Bu saytı yaratmaqda məqsədim bildiklərimi, məndə olan testləri,məlumatları və dəyərli müəllimlərimizin bizə təqdim etdiklərin sizlərə çatdırmaqdı. *** Saytımızda ay ərzində aktiv olan istifadəçi bizdən hədiyyə qazanacaq!!! (Qeydiyyatdan keçən istifadəçilərə aiddir)

İnformatika Qısa Qeydlər (Qızıl Qaydalar)

Magistr ol İnformatika Qızıl Qaydalar

 

1. İnformatika sözü İNFORMasiya və

avtoMATİKA sözlərinin birləşməsindən

əmələ gəlib.

2. İnformasiyanın Ən kiçik, Elementar,

Minimal ölçü vahidi Bit-dir.

3. İnformasiyanın Əsas ölçü vahidi

Bayt-dır.

4. ASCII kodlaşdırma sistemində 1 simvol 1 bayt yer tutur.

5. UNİCODE kodlaşdırma sistemində 1 simvol 2 bayt yer tutur

6. Neyman Arxitekturasına görə EHM-lər Mərkəzi Periferik OLmaqla iki hissədən

ibarətdir.

7. Daxiletmə (Giriş) Qurğuları: Klaviatura, Maus (Touchpad, trekbol, Joystic),

Scaner, Kamera, Mikrofon, Digitayzer, Tv Tuner.

8. Xaricetmə (Çıxış) Qurğuları: Monitor, Printer, Plotter, Ucadandanışan(Speaker),

Projektor.

9. Həm Daxiletmə Həm Xaricetmə Qurğuları: Sensor Ekran, Faks, Modem

10. Daxili Yaddaş Qurğuları: RAM, ROM, KEŞ, CMOS, REGİSTR

11. Xarici yaddaş qurğuları: HDD, FDD, DVD, CD, FlashCard, MemoryCard,

Strimmer(Maqnit Lent) Perfocard.

12. I nəsil EHM-elektron lampalar

13. II nəsil EHM-tranzistorlar

14. III nəsil EHM-inteqral sxemlər

15. IV nəsil EHM-böyük və çox böyük inteqral sxemlər

16. ASCII-də 1 simvol-1 baytdı, 256 simvol var

17. UNİCODE-da 1 simvol-2 baytdı, 65536 simvol var

18. Xaricetmə qurğuları- monitor, plotter, qulaqcıq, səsgücləndirici, strimmer, printer,

proyektor

19. Daxiletmə qurğuları-klaviatura, maus, trekbol, penmaus, coystik, skaner, qrafik planşet,

kamera, mikrofon,

20. Ana platada olur-BİOS,CPU,RAM,CMOS və s.

Bu Məlumatlar da Sizə Faydalı OLa Bilər

21. RAM– operativ, əməli, müvəqqəti, silinən yaddaş

22. ROM-daimi yaddaş

23. BİOS-sabit yaddaş,giriş və çıxış baza sistemi,ƏS-nin ilkin yüklənməsi təmin olunur,

komputerin daxili yaddaşında yerləşir,qurğuların işini,düzgün işləyib-işləməməsini

yoxlayır

24. CPU-mikroprosessordur, takt tezliyi və mərtəbəliliyi onun əsas xarakteristikasıdır

25. CMOS-yaddaş qurğusudur, metal-oksid yarımkeçiricidir, komputerin konfiqurasiyası,

zamanı və tarixi yadda saxlayır

26. Komputerin əsas tərkib hissələriØ

monitor, klaviatura, sistem bloku,

27. Printerlər olur-zəbli, zərbsiz

Ø Zərbli – matrisli və literli

Ø Zərbsiz – lazerli,şırnaqlı,termiki

28. Modem olur-daxili, xarici, quraşdırılmış

29. Ölçülərinə görə EHM-lər:

Ø çox böyük (super EHM)

Ø böyük

Ø orta

Ø kiçik

Ø çox kiçik (mikro EHM) – Fərdi komputer(FK)

30. Sistem blokuna daxildir– ana plata, qida bloku, harddisk, diskovod və s

31. OLE-obyektlərin əlaqələndirilməsi və quraşdırıl-ması, obyektin digər proqramlarla birgə

işləməsi və mübadiləsi vasitəsidir.

32. Hardware-komputerin aparat təminatı, texniki vasitələr (klaviatura,maus,printer,mikrofon

və s.)

33. Software-proqram təminatı (ƏS, antivirus, MS Office və s.) bütün proqramlar.

34. Brainware-alqoritmik dillər

35. Plug and play (qoş və işlə)- komputerə qoşulan qurğuların tanınması prosesini

avtomatlaşdırır, ƏS-nə yeni qurğular qoşularkən sistemin konfiqurasiya fayllarını

dəyişdirməsini, drayverlərin avtomatik tapılıb yüklənməsini, qurğuların avtomatik

sazlanmasını təmin edir

36. Mexaniki hesablama alətləri-abak, loqarifmik xətkeş,fərq maşını

İnformatikadan Qızıl Kimi Qaydalar

37. Mikroprosessorda yaddaş kimi registrdən istifadə olunur

38. Komputerə giriş şifrəsi BİOS-da qoyulur

39. UNİX, Windows,Windows NT-çoxməsələli ƏS-dir

40. Əməli yaddaş ən sürətli informasiya mübadiləsinə imkan verir

Bu Məlumatlar da Sizə Faydalı OLa Bilər

41. Komputerin məhsuldarlığı (iş sürəti) asılıdır-prosessorun takt tezliyindən

42. İnkjet-printerin xüsusiyyətidir,formatı-dpi,ppm

43. Sistem interfeysi (system şini)- komputerin mərkəzi və periferiya hissələrini əlaqələndirir

44. Əməli yaddaş ana paltada DDR slota qoşulur

45. UPS-prosessorun işçi gərginliyini təmin edir, gərginlik problemlərinin komputerə xətər

yetirməsinin qarşısını almaq üçün istifadə edilən qurğu

46. Slot-plata yuvası

47. Strimmer-böyük informasiya ehtiyatını yadda saxlayır, informasiyanı maqnit lentə yazır

48. HDD-ana plata üzərində deyil, fiziki yaddaşdır

49. 1-ci səviyyəli Keş yaddaş prosessorun daxilində yerləşir

50. İnformatika elmi ədəbiyyata XX əsrin 60-cı illərində fransız mütəxəssisləri tərəfindən

daxil olub

51. İnformasiyanın aktuallığı – informasiyanın cari vaxta uyğunluq dərəcəsi

52. İnformasiyanın emalı-məsələnin həlli

53. İnformasiyanın saxlanması – informasiyanın obyektdən sərt daşıyıcıya yazılması

54. Vizual informasiya-görünən informasiya

55. Audial informasiya-səsli informasiya

56. Taktil informasiya-toxunma ilə qəbul edilən

57. Ada Lavleys – Ç.Bebbicin hesablama maşınına proqram hazırlayıb, ilk qadın proqramçı

58. PS/2-klaviatura,maus

59. Fərdi komputerlər IV nəslə aiddir

60. IV nəsil komputer-BİS,ÇBİS

61. İlk ticari komputer– I nəsil

62. İlk fərdi komputer– IV nəsil

63. İlk klaviatura- III nəsil

64. Maqnit baraban– I nəsil

65. Komputerdə informasiya daşıyıcısı – lazer və maqnit diski, fleş və kartlar

66. II nəsil-alqoritmik dil

67. Kontroller-xarici qurğuların işini idarə edən elektron sxemlər

68. Monitorda ən kiçik obyekt-piksel

69. Skaynerdə ən kiçik obyekt -1 düyümdə olan nöqtələrin sayı

70. HDD,DVD,FDD,SSD,CD-yaddaş qurğusudur

71. Kuller-prosessor və digər çox qızan qurğuları soyudan qurğu

72. Fərdi komputerdə 1 simvolu kodlaşdırmaq üçün 8 mərtəbə yer ayrılır

73. 256 Gb=241 bit

74. 1B=23 bit

75. 1 KB=210 bayt

76. 1 MB=220 bayt

77. 1 GB=230 bayt

78. 1 TB=240 bayt

79. 1 PB=250 bayt

80. 1 EB=260 bayt

Bu Məlumatlar da Sizə Faydalı OLa Bilər

81. 1 ZB=270 bayt

82. I səviyyəli keş yaddaş- mikroprosessorun daxilində yerləşir

83. II səviyyəli keş yaddaş-ana plata üzərində olan prosessor və RAM arasında yerləşir

84. CPU,RAM və VIDEO KART əlaqələndirir-şimal çipset

85. Cache-prosessora gedən-gələn məlumatın qısa müddətdə saxlanılması üçün qurğu

86. Sensor monitorları-giriş və çıxış qurğulara aid edilir

87. Lokal şəbəkə-LAN (local area network)

88. Qlobal şəbəkə-WAN (wide area network)

89. Regional şəbəkə-MAN (metropolitan area network)

90. Fərdi şəbəkə- PAN (personal area network)

91. CAN (Campus area network)

92. Lokal şəbəkə qurmaq üçün lazımdır-kabel,şəbəkə kartı,HUB

93. LAN qurmaq üçün-işçi stansiyalar, server, interfeys plataları, kabellər

94. OSİ modelində qarşılıqlı əlaqə vasitələri 7 səviyyəyə bölünür

1.Fiziki səviyyə (Aşağı səviyyə)

2.Kanal səviyyə

3.Şəbəkə səviyyəsi

4.Nəqliyyat səviyyəsi

5.Seans səviyyəsi

6.Təqdimetmə səviyyəsi

7.Tətbiqi səviyyə (Yuxarı səviyyə)

95. İnternet-qlobal şəbəkədir

96. Server-öz resurslarını şəbəkə istifadəçilərinə təqdim edən komputerlər

97. Klient-şəbəkədən bəhrələnən tərəf

98. Mərkəzi qovşaq (server) komputeri-ulduzvari topologiyada olur

99. Provayder-internet xidmətlərini təklif edən müəssisə

100. WWW-da iş zamanı klient-server qarşılıqlı təsiri HTTP protokolu üzrə baş verir

Bu Məlumatlar da Sizə Faydalı OLa Bilər

101. İnternet üçün proqramlaşdırma dilləri-HTML, PHP, WML, XML, ASPNET,CSS

102. HTML-hyper transfer markup language

103. WML-wap səhifələri yaratmaq üçün istifadə edilən dil

104. COM- Kommersiya təşkilatları

105. ORG– Qeyri-kommersiya təşkilatı

106. EDU-təhsil idarələri

107. GOV-dövlət təşkilatları

108. MİL-hərbi müəssisələr

109. NET-şəbəkə

110. İNT – beynəlxalq təşkilatlar

111. POP3 (post office protocol)-elektron məktubların alınmasını təmin edir,

112. İP-komputer ünvanı

113. URL– web səhifə ünvanı

114. Provayder-internet xidməti təminatçısı

115. HTTP, HTTPS-müasir komputerlərdə informasiyanın qəbulu və ötürülməsi protokolu

116. Web hosting- web saytların fayllarının saxlandığı yer

117. İP ünvan-4 baytla, MAC ünvan-6 baytla ifadə edilir

118. İP ünvan-150.100.2.1 , 212.140.24.3 və s.

119. Ulduzvari topologiyanın əsas elementi-HUB

120. Koaksial kabel olur-şin topologiyada

121. İP ünvan- 0-255-ə kimi olur

122. Protokol-komputerlər arasında əlaqə

123. HUB-1 neçə şəbəkə qurğusunun qoşulduğu qurğu

124. Banner-reklam yerləşdirmək üçün nəzərdə tutulub

125. Marker-şəbəkə üzrə sərbəst olaraq hərəkət edən siqnal

126. Telekonfrans-USENET

127. Şəbəkə kartı-genişlənmə slotuna birləşdirilir

128. OSİ-açıq informasiya sistemlərinin qarşılıqlı əlaqəsi

129. Komputer şəbəkəsinin imkanları:

digər komputerlərə məlumat göndərmək

ümumi şəbəkə qurğularını (printer,skayner) istifadə etmə imkanı

digər komputerlərin sərt disklərinə müraciət etmə imkanı

komputer şəbəkəsinin ümumi diskində informasiyanı saxlama imkanı

130. Halqavari topologiya-şəbəkədə məlumatlar müəyyən bir istiqamətdə 1 komputerdən

qonşu komputerə ötürülmək şərti ilə lazımi ünvana çatdırılır, şəbəkə adapteri daim işçi

vəziyyətdə olmalıdır,1 komputer sıradan çıxarsa şəbəkənin işinə təsir edir

131. Şin topologiya-bütün komputerlər paralel olaraq şinə qoşulur, şəbəkəyə yeni

komputerlərin daxil edilməsi asandır, ən sadə struktura malikdir, informasiya kadrlar

şəklində şinlə hər 2 tərəfə ötürülür,1 komputer sıradan çıxanda şəbəkənin işinə təsir etmir

132. Ulduz topologiya– 1 komputer sıradan çıxarsa burda da şəbəkənin işinə təsir etmir

133. Token-Ring texnologiyasında- halqa topologiyasından istifadə olunur,

134. ARCNET texnologiyasında-ulduzvari topologiyadan istifadə edilir,

135. FDDİ-2 qat halqa topologiyasına əsaslanır

136. Lokal hesablama şəbəkəsinin birləşdirilməsi-təkrarlayıcı, körpü, marşrutizator, şlüz

vasitəsilə olur

137. Şlüz-müxtəlif şəbəkələri birləşdirir, daxili və xarici olur

138. Daxili şlüz protokolu-IGP (internal gateway)

139. Xarici şlüz protokolu-EGP (external gateway)

140. Təkrarlayıcı (repeater)-siqnalı gücləndirir

141. Körpü (bridge)-sərhədçi rolunu oynayır, şəbəkə üzrə hərəkəti məhdudlaşdırır, xəbərin

ünvanlanmış şəbəkəyə ötürülməsinə imkan verir

142. Marşrutizator (router)-eyni ƏS-dən istifadə edən müxtəlif tipli şəbəkələri birləşdirən

qurğu

143. Axtarış sistemləri:

Ø -altavista.com

Ø -google.com/az/ru

Ø -lycos.com

Ø -hotbot.com

Ø -yahoo.com

Ø -rambler.ru

Ø -yandex.ru

144. Web server-hipermətnləri təqdim edir

Ø TCP/İP-yə daxildir:

Ø İP-paketləri 1 komputerdən digərinə daşıyır

Ø İCMP (internet control meassage protocol)-səhvlər haqqında

Ø ARP (address resolution protocol)-İP ünvanı aparat ünvana çevirir

Ø UDP (user datagram protocol)

Ø SMTP (simple mail transfer protocol)-elektron məktub göndərən qurğu

Ø POP və ya İMAP

145. Tarixdə ilk web browser-NCSA Mosaic

146. Browser-web sənədlərə baxış proqramı

147. Poçt protokolu-SMTP,POP3

148. Şəbəkə protokolu-SMTP,POP3,FTP,TCP/İP

149. İSDN,TSP-şəbəkə protokolu deyil

150. OSİ modelində ən aşağı səviyyə-fiziki səviyyə

151. İSO-nun etalon modeli OSİ

152. Transiver-İST (işçi stansiya)-nı yoğun koaksial kabelə qoşan qurğu

153. Repiter-şəbəkə piqmentlərini birləşdirən qurğu

154. Konnektor-şəbəkə adapterini nazik koaksial kabellə birləşdirir

155. Terminator-açıq kabellərə şəbəkəni qoşur

156. Fiziki səviyyə-informasiya (bitlər) ötürülür

157. Kanal səviyyə-ötürülmə mühiti,səhvlər təyin edilir,səhvlərin düzəlişi yoxlanılır

158. Şəbəkə səviyyəsi-xəbərlərin ötürülməsində düzgün istiqamətin seçilməsini təmin edir

(İP,İPX)

159. Nəqliyyat səviyyəsi-növbəti səviyyələrə verilənin etibarlı dərəcədə ötürülməsini təmin

edir (TCP,SPX)

160. Seans səviyyəsi-dialoqun idarə edilməsini təmin edir,cari anda aktiv tərəfi qeyd

edir,sinxlonlaşdırma vasitələrini təqdim edir

161. Təqdimetmə səviyyəsi-informasiyanın məzmununu dəyişdirmədən onun təsvir olunma

formasını təyin edir (SSL-secure socer layer)

162. Tətbiqi səviyyə-istifadəçinin fayllara, printerlərə,hipermətnli web səhifələrə və s.

müraciətini təmin edir

163. İP protokolu-verilənlərin yalnız ötürülməsini təmin edir

164. TCP (transmission control protocol) nəqliyyat protokolu-informasiyanı bir neçə hissəyə

bölür,hər bir hissəni xüsusi nömrələyir,hər bir hissəyə işçi informasiya əlavə edir,onları

ayrı-ayrılıqda İP paketə düzür.Bu paket şəbəkə vasitəsilə göndərilir

165. FTP (faylları ötürmə protokolu)-internetə qoşulmuş istənilən komputerlə proqramlar və

ya mətn mübadiləsi edir: ftp://

166. URL (uniform resource locators)-fayl və ya resursun web-də yerləşdiyi ünvanı və ya

yeri göstərir

167. ISP (internet service provider)- web səhifənin internetdə yerləşdirilməsini təmin

edir,internetə qoşulma

168. HTTP (hiper text transport protocol)- web səhifələri internetdən çağıran mexanizmdir,

resursun ötürülməsi,serverlə əlaqə protokolu

169. Sosial şəbəkə– facebook, instagram, google plus, myspace

170. Şəbəkədə informasiyanın ən sürətli ötürülməsi-fiber optiklə mümkündür

171. www – internet xidməti

172. az-yuxarı səviyyəli domen

173. İnternet xidmətləri:

Ø elektron poçt (email)

Ø USENET-telekonfrans komputerlə diskussiya sistemidir

Ø TELNET-uzaqda yerləşmiş terminalların emulyasiya sistemi,şəbəkəyə birləşmiş

istənilən komputerə daxil olmaq üçündür

Ø FTP-ikilik say sistemində faylların axtarışı və ötürülməsi

Ø WWW-hipermətnə istinad etməklə sənədlərin axtarışı və ötürülməsi

Ø Gopher-şəkilsiz və hipermətnsiz www-ya oxşar,menyu sistemi vasitəsilə mətn

fayllalrının axtarışı və ötürülməsi,axtarış sistem menyusu ilə olur

174. Bridge (şəbəkədə körpü)-eyni protokol istifadə edən şəbəkələri birləşdirən vasitə

175. Simsiz şəbəkə– Wifi,Edge,Bluetooth,Irda

176. Alqoritm yaranıb-Əl-Xarəzmi tərəfindən

177. Nəticəvilik xassəsi-alqoritmin sonlu olması

178. Müəyyənlik xassəsi-alqoritmin hər bir addımı dəqiq və birqiymətli olmalıdır

179. Kütləvilik xassəsi-alqoritmin bir məsələ üçün deyil,bütün məsələlər sinfinə aid olması

180. Diskretlik xassəsi-alqoritmin hər bir addımı ardıcıl icra edilməlidir

181. Dövri alqoritmə misal- 100! (faktorial), 100 ədəd arasında ən kiçik ədədin tapılması,

max min ədədin tapılması və s.

182. Budaqlanan alqoritm– iki ədədin müqayisəsi

183. Alqoritm komputerdə icra olunur-proqramlaşdırma dili ilə

184. Basic dili – ilk dəfə proqramlaşdırmanı öyrənmək məqsədi ilə yaradılmışdır:

 

Müəllif: Magistr OL

Dostlarla Paylaş ↓