\u011funu bilirsinizmi?986. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n soyuq n\u00f6qt\u0259si harada v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Antarktidada, Vostok m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259 \u2013 89,2\u00b0S987. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00f6l-d\u0259nizin X\u0259z\u0259r d\u0259nizi \u2013 (sah\u0259si 371 min kv.km) oldu\u011funu bilirsinizmi?988. \u018frazisinin \u00e7ox hiss\u0259si yar\u0131madada, paytaxt\u0131 is\u0259 adada yerl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tin Danimarka oldu\u011funu yadda saxlay\u0131n.989. Yer K\u00fcr\u0259sind\u0259 7 \u0259sas iqlim qur\u015fa\u011fmm olmas\u0131n\u0131 yadda saxlay\u0131n.990. He\u00e7 bir d\u00f6vl\u0259ti olmayan materikin Antarktida oldu\u011funu oxuculara \u00e7atd\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r.991. D\u00fcnyada 40 mln-dan art\u0131q \u0130rlandiya m\u0259n\u015f\u0259li \u0259halinin AB\u015e-da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da unutmay\u0131n.992. D\u00fcnyada m\u00fcasir \u015f\u0259raitd\u0259 ingilis dilinin beyn\u0259lxalq \u00fcnsiyy\u0259t yaradan dil oldu\u011funu bilirsinizmi?993. D\u00fcnyada \u0259halinin siyah\u0131ya al\u0131nmamas\u0131nda Omon v\u0259 Q\u0259t\u0259rin yegan\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r oldu\u011funu bildirin.994. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7oxu\u015faql\u0131 anan\u0131n 60-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u00c7ilid\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 55 \u00f6vlad\u0131n d\u00fcnyaya g\u0259tirdiyini d\u0259 yadda saxlamal\u0131y\u0131q.995. Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin \u00fcmumi uzunlu\u011funun 3742 km: \u0130ranla 765 km, T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 13 km, Rusiya il\u0259 391 km, G\u00fcrc\u00fcstanla 471 km, Erm\u0259nistanla 1007 km, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi il\u0259 825 k\u0131n, auaiana 27G km uldu\u011funu, \u0259razisinin is\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r 410 min kv.km t\u0259\u015fkil etdiyini yadda saxlay\u0131n.996. Az\u0259rbaycan\u0131n unitar d\u00f6vl\u0259t v\u0259 Prezident \u00fcsul \u2013 idar\u0259sin\u0259 malik oldu\u011funu oxucular bilm\u0259lidir.997. 1960-c\u0131 ild\u0259 yaranm\u0131\u015f neft ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r birliyinin-OPEK-in t\u0259rkibind\u0259 12 \u00f6lk\u0259nin: \u018flc\u0259zair, Venesuela, Qabon, \u0130ndoneziya,\u0130raq, \u0130ran, Q\u0259t\u0259r, K\u00fcveyt, Liviya, Nigeriya, B\u018f\u018f v\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n olmas\u0131n\u0131 unutmay\u0131n.998. \u00ab\u0130slam Konfrans\u0131\u00bb t\u0259\u015fkilat\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 50-d\u0259n art\u0131q \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k 1972-ci ild\u0259 \u015e\u0259rqin m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259rinin Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirl\u0259rinin 3-c\u00fc konfrans\u0131nda t\u0259sis olunaraq m\u0259qs\u0259di \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n daha da y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259, h\u0259r c\u00fcr dini ayr\u0131-se\u00e7kiliyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na, m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyin \u0259leyhin\u0259, s\u00fclh\u00fcn v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 nail olmaqdad\u0131r.999. D\u00fcnyada 2 paytaxtl\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 misal \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 Niderland: Amsterdam, Haaqa; CAR: Pretoriya, Keyptaun; Boliviya: Sukra, La-Pas1000. \u018fhalinin 1-ci tip art\u0131m\u0131: h\u0259r 1000 n\u0259f\u0259r hesab\u0131 il\u0259 15 promil do\u011fum, 10 promil \u00f6l\u00fcm, t\u0259bii art\u0131m is\u0259 5 promil olmaqla y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f, yeni inki\u015faf etmi\u015f, ke\u00e7id iqtisadiyyat\u0131na malik olan v\u0259 b\u0259zi inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 aiddir.1001. \u018fhali art\u0131m\u0131n\u0131n 2-ci tipi do\u011fumun y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 il\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259nir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r 1000 n\u0259f\u0259r hesab\u0131 il\u0259 do\u011fum 50 promil, \u00f6l\u00fcm 25 promil, t\u0259bii art\u0131m 25 promil t\u0259\u015fkil edir ki, bu da \u0259sas\u0259n Y\u0259m\u0259n\u0259, Zambiyaya, Keniyaya, Mozambik\u0259 aiddir.","og_url":"https:\/\/yusif.az\/main\/?p=6435","og_site_name":"www.YUSIF.az","article_published_time":"2022-11-28T09:12:53+00:00","article_modified_time":"2023-10-26T12:00:17+00:00","og_image":[{"width":474,"height":316,"url":"https:\/\/yusif.az\/main\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/yunus-emre-dunya-gorusu.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"auto61","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"auto61","Est. reading time":"1 minute"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/yusif.az\/main\/?p=6435#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/yusif.az\/main\/?p=6435"},"author":{"name":"auto61","@id":"https:\/\/yusif.az\/main\/#\/schema\/person\/904da2c1a1bbe7e501df95c2bc38d146"},"headline":"\u00dcmumi D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 aid 1001 Sual-Cavab","datePublished":"2022-11-28T09:12:53+00:00","dateModified":"2023-10-26T12:00:17+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/yusif.az\/main\/?p=6435"},"wordCount":20961,"publisher":{"@id":"https:\/\/yusif.az\/main\/#\/schema\/person\/904da2c1a1bbe7e501df95c2bc38d146"},"image":{"@id":"https:\/\/yusif.az\/main\/?p=6435#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/yusif.az\/main\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/yunus-emre-dunya-gorusu.jpg","articleSection":["D\u00f6vl\u0259t Qullu\u011fu","D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc v\u0259 Az\u0259rbycan"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/yusif.az\/main\/?p=6435","url":"https:\/\/yusif.az\/main\/?p=6435","name":"\u00dcmumi D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 aid 1001 Sual-Cavab - www.YUSIF.az D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc v\u0259 Az\u0259rbycan","isPartOf":{"@id":"https:\/\/yusif.az\/main\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/yusif.az\/main\/?p=6435#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/yusif.az\/main\/?p=6435#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/yusif.az\/main\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/yunus-emre-dunya-gorusu.jpg","datePublished":"2022-11-28T09:12:53+00:00","dateModified":"2023-10-26T12:00:17+00:00","description":"\u00dcmumi D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 aid Sual-Cavab1. \u0130lk \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycanda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r yaranm\u0131\u015fd\u0131r? 1 -Manna, Midiya2. Eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l \u015eimali Az\u0259rbaycanda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t yaranm\u0131 \u015fd\u0131r? \u2013 Albaniya3. Vaxt\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 paytaxt\u0131 B\u0259rd\u0259 olan hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t m\u00f6vcud idi?-Girdiman4. 1828-ci ild\u0259 Rusiya il\u0259 \u0130ran aras\u0131nda hans\u0131 m\u00fcqavil\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r?-T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay5. Rusiya il\u0259 \u0130ran aras\u0131ndak\u0131 G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259si n\u0259 vaxt imzalanm\u0131\u015fd\u0131r?-1813-c\u00fc ild\u02596. Az\u0259rbaycan Demokratik C\u00fcmhuriyy\u0259ti n\u0259 vaxt yaranm\u0131\u015fd\u0131r?- 1918-ci il 28 mayda.7. Az\u0259rbaycan \u0259razisi \u0259vv\u0259ll\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r olmu\u015fdur?-410 min kv.km8. Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 s\u0259rh\u0259dinin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?- 15km9. Az\u0259rbaycan\u0131n Erm\u0259nistanla s\u0259rh\u0259dinin uzunlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin-1007 km10. Az\u0259rbaycan relyef x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 ne\u00e7\u0259 hiss\u0259y\u0259 ayr\u0131l\u0131r? \u2013 511. Az\u0259rbaycan \u0259razisinin 65 %-d\u0259n \u00e7oxunu hans\u0131 iqlim \u0259hat\u0259 edir? \u2013 Subtropik12. Az\u0259rbaycan relyefinin orta h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?-657 m13. Az\u0259rbaycanda maksimal atmosfer ya\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131 hans\u0131 b\u00f6lg\u0259y\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr?-L\u0259nk\u0259ran-Astara, 1959-cu ild\u0259, \u00c7\u0259rg\u0259lana-2761 mm14. Az\u0259rbaycanda neft ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?-10 mlrd. t15. Bu vaxta q\u0259d\u0259r xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 ne\u00e7\u0259 m\u00fcqavil\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r?-2416. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb n\u0259 vaxt imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? -20 sentyabrl994- c\u00fcild\u025917. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbni ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t imzalam\u0131\u015fd\u0131r?-618. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnin imzalanmas\u0131nda ne\u00e7\u0259 neft \u015firk\u0259ti i\u015ftirak etmi\u015fdir?-1019. Az\u0259rbaycan me\u015f\u0259 rayonu hesab edilirmi?-yox20. \u00abBak\u0131-Supsa\u00bb neft k\u0259m\u0259rinin istifad\u0259y\u0259 verildiyi vaxt-9 iyun 1999-cuil21. \u00abBak\u0131-Tbilisi-Ceyhan\u00bb neft-boru k\u0259m\u0259rinin uzunlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin-1767 km22. \u00abBak\u0131-Tbilisi-Ceyhan\u00bb neft-boru k\u0259m\u0259rinin \u0259n \u00e7ox hiss\u0259si hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin \u0259razisind\u0259n ke\u00e7m\u0259lidir? \u2013 T\u00fcrkiy\u0259nin23. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0259halisinin say\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin -10 mln. n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n.24. \u018fm\u0259k ehtiyat\u0131 n\u0259dir? \u2013 i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si25. BMT n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b? 24 oktyabr 1945-ci ild\u025926. Az\u0259rbaycan s\u0259naye sah\u0259l\u0259rinin hans\u0131n\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr? \u2013 Yanacaq27. Yanacaq-energetika kompleksi n\u0259dir?-Yanacaq + elektroenergetika28. Neft Da\u015flar\u0131nda ilk neft hasilat\u0131 hans\u0131 il\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir? -1949-cu il\u025929. \u018fn \u00e7ox neft hasilat\u0131 Az\u0259rbaycanda ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 olmu\u015fdur?-1941- ciild\u025930. Az\u0259rbaycanda \u0259n \u00e7ox illik neft hasilat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -23,5 mln. t31. Az\u0259rbaycanda ild\u0259 hasil olunan neftin ne\u00e7\u0259 faizini X\u0259z\u0259r verir? \u2013 89 %-ni32. Az\u0259rbaycanda il \u0259rzind\u0259 \u0259n \u00e7ox elektrik enerjisi hasilat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 23,6 mlrd. kvt.saat33. Az\u0259rbaycanda \u0259n \u00e7ox elektrik enerjisi hasilat\u0131n\u0131n hans\u0131 il\u0259 t\u0259sad\u00fcf etdiyini bilirsinizmi? \u2013 1988-ci il34. Az\u0259rbaycanda son ill\u0259rd\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f SES: -Yenik\u0259nd SES-i.35. Ming\u0259\u00e7evir SES-i n\u0259 vaxt tikilmi\u015fdir?-1954-c\u00fc ild\u025936. Az\u0259rbaycanda ilk SES harada v\u0259 n\u0259 vaxt tikilmi\u015fdir? -1890-c\u0131il, G\u0259d\u0259b\u0259yd\u025937. Az\u0259rbaycanda ilk \u0130ES harada v\u0259 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 tikilmi\u015fdir? \u2013 Bak\u0131da, 1897-ciild\u025938. Az\u0259rbaycanda m\u00fcalic\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli neft harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 Naftalan \u015f\u0259h\u0259rind\u025939. Az\u0259rbaycanda ixtisasla\u015fm\u0131\u015f ma\u015f\u0131nqay\u0131rma sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 neft-qaz ma\u015f\u0131nqay\u0131rmas\u013140. Az\u0259rbaycanda qara metallurgiyan\u0131n m\u0259rk\u0259zi: Sumqay\u0131t41. Az\u0259rbaycanda kimya s\u0259nayesi m\u0259rk\u0259zi \u2013 Sumqay\u0131t42. Az\u0259rbaycanda \u0259n b\u00f6y\u00fck sement zavodu: Qarada\u011f43. Xalq istehlak\u0131 mallar\u0131 istehsal\u0131na n\u0259 daxildir?-G\u00fcnd\u0259lik t\u0259l\u0259bat m\u0259hsullar\u013144. Xalq istehlak\u0131 mallar\u0131 istehsal\u0131 sah\u0259l\u0259rinin ba\u015fl\u0131ca yerl\u0259\u015fdirilm\u0259 prinsipi: istehlaka meyilliliyi45. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 n\u0259dir? \u2013 \u018fkin\u00e7ilik, heyvandarl\u0131q46. Az\u0259rbaycanda texniki bitkil\u0259rd\u0259n n\u0259 bec\u0259rilir? \u2013 Pamb\u0131q, \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011funduru, kartof47. Fara\u015f t\u0259r\u0259v\u0259z\u00e7ilik Az\u0259rbaycan\u0131n hans\u0131 b\u00f6lg\u0259sind\u0259 inki\u015faf etdirilir? -L\u0259nk\u0259ran-Astara48. Az\u0259rbaycan\u0131n cay bec\u0259r\u0259n rayonlar\u0131-L\u0259nk\u0259ran, Astara, Masall\u013149. Heyvandarl\u0131\u011f\u0131n \u015f\u0259h\u0259r\u0259traf\u0131 \u0259n \u00e7ox inki\u015faf etdiril\u0259n sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:-qu\u015f\u00e7uluq50. Z\u0259f\u0259ran \u0259n \u00e7ox hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 bec\u0259rilir? \u2013 \u0130randa51. Xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rin\u0259 n\u0259 daxildir? \u2013 Ticar\u0259t, rabit\u025952. Az\u0259rbaycanda s\u0259rni\u015finda\u015f\u0131mada n\u0259qliyyat\u0131n hans\u0131 n\u00f6v\u00fc 1-ci yeri tutur? \u2013 Avtomobil n\u0259qliyyat\u013153. Az\u0259rbaycanda y\u00fckda\u015f\u0131mada 1-ci yeri tutan n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 D\u0259miryolu n\u0259qliyyat\u013154. Az\u0259rbaycanda \u0259n z\u0259if inki\u015faf ed\u0259n n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fc:-\u00e7ay n\u0259qliyyat\u013155. Az\u0259rbaycanda ilk elektrikl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u0259miryolu n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 1926-c\u0131 ild\u025956. Az\u0259rbaycanda ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t qoru\u011fu yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131?-1657. Az\u0259rbaycanda son vaxtlar ne\u00e7\u0259 iqtisadi rayon ayr\u0131l\u0131r?-10 iqtisadi rayon58. Az\u0259rbaycanda illik m\u0259hsul istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 iqtisadi rayon 1-ci yeri tutur? \u2013 Ab\u015feron iqtisadi rayonu59. Az\u0259rbaycan\u0131n 1988-1993-c\u00fc ill\u0259r \u0259rzind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259razisi Erm\u0259nistan ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n z\u0259bt edilmi\u015fdir? 17,0 min kv.km (20 %)60. Az\u0259rbaycan\u0131n Yuxar\u0131 Qaraba\u011f \u0259razisinin Erm\u0259nistan qo\u015funlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n z\u0259bt olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 BMT-nin ne\u00e7\u0259 q\u0259tnam\u0259sinin oldu\u011funu bilirsiniz?-4-822, 853, 874, 884 sayl\u013161. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131 monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malikdir?\u2013 Monako, Bel\u00e7ika.62. D\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n hans\u0131 respublika idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malikdir? \u2013 Az\u0259rbaycan, AB\u015e63. M\u00fctl\u0259q monarxiyal\u0131 d\u00f6vl\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n edin-S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u013164. \u00dc\u00e7qat monarxiyal\u0131 d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r?-Vatikan65. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na g\u00f6r\u0259 ne\u00e7\u0259 qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcr?.-2 qrupa66. D\u00fcnyada inzibati \u2013 \u0259razi b\u00f6lg\u00fcl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r ne\u00e7\u0259 qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r? \u2013 2 qrupa67. Federasiya n\u0259dir? \u2013 Daxilind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259etm\u0259 h\u00fcququna malik inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fc olan d\u00f6vl\u0259t68. Respublika idar\u0259etm\u0259 formas\u0131 n\u0259dir?-Ali qanunverici hakimiyy\u0259t se\u00e7kili Parlament\u0259, icraedici hakimiyy\u0259t h\u00f6kum\u0259t\u0259 m\u0259xsusdur.69. Respublika \u00fcsul-idar\u0259sinin ne\u00e7\u0259 formas\u0131 vard\u0131r?-270. Prezidentlik idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t aiddir? \u2013 Belorusiya, Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan71. Respublika idaretm\u0259 formas\u0131na ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t daxildir?-16072. D\u00fcnyada federativ d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131n\u0131 bilirsinizmi?-2473. D\u00fcnyada monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t daxildir? \u2013 3074. Siyasi co\u011frafiyan\u0131n predmeti n\u0259dir? \u2013 D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259si75. Siyasi co\u011frafiya n\u0259yi \u00f6yr\u0259dir?-\u018frazi \u00fczr\u0259 siyasi partiyalar\u0131n, siyasi hadis\u0259 v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin diferensasiyas\u0131n\u0131.76. D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 ne\u00e7\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t vard\u0131r?- 19377. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan \u0259sas ixrac neft-boru x\u0259ttinin Az\u0259rbaycan hiss\u0259sin\u0259 ilk neft n\u0259 vaxt doldurulmu\u015fdur?-25 may 2005-ci ild\u025978. M\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259d\u0259 ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 \u0259razi yerl\u0259\u015fir? \u2013 23779. H\u0259r birinin ayr\u0131l\u0131qda 100 mln-dan \u00e7ox \u0259halisi olan ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z?-n d\u00f6vl\u0259t80. Konstitusiyal\u0131 monarxiya d\u00f6vl\u0259tinin hans\u0131 olmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya81. Az\u0259rbaycan idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupuna daxildir? \u2013 Respublika82. \u018fn b\u00f6y\u00fck arxipelaq d\u00f6vl\u0259tinin hans\u0131 oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:- \u0130ndoneziya (13000 ada)83. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259si oldu\u011funu bilirsinizmi?-22 d\u00f6vl\u0259t84. BMT-nin ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc var?-19385. Avropada ne\u00e7\u0259 mikro-\u00abc\u0131rtdan\u00bb-d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? -5: Andorra, Lixten\u015fteyn, Monako, San-Marino, Vatikan86. D\u00fcnyada k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 kapitalist d\u00f6vl\u0259tin\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131lar daxildir?-CAR, Avstraliya, Yeni Zelandiya, Kanada, \u0130srail87. OPEK n\u0259dir, n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b v\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc var? \u2013 Neft ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupu, 1960-c\u0131 ild\u0259, 16 \u00fczv\u00fc vard\u0131r.88. D\u00fcnya \u0259halisinin say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 6,4 mlrd. n\u0259f\u0259r89. H\u0259r birisinin \u0259razisi 2,5 mln. kv.km-d\u0259n az olmayan ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 10 d\u00f6vl\u0259t90. \u00c7inin n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259halisi vard\u0131r? \u2013 1,3 mlrd. n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox91. \u018fhalisinin say\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 3-c\u00fc d\u00f6vl\u0259ti tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 AB\u015e \u2013 298 mln. n\u0259f\u0259r92. \u018fhalisinin say\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin? \u2013 \u00c7in, Hindistan, AB\u015e93. \u018fhali n\u0259dir? \u2013 m\u0259hsuldar q\u00fcvv\u0259l\u0259rin apar\u0131c\u0131 sah\u0259si94. BMT-nin T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n daimi \u00fczvl\u0259rinin say\u0131-5-AB\u015e, \u00c7in, RF, Fransa, B.Britaniya95. MDB n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b?-21 dekabr 1991-ci il96. MDB-nin ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r?-1297. MDB-y\u0259 gec qo\u015fulan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r?-G\u00fcrc\u00fcstan Respublikas\u0131- 1993-c\u00fc il, 29 dekabr98. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb ne\u00e7\u0259 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 30 il99. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 g\u00f6r\u0259 X\u0259z\u0259rd\u0259 neft hasil olunan yataqlar: Az\u0259ri, \u00c7\u0131raq, G\u00fcn\u0259\u015fli100. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycana t\u0259m\u0259nnas\u0131z veril\u0259c\u0259k t\u0259bii qaz\u0131n miqdar\u0131n\u0131 bilirsinizmi? \u2013 55 mlrd. Kubmetr.101. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r qurulu\u015funa g\u00f6r\u0259 ne\u00e7\u0259 yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r? \u2013 2102. Unitar d\u00f6vl\u0259t n\u0259dir? -\u018frazisind\u0259 he\u00e7 bir \u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259etm\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tli inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fc olmayan vahid d\u00f6vl\u0259t103. \u00d6l\u00e7\u00fcl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r ne\u00e7\u0259 qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r? \u2013 4 (b\u00f6y\u00fck, orta, ki\u00e7ik, mikro)104. D\u00fcnyada inki\u015faf etmi\u015f ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 60 d\u00f6vl\u0259t105. \u0130qtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131 -7-dir.106. Avropada iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 4 d\u00f6vl\u0259t107. Asiyada iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? \u2013 Yaponiya108. SSR\u0130 d\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259n n\u0259 vaxt silinmi\u015fdir? \u2013 8dekabrl991-ci ld\u0259109. Az\u0259rbaycan BMT-nin \u00fczvl\u00fcy\u00fcn\u0259 n\u0259 vaxt q\u0259bul olunmu\u015fdur? \u2013 2 mart 1992-ci ild\u0259110. AB\u015e dollan m\u00fcqabilind\u0259 h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul istehsal\u0131n\u0131n miqdar\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 d\u00f6vl\u0259ti 1-ci yerd\u0259dir v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?-L\u00fcksemburq-50 min dollar111. Az\u0259rbaycan Neft Fondu n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b?-29 dekabr 1999- cuil112. Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 15 d\u00f6vl\u0259t113. D\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sinin ba\u015fl\u0131ca formala\u015fma m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri-6 m\u0259rh\u0259l\u0259114. D\u00fcnya okean\u0131na birba\u015fa \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131n\u0131 bilirsinizmi? \u2013 42 d\u00f6vl\u0259t115. Bak\u0131-\u018frzurum qaz k\u0259m\u0259rinin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259r olacaq? \u2013 1050 km116. BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 \u00fczvl\u0259rinin say\u0131n\u0131n ne\u00e7\u0259 oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 15117. Monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131 \u0259n \u00e7ox hans\u0131 qit\u0259d\u0259dir? \u2013 Asiyada 14, Avropada 12, Afrikada 3, Avstraliya \u0130ttifaq\u0131 v\u0259 Okeaniyada 1.118. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 Konstitusiya yoxdur? \u2013 Omanda, B.Britaniyada119. B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi Birliyin ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r? -53120. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259n az \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul istehsal\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin ad\u0131n\u0131\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz?- Konqo DR-s\u0131121. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 prezidentli respublika vard\u0131r? \u2013 100-d\u0259n \u00e7ox122. Parlamentli respublikaya hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aiddir? \u2013 \u00c7in, Hindistan123. Majoritar se\u00e7ki sistemi n\u0259dir? Se\u00e7kil\u0259rd\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck \u00e7ox s\u0259s alana verilir.124. \u0130nsanlara b\u0259lli olan ilk metal: \u2013 mis metah125. Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 k\u00f6m\u00fcr\u00fcn \u00fcmumi ehtiyatm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: 14,8 trln. ton126. D\u00fcnyada neftli- qazl\u0131 sah\u0259 \u2013 77 mln. kv.km.127. Neft ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 1-ci d\u00f6vl\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 \u2013 46 mlrd. t128. Neft ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm 2-ci d\u00f6vl\u0259ti hans\u0131d\u0131r? \u2013 RF \u2013 27 mlrd. ton129. Neft ehtiyatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 3-c\u00fc d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 \u0130raq 16,7mlrd. t130. D\u00fcnyada \u00fcmumi qaz ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 800 trln kub m131. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259 qazm geoloji ehtiyatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 RF \u2013 215 trln kub.m.132. D\u00fcnyan\u0131n torpaq fondu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 14,9 mlrd. ha133. Hidrosferin nec\u0259 faizi D\u00fcnya Okean\u0131mn payma d\u00fc\u015f\u00fcr? -96,4 4. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox \u015firin su ehtiyat\u0131 hans\u0131 regionda v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? Latm Amerikasmda, Danimarkada (Qrenlandiyada)135. D\u00fcnyada \u0259n iri v\u0259 \u00e7ox s\u00fcni su anbarlar\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 AB\u015e-da 700136. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 me\u015f\u0259 qur\u015fa\u011f\u0131 m\u00f6vcuddur? \u2013 2137. Me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yeri tutur? \u2013 RF 886 mln. ha138. Me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcn \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 2-ci yeri hans\u0131 \u00f6lk\u0259 tutur? \u2013 Braziliya 572 mln. ha139. Me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcn v\u0259 sah\u0259sinin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 3-c\u00fc yeri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tutur? \u2013 Kanada 453 mln. ha140. \u0130qlim resurslar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 G\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259yin enerjisi, r\u00fctub\u0259t141. Aqroiqlim resurslar\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 Hava, i\u015f\u0131q, istilik, r\u00fctub\u0259t, qidaland\u0131r\u0131c\u0131 qat\u0131\u015f\u0131qlar142. Son ill\u0259r do\u011fulanlar\u0131n illik say\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 145 mln. n\u0259f\u0259r143. Demokratik siyas\u0259t n\u0259dir? \u2013 D\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259fmd\u0259n do\u011fuma, k\u0259bin\u0259, bo\u015fanmalara, ya\u015f strukturuna, \u00f6l\u00fcm\u0259 n\u0259zar\u0259t (\u0259hali art\u0131b- azalmasma \u2013 h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259zar\u0259tin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si).144. Ail\u0259 qurulmasmda orta ya\u015f h\u0259ddi hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 daha y\u00fcks\u0259k h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131r? \u2013 Yamaykada 34 ya\u015f ki\u015fi, 32 ya\u015f qadm (34:32),\u00a0Danimarkada (29:27), \u0130spaniyada (27:25), \u0130sve\u00e7d\u0259 (29:27).145. D\u00fcnyada h\u0259r il \u0259halinin t\u0259bii art\u0131m\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r\u0259 \u00e7at\u0131r? \u2013 90 mln. n\u0259f\u0259r\u0259146. D\u00fcnyada ki\u015fi-qad\u0131n nisb\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 50,3:49,7147. D\u00fcnyada \u0259m\u0259k ehtiyatlar\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 3,2 mlrd.n\u0259f\u0259r148. F\u0259al \u0259hali \u00fcmumi d\u00fcnya \u0259halisinin ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir? \u2013 3,0 mlrd. n\u0259f\u0259rini149. \u018fn \u00e7ox \u0259m\u0259k ehtiyat\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 \u00c7ind\u0259 \u2013 710 mln, Hindistanda 450 mln-dur.150. \u018fn uzun orta \u00f6mr s\u00fcrm\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir? Yaponiya \u00fc\u00e7\u00fcn, 81 il (qad\u0131n 85 il, ki\u015fi 78 il)151. D\u00fcnyada n\u0259 q\u0259d\u0259r etnos \u2013 xalq var? \u2013 5,5 min\u0259 q\u0259d\u0259r152. D\u00fcnyada \u00e7oxsayl\u0131 xalq \u2013 \u00c7in \u2013 1,2 mlrd153. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7oxmill\u0259tli d\u00f6vl\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 RF154. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 dil var? \u2013 5000155. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox hans\u0131 dild\u0259 dam\u015f\u0131rlar? \u2013 \u00c7in dilind\u0259, 1,2 mlrd. n\u0259f\u0259r156. \u0130ngilis dilind\u0259 dan\u0131\u015fanlar sayca d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tuturlar? \u2014 2 \u2013 ci, 480 mln. n\u0259f\u0259r157. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 dil ail\u0259si var? \u2013 20158. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 apar\u0131c\u0131 din vard\u0131r? \u2013 3159. Hans\u0131 din\u0259 m\u0259nsub olanlar daha \u00e7oxdur? \u2013 Xristian \u2013 2,0 mlrd. n\u0259f\u0259r, 34 0. \u0130slam dinin\u0259 m\u0259nsub olanlann say\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 l,2mlrd.n\u0259f\u0259r(19%)161. Buddizm\u0259 xidm\u0259t ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 0,5 mlrd. (10%)162. \u0130slam dinin\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 daxildir? \u2013 50163. D\u00fcnyada \u0259halinin orta s\u0131xl\u0131\u011fm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 45 n\u0259f\u0259r164. Maksimal \u0259hali s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Monakoda 21,0 min n\u0259f\u0259r, Sinqapurda \u2013 6050 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox, \u0130ndoneziyada 3000, Banqlade\u015fd\u0259 1000 n\u0259f\u0259r165. \u018fn az \u0259hali s\u0131xh\u011fma malik olan \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? -Avstraliya, Monqolustan 2 n\u0259f\u0259r, Danimarkanm Qrelandiya sah\u0259sind\u0259 0,02 n\u0259f\u0259r166. Miqrasiya n\u0259dir? \u2013 \u018fhalinin yerd\u0259yi\u015fm\u0259si167. Emiqrasiya n\u0259dir? \u2013 K\u00f6\u00e7\u00fcb ged\u0259nl\u0259r168. \u0130mmiqrasiya hans\u0131 proses\u0259 deyilir? \u2013 \u00d6lk\u0259y\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcb g\u0259l\u0259nl\u0259r\u0259169. A\u011f\u0131llar\u0131n miqrasiyas\u0131 n\u0259dir? \u2013 M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin bir \u00f6lk\u0259d\u0259n dig\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcb getm\u0259si170. Urbanizasiyan\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 \u015e\u0259h\u0259rl\u0259rin enin\u0259 v\u0259 uzununa b\u00f6y\u00fcm\u0259si171. \u018fn \u00e7ox milyon\u00e7u \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 \u00c7ind\u0259 \u2013 49, AB\u015e-da \u2013 45, Hindistanda \u2013 36172. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 milyon\u00e7u \u015f\u0259h\u0259r vard\u0131r? \u2013 440173. Aqlomerasiya n\u0259dir? \u2013 \u015e\u0259h\u0259r \u0259halisinin, t\u0259s\u0259rr\u00fcfatmm, d\u0259rinin\u0259 v\u0259 enin\u0259 artmas\u0131, geni\u015fl\u0259nm\u0259si174. Meqalopolisi m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 Aqlomerasiyalarm enin\u0259 v\u0259 uzununa geni\u015fl\u0259n\u0259r\u0259k bir-biri il\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259si175. Hans\u0131 meqalopolisi tamy\u0131rsm\u0131z? \u2013 Bosva\u015f, Tokaydo, \u00c7ipits176. Avropada ail\u0259 \u2013 k\u0259bin qurulmasmm orta ya\u015f h\u0259ddi ki\u015fil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 27 ya\u015f177. Avropada ail\u0259 \u2013 k\u0259bin qurulmasm\u0131n qadmlar \u00fc\u00e7\u00fcn orta ya\u015f h\u0259ddini bilirsinizmi? \u2013 24,0 ya\u015f178. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 regionlar\u0131nda ki\u015fi-qadm say nisb\u0259ti b\u0259rab\u0259rdir? \u2013 Latm Amerikasmda, Afrikada179. T\u00fck\u0259n\u0259n t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 neft, qaz, k\u00f6m\u00fcr180. T\u00fck\u0259nm\u0259y\u0259n t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Hava, k\u00fcl\u0259k enerjisi, yerin daxili enerjisi v\u0259 s.181. B\u0259rpa olunan t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Me\u015f\u0259182. \u018ftraf m\u00fchitin \u00e7irkl\u0259nm\u0259sinin insan amili nec\u0259 adlan\u0131r? \u2013 Antropogen amil183. Ekoloji tarazh\u011f\u0131 \u0259n \u00e7ox pozan s\u0259naye sah\u0259si: Kimya, metallurgiya184. D\u00fcnyada illik neft hasilatm\u0131 bilirsinizmi? \u2013 4,0 mlrd. t185. D\u00fcnyada neft ixracma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131186. D\u00fcnyada neft istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci say\u0131l\u0131r? \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam \u2013 450 mln. t187. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259nin h\u0259r biri ild\u0259 100 mln. tondan \u00e7ox neft hasil edir? \u2013 10 \u00f6lk\u0259188. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 neft emal\u0131 zavodu var? \u2013 700-d\u0259n \u00e7ox189. Yaponiyada ild\u0259 ne\u00e7\u0259 ton neft emal ed\u0259 bil\u0259n zavod tikilmi\u015fdir? \u2013 250 mln. t190. \u0130llik qaz hasilatmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyan\u0131n birincisidir? -RF,535 mlrd. kubmetr191. D\u00fcnyada qaz hasilat\u0131nda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u2013 RF, AB\u015e, Kanada192. AB\u015e qaz v\u0259 neft hasilatmda d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tutur? -2- ciyeri, l,2mlrd. t193. D\u00fcnyada illik k\u00f6m\u00fcr\u00fcn hasilatm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 5-6 mlrd. t.194. \u018fn \u00e7ox k\u00f6m\u00fcr istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259. \u2013 \u00c7in \u2013 1,4 mlrd. t195. AB\u015e k\u00f6m\u00fcr istehsalmda d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tutur? \u2013 2-ci 1012 mlrd. t196. K\u00f6m\u00fcr istehsal\u0131nda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. -\u00c7in, AB\u015e, Hindistan197. K\u00f6m\u00fcr\u0259 olan illik t\u0259l\u0259bat\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 5,0 mlrd. t198. Elektroenergetikan\u0131n m\u0259nb\u0259yi. \u2013 Su, atom, yanacaq n\u00f6vl\u0259ri199. Elektroenergetika n\u0259dir? \u2013 Elektrik enerjisi hasilat\u0131 v\u0259 onun istehlak\u00e7\u0131ya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131200. D\u00fcnyada illik elektrik enerjisi hasilat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 16,5 trln.kvt.saat201. Elektrik enerjisi hasilatmda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? -AB\u015e \u2013 4,0 trln kvt-saatdan \u00e7ox202. Elektrik enerjisi hasilat\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r 1-ci 3-l\u00fcy\u0259 daxildirl\u0259r? \u2013 AB\u015e, \u00c7in, Yaponiya203. \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r illik elektrik enerjisi hasilatmm n\u0259 q\u0259d\u0259rini verir? \u2013 65 %-ni204. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik elektrik enerjisi hasilat\u0131nda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yeri tutur? Norve\u00e7 \u2013 29 min kvt.saat205. D\u00fcnya elektroenergetika s\u0259nayesinin strukturunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 \u0130ES, AES, SES, alternativ n\u00f6vl\u0259r206. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck SES-l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 \u0130taypu \u2013 12,6 mln. kvt., Qrand-Kuli \u2013 10,8 mln.kvt., Tukuri \u2013 8,0 mln.kvt., Quri 10,3 mln. kvt, Krasnoyarski, 6,0 mln.kvt.207. Qrand-Kuli SES-i harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 AB\u015e-da208. \u0130taypu SES-i hans\u0131 \u00e7ay \u00fcz\u0259rind\u0259dir? \u2013 Parana \u00e7ay\u0131209. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 illik enerji hasilat\u0131nm 99 %-ni SES-l\u0259r verir? \u2013 Norve\u00e7d\u0259210. \u018fn b\u00f6y\u00fck AES hans\u0131 d\u00f6vl\u0259td\u0259 tikilmi\u015fdir? \u2013 Yaponiyada211. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u0259 malik AES-in adm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 Fukusima \u2013 10,5 mln.kvt.212. 1986-c\u0131 ild\u0259 hans\u0131 AES-d\u0259 q\u0259za ba\u015f vermi\u015fdir? -Ukraynan\u0131n \u00c7ernob\u0131l AES-ind\u0259213. \u0130llik elektrik enerjisinin hasilat\u0131nda AES-l\u0259rin \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 Litvamn \u2013 85 4. D\u00fcnyada illik elektrik enerjisi hasilatmda AES-in x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisni m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 18 5. \u0130llik elektrik enerjisi hasilatmda AES-in x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi b\u00f6y\u00fck olan 3-l\u00fcy\u00fc t\u0259yin edin: Litva 85 %, Fransa -77 %, Bel\u00e7ika -556. D\u00fcnyada tikilm\u0259si davam ed\u0259n \u0259n b\u00f6y\u00fck SES hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir v\u0259 onun g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259r olmal\u0131d\u0131r? \u2013 \u00c7ind\u0259, 18,2 mln. kVt. \u00abSansya\u00bb217. Alternativ enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u2013 G\u00fcn\u0259\u015f, k\u00fcl\u0259k, qabarma \u2013 \u00e7\u0259kilm\u0259, geotermal218. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyalar\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259dir? \u2013 Danimarkada \u2013 4 mind\u0259n \u00e7ox, Almaniyada, Hindistanda219. Qara metallurgiya hans\u0131 m\u0259hsullan istehsal edir? -D\u0259mir, polad, prokat, \u00e7uqun220. Polad istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada l.-ci yeri tutur? \u2013 \u00c7in-182mln. t,Yaponiya-108 mln. t, AB\u015e -101 mln.t221. Polad istehsahnda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. -\u00c7in, Yaponiya, AB\u015e222. \u018flvan metallurgiya m\u0259hsulu hans\u0131lard\u0131r? Mis, al\u00fcminium.223. \u018flvan metallurgiya m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin yerl\u0259\u015fdirilm\u0259 prinsipi: ucuz elektrik enerjisin\u0259, su m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259, xammala meyl etm\u0259si224. Al\u00fcminium al\u0131nmas\u0131nda i\u015fl\u0259dil\u0259n xammallar \u2013 Apatit, boksit, alunit, nifelin, kaolin, sionit.225. Enerji tutumlu istehsal sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin -\u0259lvan metallurgiya: al\u00fcminium, mis.226. Ma\u015f\u0131nqay\u0131rmanm apar\u0131c\u0131 sah\u0259sini bilirsinizmi? -N\u0259qliyyat ma\u015fmqay\u0131rmas\u0131 (avtomobil)227. D\u00fcnyada h\u0259r il n\u0259 q\u0259d\u0259r avtomobil istehsal olunur? -51,1 mln. sayda (2004-c\u00fc il)228. Avtomobil n\u0259qliyyatmm 3 ba\u015fl\u0131ca regionu. \u2013 AB\u015e, filiallarla birlikd\u0259 19,0 mln. \u0259d\u0259d, Q\u0259rbi Avropa 17,0 mln. \u0259d\u0259d, Yaponiya 10,1 mln. \u0259d\u0259dd\u0259n \u00e7ox.229. \u0130llik avtomob\u00f6il istehsalma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 AB\u015e \u00f6z\u00fcnd\u0259 13 mln. \u0259d\u0259d230. Avtomobil istehsalmda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 AB\u015e, Yaponiya, AFR231. AB\u015e ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r avtomobil istehsal edir? \u2013 Xaricd\u0259ki f\u0131liallarla birlikd\u0259 19,0 mln. sayda.232. \u00abF\u0130AT\u00bb hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin avtomobil korporasiyasma aiddir? \u2013 \u0130taliyamn233. \u018fn \u00e7ox avtomobil ixrac ed\u0259n 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? Yaponiya, Almaniya, Fransa234. Kimya s\u0259nayesinin hans\u0131 sah\u0259l\u0259rini tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? \u2013 \u00dczvi, qeyri \u00fczvi, da\u011f-m\u0259d\u0259n235. K\u0130mya m\u0259hsullar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin. \u2013 Tur\u015fu, k\u00fcbr\u0259, duz236. \u018fsas kimyanm m\u0259hsulu hans\u0131d\u0131r? \u2013 mineral k\u00fcbr\u0259237. Me\u015f\u0259 s\u0259nayesinin m\u0259hsulu. \u2013 sell\u00fcloz, ka\u011f\u0131z, mebel238. Toxuculu\u011fun sah\u0259si: yun par\u00e7a, pamb\u0131q par\u00e7a, ip\u0259k par\u00e7a239. D\u00fcnyada h\u0259r il istehsal olunan par\u00e7amn miqdar\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 126 mlrd. kv.m240. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259 illik pamb\u0131q par\u00e7a istehsal\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? \u2013 \u00c7in \u2013 24 mlrd.kv.metr241. Pamb\u0131q par\u00e7a istehsal\u0131nda d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n hans\u0131 2-ci yeri tutur? \u2013 Hindistan \u2013 17,4 mlrd. kv.m242. Pamb\u0131q par\u00e7a istehsalmda 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 \u00c7in, Hindistan, AB\u015e243. Toxuculuq m\u0259hsullan ixracatma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r liderlik edirl\u0259r? \u2013 \u00c7in, T\u00fcrkiy\u0259, Hindistan, Tunis, M\u0259rake\u015f, \u0130ndoneziya.244. Maddi istehsahn 1-ci apar\u0131c\u0131 sah\u0259si: \u2013 S\u0259naye sah\u0259si245. Maddi istehsalm 2-ci apar\u0131c\u0131 sah\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259si246. D\u00fcnya \u00e7aylarm\u0131n n\u0259z\u0259ri hidroenerji potensialm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:- 50 trln.kvt.saat247. Sular\u0131n qabarma-\u00e7\u0259kilm\u0259l\u0259rinin enerji q\u00fcvv\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r-dir? \u2013 4 mlrd. kvt248. D\u00fcnyada qabarmanm \u0259n \u00e7ox h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc harada v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Atlantik okean\u0131n\u0131n Fandi k\u00f6rf\u0259zind\u0259, 18 m249. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si hans\u0131 sah\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfatmda, 1,3 mlrd. n\u0259f\u0259r250. Aqrar-s\u0259naye kompleksi \u00f6z\u00fcnd\u0259 hans\u0131 sferalar\u0131 birl\u0259\u015f-dirir? \u2013 K\/t-t\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istehsal vasit\u0259l\u0259ri istehsal\u0131m (ma\u015fm, kimy\u0259vi preparat, toxum), k\/t m\u0259hsullar\u0131 istehsalm\u0131, istehsal olunmu\u015f m\u0259h-sullarm n\u0259qlini, emalm\u0131, \u0259rzaq m\u0259hsullarm\u0131, k\/t-\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xammallar\u0131 t\u0259min edir.251. \u00abYa\u015f\u0131l inqilab\u00bbm ba\u015fl\u0131ca komponentl\u0259ri . \u2013 Yeni k\/t sortlarm\u0131n t\u0259tbiqi, irriqasiyanm geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, k\/t-nm s\u0259nayel\u0259\u015f-dirilm\u0259si.252. Bu\u011fdanm v\u0259t\u0259ni hara hesab olunur? \u2013 \u00d6n Asiya (Qabaq Asiya)253. \u015e\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmm v\u0259t\u0259ninin hara oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin \u2013 Hindistanm Benqal \u015ftat\u0131254. Kofenin v\u0259t\u0259ni: Da\u011fl\u0131q Efiopiya255. Kofenin 2-ci v\u0259t\u0259ninin hans\u0131 \u00f6lk\u0259 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Braziliya256. Qar\u011f\u0131dal\u0131nm v\u0259t\u0259ni: \u2013 M\u0259rk\u0259zi Amerika257. Kartofun v\u0259t\u0259ni hara hesab edilir? \u2013 And \u00f6lk\u0259l\u0259ri (Peru)258. Kakaonun v\u0259t\u0259nini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin: \u2013 Meksika yaylas\u0131259. Tax\u0131l\u00e7\u0131hq \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131lan \u0259kin sah\u0259si: \u2013 650 mln. ha260. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 bu\u011fda bec\u0259rilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn aynlm\u0131\u015f \u0259kin sah\u0259si: \u2013 215mln. ha261. \u00c7\u0259ltiyin \u0259kin sah\u0259si: -155mln. ha262. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 qar\u011f\u0131dalmm \u0259kin sah\u0259si: \u2013 140 mln. ha263. D\u00fcnyada illik tax\u0131l y\u0131\u011f\u0131m\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 2,1 mlrd. tondan \u00e7ox264. \u0130llik bu\u011fda m\u0259hsulu t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 600 mln. t265. Illik \u00e7\u0259ltik t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 600 mln. ton266. \u0130llik qar\u011f\u0131dah t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 600 mln. t267. \u0130llik tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 \u00c7in, 500 mln. ton268. \u00c7in XR-s\u0131n\u0131n illik tax\u0131l istehsah: \u2013 500 mln. ton269. Tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 2-ci d\u00f6vl\u0259t: \u2013 AB\u015e, 350 mln. 0. AB\u015e-da illik tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u00e4|dir? \u2013 350 mln. t271. Tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 d\u00fcnyada 3-c\u00fc yerd\u0259 duran d\u00f6vl\u0259t: \u2013 Hindistan, 225 mln. t272. Hindistan\u0131n illik tax\u0131l t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 225 mln. t273. \u0130llik bu\u011fda t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur-v\u0259 onun miqdar\u0131n g\u00f6st\u0259rm\u0259li: \u00c7in \u2013 152 mln. ton274. D\u00fcnyada bu\u011fda ixrac ed\u0259n ba\u015fl\u0131ca d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 AB\u015e, Kanada, Avstraliya, Fransa275. Qar\u011f\u0131dal\u0131 m\u0259hsulu ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 AB\u015e, Fransa, Argentina276. \u00c7\u0259ltik ixrac ed\u0259n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupunu tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z? -Tailand, AB\u015e, Hindistan, Pakistan, Vyetnam277. Soyanm v\u0259t\u0259ni: \u2013 \u00c7in278. H\u0259r il d\u00fcnyada toplanan zeytunun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -14 mln. ton279. \u0130llik \u015f\u0259k\u0259r istehsal\u0131nda xammahn n\u0259 q\u0259d\u0259rini \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131 t\u0259\u015fkil edir? \u2013 70 %ni280. \u018fsas\u0259n tropik v\u0259 subtropikanm musson iqlimli sah\u0259l\u0259rind\u0259 bec\u0259ril\u0259n \u00e7oxillik n\u00f6v olan \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131mn illik t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 1,2 mlrd. t281. \u018fsas\u0259n m\u00fclayim qur\u015fa\u011fm 1 illik bitkisi hesab edil\u0259n \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011fundurunun illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 270 mln. t282. \u018fn \u00e7ox \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131 bec\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 AB\u015e, \u00c7in, Hindis-tan, Kuba, Meksika, Pakistan, Avstraliya, Tailand, Kolumbiya283. \u015e\u0259k\u0259r \u00e7u\u011fundum bec\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri t\u0259yin edin: \u2013 Ukrayna, RF, Fransa, AB\u015e, AFR, \u0130taliya, Pol\u015fa, T\u00fcrkiy\u0259, \u00c7in, B\u00f6y\u00fck Britaniya, \u0130spaniya284. H\u0259r il n\u0259 q\u0259d\u0259r \u015f\u0259k\u0259r t\u0259dar\u00fck olunur? \u2013 135 mln. t285. H\u0259r il \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmdan \u0259n \u00e7ox \u015f\u0259k\u0259r istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 Braziliya \u2013 21 mln. ton, Hindistan \u2013 14,2 mln. t286. M\u00fclayim qur\u015fa\u011fm bitkisi hesab olunan kartofun \u0259kin sah\u0259sini v\u0259 illik istehsal\u0131n\u0131n k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 20 mln. ha, 300 mln. ton287. \u0130llik kartof t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259ti m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u00c7in \u2013 56 mln. ton, RF-34 mln. t, Hindistan \u2013 23 mln. t288. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik kartof t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 ard\u0131c\u0131l m\u00fcvafiq olaraq f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupunu ard\u0131c\u0131l olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Belarusiya (800 kq), Pol\u015fa (520 kq), Niderland (500 kq),Ukrayna (300 kq)289. \u0130llik kartof ixracat\u0131nda 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? Niderland -1,5 mln. ton290. D\u00fcnyada illik kofe t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc bilirsinizmi? \u2013 6,5 mln. ton291. D\u00fcnyada illik kakao t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 2,8 mln. t292. D\u00fcnyada illik \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc yada salm: \u2013 2,8 mln. t293. \u0130llik kofe v\u0259 kakao t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t birinci yeri tutur? \u2013 Braziliya: kofe \u2013 1,6 mln. t, kakao \u2013 1,1 mln. t294. \u0130llik \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 Hindistan \u2013 0,8 mln. t295. \u0130llik \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 2-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: \u00c7in \u2013 0,7 mln. t296. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik kakao t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur v\u0259 onun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 Kot \u2013 d \u0130vuar -60 kq297. D\u00fcnyada illik meyv\u0259 t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 400 mln. t298. \u0130ld\u0259 65 mln. t t\u0259dar\u00fck olunan porta\u011fal toplanmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r f\u0259rql\u0259nir? \u2013 Braziliya, AB\u015e299. \u0130ld\u0259 10 mln. ton t\u0259dar\u00fck olunan limon toplanmasmda f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 \u0130ran, Meksika, Hindistan, AB\u015e300. \u0130ld\u0259 60 mln. ton t\u0259dar\u00fck oh\u0131nan banan toplanmasmda ard\u0131c\u0131l olaraq yer tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: Hindistan, Braziliya, Ekvador,Filippin, \u00c7in, \u0130ndoneziya, Kolumbiya, Kosta-Rika, Meksika, Tailand301. \u0130ld\u0259 \u0259kin sah\u0259si 10 mln. ha, t\u0259dar\u00fck\u00fc 60 mln.ton olan \u00fcz\u00fcm m\u0259hsulu toplanmasmda v\u0259 \u015f\u0259rab istehsah sah\u0259sind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7ilirl\u0259r? \u2013 \u0130taliya, Fransa302. \u018fsas\u0259n subtropik v\u0259 tropik zonan\u0131n bitkisi hesab edil\u0259n, \u0259kin sah\u0259si 35 mln. ha-ra \u00e7atan pamb\u0131\u011fm toplanmas\u0131nm illik k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 20,0 mln. ton303. Pamb\u0131q lif\u0131 \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 1-ci 3-l\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u00c7in \u2013 4,0 mln. t, AB\u015e \u2013 4,0 mln. t, Hindistan \u2013 2,1 mln. t304. T\u0259bii kau\u00e7ukun bec\u0259rildiyi regionu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -C\u0259nubi- \u015e\u0259rqi Asiya305. \u0130llik t\u0259bii kau\u00e7uk t\u0259dar\u00fck\u00fc \u2013 7 mln. t306. T\u0259bii kau\u00e7ukun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: -Tailand, \u0130ndoneziya, Malayziya, Hindistan, \u00c7in, Filippin, \u015eri-Lanka, Nigeriya307. T\u00fct\u00fcn\u00fcn v\u0259t\u0259ni harad\u0131r? \u2013 AB\u015e308. A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lardan hans\u0131 narkotik bitkil\u0259ridir? \u2013 T\u00fct\u00fcn, xa\u015fxa\u015f, k\u00fcnc\u00fct309. T\u00fct\u00fcn m\u0259hsulu toplanmasmda 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: \u2013 \u00c7in -2.5 mln. t310. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfatmm 2-ci apar\u0131c\u0131 sah\u0259si: \u2013 Heyvandarl\u0131q311. D\u00fcnyada saxlan\u0131lan b\u00fct\u00fcn heyvan n\u00f6vl\u0259riniri say\u0131: \u2013 4,5 mlrd. ba\u015f312. D\u00fcnyada iribuynuzlularm say\u0131: -1,4 mlrd. ba\u015f313. D\u00fcnyada x\u0131rdabuynuzlularm say\u0131: -1,1 mlrd. ba\u015f314. D\u00fcnyada saxlan\u0131lan donuzlarm say\u0131: -1,0 mlrd. ba\u015f315. \u0130ribuynuzlularm sayma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? \u2013 Hindistan316. Hindistanda iribuynuzlularm say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 510 mln. ba\u015f317. \u0130ribuynuzlularm sayma g\u00f6r\u0259 2-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: -Braziliya318. D\u00fcnyada illik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 220 mln. ton319. \u0130llik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: \u2013 \u00c7in \u2013 74,0 mln. ton320. D\u00fcnyada illik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 2-ci yeri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tutur? \u2013 AB\u015e \u2013 35 mln. ton321. \u0130llik s\u00fcd t\u0259dar\u00fck\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 560 mln. ton322. \u0130llik yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fc: \u2013 700 mlrd. \u0259d\u0259d323. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t: -AB\u015e \u2013 115 kq, Danimarka \u2013 115 kq324. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tammr v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Niderland \u2013 720 \u0259d\u0259d325. D\u0259niz heyvanlar\u0131 tutulmasmda 1-ci d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 \u00c7in 36.5 mln. ton326. \u0130ld\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r yun t\u0259dar\u00fck olunur? \u2013 2,5 mln. ton327. \u0130llik yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci- yeri tutur? \u2013 Avstraliya \u2013 0,2 mln. ton328. \u0130llik yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 2-cidir? \u2013 \u00c7in \u2013 290 min ton329. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n \u0259tin miqdar\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? -40kq330. \u0130llik yumurta \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n 5 d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u00c7in (280mlrd. \u0259d\u0259d), AB\u015e (85 mlrd. \u0259d\u0259d), Yaponiya (48 mlrd), RF (34 mlrd. \u0259d\u0259d), Hindistan (28 mlrd. \u0259d\u0259d)331. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: Niderland \u2013 720 \u0259d\u0259d, Bel\u00e7ika \u2013 390 \u0259d\u0259d, Yaponiya \u2013 370 \u0259d\u0259d, \u00c7exiya \u2013 350 \u0259d\u0259d, Belorusiya \u2013 340 \u0259d\u0259d, AB\u015e \u2013 315 \u0259d\u0259d, Fransa \u2013 300 \u0259d\u0259d332. Akvakultura n\u0259dir? \u2013 Su h\u00f6vz\u0259sind\u0259 heyvanlar\u0131n art\u0131nlmas\u0131, onlara n\u0259zar\u0259t v\u0259 qulluq edilm\u0259si.333. N\u0259qliyyat n\u0259dir? \u2013 Maddi istehsalm 3-c\u00fc apar\u0131c\u0131 sah\u0259sidir.334. N\u0259qliyyat sistemi n\u0259dir? \u2013 B\u00fct\u00fcn n\u0259qliyyat n\u00f6vl\u0259rinin v\u0259 vasit\u0259l\u0259rinin birliyi335. D\u00fcnya d\u0259mir yollar\u0131nm uzunlu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 1,3 mln. km336. D\u00fcnyada neft k\u0259m\u0259rl\u0259rinin uzunlu\u011funun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisi n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 760 min km337. Magistral qaz k\u0259m\u0259rl\u0259rinin d\u00fcnyada uzunlu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -1,2 mln. km338. N\u0259qliyyat\u0131n y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si n\u0259dir? \u2013 M\u00fc\u0259yy\u0259n vaxt \u0259rzind\u0259 t\u0259yin olunmu\u015f m\u0259saf\u0259y\u0259 da\u015fman y\u00fck v\u0259 s\u0259rni\u015finl\u0259rin miqdar\u0131339. N\u0259qliyyatm y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259sinin \u00f6l\u00e7\u00fc vahidi n\u0259dir? \u2013 t\/km340. N\u0259qliyyat\u0131n hans\u0131 n\u00f6v\u00fcn\u00fcn y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si b\u00f6y\u00fckd\u00fcr? -D\u0259niz n\u0259qliyyat\u0131mn (62 %)341. D\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 buxarla i\u015fl\u0259y\u0259n d\u0259miryolu harada v\u0259 n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? \u2013 Liverpul \u2013 Man\u00e7ester (\u0130ngilt\u0259r\u0259) 1830-cu ild\u0259, \u00c7arlston \u2013 Oqasta (AB\u015e), 1930-cu ild\u0259.342. Hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t d\u0259miryollar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 son ill\u0259rd\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur v\u0259 onun uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 AB\u015e \u2013 240 minkm343. D\u0259mir yollar\u0131nm son ill\u0259rd\u0259 illik y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r olmu\u015fdur? 5,7 trln t\/km344. D\u00fcnyada d\u0259miryollar\u0131 tam elektrikl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 G\u00fcrc\u00fcstan \u2013 100 5. D\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 elektrikl\u0259\u015fdirilmi\u015f d\u0259miryolu yoxdur? \u2013 Kanada, Avstraliya346. D\u0259miryollar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm 2-ci d\u00f6vl\u0259ti: -RF \u2013 86min km347. D\u00fcnyada \u0259n h\u00fcnd\u00fcrd\u0259n ke\u00e7\u0259n d\u0259mir yolu x\u0259tti: \u2013 \u00c7ili \u2013 Argentina (4470 m)348. Tonnell\u0259r vasit\u0259sil\u0259 su altmdan ke\u00e7\u0259n d\u0259mir yollar\u0131 hans\u0131lard\u0131r? Xonsyu \u2013 Xokkaydo; B.Britaniya \u2013 Fransa (Avrotunnel)349. D\u00fcnyan\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 d\u0259mir yolu yoxdur? \u2013 60350. D\u00fcnyamn ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 d\u0259mir yolu x\u0259tti f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir? \u2013 140-dan \u00e7ox351. llk metro x\u0259tti harada istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? \u2013 1863-c\u00fc ild\u0259 Londonda, 1868-ci ild\u0259 Nyu-Yorkda352. D\u00fcnyanm ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 metro i\u015fl\u0259yir? \u2013 70 \u00f6lk\u0259d\u0259353. Az\u0259rbaycanda metro n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? -1967- ciild\u0259354. RF-d\u0259 metro x\u0259ttinin istifad\u0259y\u0259 verildiyi vaxt\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\u2013 1935-ciild\u0259355. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259 avtomobil yollar\u0131mn uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 1- ci yeri tutur v\u0259 onun uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 AB\u015e \u2013 6,3 mln. km356. Avtomobil yollar\u0131mn uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 2-ci yeri tutan d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 Hindistan \u2013 3,4 mln. km357. D\u00fcnyada ilk neft k\u0259m\u0259ri n\u0259 vaxt hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 AB\u015e-da-1865-ciil358. Boru \u2013 k\u0259m\u0259r n\u0259qliyyatmm uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yeri tutur? \u2014AB\u015e \u2013 800 min km-\u0259 q\u0259d\u0259r359. Boru-k\u0259m\u0259r n\u0259qliyyat\u0131mn uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 2-ci yerd\u0259dir? \u2013 RF \u2013 213 km360. N\u0259qliyyat n\u0259dir? \u2013 \u0130qtisadiyyatm barometri361. S\u00fcvey\u015f kanal\u0131 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259n istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? -17.XI. 1869-cuild\u0259n362. Panama kanalmm \u00e7\u0259kildiyi ili bilirsinizmi? \u2013 1904-1914-c\u00fc ill\u0259r.363. D\u00fcnyada il \u0259rzind\u0259 80 mln. n\u0259f\u0259r s\u0259rni\u015fin q\u0259bul etm\u0259 imkanma malik olan hans\u0131 hava liman\u0131m \u2013 aeroportu tan\u0131y\u0131rsm\u0131z v\u0259 o hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 Atlanta (Xartilt) \u2013 AB\u015e364. Turizmin \u0259n \u00e7ox inki\u015faf etdiyi region hans\u0131d\u0131r? \u2013 Amerika makrorayonu, Q\u0259rbi Avropa365. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 qlobal problem vard\u0131r? \u2013 17366. Neft ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam \u2013 46,0 mlrd. t367. Neft ehtiyatma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 4-c\u00fc yeri tutur v\u0259 o ehtiyat\u0131 bilirsinizmi? \u2013 B\u018f\u018f \u2013 16,2 mlrd. t368. Neft ehtiyatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259 3-c\u00fc yeri tutur v\u0259 o ehtiyat\u0131 g\u00f6st\u0259rin: \u2013 \u0130raq \u2013 17,0 mlrd. tona q\u0259d\u0259r369. D\u00fcnyada neftin \u00fcmumi ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 800 mlrd. ton370. Vaxt\u0131 il\u0259 d\u00fcnyada me\u015f\u0259 sah\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r olmu\u015fdur? \u2013 75 mlrd. ha v\u0259 ya 75 mln. kv.km371. Hal-haz\u0131rda d\u00fcnyada me\u015f\u0259nin \u00fcmumi sah\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 51,2 mlrd. ha v\u0259ya51,2 mln. kv.km372. Hal-haz\u0131rda d\u00fcnyada me\u015f\u0259nin oduncaq ehtiyat\u0131n\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 385 mlrd.kub.metr373. Avropada sahil x\u0259tti uzunlu\u011funun n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? -143 min km374. Avropada T\u0259kl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 \u018fm\u0259kda\u015fhq T\u0259\u015fkilat\u0131 AT\u018fT n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b? \u2013 1975-ci ild\u0259375. AT\u018fT-in ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r? \u2013 55376. Avropa \u015euras\u0131 n\u0259 vaxt yarad\u0131l\u0131b? \u2013 1949-cu ild\u0259377. Ke\u00e7mi\u015f Yuqoslaviyamn t\u0259rkibind\u0259 ne\u00e7\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 5378. Avropa \u015euras\u0131mn ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc var? \u2013 45379. Niderlandm m\u0259nas\u0131 n\u0259dir7 \u2013 D\u00fcz\u0259nlik \u00f6lk\u0259 Avropada iki d\u00f6vl\u0259t dili olan \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Bel\u00e7ika380. Avropada iki d\u00f6vl\u0259t dili olan \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Bel\u00e7ika381. Avropada \u0259n b\u00f6y\u00fck aqlomerasiya hans\u0131d\u0131r? \u2013 London aqlomerasiyas\u0131382. Avropan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 3 b\u00f6y\u00fck aqlomerasiya vard\u0131r? \u2013 Pol\u015fa, Fransa383. Avropada hans\u0131 meqalopolisl\u0259r vard\u0131r? \u2013 \u0130ngilt\u0259r\u0259, Reyn-Rur384. \u015eimal d\u0259nizind\u0259 neftin v\u0259 qazm ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 3,0 mlrd. ton, 4,5 trln.kub.metr385. Avropada \u0259n \u00e7ox neft istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? Norve\u00e7 \u2013 162mln. ton386. Fransa il\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131 La-Man\u015f bo\u011faz\u0131ndan ke\u00e7m\u0259kl\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n tunelin \u2013 d\u0259mir yolunun uzunlu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 50 km387. D\u00fcnyanm \u0259n b\u00f6y\u00fck turist \u2013 rekreasiya regionunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Xarici Avropa388. Xarici Avropada \u00fcmumi sah\u0259si 11,8 mln. ha olan ne\u00e7\u0259 milli park vard\u0131r? \u2013 280389. Vatikan\u0131n sah\u0259sini v\u0259 \u0259halisinin k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 44 ha, 1000 n\u0259f\u0259r390. D\u00fcnyada \u015f\u0259h\u0259r-d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 Vatikan391. D\u00fcnyada dovl\u0259t-\u015f\u0259h\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Sinqapur392. Orta \u015e\u0259rq\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r daxildir? \u2013 \u0130ran, \u018ffqan\u0131stan393. Yaxm v\u0259 Orta \u015e\u0259rq\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 daxildir? \u2013 18 \u00f6lk\u0259394. Xarici Asiya hans\u0131 subregionlara ayr\u0131hr? \u2013 C\u0259nubi Q\u0259rbi Asiya, C\u0259nubi Asiya, C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi, \u015e\u0259rqi v\u0259 ya M\u0259rk\u0259zi \u2013 \u015e\u0259rqi Asiya395. Materikd\u0259 Yer k\u00fcr\u0259sinin \u0259n al\u00e7aq n\u00f6qt\u0259si hara hesab edilir v\u0259 o ne\u00e7\u0259 metr t\u0259\u015fkil edir? \u2013 \u00d6l\u00fc d\u0259nizi \u2013 395 metr396. Yer K\u00fcr\u0259sinin \u0259n h\u00fcnd\u00fcr n\u00f6qt\u0259sini v\u0259 adm\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Comalunqma (Everest), 8848 metr397. C\u0259nubi Asiyada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir v\u0259 onun \u0259n b\u00f6y\u00fcy\u00fc hans\u0131d\u0131r? \u2013 7 d\u00f6vl\u0259t, ffindistan398. C\u0259nubi-\u015e\u0259rq\u0130 Asiyada yerl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131: \u2013 10 d\u00f6vl\u0259t399. \u015e\u0259rqi Asiyada yerl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131: \u2013 5 d\u00f6vl\u0259t400. X\u0259z\u0259r d\u0259nizi d\u00fcnya okeam s\u0259viyy\u0259sind\u0259n ne\u00e7\u0259 metr al\u00e7aql\u0131qda yerl\u0259\u015fir \u2013 28 metr401. Asiya \u201cp\u0259l\u0259ngi\u201d d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini g\u00f6st\u0259rin \u2013 Koreya,Sinqapur,Hon- Konq,Tayvan402. \u0130qtisadi v\u0259 siyasi c\u0259h\u0259td\u0259n qrupla\u015fma olan ASEAN n\u0259 vaxt yarad\u0131laraq ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259ti birl\u0259\u015fdirir? \u2013 1967-ci il, 10 d\u00f6vl\u0259ti403. \u00c7ay ixracat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-ci \u2013 2-ci yeri tutur? \u2013 \u015eri- Lanka,Hindistan404. \u00c7inin \u201c\u0130qtisadi paytaxt\u0131\u201d hans\u0131 \u015f\u0259h\u0259rdir?-\u015eanxay405. \u00c7in k\u00f6m\u00fcr,d\u0259mir\u00a0filizi,polad,\u00e7uqun,radio,televizor,velosiped,ayaqqab\u0131,papiros,yum urta,pamb\u0131q,bal\u0131q,tax\u0131l,meyv\u0259,\u0259t,kartof,sement,g\u00fcbr\u0259 istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada ne\u00e7\u0259nci yeri tutur? \u2013 1-ci406. \u00c7in elektrik enerjisi,soyuducu,qar\u011f\u0131dal\u0131,\u00e7ay istehsal\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 yeri tutur?- 2-ci407. \u00c7ind\u0259 illik elektrik enerjisi hasilat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 1,3 trl.kvt.saat408. Qad\u0131nlar\u0131n \u0259n \u00e7ox orta \u00f6m\u00fcr s\u00fcrm\u0259si hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259dir v\u0259 o ne\u00e7\u0259 il t\u0259\u015fkil edir? \u2013 \u00c7in v\u0259 yaponiyada \u2013 85 il409. O hans\u0131 \u00f6lk\u0259dir ki, \u0259halisinin milli t\u0259rkibinin 99,5% eyni mill\u0259t t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Yaponiya410. Hindistan 200 il hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin \u0259sar\u0259tind\u0259 olub? \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya411. Hans\u0131 ili Afrika ili adland\u0131r\u0131rlar? \u2013 1960-c\u0131 ili412. Afrikada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259tin d\u00fcnya okean\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yoxdur? \u2013 15 d\u00f6vl\u0259tin413. Afrikada \u0259n \u00e7ox neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Nigeriya, 100 mln.ton414. O hans\u0131 \u00f6lk\u0259dir ki,\u0259n \u00e7ox q\u0131z\u0131l, uran,almaz istehsal\u0131 il\u0259 tan\u0131n\u0131r? \u2013 CAR415. AB\u015e ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 hans\u0131 m\u0259bl\u0259\u011f\u0259 Alyaskan\u0131 100 illiy\u0259 Russiyadan alm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1867-ci ild\u0259,7,2 mln.dollara416. AB\u015e-\u0131n d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131ndak\u0131 13 a\u011f v\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngli zolaqlar n\u0259yin r\u0259mzidir?- AB\u015e-\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil olan ilk m\u00fcst\u0259qin \u015ftatlar\u0131n417. AB\u015e-da illik demokratik konstitusiya n\u0259 vaxt q\u0259bul olunmu\u015fdur? \u2013 1776-c\u0131 ild\u0259418. Bu vaxta q\u0259d\u0259r AB\u015e-\u0131n bayra\u011f\u0131 ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 d\u0259yi\u015fmi\u015fdir?- 25 d\u0259f\u0259419. AB\u015e-\u0131n bayra\u011f\u0131nda ne\u00e7\u0259 ulduz vard\u0131r v\u0259 onlar n\u0259yi \u0259ks etdirir? \u2013 \u015ftatlar\u0131n saym\u0131 \u0259ks etdir\u0259n 50 ulduz vard\u0131r.420. AB\u015e-da hans\u0131 \u0259razil\u0259r 1959,1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u015ftat h\u00fcququ \u0259ld\u0259 etmi\u015fl\u0259r? \u2013 Alyaska, Havay adalar\u0131421. Meqalopolisl\u0259rin v\u0259t\u0259ni hara hesab edilir? \u2013 AB\u015e422. Bosva\u015f, \u00c7ipits, Sansan, KMSA meqalopolisl\u0259ri hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 AB\u015e-da423. \u018fn \u00e7ox AES hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259dir? \u2013 AB\u015e-da424. AB\u015e-da atom reaktorlarmm saym\u0131 d\u0259qiql\u0259\u015fdirin: -104425. Qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi elektrik enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? -GES, KES, Q\u00c7ES426. Ba\u015fl\u0131ca elektrik-enerjisi m\u0259nb\u0259l\u0259rini g\u00f6st\u0259rin: \u2013 AES,SES,\u0130ES427. AB\u015e ne\u00e7\u0259 iqtisadi rayona b\u00f6l\u00fcn\u00fcr? \u2013 9428. Kanadada beyn\u0259lxalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat n\u00f6v\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -me\u015f\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131429. Tropik qur\u015fa\u011fm n\u0259h\u0259ngi hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t hesab olunur? \u2013 Braziliya430. Latm Amerikas\u0131nda ne\u00e7\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? \u2013 33431. \u015e\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmdan al\u0131nan \u015f\u0259k\u0259r ixracatma g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupu 1-ci v\u0259 2-ci yeri tuturlar? \u2013 Braziliya, Kuba432. Avstraliya v\u0259 Okeaniyada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t yerl\u0259\u015fir? \u2013 28433. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 paytaxt ad\u0259t\u0259n \u00e7ox da b\u00f6y\u00fck olmayan 2 \u015f\u0259h\u0259r se\u00e7ilir? \u2013 \u0259sas\u0259n Federativ d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259434. D\u00fcnyada \u0259n uzun neft k\u0259m\u0259ri hans\u0131d\u0131r v\u0259 uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 \u00abDostuq\u00bb \u2013 5500 km435. Toxuculu\u011fun m\u0259hsulu n\u0259dir? \u2013 Par\u00e7a436. Avropa \u0130ttifaq\u0131 n\u0259 vaxt yarad\u0131lmaqla ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc vard\u0131r? -1951- ciil,- 15\u00fczv\u00fc.437. Hindistan idar\u0259etm\u0259nin hans\u0131 formasma mal\u0131kdir? \u2013 Parlamentli respublika;438. OAPEK n\u0259dir? \u2013 Neft ixrac ed\u0259n on bir (11) \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259si qrupu439. Az\u0259rbaycanda ilk tramvay n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 1924-c\u00fc ild\u0259440. Az\u0259rbaycanda funikulyor n\u0259vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? \u2013 1960-c\u0131 \u0131ld\u0259441. Bak\u0131-T\u00fcrkm\u0259nba\u015f\u0131 g\u0259mi-b\u0259r\u0259si (343 km) n\u0259 v\u00e4xt i\u015f\u0259 salmm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1962-ci ild\u0259442. Bak\u0131-Batumi neft k\u0259m\u0259rinin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir v\u0259 o n\u0259 vaxt m\u00f6vcudla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1896-1907-ci ill\u0259rd\u0259, uzunlu\u011fu 888 km443. Neft Da\u015flar\u0131 eskadas\u0131nm uzunlu\u011fu: \u2013 76 km444. Bak\u0131-Novorossiysk neft k\u0259m\u0259ri n\u0259 vaxt b\u0259rpa edilmi\u015fdir v\u0259 onun uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 1997-ci ild\u0259, 1411 km445. 1-ci Bak\u0131-\u015eollar su k\u0259m\u0259ri kim t\u0259r\u0259fmd\u0259n v\u0259 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 in\u015fa edilmi\u015fdir? \u2013 1916-1917-ci ill\u0259rd\u0259, Z.Ta\u011f\u0131yev t\u0259r\u0259f\u0131nd\u0259n446. Aran iqtisadi rayonu Az\u0259rbaycanm hans\u0131 f\u0131ziki-co\u011fraf\u0131 b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fc \u0259hat\u0259 edir? \u2013 K\u00fcr-Araz447. Ab\u015feron iqtisadi rayonunda hans\u0131-inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcll\u0259ri illik m\u0259hsul istehsalmda se\u00e7ilirl\u0259r? \u2013 Bak\u0131, Sumqay\u0131t448. B\u00f6y\u00fck Qafqaz co\u011fraf\u0131i rayonunda hans\u0131 iqtisadi rayonlar ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 Ab\u015feron, Da\u011fl\u0131q \u015eirvan, \u015e\u0259ki-Zaqatala, Quba- Xa\u00e7maz449. Ki\u00e7ik Qafqaz t\u0259bii-co\u011fraf\u0131 rayonunda hans\u0131 iqtisadi rayonlar yerl\u0259\u015firl\u0259r? \u2013 G\u0259nc\u0259-Qazax, K\u0259lb\u0259c\u0259r \u2013 La\u00e7\u0131n, Yuxar\u0131 Qaraba\u011f450. Az\u0259rbaycan hans\u0131 b\u00f6y\u00fck co\u011fraf\u0131 rayonlara b\u00f6l\u00fcn\u00fcr? -B\u00f6y\u00fck Qafqaz, Ki\u00e7ik Qafqaz, K\u00fcr-Araz, L\u0259nk\u0259ran, Nax\u00e7\u0131van451. Avrotunelin uzunlu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdi? \u2013 50 km452. Avrotunel hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri birl\u0259\u015fdirir? \u2013 Fransa v\u0259 B\u00f6yiik Britaniyam453. Avrotunel ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 i\u015f\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r?1994-c\u00fc ild\u0259454. Yax\u0131n \u015e\u0259rq \u00f6lk\u0259l\u0259ri hans\u0131 regionu \u0259hat\u0259 edir? \u2013 CQ Asiyan\u0131455. Orta \u015e\u0259rq hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir? \u2013 \u0130ran, \u018ffqamstan456. \u015eimali Kipr T\u00fcrk Respublikas\u0131 ne\u00e7\u0259nci ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1983-c\u00fc ild\u0259457. D\u00fcnyada 2-ci yerd\u0259 duran maksimal \u0259hali s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 harada m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Sinqapurda \u2013 6100 n\u0259f\u0259r458. D\u00fcnyada maksimal \u0259hali s\u0131xl\u0131\u011fma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yer tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Monako \u2013 21 min n\u0259f\u0259r459. Polad istehsalma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 \u00c7in \u2013 182 mln. t460. D\u0259mir filizi hasilat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyanm 1 -cisidir v\u0259 onun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 \u00c7in, 210 mln. t461. \u00c7ind\u0259 ne\u00e7\u0259 metallurgiya bazas\u0131 vard\u0131r? \u2013 5462. Qara metallurgiyan\u0131n illik m\u0259hsul istehsalma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 \u00c7in463. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ild\u0259 3 d\u0259f\u0259 \u00e7\u0259ltik m\u0259hsulu g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr? -\u00c7in, Vyetnam464. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnd\u0259 ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t, ne\u00e7\u0259 neft \u015firk\u0259ti i\u015ftirak etmi\u015fdir? \u2013 6 d\u00f6vl\u0259tin 10 neft \u015firk\u0259ti s465. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbnd\u0259 hans\u0131 neft \u015firk\u0259tl\u0259ri i\u015ftirak etmi\u015fl\u0259r? \u2013 ARDN\u015e 10 %, BP 34,4 %, \u0130nokal 10,28 %, , \u0130npeks-10 %, Statoyl-8,56 %, Eksson Mobil-8 %, TRAO-6,75 %, Deyon Enerqu-5,63 %, \u0130to\u00e7i-3,92 %, Amerada Hess-2,72 %.466. C\u0259nubi Az\u0259rbaycanm sah\u0259si n\u0259 qs\u0131d\u0259rdir? \u2013 280 min kv.km467. Az\u0259rbaycan Demokratik C\u00fcmhuriyy\u0259ti qurulanda \u0259razisi n\u0259 q\u0259d\u0259r idi? \u2013 114 min kv.km468. T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si n\u0259 vaxt imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1828-ci ild\u0259469. G\u00fcl\u00fcstan m\u00fcqavil\u0259sinin ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 ili m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -1813- c\u00fcil470. Erm\u0259nistan q\u0259sbkar ordusu son vaxtlar Az\u0259rbaycamn n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259razisini z\u0259bt etmi\u015fdir? \u2013 17 min kv.km471. Manna, Midiya, Atropatena d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Az\u0259rbaycanm hans\u0131 hiss\u0259sind\u0259 v\u0259 n\u0259 vaxt yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 C\u0259nubunda, IX \u0259srd\u0259472. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin paytaxt\u0131 Q\u0259b\u0259l\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri olmu\u015fdur? \u2013 Albaniyamn473. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin paytaxt\u0131 B\u0259rd\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri olmu\u015fdur? \u2013 Girdiman\u0131n474. T\u0259bii \u015f\u0259raitin elementini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 iqlim, relyef475. G\u00f6y-g\u00f6l n\u0259 vaxt yaranm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1139-cu ild\u0259476. Az\u0259rbaycanda qaz ehtiyatm\u0131n ne\u00e7\u0259 faizi X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin pay\u0131na dii\u015f\u00fcr? \u2013 30 %-\u0259 q\u0259d\u0259ri477. Az\u0259rbaycanda s\u0259naye \u00fcsulu il\u0259 neft istehsalma n\u0259 vaxt ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1847-ci ild\u0259478. Z\u0259ylik alunitind\u0259n harada istifad\u0259 olunur? \u2013 G\u0259nc\u0259d\u0259 al\u00fcminium oksidi almmasmda479. Nax\u00e7\u0131vanda da\u015f duz yata\u011fmm ad\u0131 n\u0259dir? \u2013 Nehr\u0259m480. Az\u0259rbaycanda Bentonit gill\u0259ri harada a\u015fkar edilmi\u015fdir? \u2013 Da\u015f Salahhda481. Sirab, Vayx\u0131r, Badaml\u0131 mineral bulaqlar\u0131 harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 Nax\u00e7\u0131van MR-da482. M\u0259\u015fhur \u0130stisu bula\u011f\u0131 haradad\u0131r? \u2013 K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259483. Siy\u0259z\u0259n rayonunda a\u015fkar edil\u0259n m\u00fcalic\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli mineral su nec\u0259 adlan\u0131r? \u2013 Qalaalt\u0131484. \u015eirin su ehtiyat\u0131nda hans\u0131 qrup d\u00f6vl\u0259tl\u0259r 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 Braziliya (6950 kub.km), RF (450 kub.km), Kanada (2900 kub.km)485. Axar sular\u0131n \u2013 \u00e7aylarm su h\u0259cmini bilirsinizmi n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?- 2000 kub.km486. D\u00fcnyada n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u00fcni su h\u00f6vz\u0259l\u0259ri yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 onlar\u0131n sah\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 60 min, 400 min kv.km.487. \u015eirin su ehtiyatmda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 Braziliya \u2013 6950 kub.km., Danimarka488. \u015eirin su ehtiyatma g\u00f6r\u0259 2-ci d\u00f6vl\u0259ti tamy\u0131rs\u0131mzm\u0131? -Rusiya \u2013 4500 kub km489. Hans\u0131 me\u015f\u0259 qur\u015fa\u011fmda oduncaq ehtiyat\u0131 \u00e7oxdur? -C\u0259nub me\u015f\u0259 qur\u015fa\u011fmda490. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck enerji m\u0259nb\u0259yi: \u2013 G\u00fcn\u0259\u015f491. Az\u0259rbaycanda \u0259n ucuz, s\u0259rf\u0259li yanacaq n\u00f6v\u00fc hans\u0131d\u0131r? -Qaz492. Az\u0259rbaycanda qaz hasilat\u0131 n\u0259 vaxtdan s\u0259naye \u0259h\u0259miyy\u0259ti k\u0259sb etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1928-ci ild\u0259n493. Az\u0259rbaycanda neftl\u0259 birlikd\u0259 hasil olunan qaz nec\u0259 adlan\u0131r? S\u0259mt qaz\u0131494. Neftin emalmdan alman qaz\u0131 nec\u0259 adland\u0131r\u0131rlar? \u2013 Zavod qaz\u0131495. B\u00f6y\u00fck Qafqaz t\u0259bii co\u011fraf\u0131 rayonunda hans\u0131 iqtisadi rayon t\u0259r\u0259v\u0259z\u00e7ilikl\u0259 tanm\u0131r? \u2013 Quba-Xacmaz496. Az\u0259rbaycanm hans\u0131 t\u0259bii co\u011frafi rayonunda 1 iqtisadi rayon ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 K\u00fcr-Arazda497. Az\u0259rbaycanda ilk neft boru k\u0259m\u0259ri x\u0259tti harada v\u0259 n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir? 1878-ci ild\u0259, Balaxan\u0131 \u2013 Qara\u015f\u0259h\u0259r arasmda498. Az\u0259rbaycanda neft s\u0259nayesinin inki\u015fafma t\u0259sir ed\u0259n hans\u0131 neft k\u0259m\u0259rl\u0259rinin adm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 1. Balaxan\u0131-Qara \u015f\u0259h\u0259r Bak\u0131-Batumi, Bak\u0131 \u2013 Novorossiysk, \u018fli-Bayraml\u0131 \u2013 Bak\u0131 NeftDa\u015flar\u0131 \u2013 Bak\u0131, Siy\u0259z\u0259n \u2013 Bak\u0131, Qrozn\u0131 -Bak\u0131, Bak\u0131 \u2013 Supsa, Bak\u0131 \u2013 Tbilisi \u2013 Ceyhan, \u00c7\u0131raq \u2013 S\u0259ng\u0259\u00e7al, D\u00fcb\u0259ndi \u2013 \u018fii-Bayramh (Qazax\u0131standan X\u0259z\u0259r vasit\u0259sil\u0259 g\u0259l\u0259n nefti xaric\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn)499. Hans\u0131 k\u0259m\u0259rl\u0259r Az\u0259rbaycanda qaz s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131ma t\u0259kan vermi\u015fdir? Qarada\u011f \u2013 A\u011fstafa \u2013 Tbilisi, Mozdok \u2013 Qaz\u0131m\u0259m-m\u0259d, \u0130ran \u2013 Astara \u2013 Qaz\u0131m\u0259mm\u0259d, Zir\u0259 \u2013 Bak\u0131, Neft \u2013 Da\u015flar\u0131 -Bak\u0131, \u00c7\u0131raq \u2013 1 \u2013 Neft Da\u015flar\u0131, Bak\u0131 \u2013 \u018frzurum (\u00e7\u0259kilir)500. Az\u0259rbaycan Respublikasmm 1991-ci il 18 oktyabrdan m\u00fcst\u0259qilliyini tan\u0131yan ilk d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 T\u00fcrkiy\u0259, Rummiya501. Az\u0259rbaycanda s\u00fcni qaz anbar\u0131 harada yerl\u0259\u015fmi\u015fdir? \u2013 Kalmazda (1974-c\u00fc ild\u0259), Qarada\u011fda (1986-c\u0131 ild\u0259)502. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00abAz\u0259ri\u00bb yata\u011f\u0131nda ne\u00e7\u0259 quyu qaz\u0131lmahd\u0131r? \u2013 48503. \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bbn\u0259 \u0259sas\u0259n \u00ab\u00c7\u0131r\u0131q-l\u00bb neft yata\u011fmda ne\u00e7\u0259 quyu qaz\u0131lmahd\u0131r? \u2013 24 quyu504. S\u0259ttarxan adma zavodun ixtisasla\u015fm\u0131\u015f sah\u0259si: neft -m\u0259d\u0259ni avadanl\u0131qlar\u0131 sah\u0259si; \u2013 fontan armaturlan istehsah: t\u00f6km\u0259 polad istehsal\u0131; k\u0259\u015ff\u0131yyat quyular\u0131 qazmaq \u00fc\u00e7\u00fcn rotorlar.505. RF-d\u0259 449 \u0130ES, SES,AES vard\u0131r ki, onlar\u0131n da g\u00fcc\u00fc 198 mln. kvt-dir. (\u0130ES \u2013 132 mln.kvt., SES \u2013 44 mln. kvt, AES \u2013 9 sayda -22 mln. kvt).506. D\u00fcnyada AES-l\u0259rd\u0259n 2,5 trln. kvt saat (15 %) elektrik enerjisi al\u0131mr, g\u00fcc\u00fc \u2013 400 mln. kvt-a q\u0259d\u0259rdir.507. \u00c7ernobl AES-\u0130 1986-c\u0131 ild\u0259ki f\u0259lak\u0259td\u0259 RF, Ukrayna v\u0259 Belarusiyan\u0131n 11 vilay\u0259tinin 171 mln. \u0259halisini radiasiyaya m\u0259ruz qoyaraq 2000 km radiusunda d\u00fcnyan\u0131n 20 \u00f6lk\u0259sind\u0259 radiasiyamn artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.508. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 AES-in illik elektrik enerjisi hasilat\u0131nda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr? Litva \u2013 85 %, Fransa \u2013 78 %, Bel\u00e7ika \u2013 55 %, \u0130sve\u00e7 \u2013 53 %, Ukrayna \u2013 47 %, Koreya Respublikas\u0131 \u2013 46 % Bolqar\u0131stan \u2013 45 %, \u0130sve\u00e7r\u0259 \u2013 43 %, Macar\u0131stan \u2013 42 %, Yaponiya -369. K\u00fcl\u0259k elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-4- ci yerl\u0259ri b\u00f6l\u00fcrl\u0259r? AB\u015e, AFR, Hindistan, Danimarka510. D\u00fcnyada KES-in g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 13,0 mln. kvt.511. D\u00fcnyada geotermal elektrik stansiyas\u0131 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 olmaqla onlar\u0131n g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 20 \u00f6lk\u0259d\u0259, 8,8 mln. kvt512. QES-\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r qabaqc\u0131l yer tuturlar? -Yaponiya, AB\u015e, AFR, \u0130srail513. D\u00fcnyamn ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 t\u0259yyar\u0259, vertolyot istehsal olunur v\u0259 onun qabaqc\u0131l \u00f6lk\u0259l\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 20 \u00f6lk\u0259d\u0259, AB\u015e, RF, Fransa, Braziliya v\u0259 s.514. Q\u0259bi Avropada illik avtomobil istehsah: \u2013 17,0 mln. \u0259d\u0259d515. Avtomobil istehsalmda qabaqc\u0131l d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri g\u00f6st\u0259rin: AB\u015e, Yaponiya, AFR, Fransa516. Vatikan harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 Avropanm karliki (mikro) olmaqla Romamn q\u0259rb hiss\u0259sind\u0259 Tibr \u00e7aymm sa\u011f sahilind\u0259ki Monte- Vatikano t\u0259p\u0259liyind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n, sah\u0259si 0,44 kv.km (44 ha), sahil x\u0259ttinin uzunlu\u011fu 2600 metr\u0259 \u00e7atan, \u0259halisinin say\u0131 1-2,5. min n\u0259f\u0259r (700 n\u0259f\u0259r dini \u015f\u0259xsl\u0259rdir) m\u0259lumatland\u0131r\u0131lan, latm v\u0259 italyan dilli, m\u00fctl\u0259q monarxiya qurulu\u015flu, katolik kils\u0259sinin beyn\u0259lxalq inzibati v\u0259 ideoloji m\u0259rk\u0259zi hesab edil\u0259n, \u015f\u0259h\u0259r- d\u00f6vl\u0259tidir.517. Avropada ki\u015fil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn k\u0259bin k\u0259silm\u0259sind\u0259 orta ya\u015f h\u0259ddi ne\u00e7\u0259 il g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr? \u2013 27 il518. D\u00fcnyada ki\u015fi-qadm ya\u015f nisb\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -50,3:49,7519. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 apar\u0131c\u0131 din var v\u0259 onlar hans\u0131lard\u0131r? \u2013 3; xristian, m\u00fcs\u0259lman, buddizm520. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 islam \u00f6lk\u0259si var? \u2013 50521. GUAM \u0130qtisadi Birliyi n\u0259 vaxt yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1999-cu il 24 apreld\u0259522. Neft ixrac ed\u0259n \u018fr\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259ri birliyi (OAPEK) :hans\u0131 vaxtda yaranm\u0131\u015f v\u0259 ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdirir? \u2013 1960-c\u0131 ild\u0259n, 10 \u00f6lk\u0259ni523. D\u00fcnya okeamnda ba\u015f ver\u0259n dal\u011falarm illik enerji g\u00fcc\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259r hesablanm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 2,7 mlrd. kvt524. D\u00fcnyada tanmm\u0131\u015f amerikan avtomobil korporasiyalar\u0131 hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Djeneral Motors, Ford Motor.525. D\u00fcnyada m\u0259\u015fhur yapon avtomobil korporasiyalar\u0131n\u0131 tamy\u0131rsm\u0131zm\u0131? \u00abToyota\u00bb, \u00abNissan\u00bb, \u00abXonda\u00bb526. Hans\u0131 frans\u0131z avtomobil korporasiyalar\u0131mn adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 \u00abReno\u00bb, \u00abPeyo \u2013 Sitroyen\u00bb527. Alman-amerikan avtomobil korporasiyas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 \u00abDaymler Kraysler\u00bb528. D\u00fcnyada illik mineral k\u00fcbr\u0259 istehsalm\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 150 mln. ton529. Mineral k\u00fcbr\u0259 istehsal\u0131nda m\u00fcvafiq olaraq 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u00c7in \u2013 28,0 mln. ton, AB\u015e \u2013 27,0 mln.ton, Kanada \u2013 12,5 mln. ton530. D\u00fcnyada h\u0259r il n\u0259 q\u0259d\u0259r ip\u0259k par\u00e7a toxunuldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 22,0 mlrd.kv.metr531. \u0130llik par\u00e7a toxunmasmda \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc hans\u0131 n\u00f6v t\u0259\u015fkil edir v\u0259 onun illik k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini g\u00f6st\u0259rin: \u2013 Pamb\u0131q par\u00e7a \u2013 75 mln.kv.m.532. \u0130llik pamb\u0131q par\u00e7a \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259tin hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u00c7in \u2013 24,0 mldr kv.metr, Hindistan \u2013 17,4 mlrd.kv.m., AB\u015e \u2013 4,0 mlrd. kv.m.533. D\u00fcnya s\u0259nayesind\u0259 \u00e7ah\u015fanlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisini bilirsinizmi? \u2013 17,0 % \u2013 500 mln.n\u0259f\u0259r534. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n 2-ci sah\u0259si hesab edil\u0259n heyvandarl\u0131qda saxlan\u0131lan ev qu\u015flar\u0131n\u0131n ne\u00e7\u0259 ba\u015f oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 14,0 mlrd. ba\u015f535. Afrikada iribuynuzlular\u0131n say\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 210 mln.ba\u015f536. RF-d\u0259 illik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin:\u2013 2,3 mln.ton537. \u0130llik \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259ti m\u00fcvaf\u0131q olaraq s\u0131ra il\u0259 d\u00fcz\u00fcn: \u00c7in, AB\u015e, Braziliya538. D\u00fcnyada h\u0259r il 700 mlrd. \u0259d\u0259d yumurta \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 1-ci 3 d\u00f6vl\u0259tin hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u00c7in \u2013 380 mlrd. \u0259d\u0259d, AB\u015e \u2013 85 mlrd. \u0259d\u0259d, Yaponiya \u2013 45 mlrd. \u0259d\u0259d539. D\u00fcnyada illik yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 se\u00e7il\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? Avstraliya \u2013 0,7 mln.ton, \u00c7in \u2013 0,3 mln.ton, Yeni Zelandiya \u2013 0,3 mln. ton540. Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 200 mln. ba\u015f donuz, 170 mln. ba\u015f x\u0131rdabuynuzlu, 135 mln. ba\u015f iribuynuzlu saxlan\u0131ld\u0131\u011fm\u0131 bilirsinizmi?541. Sinqapura ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r turist g\u0259lir? \u2013 6,0 mln. n\u0259f\u0259r542. C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri Assosiasiyas\u0131 qrupu (ASEAN) 1967-ci ild\u0259n \u00f6z\u00fcnd\u0259 10 \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259raziy\u0259 v\u0259 \u0259haliy\u0259 malikdir? 4,5 mln.kv.km. \u0259raziy\u0259 v\u0259 540 mln. \u0259haliy\u0259 malikdir.543. D\u00fcnyada hans\u0131 neftli \u2013 qazl\u0131 yataqlar\u0131n oldu\u011fu su h\u00f6vz\u0259l\u0259rinin adlarm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? Meksika k\u00f6rf\u0259zi; \u015eimal d\u0259nizi; X\u0259z\u0259r d\u0259nizi; \u0130ran k\u00f6rf\u0259zi;544. \u00c7ay t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259ki \u00e7\u0259kil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcn: Hindistan, \u00c7in, Yaponiya, \u015eri-Lanka, G\u00fcrc\u00fcstan545. 700 km m\u0259saf\u0259d\u0259 uzanan v\u0259 70 min.kv.km sah\u0259si olan Tokaydo meqalopolisinin \u0259halisinin saym\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 70 mln. n\u0259f\u0259r546. RF ild\u0259 m\u00fcvafiq olaraq Q\u0259rbi Avropaya, M\u0259rk\u0259zi -\u015e\u0259rqi Avropaya, Almaniyaya, \u0130taliyaya, Fransaya, \u00c7exiyaya, Pol\u015faya, Macar\u0131stana, Sloveniyaya, Ukraynaya, Belorusiyaya, T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r qaz ixrac edir? \u2013 Q\u0259rbi Avropaya \u2013 80 mlrd.kub.m; M\u0259rk\u0259zi-\u015e\u0259rqi Avropaya \u2013 40; Almaniyaya \u2013 33 mlrd. kub.m.; \u0130taliyaya \u2013 17 mlrd.kub.m. Fransaya \u2013 11 mlrd. kub. m, Pol\u015fa, Macar\u0131stan v\u0259 Sloveniyaya ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda 7 mlrd. kubmetr; Ukraynaya \u2013 55 mlrd.kum.m; Belorusiyaya \u2013 17 mlrd.kub.m; T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 \u2013 8 mlrd. kub.m;547. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan \u0259sas ixrac neft-boru k\u0259m\u0259rinin \u00e7\u0259kilm\u0259si haqda m\u00fcqavil\u0259 n\u0259 vaxt v\u0259 harada imzalanm\u0131\u015fd\u0131r? 1999-cu il AT\u018fT-in \u0130stanbul Sammitind\u0259548. Elmi i\u015f\u00e7il\u0259rin v\u0259 m\u00fch\u0259ndisl\u0259rin sayma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u00fcnyada l-2-ciyerl\u0259ritutmu\u015flar?-AB\u015e, Yaponiya549. Xarici mal d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? AB\u015e, AFR, Yaponiya (850 mlrd. dollar).550. Federativ d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015funa, parlamentli idar\u0259etm\u0259y\u0259 malik olan Hindistanda hans\u0131 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir? \u2013 D\u0259mir filizi.551. D\u00fcnyanm \u0259n isti qit\u0259si hesab edil\u0259n Afrikada ne\u00e7\u0259 suveren d\u00f6vl\u0259t vard\u0131r? \u2013 54 d\u00f6vl\u0259t.552. AB\u015e-da ne\u00e7\u0259 n\u0259h\u0259ng aqlomerasiya tan\u0131y\u0131rs\u0131mz? \u2013 10 n\u0259h\u0259ng aqlomerasiya553. \u015eimal-\u015e\u0259rq, G\u00f6ll\u0259r\u0259traf\u0131, Kaliforniya meqalopolisl\u0259ri haradad\u0131r, ne\u00e7\u0259 aqlomerasiyam v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259halini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirirl\u0259r? \u2013 AB\u015e-da, 90 aqlomerasiyam, 205 mln. \u0259halini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir.554. Az\u0259rbaycanda n\u0259 q\u0259d\u0259r i\u015fsiz vard\u0131r? \u2013 600 min555. \u0130llik \u00fcmumi s\u0259naye m\u0259hsulu istehsalmda qabaqc\u0131l 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri tan\u0131y\u0131rsm\u0131zm\u0131? \u2013 AB\u015e \u2013 2,1 trln.dollar, \u00c7in -1,2 trln. dollar, Yaponiya \u2013 0,8 trln dollar556. Avropada \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u0259niz limanlar\u0131nm ad\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rin: \u2013 Rotterdam, London, Qavr, Antverpen, Liverpul, Qamburq557. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya dinl\u0259rinin v\u0259t\u0259ni hara hesab olunur? \u2013 Asiya558. \u018fn az u\u015faq \u00f6l\u00fcm\u00fc hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir? \u2013 Yaponiyada559. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 iqtisadiyyatm apar\u0131c\u0131 sah\u0259sini g\u00f6st\u0259rin: \u2013 Ma\u015f\u0131nqay\u0131rma560. Avropa s\u0259nayesin\u0259 liderliyi hans\u0131 \u00f6ik\u0259 edir? \u2013 Almaniya561. C\u0259nubi-Q\u0259rbi Avropa regionunun ba\u015fl\u0131ca t\u0259bii s\u0259rv\u0259ti: -Neft562. \u0130ri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin sayma g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 liderlik edir? \u2013 \u00c7in563. Qar\u011f\u0131dal\u0131nm v\u0259t\u0259ni harad\u0131r? \u2013 Meksika564. Ba\u015fl\u0131ca neft ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131 regionda yerl\u0259\u015fir? \u2013 Yaxm v\u0259 Orta \u015e\u0259rq regionunda565. Elektrik enerjisi ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 Fransa (73 mlrd. kvt.saat); RF \u2013 50 mlrd.kvt.saat; Ukrayna, \u0130sve\u00e7r\u0259 36 mlrd.kvt.saat566. \u0130llik bu\u011fda t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 qabaqc\u0131l yer tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: -\u00c7in, AB\u015e, Avstraliya, Kanada, RF, Qazax\u0131stan, Ukrayna567. Beyn\u0259lxalq turizmin ba\u015fl\u0131ca m\u0259rk\u0259zi hans\u0131 region say\u0131l\u0131r? \u2013 Avropa568. \u0130llik elektrik enerjisin\u0259 \u0259n \u00e7ox istehlak\u0131 olan d\u00f6vl\u0259ti g\u00f6st\u0259rin:\u2013 AB\u015e569. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 elektrik enerji hasilatmda apar\u0131c\u0131 yeri SES-l\u0259r tutur? \u2013 Norve\u00e7570. \u00abK\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 kapitalizm\u00bb hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 aiddir? \u2013 Avstraliya, Yeni Zelandiya, \u0130srail, Kanada, CAR.571. \u018fn \u00e7ox inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r harada yerl\u0259\u015firl\u0259r? \u2013 Asiyada, Afrikada, Latm Amerikas\u0131nda v\u0259 Okeaniyada572. Me\u015f\u0259 s\u0259rv\u0259ti il\u0259 z\u0259ngin olan \u00f6lk\u0259l\u0259r: \u2013 RF, Kanada, Braziliya, Finlandiya, \u0130sve\u00e7, Norve\u00e7573. Qabarma enerji ehtiyat\u0131 hans\u0131 okeanda daha \u00e7oxdur? -Atlantik574. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00abdemoqraf\u0131k partlay\u0131\u015f\u00bb xarakterdir? \u2013 Asiya, Afrika, Lat\u0131m Amerikas\u0131575. D\u00fcnyanm \u0259n \u00abac\u00bb regionu hans\u0131d\u0131r? \u2013 Afrika576. D\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ki\u015fil\u0259rin say\u0131 qadmlardan \u00fcst\u00fcnd\u00fcr? \u2013 \u00c7ind\u0259, Hindistanda577. K\u0259nd \u0259halisi s\u0131x olan regionlar: \u2013 \u015e\u0259rqi v\u0259 C\u0259nubi Asiya578. Elektrik enerjisi idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri bilirsinizmi? \u2013 \u0130taliya, Niderland, AB\u015e579. D\u00fcnya ticar\u0259tind\u0259 1-ci yeri tutan region hans\u0131d\u0131r? \u2013 Q\u0259rbi Avropa (40 %)580. \u0130llik s\u0259rni\u015fin da\u015fmmasmda 1-ci yeri tutan \u015f\u0259h\u0259r: \u2013 Moskva581. D\u00fcnya bazarma banan ixracatmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupu 1-ci yeri tutur? \u2013 Kosta-Rika, Kolumbiya, Ekvador582. \u0130qtisadiyyat\u0131 \u015firin su il\u0259 maksimum t\u0259min olunan d\u00f6vl\u0259t: \u2013 Braziliya583. RF hans\u0131 k\u0259m\u0259rl\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 ild\u0259 8,0 mlrd. kubmetr qaz ixrac edir? \u2013 \u00abTransbalkan\u00bb584. Orta Asiya m\u0259kanmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 illik t\u0259bii qaz hasilatmda 1- ci yerd\u0259 durur v\u0259 onun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisi n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 T\u00fcrkm\u0259nistan \u2013 79,0 mlrd.kub.metr585. Avtomobil istehsalmda 2-ci yeri hans\u0131 region tutur v\u0259 o n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Q\u0259rbi Avropa \u2013 17,0 mln. \u0259d\u0259d586. Zeytun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259si 1-ci hesab ediiir? \u2013 \u0130spaniya587. D\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259 illik \u00fcz\u00fcm t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 birinci yeri tutur? \u2013 \u0130taliya \u2013 12,0 mln.t, Fransa \u2013 10,0 mln.t588. Qara gaval\u0131 toplanmasmda d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259sinin 1-ci yeri tutdu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 \u00c7ernoqoriya589. Elektrik stansiyalar\u0131nm \u00fcmumi g\u00fcc\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u00fcnyada 1-ci v\u0259 2-ci yeri tuturlar? \u2013 AB\u015e, RF.590. M\u00fcasir d\u00fcnyan\u0131n iqtisadi, siyasi, h\u0259rbi m\u0259rk\u0259zi hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t say\u0131hr? \u2013 AB\u015e \u2013591. AB\u015e-da b\u00fct\u00fcn n\u00f6v elektrik stansiyalarm g\u00fcc\u00fcn\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 800 mln.kvt.592. AB\u015e-da ild\u0259 4,0 trln.kvt.saat.elektrik enerjisi hasil olunur, bu da adamba\u015fma 14,5 min kvt saat elektrik enerjisi d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b olur. \u018fld\u0259 olunmu\u015f illik elektrik enerjisinin 70 %-ni k\u00f6m\u00fcrl\u0259 (56 %), qazla, mazutla i\u015fl\u0259y\u0259n \u0130ES-l\u0259r, 20 %-ni \u2013 740 mlrd.kvt.saatm\u0131 104 reaktoru, \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 300 mln.kvt olan AES-l\u0259r v\u0259lO %-ni 1300-d\u0259n art\u0131q saya malik olan SES-l\u0259r verirl\u0259r. Kolumbiya h\u00f6vz\u0259sind\u0259 \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 21,0 mln. kvt olan d\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck hidroenerji kaskad\u0131 80 SES-i \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir.593. AB\u015e xaricd\u0259ki m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 h\u0259r \u0131l 19,0 mln. \u0259d\u0259d avtomobil d\u00fcz\u0259ldir \u00abDjeneral motors\u00bb \u2013 8,0 mln, \u00abFord Motor\u00bb \u2013 6,6 mln, \u00abDaymler Kraysler\u00bb \u2013 4,5 mln. AB\u015e-da m\u0259hsulun bu v\u0259 ya dig\u0259r n\u00f6v\u00fc enin\u0259 v\u0259 uzununa inki\u015faf ed\u0259r\u0259k o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck sah\u0259ni tuturlar ki, bir n\u00f6v qur\u015faq \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirirl\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 avtomobil, metallurgiya, s\u00fcd, qar\u011f\u0131dal\u0131, bu\u011fda, pamb\u0131q\u00e7\u0131hq, g\u00fcn\u0259\u015f qur\u015faqlar\u0131 yaranm\u0131\u015f olur.594. AB\u015e-m n\u0259qliyyat strukturunda d\u0259mir yolu \u2013 32 %, avto- Imobil \u2013 24,5 %, d\u0259niz \u2013 18 %, boru-k\u0259m\u0259r \u2013 14 %, daxili su yolu -11 %, hava n\u0259qliyyat\u0131 \u2013 0,5 % y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 malikdir.S\u0259rni\u015fin d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259 is\u0259 avtomobil n\u0259qliyyat\u0131 82 %, hava n\u0259qliyyat\u0131 \u2013 17,5 %, d\u0259mir yolu n\u0259qliyyat\u0131 \u2013 0,5% x\u00fcsusi \u00e7\u0259ki il\u0259 tanm\u0131rlar. Bunlarla b\u0259rab\u0259r avtomobil n\u0259qliyyat\u0131 \u015f\u0259h\u0259r da\u015f\u0131malarmda 98 %, beyn\u0259lxaq da\u015f\u0131malarda 85 %, s\u0259rni\u015finl\u0259rin i\u015f yerl\u0259rin\u0259 apar\u0131lmas\u0131 \u2013 g\u0259tirilm\u0259si da\u015f\u0131malar\u0131nda 84 % x\u00fcsusi \u00e7\u0259ki il\u0259 tan\u0131mr. Vaxt\u0131 il\u0259 d\u0259mir yollarm\u0131n uzunlu\u011fu 360 min km-\u0259 \u00e7atm\u0131\u015f hal-haz\u0131rda onun uzunlu\u011fu xeyli azalsa da d\u00fcnyada bu yen\u0259 d\u0259 1-ci yerd\u0259 durur.595. \u0130qtisadi paytaxt\u0131 Nyu-York hesab edil\u0259n AB\u015e \u015eimal, C\u0259nub, Q\u0259rb iqtisadi rayonlara ayr\u0131l\u0131r.596. \u018frazisi 411,0 min kv.km, \u0259halisi 34,0 mln. n\u0259f\u0259r olan 1848-ci ild\u0259 Meksikadan alman, 1860-ci ild\u0259n 31-ci \u015ftat h\u00fcququ qazanan Kaliforniyan\u0131 ona g\u00f6r\u0259 AB\u015e-m \u00abq\u0131z\u0131l \u015ftat\u0131\u00bb adland\u0131r\u0131rlar ki, o b\u00fct\u00fcn \u015ftatlar\u0131n h\u0259r birind\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7ox \u2013 1,1 trln. Dollarhq m\u0259hsul istehsal edir, adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n \u00fcmumi m\u0259hsul istehsahnda (22 min dollar) B\u00f6y\u00fck Britaniya, Fransa il\u0259 eyni \u00e7\u0259kiy\u0259 malik olmaqla AB\u015e-da 1-ci yeri \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259min edir, ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 2,0 mln-dan \u00e7ox t\u0259l\u0259b\u0259si var, b\u00f6y\u00fck v\u0259 tamnm\u0131\u015f Los-Andjeles, San-Fransisko \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri, d\u00fcnyanm b\u00f6y\u00fck k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 rayonu hesab edil\u0259n B\u00f6y\u00fck Kaliforniya d\u0259r\u0259si burada yerl\u0259\u015fir, alternativ enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri olan \u00e7oxlu sayda k\u00fcl\u0259k, g\u00fcn\u0259\u015f, geotermik elektrik stansiyalar\u0131na malikdir, elmi- t\u0259dqiqat v\u0259 h\u0259rbi s\u0259naye kompleksinin qalan g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn \u015ftatlardan qabaqdad\u0131r.597. AB\u015e-da illik mal d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259 ixrac m\u0259hsullar\u0131nm d\u0259y\u0259ri 773,0 mlrd. dollar, idxal m\u0259hsullar\u0131nm d\u0259y\u0259ri is\u0259 1222,0 mlrd. dollart\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 sat\u0131\u015f balansmm saldosu \u2013 450-mlrd. dollard\u0131r.598. D\u00fcnyada formala\u015fm\u0131\u015f v\u0259 formala\u015fmaqda olan 66 meqalopolisd\u0259n 5-i AB\u015e-dad\u0131r. Bunlardan: Atlantik sahili: Boston-Va\u015finqton v\u0259 ya Bosva\u015f \u00f6z\u00fcnd\u0259 60 mln. \u0259halini birl\u0259\u015fdirir. G\u00f6ll\u0259rsahili: \u00c7ikaqo \u2013 Detroyt \u2013 Pitsburq v\u0259 ya \u00c7ipits;Kaliforniya:San-Fransisko-San-Dieqo v\u0259 ya Sansan; \u015e\u0259rqi Florida: Meksinoyani: Xyuston-yeni Orlean Formala\u015fm\u0131\u015f meqalopolisl\u0259rd\u0259AB\u015e \u0259halisinin 50 %-d\u0259n \u00e7oxu ya\u015fay\u0131r.599. AB\u015e d\u00fcnyada illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131nda, s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131 istehsalmda, ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sind\u0259, elm\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259n x\u0259rcl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 1-ci yeri tutur, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox kapital ixrac v\u0259 idxal ed\u0259n, d\u00fcnya bazar\u0131na daha \u00e7ox s\u0259naye v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 n\u0259ql ed\u0259n n\u0259h\u0259ng xammal, yar\u0131mfabrikat v\u0259 dig\u0259r yar\u0131haz\u0131r olan m\u0259hsullar idxal edir.600. Avtomobil yollarmm uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259si 1-ci yeri tutur? \u2013 AB\u015e (6,3 mln. km)601. \u018fn \u00e7ox milli park d\u00fcnyanm hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 olmaqla onun say\u0131m m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 AB\u015e \u2013 54 sayda602. Komp\u00fcter d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259ni birinci hesab edirsiniz? \u2013 AB\u015e -\u0131603. D\u00fcnyada robot, videomaqnitofon, videokamera, video-kaset d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin liderlik etdiyini bilirsinizmi? \u2013 Yaponiya604. Elektron m\u0259hsullar\u0131 istehsahnda hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-ci, 2-ci yerl\u0259ri tuturlar? -AB\u015e\u2013 Yaponiya605. Yaponiyan\u0131n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda apar\u0131c\u0131 sah\u0259 n\u0259 hesab edilir?- \u0130ld\u0259 2-3 d\u0259f\u0259 m\u0259hsul ver\u0259n v\u0259 h\u0259r yerd\u0259 bec\u0259ril\u0259n \u00e7\u0259ltik606. \u00c7in ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r bal\u0131q ovlay\u0131r? \u2013 24,0 mln.ton607. Asiya-relyefmin \u0259n \u00e7ox orta h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc \u2013 950 metr olan, d\u00fcnyan\u0131n maksimal h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fcn\u0259 malik olan \u2013 8848 m (Comolunqma), d\u00fcnyamn \u0259n \u00e7\u00f6k\u0259k yerin\u0259- 11022 m (Marian), d\u00fcnyada \u0259n cox v\u0259 qahn buzla\u011fa, quruda \u0259n d\u0259rin \u00e7\u00f6k\u0259kliy\u0259 \u2013 395 m (\u00d6l\u00fc d\u0259niz), d\u00fcnyan\u0131n \u0259n d\u0259rin g\u00f6l\u00fcn\u0259 \u2013 1620 m (Baykal), d\u00fcnyanm maksimum ya\u011f\u0131nt\u0131 d\u00fc\u015f\u0259n m\u0259nt\u0259q\u0259sin\u0259 \u2013 22000 mm (\u00c7ernapunca), \u0259n \u00e7ox torpaq fonduna, \u0259n \u00e7ox \u0259razi v\u0259 \u0259halisi olan (3,5 mlrd. n\u0259f\u0259r) 6 qit\u0259d\u0259n birincisidir.608. D\u00fcnyanm ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u00e7ay bec\u0259rilir? \u2013 49 \u00f6lk\u0259d\u0259609. Bal\u0131q ovlanmasmda 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri bilirsinizmi? \u00c7in \u2013 25 mln.ton, \u00c7ili \u2013 16 mln.ton, Yaponiya \u2013 11,5 mln. ton610. H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259t t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7ilirl\u0259r v\u0259 onun miqdar\u0131m bilirsinizmi? \u2013 Yeni Zelandiya, Niderland, Fransa ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 400 kq \u0259t t\u0259dar\u00fck edirl\u0259r.611. \u0130ld\u0259 h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n s\u00fcd t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7iiirl\u0259r? \u2013 Danimarka, Niderland, Fransa \u2013 h\u0259r birind\u0259 h\u0259r n\u0259f\u0259r \u00fcc\u00fcn 1100 kq s\u00fcd t\u0259dar\u00fck olunur.612. Adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n yumurta t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 se\u00e7ilir? \u2013 Niderland \u2013 800 \u0259d\u0259d613. \u0130llik siqaret burax\u0131lmasmda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yeri \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259min etmi\u015fdir? \u2013 AB\u015e \u2013 700 mlrd.\u0259d\u0259d614. Afrikanm ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259 pamb\u0131q bec\u0259rilir? \u2013 10: Misir,Sudan, H\u0259b\u0259\u015fistan, Uqanda, Tanzaniya, Nigeriya, Kamerun, Zair, Mozambik, Madaqaskar.615. \u018fsrin sonuna q\u0259d\u0259r d\u00fcnyada 160 meqalopolisin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yini biiirsinizmi?616. T\u00fct\u00fcn\u00fcn v\u0259t\u0259ninin hara oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Kuba \u2013 1424-c\u00fcild\u0259n617. Pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n ilk inki\u015faf etdiyi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n hans\u0131larm\u0131n adm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 Hindistanm, Meksikanm618. 15 \u00f6lk\u0259nin \u0259razisind\u0259n ke\u00e7m\u0259kl\u0259 uzunlu\u011fu 64 min km olacaq Transasiya avtomobil magistrahnm \u00e7\u0259kilm\u0259si layih\u0259sinin haz\u0131r oldu\u011funu bilirsinizmi?619. AB\u015e-m avtomobil parklarmda 200 mln-dan \u00e7ox avtomobil vard\u0131r.620. D\u00fcnyada ilk-neft k\u0259m\u0259ri 1865-ci ild\u0259 AB\u015e-da \u00e7\u0259kilmi\u015fdir (6km).621. D\u0259mir yollar\u0131nm .uzunlu\u011funa g\u00f6r\u0259 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: AB\u015e, Kanada, RF622. Son iil\u0259r Az\u0259rbaycanm \u015fimaTrayonlan \u0259razisind\u0259 hans\u0131 zavod i\u015f\u0259 sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 Xa\u00e7mazda \u00abQafqaz\u00bb meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259z konserl\u0259ri zavodu623. K\u00fcr-Bak\u0131 su k\u0259m\u0259rinin n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verildiyini bilirsinizmi? \u2013 1970-ci ild\u0259624. Mis almmasmda hans\u0131 xammallardan istifad\u0259 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Mis filizind\u0259n625. G\u00f6y-g\u00f6l\u00fcn 1139-cu ild\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yarand\u0131\u011f\u0131m bilirsinizmi?626. Az\u0259rbaycanda \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin t\u0259bii-iqlim kurortu oldu\u011funu unutmaym.627. Metal tutumlu sah\u0259nin ma\u015fmqay\u0131rma oldu\u011funu bilirsinizmi?628. D\u00fcnya neftinin 65 % ehtiyat\u0131 Asiya qit\u0259sind\u0259dir.629. D\u00fcnya neftinin 25 %-ehtiyat\u0131 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam \u0259razisind\u0259dir.630. D\u00fcnyada qaz ehtiyatma g\u00f6r\u0259 birinci 5 yeri tutan \u00f6lk\u0259l\u0259ri ard\u0131c\u0131lhqla d\u00fcz\u00fcn: \u2013 RF, \u0130ran, Q\u0259t\u0259r, B\u018f\u018f, S.\u018fr\u0259bistam631. \u00c7ind\u0259 \u00e7aylarm hidroenerji potensialmm 680 mln.kvt, Hindistanda 75 mln. kvt oldu\u011funu, bundan \u00c7ind\u0259 10 %, Hindistanda is\u0259 14 % istifad\u0259 olundu\u011funu yadda saxlaym.632. \u00c7inin d\u00fcnya m\u0259hsulu istehsalmda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 10,1% t\u0259\u015fkil edir. O, d\u00fcnya k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131nm 24 %-ni verm\u0259kl\u0259 1-ci yeri \u00f6z\u00fcnd\u0259 saxlay\u0131r. \u00c7in eyni zamanda \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015fmdan \u015f\u0259k\u0259r al\u0131nmasmda, \u00e7ay t\u0259dar\u00fck\u00fc v\u0259 ixracatmda d\u00fcnyada 3-c\u00fc yeri tutur. T\u00fct\u00fcn yarpa\u011f\u0131 t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 pamb\u0131q toplanmasmda d\u00fcnyada 1-cidir. \u00c7in Kommunist Partiyas\u0131nm 55 mln. \u00fczv\u00fc vard\u0131r.633. D\u00fcnyada birmill\u0259tli d\u00f6vl\u0259tin (99,9 %) Yaponiya oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz. O, \u00fcmumi iqtisadi inki\u015faf q\u00fcvv\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 ni verm\u0259kl\u0259 yer k\u00fcr\u0259si \u0259halisinin 1,5 %-n\u0259 malikdirl\u0259r.641. RF illik \u00fcmumd\u00fcnya m\u0259hsulunun n\u0259 q\u0259d\u0259rini verir? \u2013 2,6 %-ni642. \u0130nki\u015fafda olan \u00f6lk\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdir\u0259n c\u0259h\u0259tl\u0259r hans\u00fcard\u0131r? -tarixi inki\u015fafiarmm (s\u0259naye, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, elm, texnika v\u0259 s.) geri qalmas\u0131; sosial \u2013 iqtisadi qurulu\u015flanmn \u00e7oxukladhl\u0131\u011f\u0131; demoqrafik proses v\u0259 probleml\u0259rin eyniliyi v\u0259 s.643. Son ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf baxrmmdan qazamlan nailiyy\u0259tl\u0259rd\u0259 \u0259n dinamik olan Yeni S\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259 D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 hans\u0131larm oldu\u011f\u00fcnu yada salm: -1 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259: 4 Asiya \u00ab\u0259jdaha\u00bbs\u0131 Koreya Respublikas\u0131, Tayvan, Sinqapur, Honkonq; Meksika, Braziliya, Argentina; II m\u0259rh\u0259l\u0259: Malayziya, Tailand, Hindistan, \u00c7ili; III m\u0259rh\u0259l\u0259: T\u00fcrkiy\u0259, Kipr, Tunis, \u0130ndoneziya; IV m\u0259rh\u0259l\u0259: \u00c7in, Filippin, Mavriki, Venesuela, Vyetnam, Misir. Son vaxtlar Meksikam, C\u0259nubi Koreyan\u0131, Sinqapuru, Tayvan\u0131, T\u00fcrkiy\u0259ni, Kipri, \u00c7ilmi inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131rasma aid edirl\u0259r.644. M\u00fcasir d\u00fcnyada 43 monarxiya d\u00f6vl\u0259tinin olmas\u0131m bilirsinizmi? Bunlar\u0131n say\u0131 Avropada -12, Asiyada \u2013 10, Afrikada -3, Amerikada \u2013 9, Avstraliya v\u0259 Okeaniyada \u2013 9-dur.645. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r qurulu\u015funa v\u0259 ya inzibati \u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259: Unitar, federativ, konfederativ olurlar.646. Avropa il\u0259 Asiyanm birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n Avrasiya materikinin m\u00f6vcudlu\u011funu bilirsinizmi?647.290 mln-a q\u0259d\u0259r \u0259halisi olan MDB-d\u0259 son ill\u0259r \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131 2,0 trln. dollar t\u0259\u015fkil etdiyini yadda saxlay\u0131n.648. Y\u0259qin ki, MDB t\u0259rkibind\u0259 RF-ni, Belorusiyam, Qazax\u0131stan\u0131, Taeikistam birl\u0259\u015fdir\u0259n Avrasiya, ei\u0259c\u0259 d\u0259 G\u00fcre\u00fcstan\u0131,\u00a0Ukraynam, Az\u0259rbaycam v\u0259 Moldaviyan\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n GUAM iqtisadi birlikl\u0259rinin yarad\u0131ld\u0131\u011fm\u0131 bilirsiniz.649. RF-nin \u015f\u0259rq rayonlar\u0131 \u00e7aylarmm hans\u0131 h\u00f6vz\u0259y\u0259 aid oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 \u015eimal Buzlu okean\u0131 v\u0259 Sakit okeam h\u00f6vz\u0259l\u0259rin\u0259650. D\u00fcnya n\u0259qliyyatm\u0131n 2003-c\u00fc il \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rni\u015fin d\u00f6vriyy\u0259sinin 19,0 trln. s\u0259rni\u015fin-kilometr oldu\u011funu yadda saxlaym.651. D\u00fcnya n\u0259qliyyat\u0131nm son ill\u0259rd\u0259 \u00fcmumi y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259si 50 trln.ton kilometrd\u0259n.\u00e7ox old\u00fc\u011funu bilirsinizmi?652. Xarici iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259r-dey\u0259nd\u0259 h\u0259r hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin idxal-ixrac m\u0259hsullarmm, xidm\u0259t sah\u0259sinin, kapitalm s\u0259rfe\u0259d\u2019 x\u0259ttini ke\u00e7m\u0259sini ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fck.653. Beyn\u0259lxalq turizm \u00f6lk\u0259l\u0259r arasmda xidm\u0259tJim\u00fcb\u00e4dil\u0259l\u0259rini formala\u015fdmr. AA.) :;654. Beyn\u0259lxalq turizmin 6 makroregionunun: Avropa, Amerika, Asiya \u2013 Sakit okean, Orta \u015e\u0259rq, Afrika, \u20ac\u0259btlbi: Asiya oldu\u011funu unutmaym.655. Yeni Zelandiyada ild\u0259 h\u0259r adama 2800 kq;\u2019sud d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fch\u00fc y\u0259qin ki, bilirsiniz.656. Niderland adamba\u015fma d\u00fc\u015f\u0259n illik yumurtaffln miqd\u00c4rihda \u2013 720 \u0259d\u0259d d\u00fcnyamn birincisidir.657. Bal\u0131qlar\u0131n, molyuskalar\u0131n, x\u0259r\u00e7\u0259ngl\u0259rin,d\u0259niz yosunlar\u0131n\u0131n, akvarium bal\u0131qlar\u0131n\u0131n, insanlar\u0131n n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda x\u00fcsusi sah\u0259l\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fcd\u00fclm\u0259si v\u0259 art\u0131r\u0131lmasmm akvakultural adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 d\u0259niz akvakulturas\u0131n\u0131n marikultura adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaddan\u00a0\u00e7\u0131xarmay\u0131n.658. D\u00fcnyada ilk t\u0259bii yanar qaz quyusu 1821 ;j ci iM\u0259rABA\u2019da istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir.659. S\u0259naye \u00fcsulu il\u0259 ilk neft quyusu 1847-ci \u00e4d\u0259rAzsrbay-canda, 1857-ci ild\u0259 Rummiyada, 1859-da AB\u015e-da qaz\u0131hfi\u0131\u015fdi\u00a0660. \u0130lk \u015fist hasilat\u0131 1830-cu ild\u0259 Fransa v\u0259,- \u015eQtlahdiyada m\u00f6vcud olmu\u015fdur. \u0131 c .\u0131.:;-661. D\u00fcnya okeanma h\u0259r il 30 mln. tona q\u0259d\u0259E??a\u00f6!an.\u2019a\u0131eft:V\u0259 neft m\u0259hsullar\u0131 onun ekoloji varl\u0131\u011f\u0131m pozur. Bu sabid\u0259: .am-\u00e7ox \u00e7irkl\u0259n\u0259n Atlantik okeamd\u0131r. Okean sular\u0131n\u0131n orta \u00e7kkhxmmi\u01315- 10\u00a0mq\/1 t\u0259\u015fkil edir. -oqhi662. Atmosferi \u0259n \u00e7ox karbon qaz\u0131 il\u0259 \u00e7irkl\u0259ndir\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: -AB\u015e \u2013 1,4 mlrd.t, \u00c7in \u2013 80 mln. t, RF \u2013 440 mln. t, Yaponiya*-. 300 mln.\u00a0t, Almaniya \u2013 235 mln. t, Hindistan \u2013 230 mln. t, BB -160mln. t, CAR \u2013 160 mln. ton, Kanada \u2013 160 mln. t, \u0130taliya A\u0131i20\u2026663. Son 100 ild\u0259 ekoioji tarazl\u0131\u011fm pozulmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 1000 n\u00f6vd\u0259n \u00e7ox heyvan, 25 mind\u0259n \u00e7ox bitki n\u00f6v\u00fc m\u0259hv aM\u0131\u00fc\u015fdur.664. Tibbi co\u011frafiya \u0259traf m\u00fchitin t\u0259siri il\u02591 i-X\u0259,st\u0259likl\u0259rin yay\u0131lma m\u0259rk\u0259zl\u0259rini, areallar\u0131m, \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259rini \u00f6yr\u0259nir.665. Az\u0259rbaycanm sah\u0259sinin 86,6 min kv.km|\u00f6halisinih 8,4 mln.n\u0259f\u0259r, illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsalm\u0131n 12,0 mlrd. dollar, adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul istehsalmi.ni4,60\u00f6- dollar t\u0259\u015fkil etdiyini bilirsinizmi?666. Erm\u0259nistanda 29,8 min kv.km \u0259razinin, 3,8 mln. n\u0259f\u0259r \u0259halinin, 7,2 mlrd. dollarl\u0131q illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsalmm, el\u0259c\u0259 d\u0259, h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n illik \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131mn 1600 dollar oldu\u011funu yadda saxlamal\u0131y\u0131q.667. Litvada illik elektrik enerjisi hasilatmm 85 %-d\u0259n \u00e7oxunu ver\u0259n \u0130qnalin AES-inin oldu\u011funu unutmaym. \u00c7\u00fcnki \u00f6lk\u0259 bu sah\u0259d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n yegan\u0259sidir.668. \u0130qtisadi q\u00fcvv\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyanm 1-4-c\u00fc yerl\u0259fini tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 AB\u015e, \u00c7in, Yaponiya, AFR669. Moskva vilay\u0259tinin \u0259razisini yada sal\u0131n: \u2013 47 min kv.km670. \u00abBenily\u00fcks\u00bb \u00f6lk\u0259l\u0259rini tan\u0131y\u0131rsm\u0131zm\u0131? Q\u0259rbi Avropanm inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir. Bu, Bel\u00e7ika, Niderland, L\u00fcksemburq adlannm ba\u015f h\u0259rfl\u0259rinin birliyini \u0259ks etdirir.671. Macar\u0131stan, \u00c7exiya, Pol\u015fa NATO-nun n\u0259 vaxt \u00fczv\u00fc olduqlar\u0131m yada sal\u0131n: -12 mart 1999-cu il672. G\u00fcrc\u00fcstan n\u0259 vaxtdan Avropa \u015euras\u0131mn \u00fczv\u00fcd\u00fcr? \u2013 22 fevral 1999-cuild\u0259n673. GUAM birliyinin yaranma tarixi: Strasburqda: \u2013 1997-ci ilin oktyabrmda,674. GU\u00d6AM \u2013 m yaranmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 24 fevral 1999-cu il, Va\u015finqtonda, NATO-nun 50 illik zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ke\u00e7iril\u0259n zaman675. Afrikada 17 \u00f6lk\u0259nin m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri vaxt\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 1960-c\u0131 il676. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r Afrikada ne\u00e7\u0259 v\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r m\u00fcst\u0259qillik qazanm\u0131\u015fiar? \u2013 4 d\u00f6vl\u0259t: Misir, Liberiya, Efopiya, CA\u0130 (indiki CAR)677. Afrika Birliyi T\u0259\u015fkilat\u0131 ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259ti birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 n\u0259 vaxt yarad\u00fcm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 1963- c\u00fc ilin maymda, 43 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n yaranm\u0131\u015fd\u0131r.678. Amerika qit\u0259sind\u0259 sosialist d\u00f6vl\u0259ti hans\u0131d\u0131r v\u0259 onun yaranma tarixi \u2013 Kuba, 1959-cu ild\u0259679. YUNESKO-nun ne\u00e7\u0259 \u00fczv\u00fc oldu\u011funu yada salm: \u2013 140-dan \u00e7ox680. T\u00fcrkiy\u0259 Respublikasmm yaranma tarixini bilirsinizmi? -29 oktyabr 1923-c\u00fc il681. Baltikyan\u0131 respublikalar n\u0259 vaxtdan \u00f6z m\u00fcst\u0259qillikl\u0259rini yenid\u0259n b\u0259rpa etmi\u015fl\u0259r? \u2013 4 may 1990-c\u0131 ild\u0259n682. Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259si il\u0259 ticar\u0259t \u0259laq\u0259sin\u0259 malikdir?\u00a0\u2013 96 \u00f6lk\u0259 il\u0259683.0PEK v\u0259 OAPEK n\u0259 vaxt yarad\u0131laraq ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda ne\u00e7\u0259\u00a0d\u00f6vl\u0259tin birliyidir v\u0259 n\u0259 m\u0259qs\u0259d \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vcudla\u015fm\u0131\u015flar? \u2013 1960- c\u0131 ild\u0259, m\u00fcvaf\u0131q olaraq 16 v\u0259 10 d\u00f6vl\u0259ti birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k neft ixrac ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qrupu. OAPEK-neft ixrac ed\u0259n \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259ri birliyidir.684. \u00c7exiya v\u0259 Slovakiya m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi m\u00fcasir siyasi x\u0259rit\u0259d\u0259 \u00f6z yerl\u0259rini n\u0259 vaxt tapm\u0131\u015flar? \u2013 01 yanvar, 1993-c\u00fc il685. Almaniya \u00f6z vahidliyini n\u0259 vaxtdan b\u0259rpa etmi\u015fdir? \u2013 03 oktyabr 1990-c\u0131 ild\u0259n686. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ba\u015flanana q\u0259d\u0259r B\u00f6y\u00fck Britaniyanm m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259rinin hesabma \u0259razisi v\u0259 \u0259halisinin n\u0259 q\u0259d\u0259r olmasm\u0131 yada salm: \u2013 sah\u0259si 35 mln.kv.km, \u0259halisi 700 mln. n\u0259f\u0259r687. Xarici Avropada ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259tin oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 39 d\u00f6vl\u0259t688. Q\u0259rbi Avropa ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259ti \u0259hat\u0259 edir? \u2013 24 d\u00f6vl\u0259ti: \u2013 Alma-niya, Fransa, Bel\u00e7ika, Niderland, Ly\u00fcksemburq, \u0130sve\u00e7r\u0259, Avstriya v\u0259 s.689. \u015e\u0259rqi Avropada 10 d\u00f6vl\u0259t: RF, Ukrayna, Belorusiya. Moldova, Pol\u015fa, Sexiya, Slovakiya, Macar\u0131stan, Rumuniya, Bolqa-r\u0131stan yerl\u0259\u015fir.690. Xarici Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n hansmda 2 d\u00f6vl\u0259t dili m\u00f6vcuddur? \u2013 Bel\u00e7ikada691. Xarici Avropada \u00e7oxmill\u0259tli hans\u0131 d\u00f6vl\u0259ti g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 \u0130sve\u00e7r\u0259ni692. Yuqoslaviyan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 yaranan m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri tan\u0131y\u0131rsm\u0131zm\u0131? \u2013 Sloveniya, Makedoniya v\u0259 \u00c7ernoqoriya, Xorvatiya, Serbiya, Bosniya v\u0259 Herseqovina693. \u015e\u0259h\u0259r aqlomerasiyas\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259ninin hans\u0131 region oldu\u011funu yada salm: \u2013 Xarici Avropa, 400 aqlomerasiya694. Konfederativ d\u00f6vl\u0259t\u0259 misal g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 \u0130sve\u00e7r\u0259 \u015eimal d\u0259nizind\u0259n neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? -: B\u00f6y\u00fck Britaniya, Norve\u00e7, Danimarka, Hollandiya695. \u015eimal d\u0259nizind\u0259n neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya, Norve\u00e7, Danimarka, Hollandiya696. \u015eimal d\u0259nizind\u0259n \u0259n \u00e7ox illik qaz hasilatma malik olan. \u00f6lk\u0259l\u0259ri m\u0131i\u0259yy\u0259n edin: \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniya \u2013 106 mlrd.kubmetr (2004-c\u00fc il), Norve\u00e7 \u2013 58 mlrd.kubmetr697. Neft ixracatmda f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri (1-4) yada salm. -S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistam, RF, \u0130ran, Norve\u00e7 (125 mln.ton)698. Yerli yataqlar hesabma ild\u0259 350 mln.ton neft.hasil ed\u0259n. Q\u0259rbi Avropanm illik neft istehiak\u0131 800 mln. ton t\u0259\u015fkil edir.699. Xarici Avropanm illik qaz hasilatmm 500 mlrd;.kubmetr,. oldu\u011funu yadda saxlaym.700.2005-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycanda neft hasilatmm 55. mln.ton, 2010-cu ild\u0259 is\u0259 100 mln.ton olaca\u011f\u0131m yadda saxlay\u0131n.701. D\u00fcnyada t\u0259bii qaz m\u0259hsulu t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 2-ci yeri tutur? \u2013 \u0130taiiya702. Vatikanda apanc\u0131 dill\u0259r hans\u0131lard\u0131r? \u2013 Lat\u0131n, italyan beyn\u0259lxalq turizmin m\u0259rk\u0259zi olmaqla ild\u0259:700 min turist q\u0259bul edir.703. Monako beyn\u0259lxalq turizmin m\u0259rk\u0259zi olmaqla ild\u0259 700 min turist q\u0259bul edir.704. Monakonun \u0259sas g\u0259lir m\u0259nb\u0259yi n\u0259dir? \u2013 turizm, kazino, gec\u0259 barlan, po\u00e7t markalar\u0131, s\u0259naye, ticar\u0259t, \u0259cza\u00e7\u0131l\u0131q, keramikan, qad\u0131n paltar\u0131, suvenirl\u0259r sat\u0131\u015f\u0131,705. Xarici Asiyan\u0131n 38 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tind\u0259n 33-\u00fc unitar, 5-i (Hindistan, Pakistan, Malayziya, Myanma, B\u018f\u018f) federativ.d\u00f6vl\u0259t 1 qurulu\u015funa malikdir,706. Hansi \u00f6lk\u0259d\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f beyn\u0259lxalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259si m\u00f6vcuddur? \u2013 Kanadada, a\u011fac v\u0259 me\u015f\u0259 emal\u0131 s\u0259nayesi,- Yaponiyada \u2013 avtomobil sah\u0259si.707. Me\u015f\u0259 materiallar\u0131 ixracat\u0131nda hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-4-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 Kanada \u2013 2,3%, AB\u015e.- 13 %, Finlandiya \u2013 10%, \u0130sve\u00e7- 98. Q\u0259zet ka\u011f\u0131z\u0131ixracat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t d\u00fcnyada 1-ciyeri tutur?\u2013 Kanada \u2013 60 %, d\u00fcnya. ixracat\u0131n\u0131n709. \u015eirin su ehtiyat\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 daha z\u0259ngindir?- Danimarka, Lat\u0131n Amerikas\u0131 regionu, Kanada. (20 % d\u00fcnya ehtiyat\u0131n\u0131n).710. Tropik v\u0259 subtropik zonan\u0131n bitkisi olan \u00e7\u0259ltik toplanmas\u0131n\u0131n 9\/10 hiss\u0259si Asiyan\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr.711. \u0130ld\u0259 600 mln. tona q\u0259d\u0259r (576 mln.t) toplanan \u00e7\u0259ltik m\u0259hsulunun 182,0 mln.tonunu \u00c7in, 121,0 mln.tonunu Hindistan, qalan\u0131n\u0131 is\u0259 \u0130ndoneziya, Banqlade\u015f, Vyetnam, Tailand, Myanma, Yaponiya, Braziliya, AB\u015e v\u0259 ba\u015fqa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin t\u0259dar\u00fck etdikl\u0259rini unutmay\u0131n.712. \u018fn \u00e7ox \u00e7\u0259ltik ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri bilirsinizmi?-Tailand, AB\u015e (yar\u0131dan \u00e7oxunu), Hindistan, Pakistan, Vyetnam, \u00c7in713. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox \u00e7\u0259ltik idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri yada sal\u0131n-\u0130ndoneziya, Filippin, S.\u018fr\u0259bistan\u0131, B\u018f\u018f, Brazliya, Kuba, CAR714. \u0130ld\u0259 140 mln.ha \u0259kin sah\u0259si ayr\u0131lan, tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n 2-ci sah\u0259si hesab edil\u0259n qar\u011f\u0131dal\u0131 toplanmas\u0131n\u0131n miqdar\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259n \u00e7ox hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin se\u00e7ildiyini bilirsinizmi?-600 mln. tona q\u0259d\u0259r, AB\u015e,\u00c7in, Braziliya,715. \u018fn \u00e7ox qar\u011f\u0131dal\u0131 ixrac nd\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. Yaponiya, Koreya Respublikas\u0131, \u00c7in, Malayziya, \u0130spaniya, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Bel\u00e7ika, Niderland716. M\u00fclayim qur\u015fa\u011f\u0131n\u0131n C\u0259nubi Amerika bitkisi hesab edil\u0259n kartof bec\u0259rilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 18 mln.ha \u0259kin sah\u0259si ayr\u0131lsa da, illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fc 300 mln. t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 \u0259n \u00e7ox RF-d\u0259 Pol\u015fada, \u00c7ind\u0259, AB\u015e-da, Hindistanda bec\u0259rilir. V\u0259t\u0259ni Peru-Ekvador-Boliviya t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fck qur\u015fa\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n Peru hesab edilir.717. M\u00fclayim qur\u015fa\u011f\u0131n\u0131n \u2013 Avropan\u0131n\u0131n bitkisi hesab edil\u0259n \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011funduru \u00e7ox miqdarda i\u015f\u0131q, r\u00fctub\u0259t sev\u0259r\u0259k Aral\u0131q d\u0259nizi h\u00f6vz\u0259sini \u00f6z\u00fcn\u0259 v\u0259t\u0259n se\u00e7mi\u015fdir. \u018fkin sah\u0259si 7,0 mln.ha olmaqla Ukraynada, RF-d\u0259, Fransada, AFR-d\u0259, AB\u015e-da bec\u0259rilm\u0259kl\u0259 illik m\u0259hsui toplant\u0131s\u0131 300 mln. ton t\u0259\u015fkil edir.718. Subtropik v\u0259 tropik zonan\u0131n \u00e7oxillik m\u0259d\u0259ni bitkil\u0259rind\u0259n hesab edil\u0259n \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259ni Hindistan\u0131n Benqal \u015ftat\u0131d\u0131r. \u0130ld\u0259 hasil olunan 125 mln. ton \u015f\u0259k\u0259rin 10 % xammal\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259r\u0259kBraziliyada (250 mln. ton), Hindistanda (170 mln.t), Kubada (70 mln.ton) v\u0259 ba\u015fqa b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 bec\u0259rilm\u0259kl\u0259 illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fc 1,2 mlrd. ton hesablan\u0131r. Hal-haz\u0131rda m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 1-7-ci yerl\u0259ri m\u00fcvafiq olaraq Braziliya, Hindistan, \u00c7in, Tailand, Pakistan, Meksika, Kuba tuturlar.719. Pamb\u0131q m\u0259d\u0259ni bitki kimi ilk d\u0259f\u0259 Hindistan-Misir-Meksikada bec\u0259ril\u0259r\u0259k \u00e7oxlu miqdarda su,isti t\u0259l\u0259b etm\u0259kl\u0259 m\u00fclayim iqlim qur\u015fa\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir. D\u00fcnyan\u0131n 30-dan art\u0131q \u00f6lk\u0259sind\u0259 35 mln. ha \u0259kin sah\u0259sind\u0259n h\u0259r il 20,0 mln.tondan art\u0131q m\u0259hsul toplan\u0131r. Pamb\u0131q bec\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r Afrikada daha \u00e7ox olmaqla onlar\u0131n say\u0131 10-dur (Misir, Sudan, Ef\u0131opiya, Uqanda, Nigeriya, Kamerun, Zair, Madaqaskar, Tanzaniya, Mozambik). 1-5-ci yerl\u0259ri \u00c7in (4,5 mln. ton), AB\u015e (3,4 mln. t), \u00d6zb\u0259kistan (3,2 mln.ton), Hindistan (1,7 mln.t), Pakistan (1,5 mln. t) tuturlar.720. M\u00fclayim qur\u015faqda, istilik sev\u0259n, C\u0259nubi Amerika bitkisi say\u0131lan t\u00fct\u00fcn bec\u0259rilm\u0259sind\u0259 amerikan, ingilis kompaniyalar\u0131 beyn\u0259lxalq ticar\u0259td\u0259 himay\u0259darl\u0131q edirl\u0259r. An\u0131erikan\u0131n \u00abFilip Morris\u00bb kompaniyas\u0131 bu sah\u0259d\u0259 qabaqc\u0131l yer tutur. Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri d\u00fcnya t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fcn 3\/5-n\u00fc verm\u0259kl\u0259 \u015e\u0259rqi v\u0259 Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri d\u0259 t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fckl\u0259 tan\u0131n\u0131rlar. M\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 \u00c7in (2,7 mln.ton) d\u00fcnyada 1-ci yeri tutsa da AB\u015e, Hindistan, Braziliya, \u0130taliya, MDB, T\u00fcrkiy\u0259, Yunan\u0131stan, \u0130ndoneziya v\u0259 Kuba bu sah\u0259d\u0259 tan\u0131n\u0131rlar. D\u00fcnyada illik t\u0259dar\u00fck\u00fc 7,0 mln.tondan \u00e7oxdur. Onun v\u0259t\u0259ni 1424-c\u00fc ild\u0259n Kuba hesab edilir. \u0130xracatda AB\u015e 1-ci yerd\u0259dir.721. H\u0259r il d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri 450 mln.tona q\u0259d\u0259r meyv\u0259 t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 malikdirl\u0259r ki, burada da \u00c7in 12 %, Hindistan 10 %, Braziliya 8 %, AB\u015e 7,5 %, \u0130taliya 0,8 %, RF-0,8 %, x\u00fcsusi \u00e7\u0259kiy\u0259 malikdirl\u0259r.722. Subtropik iqlimin bitki\u00e7iliyin\u0259 daxil olan sitrus meyv\u0259\u00e7iliyi \u2013 porta\u011fal, mandarin, limon, qreyfrut v\u0259 s-nin illik m\u0259hsulu d\u00fcnyada 400 mln-dan \u00e7ox olmaqla Braziliya, \u015eimali Amerika, Q\u0259rbi Avropa (\u0130spaniya, \u0130taliya). \u00c7in, Yaponiya, el\u0259c\u0259 d\u0259 C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00e7ox m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck edirl\u0259r. H\u0259r il 70 mln. tona q\u0259d\u0259r (640 mln.ton) porta\u011fal t\u0259dar\u00fck olunur. Mandarin toplanmas\u0131nda Yaponiya d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur.723. Tropik iqlim zonas\u0131nda \u00e7ox istilik v\u0259 r\u00fctub\u0259t sev\u0259n bitkil\u0259rd\u0259n biri d\u0259 illik t\u0259dar\u00fck\u00fc 60 mln. tona \u00e7atan banan sah\u0259sidir. V\u0259t\u0259ni M\u0259rk\u0259zi Amerika: Kosta-Rika, Kolumbiya, Salvador, Qonduras,\u00a0Panama, Ekvador hesab edildiyind\u0259n onlar \u00abbanan respublikalar\u0131\u00bb adland\u0131r\u0131rlar. Bundan ba\u015fqa, illik m\u0259hsulun 2\/5- ni t\u0259dar\u00fck ed\u0259n Asiya, 1\/4-ni ver\u0259n C\u0259nubi Amerika, el\u0259c\u0259 d\u0259 Afrika d\u00fcnya bazar\u0131na banan m\u0259hsulu ixrac etm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldurlar. Son ill\u0259r apar\u0131c\u0131 yerl\u0259r\u0259 Hindistan\u0131n, Braziliyan\u0131n, Flippini, Meksikan\u0131n da aid etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.724. \u0130nsanlar\u0131n h\u0259yat tonusunun daha da y\u00fcks\u0259kdilm\u0259sind\u0259 v\u0259t\u0259ni Meksika say\u0131lan kakao m\u0259hsulu toplanmas\u0131nda d\u00fcnyada 1 -ci yeri Kot-D \u0130vuar (d\u00fcnya m\u0259hsulunun 1\/4) tutur. Sonrak\u0131 yerl\u0259r Braziliyaya, Qanaya, \u0130ndoneziyaya, Malayziyaya, Nigeriyaya aiddir. \u0130dxalatda AB\u015e, Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri qabaqc\u0131ld\u0131rlar. \u0130ld\u0259 3,0 mln.ton m\u0259hsul toplan\u0131l\u0131r.725. Subtropik v\u0259 tropik zonalar\u0131n m\u0259hsullar\u0131ndan biri d\u0259 \u00e7ayd\u0131r. Asiya t\u0259dar\u00fck olunan \u00e7ay m\u0259hsulunun 4\/5-ni, Afrika 1\/7-ni verirl\u0259r. D\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n Hindistan 810 min t, (1\/3), \u00c7in 616 min ton Keniya, \u015eri-Lanka bu sah\u0259d\u0259 1-4-c\u00fc yerl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r. \u018fn \u00e7ox \u00e7ay istifad\u0259 ed\u0259n B\u00f6y\u00fck Britaniya v\u0259 \u015eimali Amerika \u00f6lk\u0259l\u0259ridir.726. Donuz\u00e7ulu\u011fa g\u00f6r\u0259 \u00c7in 1-cidir. AB\u015e, Braziliya, Meksika, AFR, \u0130spaniya, Fransa, RF, Pol\u015fa, Belorusiya, Estoniya se\u00e7ilirl\u0259r.727. Qoyun\u00e7uluqda Asiya (\u00c7in d\u00fcnyada 1-cidir) Afrika, Avstraliya \u2013 Okeaniya yerl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r.728. X\u0131rdabuynuzlulardan 700 mln. ba\u015f ke\u00e7i saxlan\u0131l\u0131r ki, burada da \u00c7in (1-cidir), Hindistan, Pakistan, Somali, Sudan, Efiopiya, Nigeriya, Banqlade\u015f, AB\u015e say hesab\u0131 il\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011fa malikdirl\u0259r. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 3,0 mln.ba\u015fdan \u00e7ox saya malik anqor ke\u00e7il\u0259ri saxlan\u0131l\u0131r ki, onun da verdiyi xammaldan maxer, ip\u0259k par\u00e7a keyf\u0131yy\u0259tin\u0259 yax\u0131n par\u00e7a \u0259ld\u0259 edilir.729. D\u00fcnyada 14,0 mlrd-a q\u0259d\u0259r ev qu\u015flar\u0131 saxlan\u0131l\u0131r ki, burada da \u00c7in (3, 1 mlrd) liderlik edir. Sonrak\u0131 yerl\u0259r AB\u015e-a, Braziliyaya, \u0130ndoneziyaya, Hindistana, Yaponiyaya, RF-y\u0259, Meksikaya, AFR-\u0259, Fransaya, B.Britaniyaya, \u0130spaniyaya, Macar\u0131stana aiddir. \u0130llik yumurta m\u0259hsulunun k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisi 47-50 mln.t t\u0259\u015fkil edir. \u0130ld\u0259 bir toyu\u011fun verdiyi yumurtan\u0131n say\u0131na (260 \u0259d\u0259d) g\u00f6r\u0259 AFR d\u00fcnyada 1 -ci yeri \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259min etmi\u015fdir.730. SES-l\u0259rd\u0259n al\u0131nan elektrik enerjisinin illik miqdar\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-ci yerd\u0259dir? \u2013 Kanada731. D\u00fcnyan\u0131n n\u0259h\u0259ng k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 regionunun hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? -Asiya regionu732. D\u00fcnyada adamba\u015f\u0131na n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259t t\u0259dar\u00fck olundu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin \u2013 36,0 kq733. D\u00fcnyada \u0259n az \u0259t istehlak ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Hindistan adamba\u015f\u0131na ild\u0259 5,0 kq734. Adamba\u015f\u0131na \u0259n \u00e7ox \u0259t istehsal ed\u0259n \u00f6lk\u0259nin hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Danimarka \u2013 365 kq AB\u015e-da adamba\u015f\u0131na 31 kq donuz \u0259ti, 53 kq qu\u015f \u0259ti d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc yadda saxlay\u0131n.735. AB\u015e-da adam ba\u015f\u0131na 31 kq donuz \u0259ti 53 kq qu\u015f \u0259ti d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc yadda saxlay\u0131n736. \u0130ld\u0259 d\u00fcnyada h\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n donuz \u0259tinin miqdar\u0131 15 kq, qu\u015f \u0259tinin miqdar\u0131 is\u0259 9,0 kq-dan \u00e7ox oldu\u011funu unutmaym.737. \u0130llik \u0259t ixracat\u0131nda hans\u0131 region \u00f6lk\u0259l\u0259ri qabaqc\u0131l yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 Q\u0259rbi Avropa (Niderland, Fransa, Danimarka) 47,0 %-i, \u015eimali Amerika 20 %, Okeaniya 12 % t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 1-737. 3-c\u00fc yerl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcrl\u0259r.738. \u0130lltik \u00fcz\u00fcm \u015f\u0259rab\u0131 (25 mlrd. litr) \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 \u0130taliya, Fransa, \u0130spaniya d\u00fcnya hasilat\u0131n\u0131n 50 %-d\u0259n \u00e7oxunu verirl\u0259r.739. \u0130llik piv\u0259 \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 \u2013 126,0 mlrd. ton AB\u015e v\u0259 Q\u0259rbi Avropa \u00f6llc\u0259l\u0259rinin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisinin 1\/4 t\u0259\u015fkil etdiyini bilirsinizmi?740. Planetin \u0259halisinin h\u0259r n\u0259f\u0259rin\u0259 ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r siqaret d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n edin. \u2013 1000 \u0259d\u0259d741. Planetimizd\u0259 ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r siqaret \u0259ld\u0259 edildiyini bilirsinizmi? \u2013 5410 mlrd. \u0259d\u0259d742. \u0130llik siqaret t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin qabaqc\u0131l yer tutdu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin \u2013 \u00c7in liderlik edir.743. \u0130iiik siqaret t\u0259dar\u00fck\u00fc istehlak\u0131nda liderlik ed\u0259n d\u00f6vl\u0259t: -RF- 12,04. \u0130llik ayaqqab\u0131 \u0259ld\u0259 edilm\u0259sinin k\u0259miyy\u0259f g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 4,0 mlrd. c\u00fct745. D\u00fcnyada illik ayaqqab\u0131 burax\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 \u00f6lk\u0259 liderlik edir? \u2013 \u00c7in. Xalq Respublikas\u0131 (40 %)746. \u0130llik ayaqqab\u0131 burax\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 region \u00f6lk\u0259l\u0259ri 1-cidir? \u2013 Asiya \u2013 50 %-d\u0259n art\u0131q747. D\u00fcnya bazar\u0131na g\u00f6nd\u0259ril\u0259n idman v\u0259 ev ayaqqab\u0131lar\u0131 (doma\u015fnik) burax\u0131lmas\u0131nda f\u0259rql\u0259n\u0259n d\u00f6vl\u0259t hans\u0131d\u0131r? \u2013 \u00c7in 25 % d\u00fcnya bazarn\u0131 t\u0259min edir.748. \u018fn qiym\u0259tli xammalardan haz\u0131rlanan ayaqqab\u0131lar\u0131n illik k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricisini bilirsinizmi? \u2013 1,0 mird. c\u00fct (bu sah\u0259d\u0259 \u0259sas\u0259n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r)749. \u018fn qiym\u0259tli xammallardan haz\u0131rlanan ayaqqab\u0131 burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t liderlik edir? \u2013 \u0130taliya \u2013 480 mln. c\u00fct (AB\u015e-a, Q\u0259rbi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259, Kanadaya ixrac edir).750. \u0130qtisadi inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259ri qrupla\u015fd\u0131r\u0131n: \u2013 y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f (13 sayda), inki\u015faf etmi\u015f \u2013 21 d\u00f6vl\u0259t, orta inki\u015faf etmi\u015f \u2013 36 d\u00f6vl\u0259t, z\u0259if inki\u015faf etmi\u015f \u2013 21 d\u00f6vl\u0259t, \u0259n geri qalm\u0131\u015f \u2013 36 d\u00f6vl\u0259t751. \u018fhalisinin orta s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 daha \u00e7ox olan regionlar hans\u0131lard\u0131r?-Asiya-1 kv.km-d\u0259 114 n\u0259f\u0259r752. MDB m\u0259kan\u0131nda olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259hali ya\u015fay\u0131r? -290,0 mln. n\u0259f\u0259r753. MDB-d\u0259 ya\u015fayan \u0259halinin 50 %-d\u0259n art\u0131\u011f\u0131n\u0131n xristian dinin\u0259, 40 %-\u0259 q\u0259d\u0259ri is\u0259 islam dinin\u0259 sitayi\u015f etdikl\u0259rini yadda saxlay\u0131n.754. \u00c7ind\u0259 ail\u0259d\u0259 bir u\u015faqdan art\u0131q d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n olarsa ail\u0259 art\u0131q u\u015fa\u011f\u0131n h\u0259r birin\u0259 d\u00f6vri olaraq y\u00fcks\u0259k miqdarda c\u0259rim\u0259 verdiyini bilirsinizmi?755. Beyn\u0259lxalq miqrasiya n\u0259dir? \u2013 emiqrasiya v\u0259 immiqrasiyan\u0131n birliyi756. D\u00fcnyada ilk \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r n\u0259 vaxtdan yaranm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 Eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l, III -1 minillikl\u0259rd\u0259, Misird\u0259, Mesopotamiyada, \u00c7ind\u0259757. \u015e\u0259h\u0259r \u0259halisi hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir? -\u0130qtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 (Fransada \u2013 75 %, \u0130sraild\u0259-90 %, Yaponiyada \u2013 77,5 %, AB\u015e-da 77,5 %, Norve\u00e7d\u0259 \u2013 75 %,\u00c7ind\u0259 \u2013 26,2 %, Hindistanda \u2013 25,7 %)758. D\u00fcnyada ilk AES, ilk reaktiv s\u0259rni\u015fin t\u0259yyar\u0259si, yerin ilk s\u00fcni peyki, s\u0259sd\u0259n iti s\u00fcr\u0259t\u0259 malik reaktorlu ilk s\u0259rni\u015fin t\u0259yyar\u0259sinin n\u0259 vaxt istifad\u0259y\u0259 verildiyinin suala m\u00fcvaf\u0131q ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 bel\u0259dir: \u2013 1954-c\u00fcild\u0259, 1955-ciild\u0259, 1957-ciild\u0259, 1969-c\u00fc ild\u0259759. Elm tutumlu sah\u0259l\u0259rin hans\u0131lar oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 ma\u015f\u0131nqay\u0131rma (mikroelektronika, hesablama texnikas\u0131, robot texnikas\u0131, elmi cihazlar, aviakosmik texniki vasit\u0259l\u0259r), kimy\u0259vi polimerl\u0259rin al\u0131nmas\u0131.760. D\u00fcnya elminin inki\u015faf etmi\u015f 6 apar\u0131c\u0131 regionu hans\u0131lard\u0131r?-AB\u015e, MDB, Yaponiya, AFR, Fransa, B\u00f6y\u00fck Britaniya761. \u0130nformasiya s\u0259nayesi (endustriya) n\u0259dir? \u2013 Ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n yeni t\u0259s\u0259rr\u00fcfat n\u00f6v\u00fcd\u00fcr.762. \u0130nformasiya s\u0259nayesinin ba\u015fl\u0131ca regionlar\u0131n\u0131n AB, Q\u0259rbi Avropa, Yaponiya, \u015e\u0259rqi Avropa oldu\u011funu yaddan \u00e7\u0131xarmay\u0131n.763. Rabit\u0259 n\u0259dir? \u2013 T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qil co\u011frafi sah\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.764. \u0130nternet n\u0259dir? \u2013 ETT-nin h\u0259r hans\u0131 m\u0259lumat\u0131 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259h\u0259ng komp\u00fcter telekommunikasiya sistemidir.765. Elektron s\u0259nayesi n\u0259dir? \u2013 ETT say\u0259sind\u0259 d\u00fcnya s\u0259nayesinin elm tutumlu \u0259n yeni sah\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.766. Elektron t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n strukturunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 Texniki t\u0259chizat vasit\u0259si \u2013 komp\u00fcter, f\u0259al elektron komponentl\u0259ri, m\u0259i\u015f\u0259t-elektron texnikas\u0131 (televizor, videomaqnitofon, audioapparatlar, videokameralar.767. Televizor burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda \u00c7inin, Koreya Respublikas\u0131n\u0131n, AB\u015e- n\u0131n, Yaponiyan\u0131n y\u00fcks\u0259k \u00e7\u0259kil\u0259r\u0259 malik olduqlar\u0131m\u0131 yadda saxlay\u0131n.768. Elektron-m\u0259i\u015f\u0259t aparatlar\u0131na g\u00f6r\u0259 Yaponiyan\u0131n (40%) lider oldu\u011funu b\u0131lirsinizmi?769. Elektron s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131na g\u00f6r\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n regionlan ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcn: \u2013 AB\u015e, Yaponiya, Q\u0259rbi Avropa, Asiya, \u015e\u0259rqi Avropa770. Komp\u00fcterl\u0259 t\u0259hiz olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259 AB\u015e-n\u0131n liderlik etdiyini, Yaponiyan\u0131n 2-ci yer tutdu\u011funu bilirsinizmi?771. M\u0259i\u015f\u0259t soyuducular\u0131, dondurucular\u0131 qura\u015fd\u0131nlmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r se\u00e7ilirl\u0259r? \u2013 AB\u015e, \u00c7XR, \u0130taliya772. Paltaryuyan ma\u015f\u0131nlar burax\u0131lmas\u0131nda liderlik ed\u0259n d\u00f6vl\u0259t:AB\u015e, AFR, \u0130taliya773. M\u0259i\u015f\u0259td\u0259 istifad\u0259 olunan qabyuyan ma\u015f\u0131nlar qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda liderlik ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 AB\u015e, AFR774. M\u0259i\u015f\u0259td\u0259 g\u0259r\u0259k olan tozsoran ma\u015f\u0131nlar qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin 1-ci yer tutdu\u011funu bilirsiniz? \u2013 AB\u015e, Yaponiya, AFR775. X\u0131rda \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc q\u0131zd\u0131r\u0131c\u0131 pe\u00e7l\u0259r qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u00f6zl\u0259rini tan\u0131tm\u0131\u015flar? \u2013 AB\u015e, Yaponiya776. \u00c7in Xalq Respublikas\u0131n\u0131n ventilyatorlar qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda qabaqc\u0131l yer tutdu\u011funu bilirsinizmi?777. D\u00fcnyada d\u00fcz\u0259ldil\u0259n illik avtomobilin 86 %-ni 10 \u00f6lk\u0259nin avtomobil korporasiyalar\u0131 verir.778. Adlan \u00e7\u0259kil\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 parovoz qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r: \u2013 AB\u015e-da \u2013 1955-ci ild\u0259n, Fransada \u2013 1956-c\u0131ild\u0259n, SSR\u0130-d\u0259 \u2013 1957-ci \u0131ld\u0259n, AFR-d\u0259 \u2013 1959-cu ild\u0259n, B\u00f6y\u00fck Britaniyada \u2013 1961-ci ild\u0259n.779. Mineral k\u00fcbr\u0259 t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 \u00c7XR- d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur.780. D\u00fcnyada kimya s\u0259nayesinin inki\u015faf etdiyi rayonlar\u0131 bildirin: \u2013 Q\u0259rbi Avropa, \u015eimali Amerika, Asiya, \u015e\u0259rqi Avropa781. D\u00fcnyada kimya s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131na g\u00f6r\u0259 1-ci yeri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t tutur? \u2013 AB\u015e782. Kimya s\u0259nayesinin illik m\u0259hsul istehsal\u0131nda hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t 2-ci yerd\u0259dir? \u2013 Yaponiya \u2013 18 % d\u00fcnya kimya s\u0259nayesi m\u0259hsullar\u0131n\u0131 verir.783. Yer K\u00fcr\u0259sinin \u0259n isti materiki hans\u0131d\u0131r? \u2013 Afrika784. Afrika qit\u0259sind\u0259 55 \u00f6lk\u0259nin oldu\u011funu bilirsinizmi?785. Su ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 region d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? -Lat\u0131n Amerikas\u0131786. D\u00fcnyada adamba\u015f\u0131na \u0259n az elektrik enerjisi hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259ni tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 Mali (13,0 kvt.saat)787. D\u00fcnyada g\u00fcl\u00e7\u00fcl\u00fck t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 daha yax\u015f\u0131 inki\u015faf etmi\u015fdir? \u2013 Niderlandda788. Suvarma \u0259kin\u00e7iliyi hans\u0131 regionda daha \u00e7oxdur? \u2013 Asiya regionunda789. Ming\u0259\u00e7evir \u015f\u0259h\u0259rinin ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259sinin elektroenergetikadan ibar\u0259t oldu\u011funu yadda\u015flarda saxlay\u0131n.790. Yay v\u0259 q\u0131\u015f f\u0259sill\u0259rinin ba\u015f verm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b n\u0259dir? \u2013 Yerin G\u00fcn\u0259\u015f \u0259traf\u0131nda f\u0131rlanmas\u0131791. Avropan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u0259niz liman\u0131n\u0131n Rotterdan oldu\u011funu bildirin.792. AB\u015e-n\u0131n 1776-c\u0131 ild\u0259 m\u00fcst\u0259qillik qazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ham\u0131 bilirmi?793. AB\u015e-da n\u0259 q\u0259d\u0259r SES eletrik enerjisi hasil edir? \u2013 1300.794. Kaliforniyan\u0131n AB\u015e-\u0131n \u00abq\u0131z\u0131l \u015ftat\u0131\u00bb oldu\u011funu yada sal\u0131n.795. \u018fn d\u0259rin k\u00f6m\u00fcr \u015faxtas\u0131 harada yerl\u0259\u015fir? \u2013 AFR-d\u0259, Rur796. M\u0259rk\u0259zi Asiyada yegan\u0259 avtomobil zavodu harada yerl\u0259\u015fir v\u0259 o n\u0259 vaxt\u0131 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir? \u2013 \u00d6zb\u0259kistanda 1997-ci ild\u0259797. MDB m\u0259kan\u0131nda yegan\u0259 pamb\u0131qy\u0131\u011fan kombayn zavodunun Da\u015fk\u0259ndd\u0259 oldu\u011funu unutmay\u0131n.798. MDB m\u0259kan\u0131nda adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u00fcmumm\u0259hsul istehsal\u0131nda 1-3-c\u00fc yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri bilirsinizmi?-RF-4 min dollar, Ukrayna-2,049 min dollar, Qazax\u0131stan-2,75 min dollar799. Az\u0259rbaycanda pamb\u0131q par\u00e7a fabrikl\u0259ri harada yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r?Bak\u0131da, G\u0259nc\u0259d\u0259, Ming\u0259\u00e7evird\u0259800. D\u00fcnyada bu\u011fda \u0259kil\u0259n hans\u0131 qur\u015faqlar vard\u0131r? \u2013 \u015eimal,C\u0259nub801. \u015e\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131ndan ild\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u015f\u0259k\u0259r tozu almaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr?- D\u00fcnyada \u0259ld\u0259 olunan 125 mln. ton \u015f\u0259k\u0259r tozunun 70 %-d\u0259n \u00e7oxu \u015f\u0259k\u0259r qam\u0131\u015f\u0131ndan \u0259ld\u0259 edilir.802. Hans\u0131 okean da\u015f\u0131malarda 1-ci yeri tutur? \u2013 Atlantik okean\u0131803. Sakit, Hind, \u015e.Buzlu okeanlar\u0131 y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131nda 2-4 yerl\u0259ri tutduqlar\u0131n\u0131 oxuculara bildirin.804. Afrikada inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259nin CAR oldu\u011funu kim bilmir?805. AB\u015e-da ilk d\u0259f\u0259 ne\u00e7\u0259 \u015ftat m\u00fcst\u0259qillik qazanm\u0131\u015fd\u0131r?-13 \u015ftat806. \u0130llik sell\u00fcloz \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur?-AB\u015e807. Benilyuks\u0131n t\u0259rkibind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi?- Bel\u00e7ika, Niderland, L\u00fcksemburq, Norve\u00e7, \u0130sve\u00e7, Danimarka, \u0130slandiya, \u0130spaniya, Portuqaiiya, \u0130sve\u00e7r\u0259, Avstriya, Yunan\u0131stan, Finlandiya, \u0130rlandiya, Malta808. Hans\u0131 sayda metal filizi\u0259rind\u0259n al\u00fcminium al\u0131n\u0131r?-6 sayda809. \u018fn ucuz n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fcn\u00fcn su n\u0259qliyyat\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi?810. \u018fhaiinin t\u0259bii art\u0131m\u0131n\u0131n 1-ci tipi hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir?\u2013 \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 AFR \u00fc\u00e7\u00fcn811. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n q\u0131\u0131ru iqlimli materiki hans\u0131d\u0131r? \u2013 Avstraliya812. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n r\u00fctub\u0259tli materikini tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 C\u0259nubi Amerika813. Az\u0259rbaycanda me\u015f\u0259 sah\u0259sinin n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsin\u0131zmi? \u2013 1,038 min ha814. Uran\u0131n d\u00fcnyada ehtiyat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 10 mln. tondan \u00e7ox815. \u018fn bahal\u0131 n\u0259qliyyat n\u00f6v\u00fcn\u00fcn hans\u0131 oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Hava n\u0259qiiyyat\u0131816. C\u0259nubi \u2013 \u015e\u0259rqi Asiyan\u0131n ba\u015fl\u0131ca yeralt\u0131 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tinin n\u0259 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 neft817. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 hans\u0131 din h\u00f6kmranl\u0131q edir? \u2013 Xristian dini818. \u018fn \u00e7ox qabarma-\u00e7\u0259kilm\u0259 enerjisi hans\u0131 okeandad\u0131r? \u2013 Atlantik okean\u0131nda819. AB\u015e-da ild\u0259 700 mlrd. \u0259d\u0259d siqaret hasil oldu\u011funu bilirsinizmi?820. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u00e7ay bec\u0259rilir?-Keniya d\u00f6vl\u0259tind\u0259821. \u018fn keyfiyy\u0259tli \u00e7ay hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259ld\u0259 edilir? \u2013 \u015eri-Lankada822. Az\u0259rbaycan\u0131n ne\u00e7\u0259 rayonunda pamb\u0131q bec\u0259rilir? \u2013 22 rayonunda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u2013 B\u0259rd\u0259, Sabirabad, Saatl\u0131, S\u0259lyan v\u0259 s.823. Az\u0259rbaycanda apar\u0131c\u0131 paritya hans\u0131 hesab edilir? \u2013 YAP824. M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131n hans\u0131nda daha \u00e7ox pamb\u0131q m\u0259hsulu toplan\u0131l\u0131r? \u2013 \u00d6zb\u0259kistanda, 3,4 mln. ton825. B\u0259rk bu\u011fda n\u00f6v\u00fcnd\u0259n xammal kimi \u0259n \u00e7ox n\u0259d\u0259 istifad\u0259 edirl\u0259r? \u2013 Makaron, vermi\u015fel, d\u00fc\u015fb\u0259r\u0259, \u0259ri\u015ft\u0259, xingal haz\u0131rlanmas\u0131nda826. \u018fkin\u00e7iliyin \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli sah\u0259sini bilirsinizmi? \u2013 Tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131q t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131827. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 u\u015faqlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi azd\u0131r? \u2013 AFR, L\u00fcksemburq828. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 u\u015faqlar\u0131n \u00e7ay\u0131 daha \u00e7oxdur? \u2013 Koreya, Botsvana829. Emiqrasiyan\u0131n klassik n\u00fcmay\u0259nd\u0259sin\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259ni aid etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr? \u2013 \u0130rlandiyan\u0131n830. Afrika qit\u0259sind\u0259 hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin h\u0259r birinin 100 mln. n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox \u0259halisi vard\u0131r? \u2013 Nigeriyan\u0131n831. D\u00fcnyada \u0259n uzun avtomobil yolunun hans\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 Panamerika \u2013 33,6 min km832. \u018fn soyuq materikin Antarktida oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz.833. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n d\u0259rin okean\u0131 hans\u0131d\u0131r? \u2013 Sakit okean834. \u0130llik bal\u0131q ovlanmas\u0131nda hans\u0131 okean\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 50 % t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Sakit okean\u0131n835. Hans\u0131 yar\u0131m k\u00fcr\u0259d\u0259 quru sah\u0259si \u00e7oxdur? \u2013 \u015eimal yar\u0131mk\u00fcr\u0259sind\u0259836. Mineral t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olan \u00f6lk\u0259l\u0259r:- RF, AB\u015e; Kanada, Avstraliya, \u00c7in837. \u018fn.\u00e7ox suvarma \u0259kin\u00e7iliyi inki\u015faf ed\u0259n region: \u2013 Asiya838. Beyn\u0259lxalq m\u00fcbahis\u0259i\u0259rin t\u0259nziml\u0259nm\u0259sind\u0259 rol oynayan t\u0259\u015fkilat: \u2013 BMT839. Maye tullant\u0131lar\u0131n\u0131n birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 litosferi v\u0259 hidrosferi \u00e7irkl\u0259ndikl\u0259rini yadda saxlay\u0131n.840. \u00abDemoqraf\u0131k partlay\u0131\u015f\u00bb hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r-\u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir?-Asiya841. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin iqtisadiyyat\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca sah\u0259si: \u2013 Ma\u015f\u0131nqay\u0131rma842. Avstraliya hans\u0131 m\u0259hsul \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yeri tutur? \u2013 Yun t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259843. Afrikan\u0131n \u0259razic\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u00f6yl\u0259ti hans\u0131d\u0131r? \u2013 Sudan844. Amazoniyan\u0131n ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259n \u00e7ox pozulmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi n\u0259dir? \u2013 Tropik me\u015f\u0259l\u0259rin q\u0131r\u0131lmas\u0131845. D\u00fcnya bazar\u0131na \u0259n \u00e7ox \u0259t ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259 hans\u0131d\u0131r? -Angentina846. \u018fn \u00e7ox elektrik enerjisi idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259\u0130\u0259r: \u2013 \u0130taliya, Niderland, AB\u015e847. \u018fn \u00e7ox liman \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin\u0259 malik olan b\u00f6lg\u0259. \u2013 \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin sahil zonalar\u0131848. Elektrik enerjisi ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131? \u2013 RF, Ukrayna, Macar\u0131stan849. Avropada q\u0259dim s\u0259naye rayonlar\u0131na hans\u0131f\u00f6r daxildir? -Rur, Yuxar\u0131 Sileziya850. \u015e\u0259rqi Avropada ba\u015fl\u0131ca kimya s\u0259nayesi m\u0259rk\u0259l\u0259ri harada yerl\u0259\u015firl\u0259r?-Beyn\u0259lxalq neft-qaz k\u0259m\u0259rl\u0259ri boyu uzuntn851. Asiyada \u00ab\u00e7\u0259ltik\u00bb qur\u015fa\u011f\u0131ba\u015fl\u0131ca olaraq harad\u00e4 yerl\u0259\u015firl\u0259r? \u2013 \u00c7ay d\u0259r\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 deltalar\u0131nda852. \u00abTicar\u0259t etm\u0259k v\u0259 ya \u00f6lm\u0259k\u00bb epiqraf\u0131 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir? \u2013 Yaponiya853. Torpaqlar\u0131n \u00e7irkl\u0259ndirilm\u0259sinin ba\u015fl\u0131ca m\u0259nb\u0259l\u0259ri hans\u0131lard\u0131r? \u2013 K\u00fcbr\u0259, z\u0259h\u0259rl\u0259yici kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin t\u0259tbiqi, radioaktiv madd\u0259l\u0259r, neft tullant\u0131lar\u0131854. Okean materik t\u0259bii kompleks hesab edilif f\u0259rmi? \u2013 B\u0259li855. Hans\u0131 cihazm k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259 istiqam\u0259t m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir? a Kompasm856. B\u00f6y\u00fck co\u011fraf\u0131 k\u0259\u015ffl\u0259r hans\u0131 d\u00f6vrl\u0259ri \u0259hat\u0259 etdiyini bilirsinizmi? \u2013 XV \u2013 XVII \u0259srl\u0259ri857. K\u00fcl\u0259kl\u0259rin hans\u0131 d\u00f6vr\u00fc xarakter da\u015f\u0131y\u0131r? \u2013 Musson k\u00fcl\u0259kl\u0259ri858. Q\u0131rm\u0131z\u0131 d\u0259nizin duzlulu\u011funun \u00e7oxlu\u011fu n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? -Tropik s\u0259hra iqlimi \u015f\u0259raitind\u0259 buxarlanman\u0131n \u00e7oxlu\u011fu il\u0259.859. NATO-nun \u015f\u0259rq\u0259 do\u011fru ir\u0259lil\u0259m\u0259si hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259rbi- siyasi probleml\u0259r yarad\u0131r? \u2013 RF860. \u00d6lk\u0259nin y\u00fcks\u0259k iqtisadi-sosial inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sinin g\u00f6st\u0259ricisi n\u0259dir? \u2013 H\u0259r n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u00dcmumi Daxili M\u0259hsulun dollarla illik miqdar\u0131861. Torpaqlar\u0131n \u0259n \u00e7ox deqradasiyaya m\u0259ruz qalmas\u0131 hans\u0131 regionda daha intensiv gedir? \u2013 Asiya, Afrika862. H\u0259r hans\u0131 bir regionda ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131, b\u0259rpa olunmas\u0131 1-ci n\u00f6vb\u0259d\u0259 hans\u0131 sistemin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r?-\u0130nsan-t\u0259bi\u0259t863. Mili azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u0259 ayr\u0131lm\u0131\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 misal \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 \u00c7exoslovakiya, Yuqoslaviya, SSR\u0130864. \u018fn b\u00f6y\u00fck ozon de\u015fiyi-d\u0259liyi hans\u0131 region \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olundu\u011funu yada salm. \u2013 Antarktida, Arktika865. \u018fn \u00e7ox ya\u015fh \u0259hali d\u00fcnyamn hans\u0131, regionunda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur? \u2013 Q\u0259rbi Avropada (60 ya\u015fdan \u00e7ox).866. D\u00fcnyada n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259halini illik \u0259rzaq m\u0259hsulu il\u0259 t\u0259min etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr? \u2013 10-15 mlrd. n\u0259f\u0259r867. \u0130slam dininin yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bini bilirsinizmi? \u2013 Ticar\u0259tin s\u00fcr\u0259tl\u0259 getm\u0259si868. \u018fhali s\u0131xl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011fu il\u0259 iqtisadi inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k olarm\u0131? \u2013 Yox869. Co\u011fraf\u0131 \u0259m\u0259k b\u00f6lg\u00fcs\u00fc hans\u0131 g\u00f6st\u0259rici il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir? \u2013 \u00d6lk\u0259l\u0259rin, regionlar\u0131n ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259rinin olmas\u0131 il\u0259.870. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u0259razisind\u0259+14\u00b0S-18\u00b0S temperatura malik \u00abdaima yaz\u00bb iqlimi m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur? \u2013 Ef\u0131opiya yaylas\u0131nda871. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sinin d\u00fcnyan\u0131n 2 okean\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 ,m\u00f6vcuddur v\u0259 n\u0259yin k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259? \u2013 MTs\u0131r\u0131nT\u2019S\u00fcvey\u015f \u201ckanal\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259kliyi say\u0259sind\u0259.872. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n q\u0131sa boylu xalq\u0131 kiml\u0259rdir v\u0259 onlar harada ya\u015fay\u0131rlar? \u2013 Afrikada piqmei xalqlar\u0131873. Nil hans\u0131 okean h\u00f6vz\u0259sin\u0259 aiddir? \u2013 Atlantik okean874. Krik \u00e7aylar hans\u0131lard\u0131r? \u2013 D\u00f6vri axara malik, az sulu, yayda quruyan875. Okeaniyan\u0131n hans\u0131 bitkisidir ki, onun meyv\u0259sind\u0259n yeyinti, yarpaq v\u0259 g\u00f6vd\u0259sind\u0259n ya\u015fay\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn ki\u00e7ik koma-ev v\u0259 qay\u0131qlar d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 istifad\u0259 edirl\u0259r?-Kokos palmas\u0131876. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n sulu \u00e7ay\u0131n\u0131n hans\u0131 oldu\u011funu bilirsin\u0131zmi? \u2013 Amazonka, orta illik su ax\u0131n\u0131 7 min kub. km, enerji potensial\u0131 280 mln. kvt-dan \u00e7oxdur?877. D\u00fcnyan\u0131n siyasi x\u0259rit\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif r\u0259ngl\u0259rl\u0259 n\u0259yi \u0259ks etdirirl\u0259r? \u2013 D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri878. Hal- haz\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 \u00abiqtisadi m\u00f6c\u00fcz\u0259\u00bb ba\u015f verdiyini bilirsinizmi? \u2013 \u00c7ind\u0259, Koreya Respublikas\u0131da, Sinqapurda879. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn Skandinaviya \u00f6lk\u0259l\u0259ri r\u0259ngli v\u0259 tur\u015f ya\u011f\u0131\u015flardan \u0259ziyy\u0259ti \u00e7\u0259kirl\u0259r? \u2013 Q\u0259rb k\u00fcl\u0259kl\u0259rinin B.Britaniya v\u0259 AFR-d\u0259ki metallurgiya v\u0259 kimya zavodlar\u0131n\u0131n atmosfer\u0259 atm\u0131\u015f tullant\u0131lar\u0131n\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259tirm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n880. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 daha \u00e7ox xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin f\u0259hl\u0259l\u0259ri \u00e7ah\u015f\u0131r? \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259.881. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q beyn\u0259lxalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat n\u00f6v\u00fc say\u0131l\u0131r?- \u0130slandiyada882. Asiyan\u0131n y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259sini bilirsinizmi? -Yaponiya883. \u00ab\u00c7ay land\u015faft\u0131\u00bb \u0259n \u00e7ox hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterdir? \u2013 Yaponiya, Hindistan, \u00c7in XR884. AB\u015e-da k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait\u0259 malik olmas\u0131 n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? \u2013 Co\u011frafi m\u00f6vqeyi il\u0259.885. Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u0259halisinin yar\u0131dan \u00e7oxunu kiml\u0259r t\u0259\u015fkil edirl\u0259r? \u2013 Metisl\u0259r, mulatlar886. Afrikan\u0131n ba\u015fl\u0131ca ixrac m\u0259hsullar\u0131n\u0131 n\u0259 t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Da\u011f-m\u0259d\u0259n v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131887. AB\u015e-da \u00abqar\u011f\u0131dal\u0131 qur\u015fa\u011f\u0131\u00bb \u00abpamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q qur\u015fa\u011f\u0131\u00bbndan hans\u0131 istiqam\u0259td\u0259 yerl\u0259\u015fdiyini h\u0259r k\u0259s\u0259 bildirin -\u015eimalda888. Adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n odunca\u011fa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyada liderlik edir? \u2013 Braziliya889. D\u00fcnyada, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259 Lat\u0131n Amerikas\u0131nda iri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin ekoloji probleml\u0259rinin ba\u015f verm\u0259si n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? -\u018fhalinin ild\u0259-il\u0259 artmas\u0131 il\u0259890. Planetin ekoloji v\u0259ziyy\u0259tinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259si hans\u0131 \u00fcsullarla h\u0259yata ke\u00e7irilir? \u2013 Aerokosmik metodlarla891. D\u00fcnya t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca z\u0259minl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 D\u00fcnya bazar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131, n\u0259h\u0259ng ma\u015f\u0131nqay\u0131rman\u0131n inki\u015faf\u0131, n\u0259qliyyat n\u00f6vl\u0259rinin inki\u015faf\u0131892. D\u00fcnyada illik elektrik enerji hasilat\u0131nda elektrik stansiyalar\u0131n\u0131 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kil\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 ard\u0131c\u0131l d\u00fcz\u00fcn: \u2013 \u0130ES, SES, AES893. AB\u015e-\u0131n iri limanlan \u0259n \u00e7ox hans\u0131 okean sahilind\u0259 yerl\u0259\u015fir? \u2013 Atlantik894. D\u00fcnyada quruda \u0259n \u00e7ox d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259\u015f\u0259n hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tin adm\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsiniz? \u2013 Rusiya Federasiyas\u0131nm \u2013 14 d\u00f6vl\u0259tl\u0259895. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox sayda d\u0259nizl\u0259rl\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tin hans\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 Rusiya Federasiyas\u0131, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi il\u0259 birlikd\u0259 13 d\u0259nizl\u0259896. RF postsovet m\u0259kanmda olan ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 il\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259din\u0259 malik deyildir? \u20146 d\u00f6vl\u0259tl\u0259 (Moldova, Erm\u0259nistan, T\u00fcrkm\u0259nistan, \u00d6zb\u0259kistan, Tacikistan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan)897. RF \u0259razisinin ne\u00e7\u0259 faizi me\u015f\u0259 il\u0259 \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr v\u0259 onun d\u00fcnya me\u015f\u0259 ehtiyat\u0131nda x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisini bilirsinizmi? \u2013 M\u00fcvafiq olaraq \u2013 45 % v\u0259 22 8. Aqrar S\u0259naye Kompleksinin (ASK) hans\u0131 sah\u0259l\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirdiyini m\u00fc\u0259yy\u0259n edir: \u2013 4 \u0259sas sah\u0259ni: k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259rini, emal sah\u0259l\u0259rini, m\u0259hsul ver\u0259n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259l\u0259rini, infrasturktur sah\u0259l\u0259rini.899. Rusiya Federasiyas\u0131nda, Ukraynada, Belarusiyada,Qazax\u0131standa, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131standa k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n heyvandarl\u0131q sah\u0259sinin illik m\u0259hsul t\u0259dar\u00fck\u00fcnd\u0259 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi \u0259kin\u00e7ilik sah\u0259sind\u0259n \u00e7oxdur.900. \u018frazisinin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 1-5-ci yerl\u0259ri tutan \u00f6lk\u0259l\u0259ri ard\u0131c\u0131ll\u0131qla d\u00fcz\u00fcn: \u2013 RF, Kanada, \u00c7in, AB\u015e, Braziliya901. Afrikan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rini Yax\u0131n \u015e\u0259rq\u0259 aid edirl\u0259r? \u2013 Misir,Sudan902. Avropan\u0131n ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259sinin d\u00fcnya okean\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yoxdur? -13 \u00f6lk\u0259nin: Moldova, Belarusiya, Macanstan, Slovakiya, \u00c7exiya, Makedoniya, Avstriya, \u0130sve\u00e7r\u0259, Andorra, L\u00fcksemburq, Lixten\u015fteyn, San-Marino, Vatikan903. Skandinaviya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kin: \u2013 \u0130sve\u00e7, Norve\u00e7, Danimarka, \u0130slandiya904. Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin ham\u0131s\u0131n\u0131n respublika idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malik olduqlar\u0131n\u0131 bilm\u0259k yax\u015f\u0131 olard\u0131.905. Lat\u0131n Amerikas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n monarxiya idar\u0259etm\u0259 formas\u0131na malik olan\u0131 yoxdur.906. D\u00fcnyada t\u0259bii qaz ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 hans\u0131 \u00f6lk\u0259 1-2-ci yerl\u0259ri tuturlar? \u2013 RF, \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131907. D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri i\u00e7\u0259risind\u0259 Avstraliyan\u0131n adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u0259kin sah\u0259sinin miqdar\u0131na g\u00f6r\u0259 (3,0 ha) 1-ci yerd\u0259 oldu\u011funu m\u0259lumatland\u0131r\u0131n.908. D\u00fcnya okean\u0131n\u0131n hans\u0131 d\u0259nizl\u0259ri \u0259n m\u0259hsuldar hesab olunurlar? \u2013 Norve\u00e7, Berinq, Oxot, Yapon909. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sidir ki, d\u0259niz sular\u0131ndan \u015firin su al\u0131nmas\u0131nda liderlik edir? \u2013 K\u00fcveyt910. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri neft ixracat\u0131nda tan\u0131n\u0131rlar? \u2013 \u0130ran k\u00f6rf\u0259zi sahili \u00f6lk\u0259l\u0259ri, Liviya, Venesuela, Meksika, Nigeriya, \u018flc\u0259zair, \u0130ndoneziya, Norve\u00e7, B\u00f6y\u00fck Britaniya911. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n \u00e7ox neft idxal ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rini sadalay\u0131n: -AB\u015e, Yaponiya, \u0130taliya, Almaniya, Fransa, Niderland, Sinqapur- \u0259sas\u0259n emal etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, Braziliya912. D\u00fcnyada hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 hans\u0131 \u00e7ay h\u00f6vz\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u0259 malik SES-l\u0259r yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 \u0130taypu- 12,6 mln.kvt. g\u00fcc\u00fcnd\u0259, 1983-c\u00fc ild\u0259 Parana \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 tikilmi\u015f, Braziliya, Paraqvay d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n; Qrand \u2013 Kuli \u2013 g\u00fcc\u00fc 10,8 mln.kvt., 1942-ci ild\u0259, Kolumbiya \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 tikilmi\u015f, AB\u015e- da, Quri 10,3 mln. kvt., 1968-ci ild\u0259 Tokantins \u00e7ay\u0131 d\u0259r\u0259sind\u0259, Braziliyada, Sayano \u2013 \u015eu\u015fensk \u2013 6,4 mln. kvt. g\u00fcc\u00fcnd\u0259, 1984-c\u00fc ild\u0259 tikilmi\u015f, Yenisey \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259, Rusiya Federasiyas\u0131nda.913. Traktor d\u00fcz\u0259ldilm\u0259sind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n qabaqc\u0131l d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin adlar\u0131n\u0131 yada sal\u0131n: \u2013 Yaponiya, RF, Hindistan, Belarusiya, AB\u015e914. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox qar\u011f\u0131dal\u0131 m\u0259hsulu toplayan v\u0259 ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259nin AB\u015e oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz.915. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox \u00e7\u0259ltik ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin AB\u015e, Myanma, Vyetnam, \u00c7in oldu\u011funu y\u0259qin ki, bilirsiniz.916. D\u00fcnya okeanlar\u0131n\u0131n sah\u0259l\u0259rini yaddan \u00e7\u0131xarmay\u0131n: Sakit okean\u0131 \u2013 179 mln.kv.km, Atlantik okean\u0131 \u2013 92 mln.kv.km, Hind okean\u0131-76 mln. kv km, \u015eimal Buzlu okean\u0131 \u2013 14 mln.kv.km.917. K\u00f6hn\u0259 d\u00fcnyan\u0131n Avropadan, Asiyadan, Afrikadan ibar\u0259t oldu\u011funu bilirsinizmi?918. D\u00fcnyada quru sah\u0259sinin d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n al\u00e7aqda yerl\u0259\u015f\u0259n \u0259razil\u0259rini d\u0259 bilm\u0259k yax\u015f\u0131 olard\u0131: \u00d6l\u00fc d\u0259niz \u2013 395 m (Avroasiyada), Assal g\u00f6l\u00fc \u2013 150 m (Afrikada), \u00d6lum d\u0259r\u0259si \u2013 85 m (\u015e.Amerika), Valdes yar\u0131madas\u0131 \u2013 40 m (C.Amerika), Eyr g\u00f6l\u00fc \u2013 12 m (Avstraliya)919. D\u00fcnyada \u0259n uzun avtomobil yolunun uzunlu\u011funun 33,6 min km oldu\u011funu bilirsinizmi?920. AB\u015e-da hans\u0131 \u015ftat\u0131 \u00abd\u00f6vl\u0259t i\u00e7\u0259risind\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00bb adland\u0131r\u0131rlar? \u2013 Kaliforniyan\u0131921. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259si q\u0131z\u0131l hasilat\u0131na g\u00f6r\u0259 birinci yerd\u0259 durur? \u2013 CAR922. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u0259n d\u0259rin neft quyusu qaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? \u2013 AB\u015e-da923. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck aeroportlar harada yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r? -AB\u015e-da: \u00c7ikaqo, Nyu-York924. D\u00fcnya n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n \u00fcmumi uzunlu\u011funun 40 mln.km oldu\u011funu bilirsinizmi?925. Zeytun ba\u011flar\u0131n\u0131n \u00e7oxlu\u011funa g\u00f6r\u0259 hans\u0131 regionun 1-ci yer tutdu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin: \u2013 Aral\u0131q d\u0259nizi h\u00f6vz\u0259si regionu926. Yanacaq-energetika kompleksi n\u0259dir? \u2013 Yanacaq v\u0259 elektroenergetikan\u0131n birliyi olmaqla \u00f6lk\u0259nin onur\u011fa s\u00fctununu t\u0259\u015fkil edir.927. \u018fhalinin cins, ya\u015f, etnik, sosial, dini t\u0259rkibinin olmas\u0131n\u0131 y\u0259qin ki, bilirsiniz.928. \u0130nki\u015faf etmk\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259n \u00e7ox Afrikada oldu\u011funu bilirsinizmi?929. B\u00f6y\u00fck Co\u011frafi K\u0259\u015ffl\u0259rin d\u00fcnya bazar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259ki rolunu y\u0259qin ki, bilirsiniz.930. AB\u015e-da illik y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 avtomobil n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n 1- ci, d\u0259mir yolu n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n 2-ci, boru-k\u0259m\u0259r n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n 3-c\u00fc yeri tutdu\u011funu yadda saxlay\u0131n.931. D\u00fcnya torpaq fondunun n\u0259 q\u0259d\u0259rind\u0259n \u0259kin\u00e7ilikd\u0259 istifad\u0259 edilir? \u2013 11 faizind\u0259n932. Hidrosferin ne\u00e7\u0259 faizini \u015firin su t\u0259\u015fkil edir? \u2013 2,5 faizini933. \u0130llik haz\u0131rlanm\u0131\u015f me\u015f\u0259 materiallar\u0131n\u0131n 50 %-i odun yanaca\u011f\u0131 kimi istifad\u0259 olundu\u011funu da y\u0259qin ki, bilirsiniz.934. Turistl\u0259rin Misir\u0259 illik ax\u0131n\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bini bilirsinizmi? \u2013 Rekreasiya resurslar\u0131n\u0131n \u0259n \u00e7ox bollu\u011fu935. \u00dcmumi \u0259halinin 80 %-ni \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisi t\u0259\u015fkil edirs\u0259 h\u0259min \u00f6lk\u0259 y\u00fcks\u0259k urbanizasiyal\u0131, yox, bu 20 %-d\u0259n azd\u0131rsa z\u0259if urbanizasiyal\u0131 \u00f6lk\u0259 hesab edilir.936. D\u00fcnyada \u0259n h\u00fcnd\u00fcr g\u00f6yd\u0259l\u0259n ev Malayziyan\u0131n paytaxt\u0131 Kuala \u2013 Lumpurda 1996-c\u0131 ild\u0259 neft kompaniyas\u0131 \u00abPetronas\u00bbm istifad\u0259y\u0259 verildiyi 88 m\u0259rt\u0259b\u0259li 450 m h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc olan 2 ekiz binad\u0131r.937. D\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n \u0259n h\u00fcnd\u00fcrd\u0259 \u2013 5000 metd\u0259n \u00e7ox Boliviyada, Peruda, \u00c7ind\u0259 \u0259hali m\u0259skunla\u015fmalar\u0131 vard\u0131r.938. B\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 d\u00fcnyada bu vaxta q\u0259d\u0259r 130 min ton q\u0131z\u0131l hasil olundu\u011funu bilirsinizmi?939. D\u00fcnyada saatda 515 km m\u0259saf\u0259 q\u0259t ed\u0259n qatar Fransaya m\u0259xsusdur.940. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck hava liman\u0131 \u00c7ikaqodak\u0131, Oy Xeyr hesab edilir ki, o da ild\u0259 70 mln. s\u0259rni\u015fin q\u0259bul edir. Lakin Q\u0259rbi Avropan\u0131n London \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki Xitraou hava liman\u0131 ild\u0259 55 mln, Frankfurt-na-Mayndak\u0131 hava liman\u0131 is\u0259 40 mln. s\u0259rni\u015fin q\u0259bul ed\u0259 bilir.941. \u015eri-Lanka Respublikas\u0131 ild\u0259 200 min ton keyfiyy\u0259tli \u00e7ay t\u0259dar\u00fck edir.942. \u015e\u0259rqi v\u0259 C\u0259nubi-\u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u0259halisinin h\u0259r biri ild\u0259 300 kq \u00e7\u0259ltik i\u015fl\u0259dir.943. Baxmayaraq ki, Konqo \u00e7ay\u0131n\u0131n okeana ax\u0131td\u0131\u011f\u0131 suyun illik miqdar\u0131 5 d\u0259f\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n sulu \u00e7ay\u0131 hesab edil\u0259n Amazonkadan azd\u0131r, lakin hidroenerji potensial\u0131 ondan qat-qat art\u0131qd\u0131r.944. AB\u015e-\u0131n Kanadadan \u015firin su da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilirsinizmi?945. D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n \u00c7in v\u0259 Hindistanda u\u015faqlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi daha \u00e7oxdur v\u0259 onun say\u0131n\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu d\u0259qiql\u0259\u015fdirin: \u2013 H\u0259r birind\u0259 350 mln. n\u0259f\u0259r u\u015faq vard\u0131r.946. AB\u015e-da bu vaxta q\u0259d\u0259r ne\u00e7\u0259 prezident se\u00e7kil\u0259ri ke\u00e7irilmi\u015fdir? \u2013 44947. \u018fhalisinin say\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla d\u00fcnyada vahid \u015f\u0259h\u0259r m\u0259fhumu varm\u0131? \u2013 Yox. (bu ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 200 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u2013 40 min n\u0259f\u0259r aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir).948. D\u00fcnyada ilk d\u0259mir yolu x\u0259tl\u0259rinin ayn-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 n\u0259 vaxt \u00e7\u0259kildiyini bilirsinizmi? \u2013 1825-1830-cu ill\u0259rd\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259; 1830-cu ild\u0259 AB\u015e-da; 1832-ci ild\u0259 Fransada; 1835-ci ild\u0259 Bel\u00e7ikada, AFR-d\u0259; 1837-ci ild\u0259 Rusiya v\u0259 Avstriya;949. Monako d\u00f6vl\u0259tind\u0259, Baham, Befm\u00fcd, M\u00e4ldiv, Ki\u00e7ik Antil adalar\u0131nda \u00fcmumi m\u0259hsul istehsal\u0131nda xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rinin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisinin n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 80 %-d\u0259n \u00e7ox950. \u0130llik s\u0259rni\u015fin da\u015f\u0131malar\u0131nda hans\u0131 olk\u0259nin hans\u0131 metropoliteni 1- ci yer tutur? \u2013 RF-nin Moskva metropoliteni, ild\u0259 3,0 mlrd. n\u0259f\u0259r s\u0259rni\u015fin da\u015f\u0131n\u0131r.951. D\u00fcnyan\u0131n hans\u0131 yegan\u0259 \u00f6lk\u0259sidir ki, istixanalar hesab\u0131na \u00f6lk\u0259nin illik alma, pamidor (tomat), yemi\u015f, banan m\u0259hsullar\u0131na olan t\u0259l\u0259batm\u0131 \u00f6d\u0259yir? \u2013 \u0130slandiya952. \u0130llik q\u0131z\u0131l hasilat\u0131nda tanman d\u00f6vl\u0259tl\u0259r: \u2013 CAR \u2013 600 ton; Avstraliya \u2013 350 ton; AB\u015e \u2013 330 ton; \u00c7XR \u2013 170 ton; Kanada \u2013 150 ton;RF-130 ton;953. D\u00fcnyada s\u0259sd\u0259n iti s\u00fcr\u0259t\u0259 malik ingilis-frans\u0131z \u00abKon-kord\u00bbunu, Sovet Tu-144, Tu-244 tipli hava ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n-t\u0259yyar\u0259l\u0259rinin 1995-ci ild\u0259n etibar\u0259n 2300-2500 km saat s\u00fcr\u0259t\u0259 malik oldu\u011funu bilirsinizmi?954. Niderland\u0131n g\u00fcl\u00e7\u00fcl\u00fck t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada \u0259n qabaqc\u0131l yer tutdu\u011funu, \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcl auksionunun Alsmered\u0259 oldu\u011funu, h\u0259ril 1 mlrd. \u0259d\u0259d gil sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, onun d\u00fcnyan\u0131n 140-dan art\u0131q \u00f6lk\u0259sin\u0259 n\u0259ql olundu\u011funu bilirsinizmi?955. Almaniyada h\u0259r il adamba\u015f\u0131na 160 litr piv\u0259 istehsal olundu\u011funu da yaddan \u00e7\u0131xarmay\u0131n. Bu sah\u0259d\u0259 \u00c7exiya Respublikas\u0131 da f\u0259rql\u0259nir.956. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 Bosfor bo\u011faz\u0131ndan \u0130stanbula ke\u00e7m\u0259kl\u0259 uzunlu\u011fu 1,0 km 6 x\u0259ttli, sutkada 20 mind\u0259n \u00e7ox ma\u015f\u0131n buraxma qabiliyy\u0259tli, Avropada \u0259n b\u00f6y\u00fck k\u00f6rp\u00fcn\u00fcn 1973-c\u00fc ild\u0259n istifad\u0259y\u0259 verildiyini yadda saxlay\u0131n.957. 1994-c\u00fc ild\u0259n istifad\u0259d\u0259 olan, 2 qo\u015fa x\u0259tli La-Man\u015f bo\u011faz\u0131n\u0131n d\u0259rinlikl\u0259rind\u0259n ke\u00e7m\u0259kl\u0259 d\u0259miryolu Londonla-Parisi 3 saat m\u00fcdd\u0259tind\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndir\u0259 bilir,958. Niderlandda, Danimarkada insanlar\u0131 bir yerd\u0259n dig\u0259r yer\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rinin ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u00e7ox populyar olan velosipedd\u0259n geni\u015f istifad\u0259 olundu\u011funu yada sal\u0131n.959. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n \u00e7ox \u2013 200-d\u0259n art\u0131q siyasi, iqtisadi, ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n (YUNESKO, \u0130nterpol, OESR v\u0259 s.) Fransan\u0131n paytaxt\u0131 Parisd\u0259 yerl\u0259\u015fdiyini d\u0259 yadda\u015flarda saxlamal\u0131s\u0131n\u0131z.960. Rekreasiya resurslar\u0131 \u0259sas\u0259n istirah\u0259t v\u0259 turizm \u00fc\u00e7\u00fcn yararl\u0131 olan t\u0259bii v\u0259 antropogen m\u0259n\u015f\u0259li ehtiyatlard\u0131r.961. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n varl\u0131 adamlar\u0131n\u0131n kiml\u0259r oldu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 Bill Qeyts \u2013 AB\u015e \u2013 51,0 mlrd. dollar, Sultan Xassanal Bolkiax \u2013 Bruney \u2013 36 mlrd. dollar, Semya Uolton \u2013 AB\u015e \u2013 48,0 mlrd.dollar, Uorren Y.Raffet \u2013 AB\u015e \u2013 33,0 mlrd.dollar, Korol Faud Ben Abdul \u018fziz \u2013 S.\u018fr\u0259bistan\u0131 \u2013 25,0 mlrd. dollar, Poll Allen \u2013 AB\u015e 21,0 mlrd. dollar, \u015eeyx Zayed Bin Bin Sultan Al- Nakyan \u2013 B\u018f\u018f 15,0 mlrd.dollar, \u015eeyx Cabir \u018fl \u018fhm\u0259d, \u018fl \u2013 Cabir \u018fl Sabah \u2013 K\u00fcveyt \u2013 15,0 mlrd. dollar, Kennet Tomson \u2013 Kanada \u2013 14,4 mlrd. dollar, Cey i Robert Pritsker \u2013 AB\u015e \u2013 13,5 mlrd.dollar, Forresta Edvardd ail\u0259si v\u0259 Marsa \u2013 AB\u015e \u2013 13,5 mlrd. dollar h\u0259cmind\u0259962. Yer k\u00fcrr\u0259sind\u0259 hans\u0131 SES 25 il\u0259 tikilmi\u015fdir v\u0259 o hans\u0131 ill\u0259ri \u0259hat\u0259 edir? \u2013 Sayano \u2013 \u015eu\u015fenski \u2013 1964-1988-ci ill\u0259rd\u0259963. D\u00fcnyada ne\u00e7\u0259 mineral xammal n\u00f6v\u00fc hasilata m\u0259ruz qal\u0131r? -160 n\u00f6v964. Sizl\u0259r\u0259 ne\u00e7\u0259 n\u00f6v faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 v\u0259 ne\u00e7\u0259 n\u00f6v qiym\u0259tli da\u015flar m\u0259lumdur? \u2013 250 faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 n\u00f6v\u00fc-200 qiym\u0259tli da\u015flar n\u00f6v\u00fc965. Qara metallurgiya xammallar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: \u2013 d\u0259mir, manqan, xrom, nikel, kobalt, titan, volfram, molibden, vanadium, tantal, niobi966. \u018flvan metallurgiya xammallar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edin: -al\u00fcminium, mis, sink, qur\u011fu\u015fun, civ\u0259, qalay, s\u00fcrm\u0259 filizl\u0259ri, Nadir metallar: Selen, verillium, Litium, qallium, uran, tallium, stronsium, renium, germanium, tellur, rubidium, litium, N\u0259cib v\u0259 ya qiym\u0259tli materiallar: q\u0131z\u0131l, g\u00fcm\u00fc\u015f, platin967. Neftin hans\u0131 temperaturada qat\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131, dondu\u011funu bilirsinizmi? \u2013 11-19\u00b0S968. Neftin emal\u0131ndan al\u0131nan m\u0259hsullar\u0131n hans\u0131 m\u0259nfi temperaturda qat\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131, dondu\u011funu g\u00f6st\u0259rin:-60-70\u00b0 S aras\u0131nda969. Neft s\u0259rb\u0259st sur\u0259td\u0259 quyulardan yerin s\u0259thin\u0259 \u00e7\u0131xa b\u0131lm\u0259dikd\u0259 onda laylara istisu, buxar, qaz vuraraq nefti islad\u0131rlar970. Neftin hasilat\u0131n\u0131n fontan, kompressor, nasos \u00fcsullan m\u00f6vcuddur.971. Neft hasilat\u0131nda 1-5-ci yerl\u0259ri hans\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r tutur? \u2013 S.\u018fr\u0259bistan\u0131 \u2013 450,0 mln.ton, AB\u015e \u2013 435,0 mln.ton, Venesuela \u2013 333,0mln.ton, Rusiya Federasiyas\u0131 \u2013 324,0 mln.ton, \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131 \u2013 185,0 mln.ton972. Qaz\u0131n emal\u0131ndan 1000-d\u0259n art\u0131q yeni m\u0259hsullar\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u0259qin ki, bilirsiniz.973. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259n qazdan ancaq m\u0259i\u015f\u0259td\u0259 istifad\u0259 olunur? \u2013 Yaponiyada974. 1 km m\u0259saf\u0259y\u0259 qaz boru x\u0259tti \u00e7\u0259kilm\u0259sind\u0259 1450 mm diametr\u0259 malik boru \u00fc\u00e7\u00fcn 1000 ton metal, habel\u0259 1,5 mln.dollar g\u0259r\u0259kdir.975. Nefti ancaq 2000 km m\u0259saf\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r boru-k\u0259m\u0259r-n\u0259qliyyat\u0131 il\u0259 n\u0259ql etm\u0259k iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n rentabelli hesab edilir. Daha uzaq m\u0259saf\u0259l\u0259r\u0259 neftin tankerl\u0259rl\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259 uy\u011fundur.976. Frans\u0131z v\u0259 Kanada tipli reaktorlar d\u00fcnyada \u0259n etibarl\u0131-s\u0131nanm\u0131\u015f atom reaktorlar\u0131 hesab olunur. Hans\u0131 ki, 250-300 min kvt g\u00fcc\u00fcnd\u0259 olan h\u0259r reaktorun d\u0259y\u0259ri 500-700 min dollar t\u0259\u015fkil edir.977. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 torpaq \u00e7at\u0131\u015fmamazl\u0131\u011f\u0131ndan AES-l\u0259r d\u0259nizd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f s\u00fcni adalarda yerl\u0259\u015fdirilirl\u0259r? \u2013 Yaponiyada978. Hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 AES-l\u0259r yeralt\u0131nda yerl\u0259\u015fdirilirl\u0259r? -Torpaq ehtiyat\u0131 az olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259979. Al\u00fcminium 933,5\u00b0S-d\u0259 \u0259riyir, 2740\u00b0S-d\u0259 is\u0259 qaynay\u0131r. 980980. 70 kq \u00e7\u0259kiy\u0259 malik olan h\u0259r bir insan\u0131n b\u0259d\u0259nind\u0259 6 mq al\u00fcminiumun olmas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.981. Q\u0131z\u0131l ehtiyat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 1-5-ci yerl\u0259ri tutan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin: \u2013 CAR \u2013 ehtiyat\u0131 103 min ton, AB\u015e-100 min ton, Kanada-7,4 min ton, Avstraliya-6,4 min ton, RF-6,0 min ton982. D\u00fcnyada olan ba\u015fl\u0131ca kanallar\u0131n texniki g\u00f6st\u0259ricil\u0259rini yada sal\u0131n:-S\u00fcvey\u015f-1869-cu ild\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, uzunlu\u011fu 193 km, maksimal eni 365 metr, orta d\u0259rinliyi 20 m; Panama-1914-c\u00fc ild\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, uzunlu\u011fu 81,6 km, eni 150 m, d\u0259rinliyi 12,5 m983. Hans\u0131 n\u0259qliyyat\u0131n y\u00fckda\u015f\u0131mada x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 10 %, s\u0259rni\u015fin da\u015f\u0131mada is\u0259 89 % t\u0259\u015fkil edir? \u2013 Avtomobil n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n984. D\u00fcnyada \u0259n h\u00fcnd\u00fcr g\u00f6yd\u0259l\u0259nin Kuala \u2013 Lumpurda oldu\u011funu yadda saxlay\u0131n.985. D\u00fcnyada daxili su yollar\u0131n\u0131n uzunlu\u011funun 550 min km oldu\u011funu bilirsinizmi?986. D\u00fcnyan\u0131n \u0259n soyuq n\u00f6qt\u0259si harada v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? \u2013 Antarktidada, Vostok m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259 \u2013 89,2\u00b0S987. D\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00f6l-d\u0259nizin X\u0259z\u0259r d\u0259nizi \u2013 (sah\u0259si 371 min kv.km) oldu\u011funu bilirsinizmi?988. \u018frazisinin \u00e7ox hiss\u0259si yar\u0131madada, paytaxt\u0131 is\u0259 adada yerl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259tin Danimarka oldu\u011funu yadda saxlay\u0131n.989. Yer K\u00fcr\u0259sind\u0259 7 \u0259sas iqlim qur\u015fa\u011fmm olmas\u0131n\u0131 yadda saxlay\u0131n.990. He\u00e7 bir d\u00f6vl\u0259ti olmayan materikin Antarktida oldu\u011funu oxuculara \u00e7atd\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r.991. D\u00fcnyada 40 mln-dan art\u0131q \u0130rlandiya m\u0259n\u015f\u0259li \u0259halinin AB\u015e-da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da unutmay\u0131n.992. D\u00fcnyada m\u00fcasir \u015f\u0259raitd\u0259 ingilis dilinin beyn\u0259lxalq \u00fcnsiyy\u0259t yaradan dil oldu\u011funu bilirsinizmi?993. D\u00fcnyada \u0259halinin siyah\u0131ya al\u0131nmamas\u0131nda Omon v\u0259 Q\u0259t\u0259rin yegan\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r oldu\u011funu bildirin.994. D\u00fcnyada \u0259n \u00e7oxu\u015faql\u0131 anan\u0131n 60-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u00c7ilid\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 55 \u00f6vlad\u0131n d\u00fcnyaya g\u0259tirdiyini d\u0259 yadda saxlamal\u0131y\u0131q.995. Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin \u00fcmumi uzunlu\u011funun 3742 km: \u0130ranla 765 km, T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 13 km, Rusiya il\u0259 391 km, G\u00fcrc\u00fcstanla 471 km, Erm\u0259nistanla 1007 km, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi il\u0259 825 k\u0131n, auaiana 27G km uldu\u011funu, \u0259razisinin is\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r 410 min kv.km t\u0259\u015fkil etdiyini yadda saxlay\u0131n.996. Az\u0259rbaycan\u0131n unitar d\u00f6vl\u0259t v\u0259 Prezident \u00fcsul \u2013 idar\u0259sin\u0259 malik oldu\u011funu oxucular bilm\u0259lidir.997. 1960-c\u0131 ild\u0259 yaranm\u0131\u015f neft ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r birliyinin-OPEK-in t\u0259rkibind\u0259 12 \u00f6lk\u0259nin: \u018flc\u0259zair, Venesuela, Qabon, \u0130ndoneziya,\u0130raq, \u0130ran, Q\u0259t\u0259r, K\u00fcveyt, Liviya, Nigeriya, B\u018f\u018f v\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n olmas\u0131n\u0131 unutmay\u0131n.998. \u00ab\u0130slam Konfrans\u0131\u00bb t\u0259\u015fkilat\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 50-d\u0259n art\u0131q \u00f6lk\u0259ni birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k 1972-ci ild\u0259 \u015e\u0259rqin m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259rinin Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirl\u0259rinin 3-c\u00fc konfrans\u0131nda t\u0259sis olunaraq m\u0259qs\u0259di \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n daha da y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259, h\u0259r c\u00fcr dini ayr\u0131-se\u00e7kiliyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na, m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliyin \u0259leyhin\u0259, s\u00fclh\u00fcn v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 nail olmaqdad\u0131r.999. D\u00fcnyada 2 paytaxtl\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 misal \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rsinizmi? \u2013 Niderland: Amsterdam, Haaqa; CAR: Pretoriya, Keyptaun; Boliviya: Sukra, La-Pas1000. \u018fhalinin 1-ci tip art\u0131m\u0131: h\u0259r 1000 n\u0259f\u0259r hesab\u0131 il\u0259 15 promil do\u011fum, 10 promil \u00f6l\u00fcm, t\u0259bii art\u0131m is\u0259 5 promil olmaqla y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f, yeni inki\u015faf etmi\u015f, ke\u00e7id iqtisadiyyat\u0131na malik olan v\u0259 b\u0259zi inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 aiddir.1001. \u018fhali art\u0131m\u0131n\u0131n 2-ci tipi do\u011fumun y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 il\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259nir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r 1000 n\u0259f\u0259r hesab\u0131 il\u0259 do\u011fum 50 promil, \u00f6l\u00fcm 25 promil, t\u0259bii art\u0131m 25 promil t\u0259\u015fkil edir ki, bu da \u0259sas\u0259n Y\u0259m\u0259n\u0259, Zambiyaya, Keniyaya, Mozambik\u0259 aiddir.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/yusif.az\/main\/?p=6435#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/yusif.az\/main\/?p=6435"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/yusif.az\/main\/?p=6435#primaryimage","url":"https:\/\/yusif.az\/main\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/yunus-emre-dunya-gorusu.jpg","contentUrl":"https:\/\/yusif.az\/main\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/yunus-emre-dunya-gorusu.jpg","width":474,"height":316},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/yusif.az\/main\/?p=6435#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/yusif.az\/main"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u00dcmumi D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 aid 1001 Sual-Cavab"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/yusif.az\/main\/#website","url":"https:\/\/yusif.az\/main\/","name":"www.YUSIF.az","description":"Birlikd\u0259 Y\u00fcks\u0259li\u015f\u0259 Do\u011fru!!!","publisher":{"@id":"https:\/\/yusif.az\/main\/#\/schema\/person\/904da2c1a1bbe7e501df95c2bc38d146"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/yusif.az\/main\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/yusif.az\/main\/#\/schema\/person\/904da2c1a1bbe7e501df95c2bc38d146","name":"auto61","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/206904355e04c426b5ca443938aabf7f3ee8e177abeb155e7567388fa9c208a3?s=96&d=wavatar&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/206904355e04c426b5ca443938aabf7f3ee8e177abeb155e7567388fa9c208a3?s=96&d=wavatar&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/206904355e04c426b5ca443938aabf7f3ee8e177abeb155e7567388fa9c208a3?s=96&d=wavatar&r=g","caption":"auto61"},"logo":{"@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/206904355e04c426b5ca443938aabf7f3ee8e177abeb155e7567388fa9c208a3?s=96&d=wavatar&r=g"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yusif.az\/main\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6435","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yusif.az\/main\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yusif.az\/main\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yusif.az\/main\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yusif.az\/main\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6435"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/yusif.az\/main\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6435\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6651,"href":"https:\/\/yusif.az\/main\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6435\/revisions\/6651"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yusif.az\/main\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6438"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yusif.az\/main\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yusif.az\/main\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yusif.az\/main\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}